1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:06,339 --> 00:00:09,551
PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
4
00:00:11,886 --> 00:00:15,849
Thật khó để biết điều gì đang diễn ra
bên trong tâm trí một con mèo.
5
00:00:16,349 --> 00:00:18,727
Dasha, lại đây nào.
6
00:00:22,313 --> 00:00:25,066
Song những khám phá mới
cuối cùng có thể tạo ra cơ hội
7
00:00:25,150 --> 00:00:27,902
để tìm hiểu
những người bạn khó hiểu nhất này.
8
00:00:29,279 --> 00:00:31,322
TÌM KIẾM TÀI NĂNG MỸ
9
00:00:38,413 --> 00:00:41,708
Một số người nghĩ
mèo không có nhiều đặc điểm nổi trội.
10
00:00:45,920 --> 00:00:48,757
Chúng tôi ở đây để chứng minh họ sai.
11
00:01:00,810 --> 00:01:03,354
Quên mọi thứ bạn nghĩ mình biết về mèo đi.
12
00:01:05,273 --> 00:01:08,443
Nghiên cứu về mèo chắc chắn
bị bỏ xa so với nghiên cứu về chó,
13
00:01:08,526 --> 00:01:12,322
nhưng giờ ta đang chứng kiến
sự bùng nổ của khoa học về mèo.
14
00:01:13,031 --> 00:01:17,035
Một thế hệ các nhà khoa học mới
đang thách thức những định kiến.
15
00:01:17,535 --> 00:01:21,956
Ta đang khám phá các khía cạnh
khác nhau về hành vi, tính cách, sinh lý,
16
00:01:22,040 --> 00:01:24,876
tất cả những thứ
khiến mèo trở nên độc đáo.
17
00:01:24,959 --> 00:01:27,921
Chúng thông minh, hiếu kỳ
18
00:01:28,004 --> 00:01:30,381
và xã giao khá tốt với con người.
19
00:01:31,341 --> 00:01:34,761
Và có bằng chứng cho thấy
chúng đã tiến hóa để làm thế.
20
00:01:36,930 --> 00:01:40,225
Hãy cùng chúng tôi giải mã các bí ẩn,
21
00:01:40,892 --> 00:01:43,311
những trò hề điên rồ,
22
00:01:44,062 --> 00:01:46,022
và ngôn ngữ ẩn giấu của loài mèo.
23
00:01:48,358 --> 00:01:49,734
Không đơn giản đâu nhé.
24
00:01:50,693 --> 00:01:52,028
Mèo rất phức tạp.
25
00:01:52,112 --> 00:01:53,655
Dasha, lại đây.
26
00:01:54,239 --> 00:01:55,907
Phải, chúng hay bất hợp tác.
27
00:01:57,909 --> 00:02:01,412
Nhưng nếu muốn,
bạn có thể dạy một con mèo làm mọi thứ.
28
00:02:08,002 --> 00:02:11,214
Ai cũng có thể giải phóng
tiềm năng thật sự của mèo
29
00:02:12,090 --> 00:02:13,675
nếu biết được bí mật của chúng.
30
00:02:30,066 --> 00:02:31,776
Mèo ở khắp mọi nơi.
31
00:02:33,403 --> 00:02:35,822
Tuy nhiên, chúng ta biết quá ít về chúng.
32
00:02:36,865 --> 00:02:39,909
Để hiểu bản chất của mèo
33
00:02:39,993 --> 00:02:42,996
và cách thức học sống
cùng con người của chúng,
34
00:02:43,079 --> 00:02:45,081
ta sẽ nhờ chuyên gia giải đáp.
35
00:02:45,790 --> 00:02:49,502
TIẾN SĨ BRUCE KORNRIECH, GIÁM ĐỐC
TRUNG TÂM SỨC KHỎE CHO MÈO CORNELL
36
00:02:49,586 --> 00:02:51,004
"NHÀ SINH LÝ HỌC VỀ MÈO"
37
00:02:51,588 --> 00:02:54,841
Tôi nghĩ mọi người
chưa đánh giá đúng tính xã hội ở mèo.
38
00:02:55,341 --> 00:02:57,760
Chấp nhận sự thật đi. Chúng thú vị
39
00:02:57,844 --> 00:03:00,054
và đôi khi rất hài hước cơ mà.
