1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ
3
00:00:21,396 --> 00:00:27,610
Hayatım boyunca
olağanüstü pek çok yer ziyaret ettim.
4
00:00:31,531 --> 00:00:34,784
Büyüleyici pek çok canlı tanıdım.
5
00:00:37,495 --> 00:00:38,954
Ama bazıları var ki
6
00:00:38,955 --> 00:00:42,834
onlarla aramda
bilhassa derin bir bağ hissettim.
7
00:00:52,385 --> 00:00:54,971
Sahip oldukları güç ve kudret
8
00:00:57,098 --> 00:00:59,559
bizimkinden bir hayli üstün.
9
00:01:02,187 --> 00:01:03,521
Ama onlara baktığımda
10
00:01:04,022 --> 00:01:08,068
beni hayrete sürükleyen şey
cüsseleri ve güçleri olmuyor.
11
00:01:09,360 --> 00:01:14,157
Onlar da bana baktıklarında
gözlerinde gördüğüm zekâ ve farkındalık
12
00:01:14,657 --> 00:01:17,035
asıl beni bu hisse sevk eden.
13
00:01:23,958 --> 00:01:30,381
İçimi yoğun bir hayret ve korku
hissiyle dolduruyorlar.
14
00:01:36,137 --> 00:01:38,473
Ama korkumun sebebi onlar değil.
15
00:01:41,101 --> 00:01:46,106
Korkumun sebebi, benim ve bizim
bir şeyi gözden kaçırmış olma ihtimalimiz.
16
00:01:47,107 --> 00:01:49,192
Hem de önemli bir şeyi.
17
00:01:50,735 --> 00:01:54,531
Onların ne ve kim olduklarına dair
daha derin bir anlayışı…
18
00:01:57,325 --> 00:02:00,328
… ve bunun bizim için ifade ettiği anlamı.
19
00:02:03,206 --> 00:02:10,213
{\an8}DAVID ATTENBOROUGH: BİR GORİL HİKÂYESİ
20
00:02:12,173 --> 00:02:14,175
DÜNYA'DA YAŞAM
21
00:02:18,513 --> 00:02:22,809
Dağ gorilleriyle
ilk karşılaşmam hatırımda.
22
00:02:27,772 --> 00:02:31,401
"9 Ocak 1978 Pazartesi.
23
00:02:33,945 --> 00:02:37,948
{\an8}Mükemmel birer koniyi andıran
Virunga volkanları önümüzde uzanıyor.
24
00:02:37,949 --> 00:02:40,034
{\an8}RUANDA
DOĞU AFRİKA
25
00:02:43,830 --> 00:02:47,041
Bir buçuk saatlik
dağ tırmanışımıza başlıyoruz.
26
00:02:49,586 --> 00:02:52,087
Sıradan çalılıklarla kaplı arazi
27
00:02:52,088 --> 00:02:55,717
yerini yavaşça
yüksek rakımlı yağmur ormanına bırakıyor.
28
00:03:01,723 --> 00:03:05,310
Uzun dallı ağaçları süsleyen
üst bitkenler.
29
00:03:07,812 --> 00:03:10,856
Her tarafta
yeşil, kurdelemsi eğrelti otları
30
00:03:10,857 --> 00:03:13,776
ve incecik, solgun İspanyol yosunu.
31
00:03:22,118 --> 00:03:23,327
Küçük bir açıklıkta
32
00:03:23,328 --> 00:03:26,122
dişiler ve yavrulardan oluşan
bir grup bulduk.
33
00:03:27,874 --> 00:03:31,044
Epey hayret ettim
ama yaklaşmama izin verdiler.
34
00:03:40,803 --> 00:03:46,976
Dian Fossey'nin öncü çalışması olmasa
bu mümkün olmazdı.
35
00:03:49,354 --> 00:03:52,023
Fossey goriller arasında yaşayıp…
36
00:03:54,108 --> 00:03:58,196
… yaşamlarını
en ince detayına kadar araştırdı.
37
00:04:01,074 --> 00:04:04,993
Dian'in talimatlarını takip ettiğimiz için
38
00:04:04,994 --> 00:04:07,705
bizi de aynı koşullarla kabul ettiler.
39
00:04:09,415 --> 00:04:12,876
"Duraklayıp derin bir homurtu
çıkartmam gerekti.
40
00:04:12,877 --> 00:04:16,005
'Buradayım' anlamına gelen
güvence sesiydi bu."
41
00:04:21,552 --> 00:04:25,223
Görme, işitme ve koku duyuları
42
00:04:26,057 --> 00:04:31,729
bizimkine o kadar benzer ki
dünyayı onlarla aynı şekilde görüyoruz.
43
00:04:33,731 --> 00:04:38,194
Yani insan olmanın getirdiği
yüklerden kurtulup
44
00:04:38,736 --> 00:04:42,991
başka bir canlının dünyasında yaşamayı
hayal edecek olsak
45
00:04:43,616 --> 00:04:45,326
o canlı goril olurdu.
46
00:04:51,082 --> 00:04:52,959
Burada belirtmediğim şey şu,
47
00:04:53,459 --> 00:05:00,341
bu film gorillerle doğrudan tanışma
filmi olmayacaktı.
48
00:05:01,217 --> 00:05:03,677
Bu sekansın amacı
49
00:05:03,678 --> 00:05:07,724
karşılayan başparmağın
ve işaret parmağının önemini göstermekti.
50
00:05:10,226 --> 00:05:12,978
Onlarla temasa geçeceğimizi düşünmemiştik.
51
00:05:12,979 --> 00:05:15,523
Orada oturup onlara dair konuşacaktık.
52
00:05:17,650 --> 00:05:21,153
Yerde yatıyorlardı,
ben kameraya bakmak için yan döndüm.
53
00:05:21,154 --> 00:05:23,948
Ayaklarımda bir ağırlık hissettim.
54
00:05:24,449 --> 00:05:27,035
Aşağı bir baktım, küçük Pablo orada.
55
00:05:29,120 --> 00:05:34,041
{\an8}PABLO
3 YAŞINDA
56
00:05:34,042 --> 00:05:37,252
Parmakların evriminden bahsetmem
mümkün değildi,
57
00:05:37,253 --> 00:05:38,838
yaslanıp kendimi bıraktım.
58
00:05:58,274 --> 00:06:00,609
Sevimli, küçük bir yaratık.
59
00:06:00,610 --> 00:06:03,363
Yani dünyalar tatlısı.
Sarılasınız geliyor.
60
00:06:04,530 --> 00:06:08,201
Safi bir mutluluk anıydı.
