Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Nurkowanie to najwspanialszy sposób na oderwanie się od rzeczywistości.
Poza wodą czuję się źle.
To tak, jakby wpuszczono cię do nieba
a potem kazano wracać na ziemię.
Wspaniały widok.
Okej.
- Kapitanie, to jest Jennifer. - Jennifer.
Jak tam jest?
Okej.
Fantastycznie.
Wyobraźcie sobie, że nic nie ważycie.
Wyobraźcie sobie, że jesteśmy tu pod wodą.
Napełniacie płuca i dryfujecie w przestrzeni.
Poruszacie się o tak, płynąc ponad swoimi kolegami.
Coś pięknego.
Mamy tutaj kolejne pytanie.
Fascynuje mnie żywioł wodny.
Nasze życie na Ziemi to walka z grawitacją.
Nurkując z akwalungiem
nagle zamieniasz się w archanioła.
W harmonii z tą pojedynczą nicią
wokół której powstały wszystkie formy życia.
To wyzwalające.
Mówisz o sobie, że jesteś świadkiem zmian.
Kiedy po raz pierwszy zdałeś sobie sprawę,
że nasza planeta się zmienia?
Kiedy zaczynałem wraz z przyjaciółmi,
robiliśmy to dla siebie, dla samej przyjemności odkrywania.
Oni nurkują!
Czekaj przy boi! Falco i Piel, przygotujcie się!
Myślałem, że moim zadaniem było pokazywać, co kryje morze,
jego dobrodziejstwa.
Tak, żeby przybliżyć je ludziom i sprawić, by je pokochali.
Z czasem zauważyliśmy, że to, co podziwialiśmy
zaczynało niszczeć.
Uznaliśmy, że musimy coś zrobić.
Stanąć do walki.
Bo chroni się tylko to, co się kocha.
COUSTEAU: CZŁOWIEK LEGENDA
Dobry wieczór.
Z pewnością rozpoznacie twarz, którą widać za mną na ekranie.
Należy ona do kapitana Jacques'a-Yves'a Cousteau.
ODYSEJA
Przez ostatnie 25 lat...
ZAŁOGI COUSTEAU
...jego książki, filmy i seriale
dotarły do setek tysięcy ludzi na całym świecie,
przybliżając im jedno z największych odkryć naszych czasów:
tajemniczy i nieporównywalnie piękny podwodny świat.
Panie i panowie, powitajmy Kapitana Jacques'a-Yves'a Cousteau.
Na początek chciałbym pana zapytać,
czym tłumaczy pan swoją fascynację morzem?
Kiedy byłem bardzo małym chłopcem
fascynował mnie płynny żywioł,
który mógł utrzymać nawet bardzo ciężkie statki.
Nie rozumiałem, jak mu się to udaje.
Ale tego mógł się pan dowiedzieć w muzeum
i brodząc po powierzchni. Czego więcej dowiedział się pan nurkując?
Nie widzicie różnicy między czytaniem o czymś w książce
- a doświadczaniem tego? - Racja.
Czytanie o miłości cielesnej nie zastąpi jej doświadczenia.
VINCENT CASSEL CZYTA PISMA COUSTEAU
„Każdym ze znanych mi odkrywców kierowała ciekawość.
Konsekwentna, niezaspokojona, wręcz radosna potrzeba wiedzy.
Trzeba iść zobaczyć”.
Z MAMĄ I STARSZYM BRATEM
Odkąd byłem dzieckiem
czułem ogromną potrzebę poszukiwań i dalekich wypraw.
Dlatego w wieku 20 lat wstąpiłem do Akademii Marynarki Wojennej.
Chciałem zostać pilotem lotniczym.
Gdy byłem w szkole pilotów, prowadziłem nocą samochód.
Uległem bardzo poważnemu wypadkowi.
Moja prawa ręka była sparaliżowana, miałem dwanaście złamań.
Było ze mną źle.
„Była noc, a ja wykrwawiałem się przy drodze
zupełnie sam.
Była druga w nocy.
Traciłem sporo krwi.
Odwróciłem się, spojrzałem na gwiazdy i pomyślałem, że umrę.
Jednak dziwnym trafem to zdarzenie przerodziło się
we wspaniałą okazję”.
KAPITAN
GŁOS THOMASA TAILLIEZ
Cousteau usłyszał, że musi spotkać się z moim dziadkiem, Philippem Tailliez,
który był jednym z pierwszym nurków w marynarce wojennej
i Frédérikiem Dumas,
który nie był w marynarce, ale był wówczas znanym poławiaczem ryb.
Tailliez i Dumas uznali, że mogą pomóc Cousteau
wrócić do zdrowia poprzez pływanie.
TULON, FRANCJA, 1936 ROK
Wszyscy trzej zajęliśmy się łowiectwem podwodnym.
Amerykanin Guy Gilpatric spopularyzował
nurkowanie kilka lat wcześniej.
Uważałem wtedy, że to fantastyczne,
móc zanurkować pod powierzchnię wody
i wrócić z rybą.
Wydawało mi się to zajęciem mitologicznych półbogów.
Chyba czas zejść pod wodę, co nie?
Kiedy tylko zanurzyłem głowę pod wodę, doznałem szoku.
Zdążyliśmy już poznać wszystkie wspaniałości ponad nami.
A teraz stanęliśmy na skraju nowej przepaści.
Mogliśmy badać ogromne, nieodkryte obszary!
GŁOS KPT. PHILIPPE'A TAILLIEZ
O to walczyli wszyscy ludzie, którzy chcieli mieć wstęp do morza.
Dotarliśmy do nieznanego świata pełnego nowości.
Świata marzeń.
GŁOS FRÉDÉRICA DUMASA
To były najniezwyklejsze przygody naszego życia,
te przeżywane wspólnie z Cousteau.
Z morskimi stworzeniami, które teraz traktujemy jak przyjaciół,
ale wtedy na nie polowaliśmy.
Wychodząc z wody wiedziałem,
że od tej chwili cały wolny czas
poświęcę podwodnym eksploracjom.
Kiedy mój dziadek i Cousteau zaczęli nurkować
mieli dla siebie całe morze,
bo nikt inny tego wtedy nie robił.
Rybacy zazdrościli tym trzem gościom,
którzy wchodzili prosto do wody i wyciągali z niej największe ryby.
Zaczęło się od Philippe'a Tailliez i Frédérica Dumasa.
Nasze trio przetrwało lata.
Cały czas doświadczaliśmy wspaniałych spotkań.
Byli znani na Riwierze Francuskiej.
Lokalna prasa określała ich mianem „trzech nurkujących muszkieterów”.
Simone, ile miałaś lat, kiedy poznałaś Jacques’a?
Siedemnaście.
JEST PIĘKNA
Jak to przebiegło? Czy to była miłość od pierwszego wejrzenia?
Od pierwszego wejrzenia!
Pachniał morzem.
Co cię pociągało w tym młodym oficerze marynarki?
Nic! Wydawał mi się bardzo brzydki.
Właśnie przeszedł żółtaczkę.
Wiedziałam, że chcę oficera marynarki wojennej.
To było takie ważne?
- Tak. - Tylko morze daje mi szczęście.
GŁOS JOCELYNE DE PASS, BIOGRAFKI SIMONE COUSTEAU
Simone pragnęła żyć jak marynarz na morzu.
Jej dwaj dziadkowie byli admirałami,
a cała rodzina żeglowała.
Mówiła, że w jej żyłach nie płynie krew, tylko słona woda.
12 LIPCA 1937 ROKU
Wychodząc za Cousteau, zawarła z nim umowę.
„Daję ci dwóch synów, Jeana-Michela i Philippe'a,
a ty dajesz mi morze”.
Simone zaczęła nam towarzyszyć we wszystkich ekspedycjach.
Po dwóch latach umieliśmy już świetnie nurkować.