40
00:03:03,266 --> 00:03:06,519
Kỳ lạ thay, một số đặc điểm
khiến chúng trở nên quyến rũ
41
00:03:07,103 --> 00:03:09,814
lại tiến hóa từ tổ tiên sát thủ của chúng.
42
00:03:10,690 --> 00:03:14,235
Nếu được yêu cầu tạo ra
một kẻ săn mồi trên cạn
43
00:03:15,195 --> 00:03:21,075
hoàn hảo về đặc điểm thể chất,
hành vi và nhận thức,
44
00:03:22,368 --> 00:03:24,913
thật khó để nghĩ ra
một con vật tốt hơn mèo.
45
00:03:27,540 --> 00:03:30,627
Tên khoa học của mèo nhà là Felis catus.
46
00:03:31,252 --> 00:03:34,881
Felis catus là một loài thuần hóa độc đáo
47
00:03:35,465 --> 00:03:37,967
có nguồn gốc từ mèo rừng châu Phi.
48
00:03:40,803 --> 00:03:44,849
Tất cả loài mèo, dù lớn hay nhỏ,
đều thuộc họ mèo Felidae.
49
00:03:44,933 --> 00:03:46,768
TIẾNG LA TINH: FELIDAE
50
00:03:46,851 --> 00:03:49,020
Khoảng ba triệu rưỡi năm trước,
51
00:03:49,103 --> 00:03:53,399
chi Felis, gồm loài mèo kích thước nhỏ,
được tách ra từ chi Panthera,
52
00:03:53,483 --> 00:03:56,027
gồm loài mèo kích thước lớn
như sư tử và hổ.
53
00:03:56,110 --> 00:03:57,612
TIẾNG LA TINH: PANTHERA
54
00:03:58,279 --> 00:04:02,700
Ngày nay, có 400 triệu
mèo Felis catus trên toàn thế giới.
55
00:04:03,993 --> 00:04:05,912
Con số này khiến chúng trở thành
56
00:04:05,995 --> 00:04:10,124
một trong mười loài động vật có vú
hưng thịnh nhất từng tồn tại.
57
00:04:11,125 --> 00:04:15,171
Trong mười ngàn năm qua,
ADN của chúng thay đổi tương đối ít.
58
00:04:16,422 --> 00:04:21,177
Về mặt di truyền học, cơ bản,
bạn có một con thú hoang sống trong nhà.
59
00:04:23,346 --> 00:04:27,100
Một con thú hoang
có cấu tạo cơ thể tuyệt vời.
60
00:04:28,559 --> 00:04:32,355
Và tâm điểm là
cột sống đáng kinh ngạc của mèo.
61
00:04:33,481 --> 00:04:37,151
Chúng có nhiều đốt sống
hơn hầu hết các loài động vật có vú.
62
00:04:37,235 --> 00:04:41,239
Giữa các đốt sống của chúng
cũng có các đĩa đệm đặc biệt đàn hồi,
63
00:04:41,322 --> 00:04:44,534
nên cột sống của chúng cực kỳ linh hoạt.
64
00:04:45,034 --> 00:04:49,622
Thiết kế linh hoạt này giúp loài mèo
trở thành động vật nhanh nhất trên cạn.
65
00:04:51,624 --> 00:04:54,002
Nếu bạn nhìn một con báo săn đang chạy,
66
00:04:54,085 --> 00:04:58,006
chuyển động uốn cong và co lại
của cột sống đó sẽ tích trữ thế năng
67
00:04:58,089 --> 00:05:02,176
và giải phóng nó dưới dạng động năng
khi con mèo lao về phía trước.
68
00:05:06,806 --> 00:05:09,976
Con mèo của bạn về cơ bản
là con báo săn nhỏ linh hoạt
69
00:05:11,311 --> 00:05:14,063
có khả năng chạy trên 50 km/h…
70
00:05:16,357 --> 00:05:19,360
và cuộn mình
thành một số tư thế yoga khá điên rồ.
71
00:05:22,864 --> 00:05:25,992
Mèo cũng có một hệ thống cơ bắp hiệu quả.
72
00:05:26,701 --> 00:05:30,580
Chúng là một trong số ít
động vật có vú kích hoạt được 100% cơ bắp
73
00:05:30,663 --> 00:05:31,706
khi nhảy.
74
00:05:32,206 --> 00:05:34,459
Khởi động trình tự đánh lửa.
75
00:05:34,542 --> 00:05:38,713
Ba, hai, một, cất cánh.