61
00:06:13,081 --> 00:06:17,335
Birçok insan bunun o dizideki
en önemli sekans olduğunu düşündü.
62
00:06:18,044 --> 00:06:22,673
Hatta belki de kamera önündeki hayatımın
tamamındaki.
63
00:06:24,217 --> 00:06:29,346
Bir gorille göz göze bakışırken
hasıl olan anlam derinliği
64
00:06:29,347 --> 00:06:33,017
ve karşılıklı anlaşma hissinin yoğunluğu
65
00:06:34,560 --> 00:06:36,312
başka bir hayvanla olmuyor.
66
00:06:39,107 --> 00:06:43,820
O sırada, Pablo'nun ileride yaşayacağı
inanılmaz hayattan habersizdim…
67
00:06:46,197 --> 00:06:48,991
…ardında bırakacağı mirastan da öyle.
68
00:06:52,161 --> 00:06:59,000
Şimdi Pablo'nun ve hâlâ Virungalar'daki
dağ yamaçlarında yaşayan soyunun devamının
69
00:06:59,001 --> 00:07:02,088
hikâyesini anlatma şansına sahibim.
70
00:07:13,683 --> 00:07:15,934
Neredeyse 50 yıl sonra,
71
00:07:15,935 --> 00:07:20,397
artık Pablo grubu adıyla bilinen
bu goril ailesi
72
00:07:20,398 --> 00:07:23,025
öykülerinde bir yol ayrımındalar.
73
00:07:36,289 --> 00:07:41,585
{\an8}Grubun baskın gümüş sırtlısı
ve lideri Gicurasi.
74
00:07:41,586 --> 00:07:44,005
{\an8}GICURASI
27 YAŞINDA
75
00:07:55,892 --> 00:08:01,647
Dağın en yaşlı ve en tecrübeli
gorillerinden.
76
00:08:07,528 --> 00:08:12,992
Pablo grubu kendisinin liderliği süresince
istikrarlı bir dönem geçirdi.
77
00:08:19,290 --> 00:08:24,712
Bu istikrarı kısmen
en önemli müttefikine borçlu.
78
00:08:29,008 --> 00:08:32,093
{\an8}Teta grubun baskın dişisi.
79
00:08:32,094 --> 00:08:35,681
{\an8}TETA
13 YAŞINDA
80
00:08:41,062 --> 00:08:43,356
Grup, Teta'ya saygı duyuyor
81
00:08:43,940 --> 00:08:45,858
ve izinden gidiyor.
82
00:08:54,367 --> 00:08:56,619
Teta ve Gicurasi arasında
83
00:08:57,537 --> 00:09:00,373
eşsiz bir bağ var.
84
00:09:09,590 --> 00:09:12,133
Yanı başındaki Teta'yla
85
00:09:12,134 --> 00:09:16,639
Gicurasi beş koca sene boyunca
gücü elinde tuttu.
86
00:09:37,827 --> 00:09:41,956
İkisi bu goril ailesinin can damarı.
87
00:09:55,761 --> 00:09:59,222
Ama Gicurasi'nin
gücünün doruğunda olduğu günler
88
00:09:59,223 --> 00:10:01,017
epey geride kaldı.
89
00:10:03,769 --> 00:10:06,939
Ve sırada bekleyen başkaları var.
90
00:10:11,485 --> 00:10:12,902
{\an8}Ubwuzu…
91
00:10:12,903 --> 00:10:15,655
{\an8}UBWUZU
17 YAŞINDA
92
00:10:15,656 --> 00:10:18,200
{\an8}…gelecek vadeden bir gümüş sırtlı.
93
00:10:20,828 --> 00:10:22,079
Oldukça iri,
94
00:10:23,372 --> 00:10:24,624
oldukça güçlü
95
00:10:26,542 --> 00:10:29,253
ve kendine ait hırsları var.
96
00:10:33,716 --> 00:10:36,761
Gicurasi yavaş yavaş gücünü kaybediyor…
97
00:10:40,765 --> 00:10:44,935
…ve Ubwuzu liderliği devralmak istiyor.
98
00:11:09,043 --> 00:11:14,423
Ama şu an grup
Teta'nın yavrusuna odaklanmış durumda.
99
00:11:18,469 --> 00:11:20,387
Bizde olduğu gibi
100
00:11:20,388 --> 00:11:23,891
yenidoğanlar onları da büyülüyor.
101
00:11:34,235 --> 00:11:37,071
Ama kızı sadece birkaç aylık,
102
00:11:37,655 --> 00:11:40,908
bu yüzden Teta
onu tehlikeden uzak tutmalı.
103
00:11:42,159 --> 00:11:45,079
Bilhassa küçük taşkınlıklar çıktığında.
104
00:12:00,970 --> 00:12:04,682
Goriller yaşları kaç olursa olsun
oyun oynamayı sever.
105
00:12:13,441 --> 00:12:18,320
Oyun, bağ kurup sürdürmenin
önemli bir parçasıdır.
106
00:12:39,049 --> 00:12:43,471
Ama Ubwuzu oyun oynamakla ilgilenmiyor.
107
00:12:52,021 --> 00:12:55,983
Şu an Gicurasi'ye odaklanmış durumda.
108
00:12:59,445 --> 00:13:02,573
Artık bu yaşlı erkekten daha iri
109
00:13:03,240 --> 00:13:05,367
ve ona gözdağı vermeye çalışıyor.
110
00:13:18,672 --> 00:13:23,052
Ama bir goril grubuna liderlik etmek
sırf kaba kuvvetle olmuyor…
111
00:13:26,597 --> 00:13:31,060
…buna yıllar önce Ruanda'da
bizzat tanık oldum.
112
00:13:37,775 --> 00:13:41,237
"Baskın gümüş sırtlı Beethoven
muhtemelen 30 yaşında."
113
00:13:50,955 --> 00:13:53,165
"Agresif bir yürüyüşü var."
114
00:13:54,542 --> 00:13:57,085
Geldi. Ve devasa bir hayvandı.
115
00:13:57,086 --> 00:13:59,587
Yani… Sana bana kıyasla devasa.
116
00:13:59,588 --> 00:14:03,259
Tek yumruk darbesiyle
insanın başını ortasından yarabilir.
117
00:14:06,136 --> 00:14:09,682
Ancak Beethoven'ın
başka bir yanı daha vardı
118
00:14:10,891 --> 00:14:15,396
ve bunu küçük Pablo'yla olan
ilişkisinde keşfettim.