Ale coś pchało nas, żeby zapuszczać się dalej i głębiej.
To zawsze ta sama potrzeba.
Żeby zejść głębiej, zostać dłużej pod wodą.
Zostałem wynalazcą z konieczności.
Myślę, że gdyby cofnąć się do początków cywilizacji,
znaleźlibyśmy dowody, że nurkowanie było obsesją ludzkości
od najwcześniejszych lat.
Ludzie wyobrażali sobie, że na dnie morza leżą skarby, albo ukryta prawda.
Wiemy, że Leonardo da Vinci pozostawił wiele szalonych rysunków.
Marzyły mu się kopuły z pokrywami albo rurkami do nabierania powietrza.
Wtedy to było coś rodem z science-fiction.
Oczywiście od tego czasu dokonano wielu postępów.
Był skafander „ciężka stopa”,
wyposażony w ołowiane podeszwy do chodzenia po dnie.
Ja nie chciałem rurki. Chciałem być niezależny.
Dzięki teściowi poznałem inżyniera Emile'a Gagnana,
wynalazcę reduktora, który chciał użyć do napędu samochodów.
Pożyczyłem jeden i zamontowałem go na butli z powietrzem.
Zacząłem go testować w wodach Marny.
TESTY REDUKTORA
„Oddychałem normalnie w wolnym rytmie,
pochyliłem głowę i zanurkowałem na głębokość dziewięciu metrów.
Nie poczułem wzrostu ciśnienia”.
J. Y. COUSTEAU I INNI MODUŁ DO NURKOWANIA
„To było nowe, obiecujące urządzenie,
efekt całych lat walki i marzeń,
który miał szansę zrewolucjonizować nurkowanie”.
AKWALUNG
W basenie Morza Śródziemnego trzech oficerów marynarki
pod przewodnictwem porucznika Jacques'a Cousteau
opracowało wyjątkowe urządzenie do nurkowania,
które pozwala im zejść
na głębokość ponad 60 metrów bez skafandra.
„Przez całe lata nurkowaliśmy z rurkami.
Nowy klucz do ukrytego świata dawał nam wspaniałe możliwości.
Jednak nasza utopia miała wkrótce zniknąć”.
W ciągu czterech krótkich tygodni
francuska obrona została pokonana,
a Adolf Hitler przejął Paryż.
Po kapitulacji Francji nie mogliśmy z żoną spać.
Stale nosiłem przy sobie broń,
patrzyłem przez okno przed wyjściem z domu.
Jednak przez cały ten czas wciąż mieliśmy morze.
Dla Cousteau i mojego dziadka
nurkowanie było ucieczką od wojny.
Gdyż nad wodą nic nie miało sensu.
„Pewnej nocy rozmyślałem nad przeszłością i przyszłością.
Chciałem zrobić karierę.
W czasie wojny zrozumiałem, że autonomiczny strój do nurkowania
mógł przerodzić się w duży biznes.
Było wiele miejsc pracy dla płetwonurków w zatopionej flocie
i statkach storpedowanych na morzu.
Kiedy wojna się skończyła, powiedziałem Ministerstwu Marynarki Wojennej
o nowym systemie, który wynaleźliśmy”.
Wspólnie z Tailliezem i Dumasem
stworzyliśmy Grupę Badań Podwodnych w Tulonie
dla marynarki wojennej.
Był to niewielki zespół pasjonatów podwodnych eksploracji.
Widzieliśmy dużo ciał,
zwłaszcza we wrakach samolotów,
które badaliśmy dla marynarki wojennej.
Nigdy tego nie zapomnę.
Marzyła się nam łódź specjalnie zaprojektowana
do eksploracji głębinowych.
Pierwszym krokiem było znalezienie funduszy na tego rodzaju projekt.
TULON, FRANCJA, 1947 ROK
Cousteau otrzymał łódź od francuskiej marynarki wojennej.
Cały zespół miał wyruszyć na nurkowanie.
Cousteau szukał funduszy na nową łódź
i chciał udowodnić, że akwalung może zejść na głębokość ponad 100 metrów.
Czego jeszcze nigdy nie dokonano.
GŁOS PHILIPPE'A TAILLIEZ
Byliśmy rozdarci między obawą przed takim ryzykiem
a ciekawością większych głębin.
Powietrze było jak naelektryzowane
od strachu i ekscytacji. Dziennikarze robili zdjęcia.
Cousteau chciał rozsławić akwalung
i zamierzał zrobić to przez pobicie rekordu.
PRÓBY AUTONOMICZNEGO NURKOWANIA W TULONIE
Jacques, chciałbym zapytać czym jest „zachłyśnięcie się głębią”
i jak się objawia?
Może zacząć się na głębokości 50 metrów,
kiedy czujemy najpierw rodzaj euforii,
a potem stopniową utratę kontroli nad ciałem.
I wreszcie utratę instynktu samozachowawczego.
Konieczna jest silna psychika i zimna krew.
Prawie wszystkie wypadki
są spowodowane emocjami.
Jako pierwszy zanurkował Maurice Fargues, który przypłacił to śmiercią.
TRAGICZNY WYPADEK PODCZAS GRUPOWYCH PRÓB NURKOWANIA
PIERWSZY OFICER FARGUES UMIERA POBIJAJĄC REKORD GŁĘBOKOŚCI
PIERWSZY OFICER “FARGUE”, 1947 ROK
„Fargues to pierwszy członek mojego zespołu, który odszedł.
Ta tragedia pogrążyła mnie w smutku.
Zacząłem się zastanawiać, czy moje poczynania mają sens.
Czy nie wymagam od tych ludzi zbyt wiele,
prosząc, żeby ryzykowali życie dla niepewnych podbojów”.
Po śmierci Fargues'a nastąpił koniec „Trzech muszkieterów”.
Mój dziadek wiedział, że musi pójść inną drogą.
RAPORT O ŚMIERCI FARGUES'A
Powiedział: „Jego śmierć nie może być na darmo.
Musimy wyciągnąć z niej lekcję”.
Mój dziadek był też pionierem ekologii.
Był jedną z pierwszych osób, które rozumiały znaczenie raf koralowych
i to, jak szybko mogą zniknąć.
Powiedział Cousteau, że powinni wziąć odpowiedzialność za ich ochronę.
Powiedział: „Otwieramy puszkę Pandory”.
Jednak w tamtym okresie Cousteau miał inny cel.
Komendancie, w 1951 roku
odbył pan pierwszą wyprawę oceanograficzną na pokładzie Calypso.
Zgadza się, to było zimą z 1951 na 1952 rok.
Było to dla nas szalenie ważne, bo ta wyprawa była naszą pierwszą.
Przyniosła powiew czegoś nieznanego i niesamowitego.
Calypso była niszczycielem min
zbudowanym w Ameryce w 1942 roku.
Kupiłem ją bardzo tanio
dzięki dotacji od pewnego Brytyjczyka.
Była ze mną we wszystkich zakątkach świata.
Calypso jest osobą, nie łodzią.
PANEL KONTROLNY
Z początku utrzymywaliśmy się z dobrowolnych datków.
Stanęliśmy na czele niesamowitego narzędzia
i uzbroiliśmy je w armię wolontariuszy.
Pracowali za darmo, żeby okręt mógł działać.
CZŁONEK ZAŁOGI I NUREK
Calypso była początkiem wielkiej przygody.
Szansą na poznanie morskich głębin na całym świecie.
NUREK I OPERATOR KAMERY
Czułem się, jakbym wstępował do świątyni.
Świątyni nurkowania i być może wielkich podróży.
Musieliśmy się wszystkiego nauczyć. Mieliśmy zamiar wszystko filmować.
Wszedłem na pokład z załogą,
którą można by określić jako niedopasowaną społecznie.
To byli wyrzutkowie.
Dla nich była to ucieczka od cywilizacji, którą odrzucali.