76
00:05:38,796 --> 00:05:40,590
Tên lửa đang được phóng lên.
77
00:05:41,466 --> 00:05:45,219
Chúng có thể nhảy cao
gấp năm đến sáu lần chiều dài của mình.
78
00:05:46,012 --> 00:05:49,182
Giống như một người
nhảy qua được con hươu cao cổ vậy.
79
00:05:53,061 --> 00:05:55,897
Và chúng dùng đuôi để đối trọng chính mình
80
00:05:55,980 --> 00:05:58,024
trong lúc đổi hướng nhanh chóng.
81
00:06:00,777 --> 00:06:05,073
Vận động viên thể dục dụng cụ
hay nói: Cái gì lên thì sẽ xuống.
82
00:06:05,823 --> 00:06:08,368
Điều này dẫn tới một vấn đề muôn thuở.
83
00:06:09,285 --> 00:06:11,454
Tục ngữ có câu:
Mèo luôn tiếp đất bằng chân.
84
00:06:13,664 --> 00:06:17,210
Chúng có khả năng
định hướng nhanh rất tuyệt vời.
85
00:06:17,293 --> 00:06:22,090
Để làm được vậy, trước tiên chúng phải
biết vị trí cơ thể trên không trung,
86
00:06:22,173 --> 00:06:25,510
bằng cách dùng một hiện tượng
gọi là phản xạ định hướng.
87
00:06:32,183 --> 00:06:35,186
Phản xạ này là
một chức năng của hệ thống tiền đình.
88
00:06:38,564 --> 00:06:41,150
Các tế bào lông cực nhạy cảm ở tai trong
89
00:06:41,234 --> 00:06:45,446
cảm nhận vị trí cơ thể,
chuyển động và gia tốc trên không trung
90
00:06:45,947 --> 00:06:48,825
và truyền thông tin này vào thẳng não.
91
00:06:49,951 --> 00:06:52,495
Nên mèo luôn biết rõ phương hướng.
92
00:06:57,291 --> 00:07:00,878
Tất cả động vật có vú đều có
phản xạ này, kể cả con người.
93
00:07:01,754 --> 00:07:04,507
Song đôi khi,
chúng ta bị mất phương hướng.
94
00:07:04,590 --> 00:07:07,135
Và hội chứng đó được gọi là Twisties.
95
00:07:08,136 --> 00:07:10,138
Simone Biles mắc hội chứng này đó.
96
00:07:12,348 --> 00:07:17,228
Cô ấy cảm thấy như đã mất khả năng
cảm nhận vị trí cơ thể trên không trung.
97
00:07:17,311 --> 00:07:19,313
"TWISTIES" KHIẾN SIMONE BILES
BỎ NGANG RA SAO
98
00:07:19,397 --> 00:07:22,233
Cô ấy thấy tiếp tục sẽ rất nguy hiểm,
vốn là điều hợp lý.
99
00:07:22,859 --> 00:07:25,820
Bạn biết đấy,
khó mà kiểm soát được hội chứng này.
100
00:07:27,822 --> 00:07:31,617
Phản xạ của mèo
nhanh hơn gấp đôi so với chúng ta…
101
00:07:33,870 --> 00:07:36,414
và nhanh hơn bất kỳ vật nuôi nào khác.
102
00:07:37,665 --> 00:07:39,375
Nếu bạn thả một con chó
103
00:07:39,959 --> 00:07:42,211
từ cùng một ví trí trong nhiều lần,
104
00:07:42,295 --> 00:07:44,464
nó sẽ không tiếp đất bằng chân.
105
00:07:49,802 --> 00:07:51,721
Xét theo cân nặng, mèo có thể là
106
00:07:51,804 --> 00:07:56,100
loài động vật có vú nhanh nhất,
mạnh nhất và linh hoạt nhất hành tinh này.
107
00:08:00,062 --> 00:08:04,233
Song những tài năng hoang dã đó
cũng có thể khiến chúng trở nên bí ẩn.
108
00:08:08,404 --> 00:08:13,367
Để tìm hiểu lý do sao chúng như thế,
có lẽ nhà tâm lý học về mèo sẽ giúp được.
109
00:08:14,243 --> 00:08:15,953
Ngồi xuống. Đúng rồi, bé yêu.