119
00:14:18,732 --> 00:14:23,111
Ben onunla tanıştıktan kısa bir süre sonra
annesi ortadan kayboldu
120
00:14:23,112 --> 00:14:26,532
ve Pablo başının çaresine bakmak
zorunda kaldı.
121
00:14:32,204 --> 00:14:33,913
Pablo'nun yaşında bir goril
122
00:14:33,914 --> 00:14:38,043
annesinin koruması olmadan
hayatta kalmakta güçlük çekerdi.
123
00:14:39,295 --> 00:14:42,338
Ama sonra olağanüstü bir şey oldu.
124
00:14:42,339 --> 00:14:47,469
Devasa gümüş sırtlı Beethoven
Pablo'yu kanatlarının altına aldı.
125
00:14:53,934 --> 00:14:57,521
Tıpkı annesinin yapacağı gibi
ona gözü gibi baktı.
126
00:15:03,777 --> 00:15:06,947
Pablo sürekli onunlaydı.
127
00:15:16,540 --> 00:15:17,625
İzledi.
128
00:15:22,296 --> 00:15:23,756
Ve öğrendi.
129
00:15:30,471 --> 00:15:33,140
Beethoven gibi bir baba figürü olunca
130
00:15:34,558 --> 00:15:36,852
Pablo'nun gelişimi hızlandı.
131
00:15:38,854 --> 00:15:43,609
Bu, Pablo'nun hayatını sonsuza dek
değiştirecek bir ilişkiydi.
132
00:15:53,702 --> 00:15:55,913
Tıpkı benim tanıştığım goriller gibi…
133
00:15:58,207 --> 00:16:00,458
… Pablo grubunda bugün
134
00:16:00,459 --> 00:16:03,253
farklı farklı kişilikleri olan
birçok goril var.
135
00:16:08,300 --> 00:16:12,595
{\an8}Bir tanesi var ki
bana basbayağı Pablo'yu hatırlatıyor.
136
00:16:12,596 --> 00:16:15,557
{\an8}UBI
2 YAŞINDA
137
00:16:19,269 --> 00:16:21,355
Hem fiziksel olarak çok benziyor
138
00:16:22,815 --> 00:16:26,360
hem de aynı cesaret
ve merak duygusuna sahip.
139
00:16:30,864 --> 00:16:36,120
Ama bilhassa bir gorile
özel bir hayranlık duyuyor.
140
00:16:39,164 --> 00:16:40,540
{\an8}Imfura.
141
00:16:40,541 --> 00:16:43,961
{\an8}IMFURA
14 YAŞINDA
142
00:16:58,892 --> 00:17:01,895
Imfura zor bir yaşta.
143
00:17:03,230 --> 00:17:05,940
Yetişkinliğe adım atmak üzere
144
00:17:05,941 --> 00:17:09,903
ve sırtında yavaş yavaş
gümüş tüyler belirmeye başlıyor.
145
00:17:12,114 --> 00:17:14,491
Ama aklı hâlâ genç.
146
00:17:30,883 --> 00:17:33,509
Goriller son derece sosyal canlılardır
147
00:17:33,510 --> 00:17:37,723
ve içinde bulundukları
farklı ilişkiler ağı
148
00:17:38,265 --> 00:17:40,642
bugünkü ve ilerideki kişiliklerinin
149
00:17:41,143 --> 00:17:43,437
şekillenmesini sağlar.
150
00:17:48,692 --> 00:17:53,947
Imfura'nın oyun seven
ve şefkatli bir tarafı olduğu açık.
151
00:17:56,075 --> 00:17:59,912
Ama cüssesi ve gücü onun için yeni şeyler.
152
00:18:02,498 --> 00:18:05,334
Ve ikisi de dikkatlerden kaçmıyor.
153
00:18:52,548 --> 00:18:57,177
Imfura, Ubwuzu tarafından ağır yaralandı.
154
00:19:00,139 --> 00:19:01,639
Acımasızca görülebilir
155
00:19:01,640 --> 00:19:05,435
ama her gümüş sırtlının
şiddete meyilli bir tarafı vardır.
156
00:19:08,981 --> 00:19:14,695
Ve rakiplerini ortadan kaldırmaya çalışmak
Ubwuzu için doğal bir davranış.
157
00:19:18,782 --> 00:19:21,368
Ama Imfura hâlâ genç.
158
00:19:23,495 --> 00:19:26,165
Ve kendini nasıl savunacağını bilmiyordu.
159
00:19:54,193 --> 00:19:57,321
Pablo grubu uyanıyor.
160
00:20:07,831 --> 00:20:09,917
12.000 fitte,
161
00:20:10,584 --> 00:20:13,921
dağdaki krallıklarının zirvesindeler.
162
00:20:46,703 --> 00:20:49,373
Ubwuzu hareket hâlinde.
163
00:20:55,003 --> 00:20:58,465
Bu dağlara hükmeden
birçok gümüş sırtlı oldu.
164
00:21:00,092 --> 00:21:03,804
Ubwuzu artık tahta geçmeye hazır.
165
00:21:24,533 --> 00:21:28,161
Ama grubun geri kalanı
henüz buna ikna olmuş değil
166
00:21:29,329 --> 00:21:32,207
ve Ubwuzu'nun memnuniyetsizliği artıyor.
167
00:21:42,175 --> 00:21:44,303
Amacı onları korkutmak değil.
168
00:21:49,474 --> 00:21:52,811
Ne kadar korkutucu olabileceğini
göstermek.
169
00:21:54,479 --> 00:21:58,191
Ne kadar mahir bir lider olacağını da.
170
00:22:03,155 --> 00:22:05,490
Gicurasi izliyor.
171
00:22:07,492 --> 00:22:10,954
Ama nedense bir tepki vermiyor.
172
00:22:20,672 --> 00:22:23,216
Bir gorile baktığınız zaman
173
00:22:23,717 --> 00:22:28,597
ne düşündüklerini ya da hissettiklerini
istemsizce hayal edersiniz.
174
00:22:30,932 --> 00:22:32,392
Ne istiyorlar?
175
00:22:33,894 --> 00:22:36,063
Ya da ne yapmayı planlıyorlar?
176
00:22:40,984 --> 00:22:43,487
Bunları kesin olarak bilmek imkânsız.
177
00:22:46,490 --> 00:22:49,451
Ancak gözlemleyip merak edebiliriz.
178
00:22:53,997 --> 00:22:55,915
Ama kesin olan bir şey var.
179
00:22:55,916 --> 00:22:57,666
Cüsselerine rağmen
180
00:22:57,667 --> 00:23:01,004
goriller karmaşık ve hassas canlılar.