Mówiliśmy o nadziejach, jakie dawała nam łódź,
dziwnych stworzeniach, jakie miała pomóc odkryć,
bogactwach, jakie mogła wydobyć z głębin.
To była nasza szansa na uproszczenie życia.
Na pozbycie się tego, co niepotrzebne.
Ta potrzeba ucieczki nie istniałaby
gdybyśmy byli szczęśliwi na lądzie.
Dziennik pierwszy.
Wreszcie wypłynęliśmy na morze.
Cieszymy się z pierwszego dnia żeglugi na pokładzie Calypso.
MORZE ŚRÓDZIEMNE
Rozpoczęliśmy ekspedycją na pełną skalę...
MORZE CZERWONE
...żeby zbadać rafy Morza Czerwonego.
JEAN-MICHEL I PHILIPPE COUSTEAU SYNOWIE JACQUES'A I SIMONE
Wraz z bratem weszliśmy na pokład Calypso i wypłynęliśmy na morze.
To było rodzinne przedsięwzięcie, bo nasza matka,
brat i ja sam od początku towarzyszyliśmy ojcu.
Potrzeba podróży tkwiła w nas bardzo głęboko.
Dziennik drugi.
Odkąd wyruszyliśmy, stale towarzyszy nam zła pogoda.
Pada, jest zimno,
a morze jest wzburzone.
Rzuca nami z jednej strony na drugą przez 24 godziny na dobę.
Miałem okropną noc, bo martwiłem się o łódź.
Popłynęliśmy więc z powrotem na północ i znaleźliśmy świetne schronienie.
Poetycką, opuszczoną wyspę.
WYSPA ALDABRA
„Wyruszyliśmy w głąb wyspy.
Było tylko kilka pojedynczych ptaków, wkurzonych naszą wizytą.
Przez dwa dni będziemy mieć spokój.
I odpoczniemy od znoju i napięcia.
Możemy też podsumować rezultaty naszych 20 zejść pod wodę.
„Kiedy się zanurzam, odczuwam to jak wtargnięcie.
To tak, jakbym oszukiwał.
Jesteśmy zwierzętami lądowymi
i nie powinniśmy przekraczać tej granicy.
Przyroda ostrzega nas, żebyśmy tego nie robili.
Ale my na to nie zważamy i poczucie wtargnięcia mija”.
GŁOS CZŁONKA ZAŁOGI
Odkrywaliśmy całkiem nowy świat
i nie mieliśmy pojęcia, że go niszczymy.
Wysadzaliśmy dynamit, żeby policzyć ryby na powierzchni
i oszacować, ile ich żyje pod wodą.
Nie wiedzieliśmy wtedy, co robimy.
Halo Calypso. Calypso, tu brzeg. Słyszysz mnie?
Słyszę.
Późnym latem 1953 roku
skończyły nam się środki na dalsze utrzymanie statku.
Zaczynaliśmy martwić się o przyszłość,
kiedy pojawił się „Święty Mikołaj”
w postaci typowego Anglika z małym wąsikiem i wspaniałą parasolką.
Wszedł na pokład Calypso i powiedział z silnym akcentem:
„Chciałbym wiedzieć, czy bylibyście skłonni
pracować na rzecz badań naftowych”.
W tamtym okresie zgodzilibyśmy się na cokolwiek.
W przeciwnym razie
nie utrzymalibyśmy Calypso.
To podwodne polowanie zespołu kpt. Cousteau...
ZATOKA PERSKA
...w Zatoce Perskiej.
Ci ludzie nie szukają różowych pereł,
tylko czarnego złota – ropy.
Ludzie nie wiedzą,
że Calypso odpowiada za ogromne bogactwo
Abu Dhabi.
KATAR ZATOKA PERSKA
- W Zatoce Perskiej. - Zgadza się.
Znaleźliśmy ich ropę.
Pewnie byłem naiwny, ale nie miałem ani grosza.
A te pieniądze pozwoliły na zakup radaru, sondy ultradźwiękowej
i sfinansowanie późniejszych produkcji.
Halo Girault! Słyszysz mnie?
Hej! Pokaż to do kamery!
Do kamery!
„Jedyną dziedziną, w której na pewno mam talent, jest film.
To wrodzona choroba.
Kiedy nie kręcę filmu, czuję się źle”.
DWADZIEŚCIA TYSIĘCY MIL PODMORSKIEJ ŻEGLUGI
W REŻYSERII STUARTA PATONA, 1916 ROK
Pierwsze filmy kręcone pod wodą zobaczyłem w wieku 12 lat.
Wydawały mi się niesamowite.
W tamtych czasach ludzie nie mieli pojęcia...
PATRZ! REKINY!
...co dzieje się pod powierzchnią. To było dla mnie odkrycie.
Zrozumiałem wtedy siłę obrazu.
Zacząłem robić filmy w wieku 13 lat.
To były skromne opowieści o małżeństwie mojego kuzyna.
Wraz z bratem wymyśliliśmy historię gangsterską.
Przez te wszystkie lata
gdziekolwiek byłem, używałem kamery jako notatnika.
Kiedy wynalazłem akwalung,
chciałem pokazać przyjaciołom to, co widziałem.
Żeby kręcić pod wodą, musiałem wstawić kamerę w obudowę.
Więc ją też musiałem wynaleźć.
Dotarło do mnie,
że mógłbym przyczynić się do rozwoju tego rodzaju sztuki filmowej.
To był początek wszystkiego.
OPERATOR KAMERY I WSPÓŁREŻYSER
Ukończyłem szkołę filmową w Paryżu.
Cousteau szukał stażysty.
Brakowało mi sportowych umiejętności
i nienawidziłem marynarki wojennej, bo ojciec był marynarzem.
Ale poszedłem spotkać się z panem Cousteau.
Mieliśmy nową kamerę z nową optyką,
filmowaliśmy przepiękne podwodne pejzaże
i mieliśmy wiele ciekawych przygód.
Kiedy powróciliśmy, żeby wyświetlić film,
dotarło do nas, że stworzyliśmy wspaniały, spełniony spektakl.
Jego rdzeniem było to, czego inni próbowali dokonać od lat.
Pomyśleliśmy: „Może zrobimy duży film?”.
ŚWIAT MILCZENIA
Akcja!
ŚWIAT MILCZENIA, 1956 ROK
Świat milczenia był ogromnym przedsięwzięciem.
Złożyłem storyboard,
całkowicie zmyślony,
w Columbii, od której chciałem pozyskać fundusze.
Dla nich to były grosze.
Marne grosze!
Ale dla mnie, skromnego oficera marynarki, film był bardzo drogi.
GŁOS LOUISA MALLE'A
Kapitan Cousteau ma wiele profesji: jest żeglarzem, naukowcem, wynalazcą.
Ale trzeba jasno powiedzieć,
że jest filmowcem.
Wielu znanych mi reżyserów może mu pozazdrościć filmowego wyczucia.
Akcja!
„Wściekam się,
kiedy określają moje filmy mianem dokumentów.
To oznacza wykład od gościa, który wie więcej od ciebie.
Nasze filmy to nie są dokumenty
tylko prawdziwe filmy przygodowe”.
Mostek do maszynowni!
Coś właśnie zgasiło nam silnik!
Uderzyliśmy w wieloryba.
Rany są zbyt głębokie, żeby mógł przeżyć.
Przyspieszamy, żeby go dobić.
„Moim marzeniem było zostać Johnem Fordem albo Johnem Hustonem oceanu”.
Akcja!
„Pokazać jego piękno innym ludziom.”
KOSMONAUCI MORSKICH GŁĘBIN! ŚWIAT MILCZENIA
Złotą Palmę otrzymuje...
Świat milczenia!
Dostaliśmy Złotą Palmę w Cannes.
A potem Oscara za najlepszy film dokumentalny.
Na zawsze zapamiętam
pokaz na festiwalu w Cannes.