110
00:08:16,037 --> 00:08:18,414
TIẾN SĨ KRISTYN VITALE
PHÓ GIÁO SƯ, ĐẠI HỌC UNITY
111
00:08:18,498 --> 00:08:19,874
"NHÀ TÂM LÝ HỌC VỀ MÈO"
112
00:08:19,957 --> 00:08:23,377
Qua quá trình tiến hóa,
loài mèo không thay đổi nhiều.
113
00:08:24,045 --> 00:08:28,174
Và giờ chúng là sự pha trộn
giữa một bên là mèo rừng
114
00:08:28,257 --> 00:08:30,843
và một bên là mèo nhà mà ta muốn.
115
00:08:33,763 --> 00:08:36,766
Kristyn nghiên cứu
những bí ẩn về tâm trí mèo.
116
00:08:37,475 --> 00:08:40,478
Cô ấy đang cố
giải mã suy nghĩ của loài mèo.
117
00:08:41,896 --> 00:08:46,359
Tôi nghĩ bấy lâu nay năng lực xã hội
của mèo thực sự bị đánh giá thấp.
118
00:08:47,068 --> 00:08:50,571
Đặc biệt, rất nhiều lần
mèo bị đem ra so sánh với chó.
119
00:08:54,992 --> 00:08:59,539
Người ta nói chó vượt trội
về nhiều đặc điểm nhận thức xã hội.
120
00:09:00,831 --> 00:09:05,044
Chó thường được coi là
vật nuôi trực giác hơn.
121
00:09:06,796 --> 00:09:10,049
Chúng biết tên của mình và khoảng 160 từ.
122
00:09:11,634 --> 00:09:14,053
Chúng hiểu được biểu cảm khuôn mặt người,
123
00:09:14,136 --> 00:09:16,222
thậm chí là giải quyết được vấn đề.
124
00:09:17,682 --> 00:09:22,228
Nhưng Kristyn tin rằng bấy lâu nay
mèo chưa có cơ hội để chứng tỏ bản thân.
125
00:09:22,311 --> 00:09:23,396
Ngoan nào.
126
00:09:23,896 --> 00:09:27,692
Chúng tôi thấy là trước giờ
chẳng ai nghiên cứu về loài mèo cả.
127
00:09:29,110 --> 00:09:31,988
Nên cô ấy bắt đầu làm rõ
một lần cho dứt khoát
128
00:09:32,071 --> 00:09:35,616
khả năng của mèo ra sao
khi so với đối thủ chó của chúng.
129
00:09:36,576 --> 00:09:38,578
Ta sẽ đặt nó lên đây.
130
00:09:38,661 --> 00:09:40,079
Trước tiên hết,
131
00:09:40,162 --> 00:09:42,164
mèo có biết tên của mình không?
132
00:09:43,958 --> 00:09:47,587
Thí nghiệm này là để tìm hiểu xem
Carl có biết tên nó không.
133
00:09:51,090 --> 00:09:52,967
Ta sẽ đặt loa Bluetooth ở đây,
134
00:09:53,050 --> 00:09:55,636
rồi phát giọng nói của tôi qua đó.
135
00:09:58,180 --> 00:10:01,225
Kristyn bắt đầu với bốn từ một âm tiết.
136
00:10:02,351 --> 00:10:03,185
Giày!
137
00:10:04,395 --> 00:10:08,983
Carl phản ứng với từ đầu tiên,
một âm thanh mới trong môi trường của nó.
138
00:10:09,567 --> 00:10:10,443
Tất!
139
00:10:12,111 --> 00:10:14,113
Nhưng nó sớm mất hứng thú với âm thanh.
140
00:10:15,281 --> 00:10:16,240
Ngày!
141
00:10:19,410 --> 00:10:22,580
Sau đó, Kristyn thêm một từ
rất gần với tên nó.
142
00:10:24,582 --> 00:10:25,541
Gái!
143
00:10:28,628 --> 00:10:29,962
Vẫn không phản ứng gì.
144
00:10:33,591 --> 00:10:36,010
Nhưng rồi, khoảnh khắc quyết định đã tới.
145
00:10:37,595 --> 00:10:38,638
Carl!
146
00:10:39,764 --> 00:10:40,890
Giỏi lắm!
147
00:10:42,767 --> 00:10:47,229
Thí nghiệm này đã được thực hiện
hàng trăm lần với nhiều con mèo khác nhau.
148
00:10:47,938 --> 00:10:51,901
Và rõ ràng, hầu hết các con mèo
đều biết tên của chúng.