181
00:23:03,090 --> 00:23:04,632
Her biri farklı
182
00:23:04,633 --> 00:23:07,052
{\an8}ve kendine has bir kişiliğe sahip.
183
00:23:13,392 --> 00:23:18,312
Ve tıpkı bizler gibi onlar da
kendi hayat tecrübelerinin birer eseri.
184
00:23:18,313 --> 00:23:19,356
İyisinin de,
185
00:23:20,524 --> 00:23:21,858
kötüsünün de.
186
00:23:41,044 --> 00:23:42,879
Imfura'nın yaraları iyileşiyor…
187
00:23:45,048 --> 00:23:47,300
…ama gruptan uzak duruyor.
188
00:24:02,315 --> 00:24:07,863
Yaşamlarının bu evresinde erkek goriller
bir hayli yalnızlaşabilir.
189
00:24:14,536 --> 00:24:18,165
{\an8}Kendi aileleri bile
onlara karşı dikkatli davranır.
190
00:24:28,133 --> 00:24:30,426
Imfura gibi genç erkekler
191
00:24:30,427 --> 00:24:34,931
kendi ailelerini kurmak için
bazen gruptan ayrılmayı tercih eder.
192
00:24:37,017 --> 00:24:41,688
Bazense gitmekten başka seçenekleri olmaz.
193
00:25:01,708 --> 00:25:04,252
Başka yerlerde başka gruplar da var.
194
00:25:05,504 --> 00:25:07,506
Imfura onları göremiyor
195
00:25:09,049 --> 00:25:10,592
ama seslerini duyabiliyor.
196
00:25:16,139 --> 00:25:21,353
Bu gruplardan bazıları Pablo grubundan
çok daha büyük ve çok daha güçlü.
197
00:25:36,326 --> 00:25:40,663
Fazlaca gümüş sırtlının olduğu
kalabalık gruplarda
198
00:25:40,664 --> 00:25:43,542
şiddet olayları çok daha sık patlak verir.
199
00:25:51,508 --> 00:25:55,219
Bu büyük gruplardan birine
yalnız yakalanmak
200
00:25:55,220 --> 00:25:58,765
Imfura için son derece tehlikeli olur.
201
00:26:40,932 --> 00:26:44,644
Ubwuzu, ailesinin bir kısmıyla
yiyecek arıyor.
202
00:26:52,110 --> 00:26:56,823
Pablo grubunun habitatı
yaklaşık üç kilometre karelik bir alan…
203
00:26:59,326 --> 00:27:05,040
…ve yedikleri besinlerin çoğunu oluşturan
çeşit çeşit bitkiyi barındırıyor.
204
00:27:12,380 --> 00:27:15,091
Ama goriller fırsatları değerlendirir.
205
00:27:25,185 --> 00:27:28,647
Ve Ubwuzu farklı bir şeyle karşılaşıyor.
206
00:27:42,869 --> 00:27:44,371
Karıncalar.
207
00:27:47,415 --> 00:27:51,378
Ama bunlar
güçlü çenelere sahip ordu karıncaları.
208
00:28:02,263 --> 00:28:03,932
Ve ısırmaya çekinmezler.
209
00:28:32,001 --> 00:28:34,254
Heyecan diğerlerini de oraya çekiyor.
210
00:28:56,901 --> 00:29:00,028
Baskın bir gümüş sırtlının
görevlerinden biri
211
00:29:00,029 --> 00:29:03,324
grubu iyi beslenme alanlarına
yönlendirmektir…
212
00:29:13,418 --> 00:29:17,547
{\an8}… ve daha da önemlisi
grubu bir araya getirmektir.
213
00:29:25,805 --> 00:29:29,476
Ubwuzu'nun nüfuzu artıyor.
214
00:29:41,863 --> 00:29:45,575
{\an8}Gümüş sırtlılar
karmaşık yollarla iletişim kurar
215
00:29:47,702 --> 00:29:50,914
{\an8}ve vücut dili
bu iletişimin önemli bir parçasıdır.
216
00:30:03,551 --> 00:30:08,014
{\an8}Nereye oturduğun ve nasıl hareket ettiğin
çok şey anlatır.
217
00:30:19,317 --> 00:30:25,740
Ubwuzu dosdoğru ona ilerleyerek
Gicurasi'ye meydan okuyor.
218
00:30:27,742 --> 00:30:31,788
Grubun lideri olarak
Gicurasi'nin onu defetmesi lazım.
219
00:30:33,623 --> 00:30:35,208
Ama hiçbir şey yapmıyor.
220
00:30:39,546 --> 00:30:42,090
Teta dikkatle izliyor.
221
00:30:49,722 --> 00:30:54,435
Gümüş sırtlılar karşı karşıya gelince
gerilim bir anda tırmanabilir.
222
00:30:58,773 --> 00:31:01,526
Ubwuzu saldırıya geçiyor.
223
00:31:15,999 --> 00:31:20,044
Gümüş sırtlılar, yetişkin bir adamın
iki katından daha iridir.
224
00:31:25,133 --> 00:31:27,427
Ve katbekat daha güçlüdür.
225
00:31:35,476 --> 00:31:37,729
Kavgalar ölümle sonuçlanabilir.
226
00:32:03,129 --> 00:32:06,049
Ubwuzu kavgadan yara almadan çıkıyor.
227
00:32:15,224 --> 00:32:17,769
Ama Gicurasi ortalarda yok.
228
00:32:40,541 --> 00:32:43,252
Gicurasi kavgadan sağ çıktı.
229
00:32:45,129 --> 00:32:47,048
Ama fena dayak yedi.
230
00:32:48,299 --> 00:32:52,303
Kendisinden genç bir erkek
tüm grubun önünde onu domine etti.
231
00:33:05,358 --> 00:33:07,401
Baskın dişi olarak
232
00:33:07,402 --> 00:33:11,364
Teta'nın gruba kimi desteklediğini
göstermesi gerek.
233
00:33:20,748 --> 00:33:23,418
Yaşlı erkekle gidiyor.
234
00:33:26,879 --> 00:33:28,840
Grup da onları takip ediyor.
235
00:33:32,927 --> 00:33:38,975
Gicurasi, beş yıllık liderliğinin ardından
grubun sadakatine mazhar olmuş durumda.
236
00:33:44,856 --> 00:33:47,775
Ubwuzu reddedildi.
237
00:33:54,532 --> 00:33:58,369
Her gümüş sırtlı
liderlik kapasitesine sahip değildir.
238
00:33:59,954 --> 00:34:03,958
Başarı ya da başarısızlık
nihayetinde karaktere bakar.