- Był tam Picasso. Pamiętasz? - Tak.
Film zrobił na nim ogromne wrażenie,
bo odkrył przed nim kolory morskich głębin.
Odkrycie świata,
który dotąd był ukryty i niedostępny ludziom.
Podarowałem Picasso
kawałek czarnego korala, mniej więcej takiej wielkości.
Powiedziałem mu, że kiedy potrze go palcami
koral stanie się jaśniejszy i piękniejszy.
Kiedy zmarł,
jego żona napisała mi,
że umierając pocierał koral, który dostał ode mnie.
Świat milczenia go poruszył.
A koral był częścią nieznanego mu świata.
Coś fantastycznego.
„Chwila łaski,
kiedy osuwam się w głębiny, będąc w harmonii
ze środowiskiem tak odmiennym od świata na powierzchni.
Płynę niemal bez wysiłku,
jak ryby, które widzę.
Jestem niespodziewanym gościem,
oszołomionym tym splendorem.
Tą ciszą.
Tą harmonią”.
LONDYN, 1962 ROK
Wczoraj w nocy w Londynie pewien człowiek poprowadził wykład,
w którym zapowiadał, że w przyszłości ludzie będą żyli stale pod wodą.
Komandorze, czy rozwój dna oceanu
to dla pana tylko przygoda, czy ma on praktyczne zastosowanie?
Nie sądzę, żeby można to było nazwać przygodą.
To seria starannie zaplanowanych
i przygotowanych kroków.
Wprowadzamy się do morza, zostając w nim coraz głębiej i dłużej.
To zupełnie nowy rodzaj nurkowania,
stały pobyt na dnie morskim.
Jestem fanem misji kosmicznych.
I wierzę, że prowadzimy misję o podobnym znaczeniu w głębi morza.
Nasi dwaj „oceanauci” zamieszkają na tydzień
w domu zanurzonym na głębokość 10 metrów.
Przez cały tydzień będziemy ich bez przerwy obserwować.
Jak wpłynie to na ich ciała i psychikę?
DIOGENES
DOM NA DNIE MORZA, 1962 ROK
Byliśmy królikami doświadczalnymi.
OCEANAUTA I NUREK
Lekarze kontrolowali nas przez 24 godziny na dobę.
Badania krwi, serca, EEG.
GŁOS ALBERTA FALCO
Pamiętam, że ktoś z marynarki powiedział mi:
„Falco, muszę cię ostrzec, że spróbowałem tego na szczurach
i nie przeżyły”.
Jednak ja czułem, że muszę służyć przyszłości i komandorowi Cousteau.
To już siódmy dzień.
Czas na chwilę prawdy.
Falco i Wesly wrócili do nas.
Falco powiedział, że nie zmienili się fizycznie,
ale jednak nie są tacy sami.
To mnie zaniepokoiło.
W końcu delfiny, foki i wieloryby
też były kiedyś ssakami lądowymi.
NAUKA
Dopiero w późnym etapie ewolucji wróciły do morza.
Być może jesteśmy świadkami narodzin nowego człowieka,
człowieka wodnego.
Aby przeżyć, człowiek przyszłości będzie musiał się przystosować.
Mówił pan o sztucznych skrzelach. Co pan przez to rozumie?
Homo Aquaticus!
Homo Aquaticus?
W nadchodzących latach założymy osady,
w których ludzie będą żyli całkowicie pod wodą.
Przed nurkowaniem stoi więc świetlana przyszłość.
Wyeliminuje to wszystkie połączenia ze światem na lądzie.
Komandorze Cousteau, aby dowiedzieć się prawdy o człowieku
trzeba przyjrzeć się nie tylko jego karierze zawodowej.
Komandorze Cousteau, czy obwinia się pan za jakiś zły czyn?
Nie wiem.
Mam wiele wad.
Jestem złym mężem i ojcem.
Zaniedbuję przyjaciół,
żonę.
To nieunikniona konsekwencja wczesnego wyboru,
żeby poświęcić się zaspokajaniu ciekawości,
która musi pozostać niezaspokojona.
Jednak moje złe postępki zawsze wynikają z zaniedbania,
nie są celowym działaniem.
Zaczynam odkrywać rzeczy, jakich nigdy wcześniej nie widziałem.
Dobrze się bawię.
GŁOS WSPÓŁAUTORKI CZŁOWIEKA, ORCHIDEI I OŚMIORNICY
Cousteau mówił mi wielokrotnie,
że odkrywca nie ma prawa być domatorem.
Ma podążać za instynktem
w stronę przyszłości i wszechświata.
Tak musi być.
GŁOS JOCELYNE DE PASS
Dzieci były zaniedbane.
Wysłano je do szkoły z internatem.
Simone bardziej interesowało życie na morzu.
Miała tylko jedną pasję,
Calypso.
GŁOS JEANA-MICHELA COUSTEAU
Ludzie nie zdają sobie sprawy, że moja matka spędziła na łodzi
więcej czasu niż ojciec, brat i ja razem wzięci.
Nie lubi, żeby ją filmowano,
więc tego unikała.
Trzyma się z dala od kamer.
Jest silną postacią za kulisami.
Ludzie zwierzają się jej, a ona podejmuje wiele decyzji,
o których mało kto wie.
Nie wiedzą nawet, że istnieje.
Rola kobiety na pokładzie jest ogromna.
Czy trudno być
jedyną kobietą na pokładzie, pośród tylu mężczyzn?
Wcale.
- Jak na ciebie mówią? - „Pastereczka”!
Bo trzymasz stado z dala od przepaści?
Zawsze.
Zaakceptowałabyś drugą kobietę na pokładzie?
- Absolutnie nie. - Dlaczego?
Nie sądzę, żeby dało się to pogodzić z naszym stylem życia.
Jean-Michel, jak było przebywać na Calypso jako dziecko?
Nie mogę porównywać się z innymi, bo dla mnie było to naturalne.
Zapraszano mnie tam na wakacje.
Dopiero po latach zrozumiałem, że to było coś niezwykłego.
Trzeba być przygotowanym na wiele wyrzeczeń.
Życie rodzinne jest trudne.
Jest nurkiem i...
SYN
Philippe, jaka była największa wpadka twojego ojca?
- Trudno odpowiedzieć na to pytanie. - Okej.
GŁOS CZŁONKA ZAŁOGI I WSPÓŁAUTORA
Relacja Cousteau z synami jest skomplikowana.
Jean-Michel był dobrym zarządcą,
zajmował się architekturą morską.
Philippe miał charakter odkrywcy.
Ciekawy i pociągający.
Pod tym względem przypominał ojca.
Był takim pilotem, jakim jego ojciec chciał kiedyś zostać,
ale nie mógł ze względu na wypadek samochodowy.
Gotowi do wodowania!
To dlatego Jean-Michel dostawał od ojca mniej uwagi
niż jego brat, Philippe.
Philippe był jak ojciec.
Stale stawiał czoła niebezpieczeństwom, nie bał się niczego.
Cousteau był jak król na czele imperium.
A Philippe miał go zastąpić.
PROJEKT CONSHELF, 1966 ROK
W wiecznej ciemności
Philippe Cousteau kieruje podwodną kamerę
na wyjątkowy eksperyment.
Oceanauci spróbują naprawić głowicę odwiertu
na głębokości 112 metrów.
GŁOS SUSAN SCHIEFELBEIN
Firmy naftowe zawarły z Cousteau umowę
na przeprowadzenie badań naukowych.
Wykorzystał pieniądze na opłacenie Calypso i dalsze eksploracje.
To mógł być zły zakręt na jego przyszłej drodze.
Jednak w tamtych czasach
nie rozumiano zagrożenia dla środowiska.
Dla Cousteau był to środek do celu.
Wykonaliśmy tam pionierską pracę, a potem
pozwoliliśmy, by przemysł ją wykorzystał.