149
00:10:54,028 --> 00:10:57,531
Chúng chọn trả lời hay không
lại là chuyện khác.
150
00:10:58,282 --> 00:11:00,701
- Tiếp đi.
- Nhưng ta sẽ nói việc đó sau.
151
00:11:02,828 --> 00:11:05,456
Nghiên cứu của Kristyn
đưa cô ấy đến tâm điểm
152
00:11:05,539 --> 00:11:08,000
của cuộc cách mạng mèo thời hiện đại.
153
00:11:10,127 --> 00:11:13,422
NHẬT BẢN
154
00:11:23,516 --> 00:11:28,771
Năm 2017, mèo đã vượt qua chó để trở thành
vật nuôi phổ biến nhất ở Nhật Bản.
155
00:11:35,861 --> 00:11:38,906
Ngày nay, nơi đó là nhà
của chín triệu con mèo cưng
156
00:11:39,657 --> 00:11:43,119
và một trong những nhà khoa học
về mèo hàng đầu thế giới.
157
00:11:44,578 --> 00:11:48,457
TIẾN SĨ TAKAGI SAHO
NHÀ NGHIÊN CỨU MÈO, ĐẠI HỌC AZABU
158
00:11:48,541 --> 00:11:51,836
So với nghiên cứu về chó
thì nghiên cứu về mèo
159
00:11:51,919 --> 00:11:56,507
diễn ra chậm hơn khoảng 15 năm.
160
00:11:57,133 --> 00:12:01,846
Kristyn và Saho đã công bố
tổng cộng 37 nghiên cứu.
161
00:12:02,805 --> 00:12:07,810
Họ đã giúp chứng minh mèo nhận ra
cả khuôn mặt lẫn giọng nói của chủ mình,
162
00:12:07,893 --> 00:12:09,770
chưa kể đến những con mèo khác.
163
00:12:10,896 --> 00:12:14,108
Họ đã chứng minh mèo biết
ý nghĩa của hành động chỉ ngón tay.
164
00:12:14,608 --> 00:12:17,236
Chúng hiểu được hằng định đối tượng.
165
00:12:17,319 --> 00:12:20,364
Chúng hiểu được
khi một vật thể đột nhiên biến mất,
166
00:12:20,448 --> 00:12:23,325
không có nghĩa là nó không tồn tại.
167
00:12:23,409 --> 00:12:27,663
Tóm lại, chúng hiểu
nhiều hơn chúng ta tưởng.
168
00:12:28,289 --> 00:12:30,666
Giờ việc nghiên cứu đang được tiến hành,
169
00:12:30,750 --> 00:12:35,838
chúng tôi nhận thấy
hành vi của mèo khá giống chó.
170
00:12:36,797 --> 00:12:39,842
Bí quyết là
biết cách khai thác tiềm năng đó.
171
00:12:41,385 --> 00:12:44,722
Phỏng vấn Maryna và Svitlana, đánh dấu
vị trí cho chế độ tự động bù sáng.
172
00:12:52,271 --> 00:12:54,815
- Tôi là Maryna.
- Và tôi là Svitlana.
173
00:12:54,899 --> 00:12:56,692
Bọn tôi là nhóm Savitsky Cats.
174
00:12:56,776 --> 00:12:59,695
Một nhóm xiếc gia đình gồm người
và mèo được huấn luyện bài bản.
175
00:13:02,406 --> 00:13:06,285
Huấn luyện mèo
giống như một loại phép thuật vậy.
176
00:13:06,786 --> 00:13:08,454
Và nó không hề dễ dàng gì.
177
00:13:10,748 --> 00:13:15,085
Nhóm Savitsky Cats tuyệt vời này
là những người nổi tiếng đến từ Ukraina.
178
00:13:15,169 --> 00:13:18,214
Họ đi khắp thế giới,
mua vui cho hàng triệu người.
179
00:13:20,716 --> 00:13:24,386
Nhân tiện, họ đã vào được
vòng tứ kết của Tìm kiếm Tài năng Mỹ.
180
00:13:25,888 --> 00:13:29,391
Không tệ với một con vật
hay bị coi là không thể huấn luyện.
181
00:13:30,935 --> 00:13:35,147
Sự khác biệt
giữa huấn luyện mèo và huấn luyện chó là
182
00:13:35,231 --> 00:13:37,191
đám chó muốn làm hài lòng bạn.