239
00:34:10,214 --> 00:34:13,550
Ben Pablo'nun
sadece üç yaşındaki hâline aşinaydım.
240
00:34:13,551 --> 00:34:17,930
Ama benzersiz bir karakteri olduğu
daha o zamandan belliydi.
241
00:34:19,557 --> 00:34:22,852
Güçlü bir gümüş sırtlı tarafından
büyütülen Pablo
242
00:34:23,436 --> 00:34:25,562
18 yaşına geldiğinde
243
00:34:25,563 --> 00:34:27,815
liderliğe hazırdı.
244
00:34:29,317 --> 00:34:33,779
{\an8}PABLO
18 YAŞINDA
245
00:34:33,780 --> 00:34:37,992
Kendi grubunu, Pablo grubunu
oluşturmak için ayrıldı.
246
00:34:42,830 --> 00:34:47,334
Ancak Pablo sıra dışı bir liderdi.
247
00:34:47,335 --> 00:34:51,880
Kendi grubundan rakip bir gümüş sırtlı
ona meydan okuduğunda
248
00:34:51,881 --> 00:34:53,174
Pablo dövüşmek yerine
249
00:34:53,674 --> 00:34:58,096
bunu güçlü bir ittifak kurmak için
fırsat olarak gördü.
250
00:34:59,347 --> 00:35:03,600
Saldırganlığın yerine iş birliğini koyarak
251
00:35:03,601 --> 00:35:08,022
grubu birlikte
başarıdan başarıya taşıdılar.
252
00:35:10,483 --> 00:35:14,486
En kalabalık dönemlerinde
grupta 65 goril bulunuyordu,
253
00:35:14,487 --> 00:35:17,073
bilinen en büyük dağ gorili grubuydu.
254
00:35:39,011 --> 00:35:44,892
Ve aralarında genç bir erkek vardı ki
bir gün kendisi lider olacaktı.
255
00:35:47,103 --> 00:35:48,437
Gicurasi.
256
00:35:59,282 --> 00:36:03,578
Ama Gicurasi'nin hâkimiyetine
artık meydan okunuyor.
257
00:36:05,496 --> 00:36:08,374
Şimdi soru şu, savaşacak mı
258
00:36:08,875 --> 00:36:12,336
yoksa Ubwuzu'yla işbirliği yapmayı
öğrenebilir mi?
259
00:36:36,819 --> 00:36:39,905
Gicurasi'ye karşı dövüşü
kazanmasına rağmen
260
00:36:39,906 --> 00:36:45,244
Ubwuzu hâlâ grubun geri kalanı tarafından
lider olarak kabul görmüyor.
261
00:36:48,164 --> 00:36:49,415
Teta tarafından da.
262
00:36:50,666 --> 00:36:53,544
Baskın dişinin desteği olmadan
263
00:36:54,378 --> 00:36:57,548
Ubwuzu, gruba kendini
asla benimsetemeyebilir.
264
00:37:42,260 --> 00:37:45,513
Ama Teta'nın bağlılık duyduğu goril
değişiyor olabilir.
265
00:37:50,810 --> 00:37:55,314
Gicurasi'nin yanından ayrılıp
Ubwuzu'ya katılarak
266
00:37:57,566 --> 00:38:01,529
genç erkeğe olan desteğini belli ediyor.
267
00:38:20,548 --> 00:38:23,968
Ve Gicurasi kenara çekiliyor.
268
00:38:57,960 --> 00:39:02,757
Pablo grubunun lideri artık Ubwuzu.
269
00:39:03,716 --> 00:39:05,760
Ama bu sadece başlangıç.
270
00:39:08,220 --> 00:39:10,848
Liderliği devralmak başka şey,
271
00:39:12,892 --> 00:39:18,522
zirvede kalıp
herkesi güvende tutmaksa bambaşka.
272
00:39:50,971 --> 00:39:53,933
Gruba yeni biri geldi,
273
00:39:55,101 --> 00:39:59,105
dağın öteki tarafından göçmen bir dişi.
274
00:40:02,525 --> 00:40:05,944
{\an8}Inyange kendi ailesini kurabilmek için
275
00:40:05,945 --> 00:40:11,200
{\an8}doğduğu gruptan ayrılıp
Pablo grubuna katıldı.
276
00:40:14,036 --> 00:40:18,164
Zor ama içgüdüsel bir hamle
277
00:40:18,165 --> 00:40:20,709
ve akraba çiftleşmesine engel oluyor.
278
00:40:23,212 --> 00:40:26,465
Burada kendi ilişkilerini kurmalı
279
00:40:26,966 --> 00:40:29,969
ama Pablo grubunda hâlâ bir yabancı
280
00:40:31,846 --> 00:40:33,806
ve adımlarını dikkatli atmalı.
281
00:41:19,768 --> 00:41:22,061
Ubwuzu ve Gicurasi
282
00:41:22,062 --> 00:41:25,065
aralarındaki yeni ilişkiye
alışma sürecinde.
283
00:41:28,194 --> 00:41:33,824
Ubwuzu artık başta olduğu için
saldırganlığını törpülemeyi öğrenmeli,
284
00:41:34,909 --> 00:41:39,288
Gicurasi de Ubwuzu'nun otoritesine
saygı duymayı öğrenmeli.
285
00:41:45,336 --> 00:41:47,171
Gerginlik bitmiş değil
286
00:41:48,088 --> 00:41:49,464
ama vücut dillerinden
287
00:41:49,465 --> 00:41:53,135
aralarında bir iş birliğinin
başlıyor olabileceği anlaşılıyor,
288
00:41:54,470 --> 00:41:57,640
bu da grubun geri kalanını rahatlatıyor.
289
00:42:44,478 --> 00:42:48,107
Uykuya dalıp çıkarlarken…
290
00:42:50,985 --> 00:42:53,903
…güçlü bir beraberlik ve aidiyet hissi
291
00:42:53,904 --> 00:42:58,909
bu narin fiziksel temas zincirinde
kendini belli ediyor.
292
00:43:03,205 --> 00:43:09,336
Birbirine sıkıca bağlı bir goril ailesinin
içten ve sugötürmez yakınlığı.
293
00:43:18,929 --> 00:43:23,726
Grubun genç üyeleri
çok uzun süreler dinlenmez.
294
00:43:33,652 --> 00:43:36,238
Ubi de kıpırdanmaya başlıyor.
295
00:43:46,248 --> 00:43:49,960
Ve annesinin yanından ayrılıp
keşfe çıkıyor.