ROPA ZE ŚWIATA MILCZENIA?
Zastanawialiśmy się, czy postąpiliśmy właściwie.
SKARB POD MORSKIM DNEM?
NIEZNANE DOTĄD POKŁADY ROPY?
COUSTEAU NA CZELE ZESPOŁU PŁETWONURKÓW
POMAGA ZNALEŹĆ ODPOWIEDZI
GŁOS YVES'A OMERA
Kiedy eksperyment Conshelf 3 dobiegł końca,
myśleliśmy, że komandor zacznie pracować
w przemyśle naftowym.
Jednak on powiedział nam:
„Panowie, nie zajmę się przemysłem.
Będziemy robić telewizję”.
To go uratowało.
„NA ŻYWO Z CONSHELF 3”
Wyemitowali materiały Cousteau na antenie i okazały się one hitem.
PRODUCENT TELEWIZYJNY
Siedziałem sobie z żoną i powiedziałem jej:
„Założę się, że to będzie świetny serial.
Jacques Cousteau nurkuje na całym świecie,
we wszystkich siedmiu morzach”.
Poleciałem więc do Monaco, żeby porozmawiać z Cousteau.
Mówię mu: „Żeby zrobić godzinny program na morzu
potrzeba bardzo dużo czasu na statku, trzydziestoosobowej ekipy
i wydatku paruset milionów franków na sprzęt”.
Odpowiedział wtedy: „Już to obliczyłem, potrzeba nam 12 godzin.
Nie zmieszczę się w mniej niż 12”.
ORYGINALNY KONCEPT SERIALU
Poleciałem do Nowego Jorku, żeby sprzedać 12 odcinków.
Poszedłem do NBC, ale tam go nie znali.
PODBÓJ ŚWIATA WEWNĘTRZNEGO
„Kto to taki?” „To nurek, który wynalazł akwalung”.
„Mamy to gdzieś”.
W ABC spotkałem Toma Moore'a.
PREZES ABC
Czyta projekt, chwali go, ale nie weźmie 12 odcinków.
Ale mówi przy tym: „Wiesz, jestem w Klubie Odkrywców
i nie mogę znaleźć odkrywcy, który przemówiłby na moim wydarzeniu.
Może Jacques Cousteau się zgodzi?”.
Mówię mu: „Cóż, mógłbym zapytać”, a on na to: „Zróbmy tak.
Niech Jacques Cousteau wystąpi, a ja wyemituję te 12 odcinków”.
Reszta jest historią.
PODWODNY ŚWIAT
JACQUES'A COUSTEAU
Akcja!
Zacząłem pracę przy serialu Cousteau w 1967 roku.
MONTAŻYSTA PODWODNEGO ŚWIATA JACQUES'A COUSTEAU
Przydzielono mi ogromną montażownię, tak dużo było materiałów.
Rekiny, wieloryby,
i stworzenia, których nigdy wcześniej nie widziałem.
ODCINEK 1: „REKINY”
Rekin ma sławę przerażającego brutala,
ale to nie cała prawda.
Jest wiele niegroźnych gatunków:
tawroszowate, rekinki psie, rekiny wąsate i lamparcie.
Jednak dla nurka ugryzienie rekina, nieważne czy przypadkowe czy celowe,
zawsze jest poważne, a czasem prowadzi do śmierci.
Halo, Raymond.
Na jakiej jesteś głębokości?
Porzuciłem, albo prawie porzuciłem filmy pełnometrażowe
na rzecz telewizyjnych z jednej ważnej przyczyny.
Pomimo mniejszych walorów estetycznych,
mają one szanse szybko dotrzeć poprzez jedyne masowe medium
do milionów ludzi.
Zrozumiałem, Raymond.
Wszyscy się zgadzamy.
Miał wspaniałą osobowość.
Ale przeciętny widz nie wiedział wtedy, kim jest Jacques Cousteau.
Jak zapisali nasi asystenci,
„Na pokładzie stoi stary człowiek w czerwonej czapce”.
Długo rozmawialiśmy o tym, jak go przedstawić.
Jako naukowca? Badacza?
Filozofa? A może wynalazcę?
W zbliżeniach
wyglądał jak człowiek spoglądający w przyszłość.
Zdecydowaliśmy, że będzie odkrywcą.
Jego motto brzmiało: „Il faut aller voir”.
„Trzeba iść zobaczyć.”
New York Times donosi, że Podwodny świat Jacques'a Cousteau
- otworzył oczy milionom. - ...przez swoje podwodne filmy,
emitowane przez ponad 100 innych stacji
na całym świecie...
...nie tylko spopularyzowały podwodne badania i odkrycia...
Kapitan Cousteau odpowiada w większym stopniu
za pokazanie ludziom podwodnego świata...
Kapitan Cousteau rzuca wyzwanie zdradliwemu podwodnemu światu.
REKINY
Kapitan Cousteau wyrusza na wyprawę, która ma być najtrudniejsza...
PUSTYNNE WIELORYBY
...w całej jego karierze.
Nikt nie zrobił tyle, co Kapitan Cousteau,
żeby odkryć tajemnice oceanów...
Średnia liczba widzów to 26 milionów.
- Jacques Cousteau... - Ośmiokrotny laureat Emmy...
Najpopularniejszy serial dokumentalny...
...w historii telewizji.
„Wyprodukowałem dla telewizji 52 godzinne filmy.
Na początku była ciekawość.
Entuzjazm wywołany pięknem.
Potem przyszedł czas na niepokój,
bo oglądaliśmy rzeczy, które szybko znikały.
Moje dotychczasowe życie jako odkrywcy dobiegło końca”.
MIASTO WASZYNGTON, 1971 ROK
Panie przewodniczący, to dla mnie zaszczyt być tu dzisiaj
i móc opowiedzieć o żywiole, któremu poświęciłem całe życie.
O morzu.
Morzu, które jak wszyscy wiemy, jest dzisiaj zagrożone.
Przez całe życie żeglowałem i pływałem w morzu.
W ciągu 30 lat widziałem, jak rafy koralowe jałowieją,
a bogate w ryby obszary są wyczerpane.
Kiedy niedawno nurkowałem w Zatoce Lwiej,
ze zgrozą zauważyłem, że zupełnie zniszczyliśmy
oryginalną faunę szelfu kontynentalnego.
Stoimy przed wizją zniszczenia oceanu
przez zanieczyszczenia i inne czynniki.
Przez ostatnie dwa stulecia
ludzie nie zdawali sobie sprawy z problemów ekologicznych.
Wierzyli, że morze jest tak ogromne,
że można do niego wrzucić cokolwiek
bez konsekwencji.
Tak też robiliśmy.
UNIWERSYTET W MICHIGAN MARZEC 1970 ROKU
W ubiegłym roku, najpierw w Ameryce, a potem w Europie i Japonii,
ludzie zaczęli coś rozumieć
i utworzono ruch na rzecz ochrony środowiska.
Ludzie są źródłem zanieczyszczenia i ludzie mogą je zatrzymać.
KAMPANIA ZACHOWAJMY PIĘKNO AMERYKI 1971 ROK
Razem z synem i przyjaciółmi
postanowiliśmy utworzyć Stowarzyszenie Cousteau.
Wraz z tysiącami zaniepokojonych obywateli takich jak ty
założyliśmy organizację non-profit, żeby chronić nie tylko morze,
ale cenne ekosystemy całej naszej wodnej planety.
Dołącz do nas. Zadzwoń pod 1-800-648-5000 albo napisz na nasz adres.
DZIEŃ ZIEMI ŚWIĘTOWANY PRZEZ MILIONY
Świadomość społeczna rośnie,
ale przed nami jeszcze dużo pracy.
Poświęcę resztę swoich filmowych działań
próbom wpłynięcia na ludzi,
żeby wzięli sprawy w swoje ręce.