183
00:13:37,274 --> 00:13:38,984
SẼ VÌ CÁI ĂN MÀ LÀM VIỆC
184
00:13:39,068 --> 00:13:40,861
"Tôi sẽ làm mọi thứ cho bạn!
185
00:13:40,945 --> 00:13:42,947
Tôi sẽ làm theo lời bạn".
186
00:13:43,030 --> 00:13:45,825
Còn đám mèo thì kiểu như: "Ép tôi đi".
187
00:13:46,951 --> 00:13:50,621
Nhà Savitsky biết bí quyết
để khai thác tối đa các nghệ sĩ của họ.
188
00:13:51,789 --> 00:13:54,959
Trước hết, bạn cần làm bạn với mèo.
189
00:13:57,837 --> 00:14:01,966
Điều quan trọng là
mèo phải hoàn toàn tin tưởng bạn.
190
00:14:02,049 --> 00:14:04,927
Đừng đem lại bất cứ bất ngờ nào cho nó.
191
00:14:08,472 --> 00:14:12,685
Trong bốn năm qua,
Dasha là ngôi sao đột phá của họ.
192
00:14:14,728 --> 00:14:15,604
Dasha.
193
00:14:17,106 --> 00:14:18,566
Dasha là một diễn viên.
194
00:14:21,735 --> 00:14:25,281
Mỗi khi máy quay lia tới chỗ nó
thì kiểu như cả thế giới
195
00:14:25,364 --> 00:14:28,993
dừng lại và nó nghĩ:
"Máy quay là thứ duy nhất mình cần".
196
00:14:31,954 --> 00:14:35,249
Dasha thực hiện
nhiều màn biểu diễn khó nhất của đội…
197
00:14:37,626 --> 00:14:40,004
kể cả màn biểu diễn Nhiệm vụ Bất khả…
198
00:14:43,549 --> 00:14:45,217
và nhảy cao.
199
00:14:58,564 --> 00:15:02,693
Dasha là đội trưởng được thừa nhận
của những con mèo nhà Savitsky.
200
00:15:03,986 --> 00:15:07,489
Song có ba ứng viên khác
đang tranh giành vị trí của nó.
201
00:15:08,991 --> 00:15:12,661
Bất kỳ ai trong số chúng
cũng có thể là ngôi sao lớn tiếp theo.
202
00:15:14,246 --> 00:15:17,166
Chúng tôi coi mèo như con của mình
203
00:15:17,249 --> 00:15:20,085
và không thể tưởng tượng nổi
cuộc sống này thiếu đi chúng.
204
00:15:21,587 --> 00:15:24,423
Cách duy nhất giúp mèo
bộc lộ phẩm chất tốt nhất
205
00:15:24,506 --> 00:15:26,342
là thiết lập một mối quan hệ.
206
00:15:28,010 --> 00:15:32,222
Một số tiến sĩ cống hiến đời mình
cho hình thức nghệ thuật này.
207
00:15:33,641 --> 00:15:36,226
TIẾN SĨ WAILANI SUNG
GIÁM ĐỐC HÀNH VI & PHÚC LỢI
208
00:15:36,310 --> 00:15:37,728
"NHÀ HÀNH VI HỌC VỀ MÈO"
209
00:15:37,811 --> 00:15:40,314
Trước khi một người
nhận nuôi hoặc mua mèo,
210
00:15:40,397 --> 00:15:42,399
bạn sẽ muốn họ nghiên cứu kỹ.
211
00:15:42,483 --> 00:15:45,611
Bạn muốn họ xem xét chuyện gì sẽ xảy ra
212
00:15:45,694 --> 00:15:47,112
khi đem mèo về nhà.
213
00:15:47,196 --> 00:15:51,116
Đó là một quyết định lớn
vì nhà bạn có thêm một thành viên quý giá.
214
00:15:51,951 --> 00:15:53,786
Thêm một chú mèo là chuyện lớn.
215
00:15:55,079 --> 00:15:58,123
Đây sẽ là thách thức
dành cho người mới bắt đầu.
216
00:16:00,000 --> 00:16:01,418
Nếu muốn mèo thích mình,
217
00:16:02,002 --> 00:16:05,297
một trong những điều đầu tiên
cần làm là chớp mắt chậm.
218
00:16:07,299 --> 00:16:10,761
Giao tiếp bằng mắt
trong thế giới động vật rất quan trọng.