296
00:44:02,473 --> 00:44:07,019
Imfura yediği başka bir dayağın
etkisini atlatmaya çalışıyor.
297
00:44:20,532 --> 00:44:25,537
Artık grupla neredeyse
anlamlı hiçbir iletişimi kalmadı.
298
00:44:28,540 --> 00:44:33,712
Görünen o ki
Ubi, Imfura'nın kalan tek arkadaşı.
299
00:44:48,686 --> 00:44:51,438
Ama yolunda gitmeyen bir şeyler var.
300
00:45:15,462 --> 00:45:18,215
Ubi'nin annesi yakınlarda.
301
00:45:34,606 --> 00:45:38,110
Imfura'ya bir mesaj vermeye
çalışıyor gibi.
302
00:45:38,819 --> 00:45:41,947
"Yavrumdan uzak dur."
303
00:46:00,799 --> 00:46:04,845
Herkes Imfura'ya sırt çeviriyor.
304
00:46:35,375 --> 00:46:38,461
Yeni gelen dişi Inyange
305
00:46:38,462 --> 00:46:41,423
grubu bir süredir gözlemliyor.
306
00:46:42,341 --> 00:46:43,967
Özellikle de Teta'yı.
307
00:46:46,720 --> 00:46:52,267
Baskın dişiyle kuracağı ilişki
Inyange için çok önemli olabilir.
308
00:47:04,571 --> 00:47:08,908
Teta, Inyange'nin
ailesine yaklaşmasına izin verirse
309
00:47:08,909 --> 00:47:12,204
grubun geri kalanına
bir mesaj yollamış olacak.
310
00:47:22,548 --> 00:47:25,634
Ve Teta onu sıcak karşılıyor gibi duruyor.
311
00:47:29,972 --> 00:47:33,350
Hatta yavrusunu
Inyange'nin kucağına bile veriyor.
312
00:47:37,813 --> 00:47:40,523
Genç dişiler bunu içgüdüsel olarak yapar.
313
00:47:40,524 --> 00:47:43,235
Böylece anneliğe hazırlanmış olurlar.
314
00:47:54,246 --> 00:47:55,830
Inyange'nin gelişi
315
00:47:55,831 --> 00:48:01,670
hem Pablo grubu hem de Ubwuzu için
olumlu bir gelişme.
316
00:48:05,674 --> 00:48:08,886
Goril aileleri daima büyüme peşindedir.
317
00:48:10,387 --> 00:48:12,472
Sayıları arttıkça güçleri de artar.
318
00:48:27,571 --> 00:48:31,783
Inyange özellikle iyi bir zamanda geldi.
319
00:48:34,286 --> 00:48:39,958
Liderliği devralan Ubwuzu
kendi soyunu devam ettirmeye istekli.
320
00:49:06,401 --> 00:49:08,737
Gelen yeni dişiler…
321
00:49:10,948 --> 00:49:13,450
…ve gelecek yeni yavrularla birlikte
322
00:49:15,410 --> 00:49:21,375
grup Ubwuzu'nun liderliğinde
pekâlâ büyüyüp güçlenebilir.
323
00:49:53,323 --> 00:49:58,787
Imfura aylardır
grup yaşamından dışlanıyor.
324
00:50:12,300 --> 00:50:16,847
Şimdi tek başına dağdan iniyor.
325
00:50:23,854 --> 00:50:28,191
Bir duvar goril ormanının
sınırını belirliyor.
326
00:50:36,616 --> 00:50:40,454
Imfura dünyalarının ucuna ulaşmış durumda.
327
00:51:07,731 --> 00:51:11,443
İnsanların dünyasına adım atmış bulunuyor.
328
00:51:16,656 --> 00:51:19,868
İnsanlar burada binlerce yıl yaşadı.
329
00:51:23,413 --> 00:51:26,541
Onlar da toprağa bağımlı yaşıyor.
330
00:52:06,331 --> 00:52:11,169
İnsanlar ve goriller arasındaki ilişki
her zaman çetrefilli olmuştur.
331
00:52:11,670 --> 00:52:14,463
Ben yaklaşık 50 yıl önce Ruanda'dayken
332
00:52:14,464 --> 00:52:19,510
kaçak avlanma goril popülasyonunu
yok olmanın eşiğine getirmişti.
333
00:52:19,511 --> 00:52:24,766
Virunga Dağları'nda
sadece 250 kadar goril kalmıştı.
334
00:52:31,064 --> 00:52:36,570
Dian Fossey olmasaydı
belki de şimdi dağ gorilleri olmayacaktı.
335
00:52:44,744 --> 00:52:49,958
Kaçak avcılar Dian'in tanıyıp sevdiği
gorilleri öldürmeye başlayınca
336
00:52:51,626 --> 00:52:54,045
Dian hayatını onları korumaya adadı…
337
00:52:56,256 --> 00:52:57,966
…ve bu uğurda her şeyi yaptı.
338
00:53:01,928 --> 00:53:05,723
{\an8}DIAN FOSSEY
KİMSE GORİLLERİ ONDAN ÇOK SEVMEDİ
339
00:53:05,724 --> 00:53:11,188
{\an8}Gorillerle ilgili öncü çalışması
ölümünden sonra dahi devam etti.
340
00:53:13,940 --> 00:53:18,737
Yıllar içinde Ruanda sınırları
içinden ve dışından birçok kişi
341
00:53:20,197 --> 00:53:23,658
ondan aldığı ilhamla
gorilleri korumak istedi.
342
00:53:26,119 --> 00:53:30,498
Ve türü koruma çabaları
giderek daha da başarılı oldu.
343
00:53:39,633 --> 00:53:44,012
Bugün Ruanda'daki goril popülasyonu
büyük ölçüde eski hâline döndü.
344
00:53:49,726 --> 00:53:52,646
Ama onların popülasyonları artarken
345
00:53:54,105 --> 00:53:56,233
dağlarınki artmadı.
346
00:54:07,244 --> 00:54:09,746
Bu, Imfura için ne anlama geliyor?
347
00:54:13,875 --> 00:54:15,919
Ve buradan sonra nereye gidecek?
348
00:54:20,590 --> 00:54:24,301
Birçok goril aynı sınırlı alana tıkışır.
349
00:54:24,302 --> 00:54:30,100
Bu da davranışlarını ve birbirleriyle olan
ilişkilerini değiştiriyor.
350
00:54:35,230 --> 00:54:39,359
Imfura, Pablo grubunda istenmiyor.
351
00:54:42,237 --> 00:54:44,197
Dağın tepesine de çıktı,
352
00:54:45,615 --> 00:54:47,909
eteklerine de indi.