Filmy nie będą traktowały już tylko o ładnych małych rybkach,
ale zajmą się przyszłością ludzkości.
WYBRZEŻE WŁOCH 1977 ROK
Ten czterdziestometrowy, stary angielski niszczyciel min to Calypso.
Na pokładzie kapitan Jacques-Yves Cousteau i jego załoga.
Spędzą kilka miesięcy na Morzu Śródziemnym filmując
serię filmów mających na celu przybliżenie widzom wielkiego błękitu,
a przede wszystkim stojących przed nim zagrożeń.
Załoga Calypso spróbuje zlokalizować i przeanalizować
najbardziej zanieczyszczone i zagrożone obszary Morza Śródziemnego.
Morze niszczą toksyczne odpady
zrzucane do jego wód przez nieregulowany przemysł.
Dla przykładu, ponad 600 beczek
zawierających śmiertelny tetraetyoołów
stanowiło ładunek jugosłowiańskiego frachtowca imieniem Cavtat.
Statek był przeładowany i zatonął na południu Włoch,
pięć kilometrów od brzegu, na głębokości 90 metrów.
Niektóre z beczek zdążyły się już otworzyć, uwalniając
śmiertelną truciznę do wód Morza Śródziemnego.
To trudny problem,
z którym nie chce się zmierzyć żaden rząd.
BOMBA ZEGAROWA NA GŁĘBOKOŚCI 50 SĄŻNI 1978 ROK
Sędzia Maritati nakazał firmie Saipem rozpocząć odzyskiwanie
przy pomocy płetwonurków z Calypso, Alberta Falco i Raymonda Colla.
Sam oczywiście angażowałem się w różne etapy tej operacji.
Kiedy statki dotarły na miejsce, nurkowie zaczęli pracę.
Odzyskano 97% ołowiu.
Reszta przepadła, bo niektóre beczki
były już uszkodzone.
Wiem, co sądzi pan
o wyczerpywaniu naturalnych zasobów naszej planety.
Obserwuje to pan rok po roku.
Podczas gdy ci, którzy powinni to widzieć, przymykają oczy.
Czy chciałby pan coś o tym powiedzieć?
Sam byłem zaangażowany
w badanie możliwości
czerpania energii z morza.
Dokonałem tego wyboru wiele lat temu.
To, co mnie przeraża,
to prędkość i bezwstyd,
z jakimi na rzecz interesów przemysłu wyrzucono do śmieci
wszystkie środki ochrony środowiska,
które wypracowano ogromnym nakładem pracy.
Czuję się odpowiedzialny i winny jak każdy, pan też powinien,
że wypisujemy czeki in blanco
w imieniu przyszłych pokoleń.
My nie poniesiemy kosztów, ale oni tak.
NOWA MISJA COUSTEAU NA RZECZ ZACHOWANIA OCEANÓW
Jednym z zadań Towarzystwa Cousteau
jest przekazywanie ludziom prawdy.
JEST NAS JUŻ 80 TYSIĘCY
Jesteśmy pod wrażeniem odkrycia, że staliśmy się najszybciej rosnącą
organizacją non-profit w ciągu zaledwie dwóch lat.
Mówisz o Towarzystwie Cousteau w USA.
Ilu członków liczy obecnie?
Sto sześćdziesiąt tysięcy.
Szybko rośniemy, bo jesteśmy młodą organizacją.
Do czego dążycie? Do ilu członków?
Kilku milionów.
- Ilu? - Kilku milionów.
W Houston w USA 11 tysięcy osób zebrało się, żeby posłuchać człowieka,
który według przeprowadzonej niedawno ankiety
jest drugą osobą po prezydencie, jaką Amerykanie chcieliby poznać.
Ich bohater to kapitan Jacques-Yves Cousteau.
COUSTEAU DZIEŃ ZAANGAŻOWANIA
Dzień Zaangażowania ma wskrzesić nadzieję,
że nasze postępowanie nie będzie już zagrażało środowisku.
Jak mówi Kapitan Cousteau, sprawy są w rękach zwykłych obywateli.
Kapitanie, to jest Matt.
Chciałbym zapytać, co pan myśli
o podwodnych cywilizacjach przyszłości.
Przyznaję, że kiedyś o tym mówiłem, ale teraz nie sądzę,
żebyśmy mieli rozwinąć podwodną cywilizację.
Myślę,
że powinniśmy zacząć od ulepszenia cywilizacji na lądzie.
GŁOS YVES'A PACCALETA
Kiedy zacząłem pracować z Cousteau w 1972 roku,
wiedział już, że pomysł z kolonizacją morza,
używanie buldożerów, żeby budować „miasta pod wodą”,
nie powinien wejść w życie.
Nie żałował swoich czynów.
Dzięki temu mógł iść dalej.
Wiedział jednak, że zaszły zmiany w moralności społeczeństwa.
W 1954 roku
nakręciłem film pełnometrażowy zatytułowany Świat milczenia.
Była w nim dramatyczna sekwencja,
w której rekiny pożerały
rannego młodego wieloryba.
ŚWIAT MILCZENIA 1956 ROK
Członkowie załogi tak się wściekli, że wciągnęli rekiny na pokład
i zaczęli uderzać je w głowy, zabijając je.
To była prawdziwa rzeź rekinów,
rodzaj odwiecznej zemsty marynarzy,
którzy od pokoleń darzyli rekiny nienawiścią.
Niedawno obejrzałem ten film ponownie,
bo miał mieć pokaz w Paryżu.
I nie mogłem się na to zgodzić.
Nie mogę już go pokazywać, bo wszyscy się zmieniliśmy.
Nasza mentalność się zmieniła
i dzisiaj nie potraktowalibyśmy rekinów w ten sposób.
Przez 20 lat wraz z ojcem, kapitanem Cousteau,
pracowaliśmy nad uświadamianiem ludzi
w kwestii zagrożeń dla naszej planety.
W każdej części świata jesteśmy świadkami
niepohamowanego marnotrawstwa surowców, energii,
szybkiego pogarszania się kondycji środowiska.
Chcemy zostawić dzieciom
ziemię, która nie jest zniszczona przez odpady radioaktywne i pestycydy.
Morze Śródziemne, które nie jest wymarłe.
Uważam, że mamy szczęście.
Dużo podróżujemy i widzimy rzeczy, do których inni nie mają dostępu.
Mamy obowiązek dzielić się nimi z resztą świata.
Dużo myślę o naszej odpowiedzialności.
Często rozmawiamy o tym z Philippem
i zgadzamy się tutaj w stu procentach.
To wielka satysfakcja, znaleźć porozumienie
ze swoim głównym współpracownikiem.
- To świetnie. - Rzecz w tym,
że nie można się cieszyć tym, co się robi, jeśli z nikim się tego nie dzieli.
Racja.
Komandorze Cousteau, jak wyobraża sobie pan własną przyszłość?
Moja przyszłość będzie polegała na poszerzeniu zasięgu
Towarzystwa, które stworzyłem,
tak żeby dało sobie radę beze mnie.
Mój syn Philippe dowodzi zespołem,
który wybiera się na Arktykę.
Moja żona, jak wiecie, zajmuje się zarządzaniem
Calypso i dbaniem o morale załogi.
Mam nadzieję, że za dwa albo trzy lata
będę czuł, że mam dobre zastępstwo.
WYPRAWA NA KRANIEC ŚWIATA 1975 ROK
Piąty grudnia.
Prowadzę Calypso w niebezpieczną Cieśninę Drake'a,
która leży pomiędzy krańcem Ameryki Południowej
a Półwyspem Antarktycznym.
Zbliżając się do wód polarnych czujemy się obco.
GŁOS PHILIPPE'A COUSTEAU
Nurkujemy w dość mętnej wodzie.
Czerwone algi witają nas chwiejąc się na boki.
Płynąc wzdłuż klifu na głębokości 30 metrów
odkrywamy bujne podwodne życie.