219
00:16:10,844 --> 00:16:15,015
Nhìn thẳng vào mắt, nhìn chằm chằm,
không chớp mắt thì thật đáng sợ.
220
00:16:16,392 --> 00:16:18,644
Nếu bạn muốn tương tác với mèo,
221
00:16:18,727 --> 00:16:22,523
hãy làm mình trông ngớ ngẩn,
di chuyển sang bên, đứng sang bên.
222
00:16:22,606 --> 00:16:25,818
Và bạn có thể nhìn qua
rồi chớp mắt một cái.
223
00:16:27,069 --> 00:16:29,321
Với mèo, điều này giống như mỉm cười,
224
00:16:29,947 --> 00:16:32,366
lan tỏa cảm xúc vui vẻ, tích cực.
225
00:16:32,992 --> 00:16:34,618
Và chúng thường sẽ đáp lại.
226
00:16:35,953 --> 00:16:40,499
Chúng sẽ chớp mắt chậm
để cho bạn biết: "Ê, không sao đâu.
227
00:16:40,582 --> 00:16:43,085
Tôi thân thiện mà. Tôi thích bạn.
228
00:16:43,168 --> 00:16:45,129
Tôi không đáng sợ đâu".
229
00:16:46,005 --> 00:16:48,882
Và khi mèo làm thế, tôi thấy rất vui.
230
00:16:48,966 --> 00:16:51,176
"Con mèo đó thích mình. Đúng thế".
231
00:16:51,260 --> 00:16:54,888
Nếu nháy mắt chậm có tác dụng,
bạn hãy cố tới gần hơn chút.
232
00:16:55,973 --> 00:16:58,475
Khi mèo chào hỏi nhau,
233
00:16:58,559 --> 00:17:01,729
những con thân thiện với nhau
sẽ chạm vào mũi.
234
00:17:01,812 --> 00:17:04,398
Chúng sẽ tiến lên và chạm vào mũi.
235
00:17:04,982 --> 00:17:08,569
Nếu muốn làm quen với mèo,
bạn có thể đưa ngón tay ra
236
00:17:08,652 --> 00:17:10,654
và để chúng cọ mũi vào đấy.
237
00:17:12,906 --> 00:17:16,452
Chúng sẽ ngửi ngón tay,
nhận lấy mùi hương, làm quen với bạn.
238
00:17:16,535 --> 00:17:19,997
Với tôi, hành động đó
như là một cái bắt tay.
239
00:17:20,080 --> 00:17:22,666
Nếu chúng thích bạn, điều thường xảy ra là
240
00:17:22,750 --> 00:17:24,668
chúng sẽ cọ vào ngón tay bạn.
241
00:17:25,377 --> 00:17:27,755
Đừng tiếp cận nhanh từ trên cao.
242
00:17:28,255 --> 00:17:33,469
Trở lại với tổ tiên hoang dã của mèo,
bản thân chúng cũng là con mồi.
243
00:17:33,552 --> 00:17:38,140
Vậy thứ gì tấn công chúng từ trên cao?
Chính là những loài vật có móng vuốt.
244
00:17:38,724 --> 00:17:42,478
Chim ăn thịt kích thước lớn,
cú, đại bàng, đại loại thế.
245
00:17:42,561 --> 00:17:44,813
Nên khi tiến tới với bàn tay thế này
246
00:17:44,897 --> 00:17:47,149
thì rất là đáng sợ.
247
00:17:48,067 --> 00:17:50,402
Cách tiếp cận tốt nhất là thấp và chậm.
248
00:17:51,737 --> 00:17:54,198
Tôi thường đưa ngón tay ra để chúng ngửi.
249
00:17:54,281 --> 00:17:56,742
Nếu chúng bắt đầu cọ vào, tôi sẽ vuốt ve
250
00:17:56,825 --> 00:17:58,535
dọc theo mặt chúng,
251
00:17:58,619 --> 00:18:01,997
bên dưới cằm, vùng trung lập.
252
00:18:02,081 --> 00:18:04,500
Và nếu chúng thích xoa cằm hay cổ
253
00:18:04,583 --> 00:18:08,170
thì chúng đã hoàn toàn khuất phục bạn.
254
00:18:09,254 --> 00:18:13,509
Một số con mèo tỏ ra cảnh giác
khi tiếp xúc sẽ cần thuyết phục thêm chút.