353
00:54:51,955 --> 00:54:54,499
Seçenekleri tükeniyor.
354
00:55:06,803 --> 00:55:11,224
Yaşamına yalnız bir gümüş sırtlı olarak
devam etmek zorunda kalabilir,
355
00:55:12,225 --> 00:55:15,895
dağın, ne yapacağı en kestirilemeyen
hayvan grubu da budur.
356
00:55:52,307 --> 00:55:56,144
Ubwuzu'nun zirvedeki yeri garanti altında.
357
00:55:58,730 --> 00:56:02,609
Grup dengeli ve büyüyor.
358
00:56:06,237 --> 00:56:08,948
Yeni doğan iki yavru var…
359
00:56:12,869 --> 00:56:15,288
… ve bunlardan biri Inyange'nin.
360
00:56:17,207 --> 00:56:20,293
Ubwuzu'nun bir lider olarak ilk evladı.
361
00:56:25,924 --> 00:56:29,636
Yeni doğan goril yavruları
tamamen annelerine muhtaçtır.
362
00:56:31,513 --> 00:56:35,642
Anne goriller de
kendilerini tamamen yavrularına adar.
363
00:56:39,479 --> 00:56:43,775
Yaşamlarının ilk birkaç ayında
yavrular annelerin yanından hiç ayrılmaz.
364
00:56:56,371 --> 00:56:59,581
Inyange ilk kez anne oldu
365
00:56:59,582 --> 00:57:02,460
ve hâliyle gergin.
366
00:57:11,386 --> 00:57:14,722
Ubwuzu gözünü ondan ayırmıyor
367
00:57:15,598 --> 00:57:18,351
ve Inyange'yi başarıyla koruyor.
368
00:57:25,525 --> 00:57:28,068
Ama baskın gümüş sırtlı olarak
369
00:57:28,069 --> 00:57:31,531
Ubwuzu sadece Inyange'ye göz kulak olamaz.
370
00:57:33,032 --> 00:57:36,744
Dikkatini çekmek isteyen
başka dişiler de var.
371
00:57:46,546 --> 00:57:50,216
Bu hareketler bir çiftleşme daveti.
372
00:58:06,483 --> 00:58:08,234
Ubwuzu kabul ediyor
373
00:58:09,777 --> 00:58:13,156
ve grubu korumasız bırakıyor.
374
00:58:52,654 --> 00:58:55,447
Ubwuzu'nun dikkati başka yerdeyken
375
00:58:55,448 --> 00:58:58,076
korkunç bir şey oldu.
376
00:59:15,552 --> 00:59:19,264
Inyange'nin yavrusu öldürüldü.
377
00:59:27,313 --> 00:59:32,277
Yaraları, bunun sorumlusunun
bir goril olduğuna işaret ediyor.
378
01:00:12,442 --> 01:00:16,362
Gruptaki diğer dişiler etrafını sarıyor.
379
01:00:29,208 --> 01:00:33,379
Tam olarak neler olduğunu
sadece Inyange biliyor.
380
01:00:36,549 --> 01:00:38,718
Sorumlunun kim olduğunu da.
381
01:00:43,806 --> 01:00:46,601
Gruba yeni dâhil olmuş olsa da
382
01:00:47,185 --> 01:00:50,897
yaşadığı kayıp
herkesi etkilemişe benziyor.
383
01:01:11,334 --> 01:01:14,295
Inyange uzak bir köşeye çekildi.
384
01:01:17,840 --> 01:01:20,259
Ama en azından yalnız değil.
385
01:01:24,806 --> 01:01:27,517
Ubwuzu yavrunun babasıydı.
386
01:01:30,645 --> 01:01:34,148
Ama Inyange'yi ve yavruyu
korumayı başaramadı.
387
01:02:05,346 --> 01:02:10,351
Inyange'nin yavrusunun
öldürülmesinin üzerinden dört gün geçti.
388
01:02:12,186 --> 01:02:14,813
Bir yavruyu bu şekilde kaybetmek
389
01:02:14,814 --> 01:02:18,317
grubun lidere duyduğu güveni sarsabilir,
390
01:02:20,194 --> 01:02:22,905
hatta grubu parçalanmasına sebep olabilir.
391
01:02:30,788 --> 01:02:34,500
Ama şimdilik
Ubwuzu etrafında toplanmış durumdalar.
392
01:02:36,127 --> 01:02:39,380
Inyange de hemen yanında.
393
01:02:49,932 --> 01:02:52,351
Bir şey onu korkutuyor.
394
01:02:59,442 --> 01:03:01,861
Imfura geri döndü.
395
01:03:04,864 --> 01:03:06,156
Inyange'nin tepkisi
396
01:03:06,157 --> 01:03:08,910
Ubwuzu'ya bilmesi gereken
her şeyi anlatıyor.
397
01:03:09,410 --> 01:03:13,164
Inyange'nin yavrusunu Imfura öldürmüş.
398
01:03:16,501 --> 01:03:19,295
Ve o varken artık kimse güvende değil.
399
01:03:27,345 --> 01:03:29,013
Ubwuzu saldırıyor.
400
01:03:40,566 --> 01:03:43,986
Ama Imfura artık çok daha güçlü.
401
01:03:50,701 --> 01:03:52,495
Gicurasi katılıyor.
402
01:04:14,100 --> 01:04:15,893
Imfura kaçıyor.
403
01:04:22,942 --> 01:04:24,735
Ama çok uzağa gitmedi.
404
01:04:30,491 --> 01:04:34,745
Son bir yıldır
grup yaşamından dışlanmış olsa da
405
01:04:35,913 --> 01:04:38,332
bu yaşamı tamamen terk etmemişti.
406
01:04:44,380 --> 01:04:47,425
Ama aşılmaması gereken bir çizgi aşıldı.
407
01:04:49,719 --> 01:04:53,097
Kendi ailesinin bir üyesini öldürdü.
408
01:05:04,066 --> 01:05:07,904
Grup, liderleri Ubwuzu etrafında toplandı.
409
01:05:20,917 --> 01:05:24,462
Ve şimdi, onlara bir görevde
öncülük ediyor.
410
01:05:42,855 --> 01:05:46,317
Imfura zirveye doğru çıkıyor.
411
01:05:47,026 --> 01:05:49,028
Ama yalnız değil.
412
01:05:51,113 --> 01:05:53,324
Ubwuzu çok yakın
413
01:05:54,158 --> 01:05:57,662
ve yanında Teta ve Gicurasi de var.
414
01:06:12,176 --> 01:06:15,721
Imfura'yı iyice dışarı kovalıyorlar.