Mam ochotę wypuścić nasz nurkujący spodek, żeby dobrze zbadać polarne wody.
Falco pokieruje spodkiem, a ja będę filmował.
Nieco niżej, w ścianie widać otwór.
Przytłumione trzaski ostrzegają nas,
że lodowiec jest pod ogromnym wewnętrznym ciśnieniem.
To ogromny kryształ, który topi się na moich oczach.
Jesteśmy świadkami znikania wieczności.
Muszę przyznać, że nie cierpię niebezpieczeństwa.
Nie należę do ludzi, którzy potrzebują zastrzyków adrenaliny.
Ale ty też, chyba cała nasza rodzina tak ma.
Nie jesteśmy ryzykantami.
- Tak. - Tak?
Chociaż ty jesteś pilotem.
Nie podoba ci się...
- Nie wiem. - ...że jest pilotem?
Nie jestem pewien.
Philippe chciał nakręcić film w krajach Północnej Afryki,
a ja się zgodziłem.
Wystartował swoim samolotem.
I...
to było na tyle.
SYN MORSKIEGO ODKRYWCY GINIE W WYPADKU
Dlaczego? Jak?
Philippe był świetnym pilotem.
Niedomknięty luk na dziobie samolotu
unicestwił mojego ukochanego syna, a wraz z nim część mnie.
PHILIPPE, JAN I ICH CÓRKA ALEXANDRA COUSTEAU
GŁOS ALBERTA FALCO
Powiedział: „Teraz będę pracował aż do samego końca.
To moja kara”.
WSZYSTKIEGO NAJLEPSZEGO, KAPITANIE COUSTEAU
Jesteśmy tu z radosnych przyczyn.
Dzielę tę radość z wami z oczami pełnymi łez
bo nie ma z nami ważnej osoby – Philippe'a.
Po śmierci Philippe'a
Jacques zupełnie się zmienił.
Postarzał się o dziesięć lat.
Był zgarbiony, a jego skóra stała się ziemista.
W miarę upływu czasu
nabrał pesymizmu w kwestii środowiska.
MORZE ŚRÓDZIEMNE: KOŁYSKA CZY TRUMNA? 1979 ROK
W 1977 roku Cousteau i nurkowie Calypso wrócili do Veyron.
W ciągu zaledwie trzech dekad dno morza przerodziło się w pustynię.
Posępną jak powierzchnia jakiejś jałowej planety.
W tym podwodnym spustoszeniu temperatura wody zdaje się rosnąć
parząc nasze dłonie pomimo rękawiczek.
Oczy nas szczypią.
Łzy ciekną nam po policzkach, mącąc nam wzrok.
Ból jest nie do wytrzymania.
Spenetrowaliśmy strefę śmierci,
rejon, w którym żaden żywy organizm nie może długo wytrzymać.
ABC REZYGNUJE Z PROGRAMÓW COUSTEAU
GŁOS BRADA MATSENA, AUTORA KRÓLA MÓRZ
ABC zrezygnowało z niego, bo zaczynał być przygnębiający.
KONIEC PROGRAMU COUSTEAU
PROGRAM COUSTEAU ZBYT GŁĘBOKI
Nie chcieli, by straszył widzów
swoimi ponurymi historiami.
Był zbyt ostry, starał się wpływać na ludzi,
zamiast po prostu informować.
Myślę, że w tym okresie nabrał cynizmu.
Co uważa pan za swoje największe osiągnięcia
i najlepszy etap swojego życia?
Na to nie da się odpowiedzieć,
bo nie interesuje mnie autoanaliza.
Dlaczego?
Raz jeszcze: nie interesuje mnie moja własna osoba.
Interesuje mnie świat, który mnie otacza.
Mój wewnętrzny świat nie ma znaczenia.
GŁOS SUSAN SCHIEFELBEIN
Wciąż wspominam dzień, który spędziliśmy wspólnie.
Pracowaliśmy nad książką, przyleciał do Paryża, żeby się ze mną spotkać.
Pasażerowie ustawili się w kolejce
po jego autograf.
Powiedział wtedy: „Każdego dnia chodzę na spotkania,
robię filmy, prowadzę badania, a oni chcą tylko
świstka z nazwiskiem Jacques'a Cousteau.
To jego będą chronić jak relikwię”.
Wpadał w coraz większą złość.
GŁOS JOCELYNE DE PASS
Powiedział: „Przemawiam na całym świecie,
bo chcę zostawić naszym dzieciom czystą planetę,
ale nikt nie chce tego słuchać.
Zresztą i tak jest za późno.
Każdego dnia niszczymy planetę coraz bardziej.
Był pewien, że było już za późno.
Myślę, że kiedy się spotkaliśmy, oboje pragnęliśmy zacząć od nowa.
Jednak ani dla mnie, ani dla niego...
GŁOS FRANCINE COUSTEAU
...nie było to wtedy romantyczne spotkanie.
Miałam 31 lat i nurkowałam.
Chodziło mi tylko o nurkowanie.
DZIEŃ ZAANGAŻOWANIA W HOUSTON
Zorganizowaliśmy wtedy
Dzień Zaangażowania w Houston.
Poszedłem nurkować w lokalnym klubie i tam ją spotkałem.
Pomyślałem, że to interesująca dziewczyna.
Robiła wtedy wspaniałą karierę
w Air France, gdzie odpowiadała za podróże dyplomatyczne członków francuskiego rządu.
Myślę, że Jacques najbardziej pragnął w tym okresie
mieć gdzieś miejsce, w którym czekałaby na niego rodzina.
Nie mówię, że wcześniej jej nie miał, ale do tej pory
nie zagrzał nigdzie miejsca na dłużej.
Jego żona była na łodzi,
a dzieci w szkole z internatem.
On sam stale podróżował, więc rodzina jako taka nie istniała,
nie było tego, co we Francji określamy jako foyer,
czyli ogniska domowego.
Domu.
On tego potrzebował.
GŁOS OPERATORA KAMERY
Wiedzieliśmy co nieco o jego relacji z Francine.
Cousteau miał z nią wtedy dwoje dzieci,
ale nigdy o nich nie wspominał.
Tak czy siak, wszyscy wiedzieli.
Myślę, że Simone także.
Kiedy ostatni raz jedliśmy razem kolację, widziałem, że coś jest z nią nie tak.
Ale nie wiedziałem wtedy, o co chodzi.
Kazała lekarzowi obiecać, że mi nie powie,
żeby nie przeszkadzać mi w pracy.
GŁOS YVES'A PACCALETA
Pod koniec życia, gdy jej ciało toczył rak,
chciała wybrać się na ostatnią wyprawę na pokładzie Calypso
na jaką mogła sobie pozwolić.
Wszyscy mówili jej, żeby tego nie robiła,
że ledwo stoi,
że upadnie i połamie się na kawałki.
Odpowiedziała po marynarsku:
Pierdolcie się! Zrobię, co zechcę”.
I wyruszyła na swoją ostatnią misję.
NEKROLOGI. SIMONE COUSTEAU, 72 LATA, ŻONA JACQUES'A
JOCELYNE DE PASS CZYTA DZIENNIK SIMONE
„Calypso dała mi wszystko.
Żaden mężczyzna nie dałby mi tyle, co ten okręt.
Ta łódź to mój raj.
To cud, móc przesunąć dłoń po jej kadłubie.
Wdychać zapach jej farby.
Czuć jej wibracje.
Jej duszę – jedyne co trzyma mnie przy życiu“.
GŁOS JEANA-MICHELA COUSTEAU
Największą tragedią była dla mnie śmierć matki.
Jestem na siebie wściekły, że nie zauważyłem, że coś ukrywa.
Nie ma co przesadzać. Czuję żal, pewien rodzaj żalu.
Powinienem był bardziej skupić się na rodzinie.
JACQUES I FRANCINE Z DZIEĆMI, DIANE I PIERREM-YVES'EM
Jacques nigdy nie tłumaczył się nikomu z naszego życia osobistego.
Ale obawiał się, że gdyby coś mu się stało,
nikt by o nas nie zadbał.
Dlatego wzięliśmy ślub tak prędko
po śmierci jego pierwszej żony.
PÓŁ ROKU PO ŚMIERCI SIMONE
GŁOS SUSAN SCHIEFELBEIN
Ślub Francine i Jacques'a
nie zrobił wielkiego wrażenia na Francuzach.
Dla nich ważne były osiągnięcia Cousteau.
Francine pisała komentarze do jego filmów.
KOMENTARZ FRANCINE COUSTEAU
Pomagała mu też prowadzić Towarzystwo Cousteau.
Powiedział, że ich wspólne dzieci pozwalają mu zacząć od nowa.
Widziałem kłujące jeżowce.
- Te jadowite. - Dobrze, opowiedz.
Widziałeś taki jakby...
nie dołek, tylko górkę z piasku.
- Tak, widziałem. Co to jest? - To zwierzę tam mieszka.
Tak, widzieliśmy je w twoim filmie.
Tak.
Powiedział, że chociaż wie, że jest u kresu życia,
jeszcze nie postawił kropki.
Oczywiście to Antarktyda jest tym dalekim obszarem,
o który toczy się dziś zawzięta międzynarodowa debata.
Czy ten majestatyczny kontynent powinien pozostać nietknięty
pod lodową skorupą?
Czy w świecie kurczących się zasobów
powinniśmy czerpać z Antarktydy ropę i cenne minerały?
NOWY JORK PARYŻ
Powiedziałeś, że przetrwanie ludzkości
zależy od przetrwania Antarktydy.
Siejesz panikę, czy możesz to wytłumaczyć?
Dzisiejsza nauka
lepiej rozumie
rolę systemu Antarktydy w tworzeniu klimatu
na całym świecie.
Połączenie uprzemysłowienia i wycinki lasów
podniosło poziom dwutlenku węgla w atmosferze
prowadząc do niebezpiecznego ocieplenia naszej planety.
COUSTEAU I PREZYDENT FRANCJI JACQUES CHIRAC
Antarktyda, ta lodowa masa skupiająca 90% lodu całej planety,
ma wpływ na klimat nawet w Stanach Zjednoczonych
czy Europie na półkuli północnej.
Jeśli wprowadzimy na Antarktydę przemysł,
wybuchy i tak dalej,
nie wiemy, co się wydarzy.
Możemy doprowadzić do głodu w Afryce,
a nawet susz w Stanach Zjednoczonych.
Ponieważ wiemy już, że nasza planeta
jest pojedynczą maszyną termodynamiczną, że działa po prostu
przy użyciu źródła ciepła ze słońca i źródła zimna z Antarktydy.
Nie wolno nam tego dotykać.
Jaką przyszłość zapewnimy następnym pokoleniom?
Nadchodzące pokolenia mają prawo żyć na czystej, niezanieczyszczonej Ziemi.
Każde pokolenie musi się przeciwstawić
nieodwracalnym zagrożeniom dla życia na Ziemi.
Postanowiłem napisać petycję,
żeby wywrzeć presję na liderach przemysłu i politykach.
PETYCJA O PRAWA NADCHODZĄCYCH POKOLEŃ
Bo nie zrobią tego z własnej inicjatywy.
Muszą znaleźć się pod presją.
Niedawno miałem nawet okazję opowiedzieć naszą historię
prezydentowi Stanów Zjednoczonych
i wydaje mi się, że uważnie nas słuchał.
Jacques Cousteau wymógł zmianę polityki wobec Antarktydy,
sprzeciwiając się wydobyciu i jakiejkolwiek eksploatacji jej zasobów.
PROTOKÓŁ O OCHRONIE ŚRODOWISKA
Dwadzieścia sześć państw zgodziło się pozostawić Antarktydę nietkniętą
przez co najmniej 50 lat.
TO MIĘDZYNARODOWE POROZUMIENIE ZAKAZUJE NA 50 LAT
EKSPLOATACJI ROPY I ZŁÓŻ MINERALNYCH ANTARKTYDY
Udało ci się odrobinę przyhamować ludzkie szaleństwo?
Odrobinę, ale...
- To wielkie zwycięstwo, prawda? - To wielkie zwycięstwo!
Panie i panowie,
to zaszczyt móc przemawiać
na najważniejszej konferencji
dotyczącej środowiska, jaką mogliśmy sobie wyobrazić.
Największy do tej pory szczyt nareszcie się rozpoczął.
Nazwano go Szczytem Ziemi.
Reprezentanci 170 narodów staną przed trudnym problemem:
jak nie dopuścić, by Ziemia stała się nie do życia.
Między tysiącami uczestników Szczytu Ziemi
jest ktoś, kto wpłynął na opinię publiczną
jeszcze przed rozpoczęciem konferencji.
Entuzjazm Jacques'a Cousteau, jego badania naukowe
i umiejętność dotarcia do zwykłych ludzi
zmotywowały zarówno grupy nacisku, jak i rządy.
Ten osiemdziesięciolatek miał niemały udział
w doprowadzeniu do powstania Szczytu Ziemi.
Mówi, że spodziewa się dobrych rezultatów tej konferencji,
ale ostrzega też przed ciągłym zagrożeniem dla środowiska naturalnego.
Nieodnawialne źródła energii są na wyczerpaniu.
Bioróżnorodność skurczyła się do niepokojącego poziomu.
Nasze zapotrzebowanie na energię jest nieuzasadnione.
A przede wszystkim topnienie lodowców i pokrywy lodowej
i katastroficzny wzrost poziomu oceanów
już się rozpoczęły.
Jednak posłuchajcie mnie, obywatele tego świata:
początek wszystkiego jest w Rio.
Po raz pierwszy znakomita większość przywódców
obiecała zrobić wspaniałe rzeczy. Każdy z nich.
Teraz musimy ich zmusić, żeby obrócili swoje słowa w czyny.
GŁOS FRANÇOIS SARANO
Szanowano go na całym świecie.
KANADA
Wszyscy mu ufali, wszyscy go doceniali.
NIEMCY KUBA
To właśnie ten szacunek i zaufanie...
ROSJA SENEGAL
...otwierały mu drzwi.
Jedyną osobą na oficjalnym zdjęciu ze szczytu w Rio,
która nie jest głową państwa, jest Cousteau.
Oto on, „Kapitan Planeta”.
Kapitanie, czy ma pan nadzieję, że to wydarzenie
zostanie dobrze wykorzystane przez wszystkie narody?
Wielokrotnie mnie o to pytano i ja sam zadaję sobie to pytanie.
Rozmyślając nad tym,
jestem optymistą, bo mam ogromną wiarę w ludzi
i wierzę, że kiedy się zbuntują
i wezmą odpowiedzialność.
To niesamowite uczucie widzieć
jak wszyscy ci młodzi ludzie i dzieci,
przejmują się niedawno odkrytym światem,
który przez wieki był sprytnie ukryty pod powierzchnią.
Teraz sami muszą przejąć ster.
JACQUES-YVES COUSTEAU ZMARŁ 25 CZERWCA 1997 ROKU.
MIAŁ 87 LAT.
TOWARZYSTWO COUSTEAU KONTYNUUJE PRACĘ, KTÓRĄ ROZPOCZĄŁ
I WPROWADZA JEGO SPUŚCIZNĘ W XXI WIEK
UKŁAD ANTARKTYCZNY MA BYĆ PONOWNIE ROZWAŻONY W 2048 ROKU
WAŻĄ SIĘ LOSY NAJBARDZIEJ ZAGROŻONEGO EKOSYSTEMU NA ZIEMI
Napisy: Joanna Różniak