415
01:06:36,033 --> 01:06:41,539
Imfura bir sonraki vadiye
tek başına geçiyor.
416
01:06:58,514 --> 01:07:01,851
Belki de sonu zaten burası olacaktı.
417
01:07:03,853 --> 01:07:08,607
Ya da belki bir gorilin
yiyebileceği dayağın da bir sınırı vardır.
418
01:07:21,704 --> 01:07:26,459
Imfura şimdi dağlarda
belki de yıllarca yalnız dolanacak.
419
01:07:28,711 --> 01:07:32,465
Ya da belki de kendine bir aile bulacak.
420
01:07:35,009 --> 01:07:36,719
Bunu zaman gösterecek.
421
01:08:10,127 --> 01:08:15,382
Grubun Imfura'yı özleyecek olan
en az bir üyesi var.
422
01:08:19,637 --> 01:08:25,518
Ubi muhtemelen yaşanan olayları
anlayamayacak kadar küçük.
423
01:08:27,937 --> 01:08:30,856
Ama Imfura onun arkadaşıydı.
424
01:08:31,982 --> 01:08:35,236
Ve o arkadaşı artık yok.
425
01:08:51,252 --> 01:08:56,132
Ama Ubi de tıpkı küçük Pablo gibi
şartlara hızla uyum sağlıyor.
426
01:08:57,341 --> 01:09:01,720
Ve yeni büyük bir arkadaş edinmeye
kararlı görünüyor.
427
01:09:08,018 --> 01:09:09,103
Ubwuzu.
428
01:09:22,950 --> 01:09:26,120
Ubwuzu için zorlayıcı bir yıl oldu
429
01:09:26,787 --> 01:09:29,165
ama liderlik rolünü iyice benimsedi.
430
01:09:33,460 --> 01:09:38,632
Ve Ubi'yle kuracağı arkadaşlık
belki şu an tam da ihtiyaç duyduğu şeydir.
431
01:10:02,823 --> 01:10:06,243
Gicurasi artık grubu yönetmiyor
432
01:10:06,744 --> 01:10:09,078
ama üstlendiği yeni bir rol var,
433
01:10:09,079 --> 01:10:12,750
o da daha genç ve daha güçlü
bir gümüş sırtlıya destek olmak.
434
01:10:14,710 --> 01:10:19,423
Engin bilgilere sahip
ve Ubwuzu'ya çok yardımı dokunacak.
435
01:10:22,051 --> 01:10:26,180
Bu, hayatının en önemli rolü olabilir.
436
01:10:36,190 --> 01:10:42,071
Teta lider geçişinin pürüzsüz geçmesinde
elzem bir rol oynadı.
437
01:10:42,988 --> 01:10:45,908
Ve hem o hem de ailesi iyi durumda.
438
01:10:49,411 --> 01:10:52,790
Yavrusu artık neredeyse iki yaşında.
439
01:10:56,126 --> 01:10:58,671
Gücü artıyor,
440
01:10:59,880 --> 01:11:01,423
kendine has huyları da.
441
01:11:20,901 --> 01:11:23,570
Inyange zor günler geçirdi.
442
01:11:24,321 --> 01:11:26,447
İlk yavrusunu kaybetti
443
01:11:26,448 --> 01:11:31,787
ve bunun onda yaratacağı kalıcı etkiyi
ancak tahmin edebiliriz.
444
01:11:33,580 --> 01:11:38,127
Ama artık Pablo grubunun
kabul gören bir üyesi…
445
01:11:42,423 --> 01:11:47,553
… ve goril yaşamının can damarını oluşturan
bir şeyin parçası.
446
01:11:53,309 --> 01:11:54,476
Ailenin.
447
01:12:04,486 --> 01:12:08,073
Pablo grubu mükemmel bir aile değil.
448
01:12:09,867 --> 01:12:11,535
Hiçbir aile değil.
449
01:12:16,999 --> 01:12:21,503
Ama oldukça zorlu zamanlarda
birbirlerine kenetlenmeyi başardılar.
450
01:12:27,926 --> 01:12:32,056
Ve şu an Pablo grubu için
gelecek parlak gözüküyor.
451
01:12:36,018 --> 01:12:39,646
Hatta bu durum bütün tür için geçerli.
452
01:12:47,696 --> 01:12:53,952
Bugün Virunga Dağları'nda yaşayan
600'den fazla dağ gorili var.
453
01:12:54,620 --> 01:12:59,750
Neredeyse 50 yıl önceki ziyaretimden beri
popülasyonları iki katının üstüne çıktı.
454
01:13:12,721 --> 01:13:17,643
Gördüğüm en harika
tür koruma başarı öykülerinden biri.
455
01:13:22,356 --> 01:13:28,028
Belki de bu, insanların gorillere karşı
duyduğu derin bağın sonucudur.
456
01:13:28,987 --> 01:13:33,534
Hayatım boyunca
kalbimdeki yerini koruyan bir bağ oldu bu.
457
01:13:37,704 --> 01:13:42,209
Ve her şey özel bir minik gorille başladı.
458
01:13:47,464 --> 01:13:49,842
Hayatı zorlu başlasa da
459
01:13:50,717 --> 01:13:54,805
Pablo büyüyüp
güçlü ve karizmatik bir lidere dönüştü.
460
01:14:00,227 --> 01:14:05,274
Ve hayatının sonuna kadar
ailesine olan bağlılığı sürdü.
461
01:14:11,488 --> 01:14:15,617
Bu, Pablo'nun bilinen son görüntülerinden.
462
01:14:17,911 --> 01:14:20,121
33 yaşında
463
01:14:20,122 --> 01:14:23,417
grubunu rakip bir gorilden korurken
464
01:14:23,917 --> 01:14:26,879
büyük gümüş sırtlı öldürüldü.
465
01:14:30,340 --> 01:14:32,801
Onu asla unutmayacağım.
466
01:14:36,013 --> 01:14:39,099
Bende yarattığı etkiyi de.
467
01:14:43,520 --> 01:14:45,188
{\an8}O zaman şöyle demişim,
468
01:14:45,189 --> 01:14:49,901
"Bir gorille göz göze bakışırken
hasıl olan anlam derinliği
469
01:14:49,902 --> 01:14:52,404
başka hiçbir hayvanla olmuyor."
470
01:14:53,155 --> 01:14:54,615
Bu lafımın arkasındayım.
471
01:14:55,115 --> 01:14:56,617
Bence bu doğru.
472
01:16:34,339 --> 01:16:37,009
Alt yazı çevirmeni: Ünal Ataman