255
00:18:14,259 --> 00:18:16,345
Có nhiều con mèo tỏ ra rất sợ hãi,
256
00:18:16,428 --> 00:18:21,016
nên ta sẽ cần dùng đến một quả cầu tua.
257
00:18:21,100 --> 00:18:25,062
Đó là một quả cầu tua nhỏ bằng chỉ
được gắn vào một thanh chốt dài.
258
00:18:25,145 --> 00:18:29,483
Chúng tôi dùng nó
để bắt đầu tương tác với mèo
259
00:18:29,566 --> 00:18:34,029
và cho chúng tương tác với nó trước
để xem chúng phản ứng thế nào.
260
00:18:34,113 --> 00:18:37,032
Khi mèo thấy thoải mái,
chúng sẽ cho bạn biết.
261
00:18:37,616 --> 00:18:41,120
Cọ xát là hành vi xã hội quan trọng
để xây dựng mối quan hệ.
262
00:18:41,203 --> 00:18:45,582
Chúng tôi thấy 83% mèo
cọ vào người chủ khi quay về phòng.
263
00:18:45,666 --> 00:18:47,918
Chúng tôi thấy hành vi cọ xát có vẻ
264
00:18:48,001 --> 00:18:51,463
cũng phục vụ một mục đích quan trọng
là giảm căng thẳng cho mèo.
265
00:18:51,547 --> 00:18:55,467
Cử chỉ thân thiện này có thể
có nghĩa là bạn đã được chấp nhận.
266
00:18:56,552 --> 00:19:02,182
Nhưng mèo có thích tất cả con người không?
Hay chỉ với những người chúng mến?
267
00:19:03,058 --> 00:19:07,020
Thí nghiệm này gọi là gắn bó bắt cặp
và chúng tôi tiến hành xem xét
268
00:19:07,104 --> 00:19:11,400
mèo sẽ dành bao nhiêu thời gian
với chủ và người lạ.
269
00:19:16,113 --> 00:19:21,243
Nếu Carl chọn Kristyn, chủ của nó,
thay vì người lạ hơn một nửa thời gian
270
00:19:21,326 --> 00:19:23,537
thì chứng tỏ có sự yêu thích.
271
00:19:37,759 --> 00:19:40,470
Về cơ bản, lần nào Carl cũng chọn tôi.
272
00:19:40,554 --> 00:19:44,308
Và dường như nó thích tôi, chủ của nó,
273
00:19:44,391 --> 00:19:45,726
hơn một người lạ.
274
00:19:47,603 --> 00:19:51,982
Họ đã tiến hành thí nghiệm này
và thí nghiệm khác tương tự hàng ngàn lần.
275
00:19:52,608 --> 00:19:54,109
Và không nghi ngờ gì nữa,
276
00:19:54,193 --> 00:19:57,779
mèo hình thành mối quan hệ
gắn bó bền chặt với chủ của chúng.
277
00:19:58,655 --> 00:20:02,534
Mối quan hệ gắn bó
giữa người và mèo có thể là sự tiếp tục
278
00:20:02,618 --> 00:20:05,913
của mối quan hệ gắn bó
mà chúng có với mẹ mình lúc bé.
279
00:20:06,413 --> 00:20:09,833
Phải, ta và mèo hòa hợp
và chắc chắn chúng ta yêu chúng.
280
00:20:10,334 --> 00:20:12,711
Song mèo có thực sự yêu chúng ta không?
281
00:20:14,546 --> 00:20:16,340
Lát nữa ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn.
282
00:20:18,675 --> 00:20:21,678
Trước tiên, một bí quyết nữa
để khai mở tâm trí mèo
283
00:20:21,762 --> 00:20:23,889
là khiến chúng cảm thấy như ở nhà.
284
00:20:25,849 --> 00:20:29,228
Và cũng như tổ tiên của chúng,
mèo thích lên cao.
285
00:20:30,479 --> 00:20:33,941
Mèo thích chỗ cao
vì chúng muốn biết chuyện gì đang xảy ra.
286
00:20:34,524 --> 00:20:39,029
Và nếu không thoải mái,
chúng có thể lên cao để trốn.
287
00:20:41,615 --> 00:20:44,618
Đó là đặc điểm còn sót lại
từ hồi chúng còn là mèo rừng.
288
00:20:44,701 --> 00:20:48,830
Đó đều là hành vi bản năng.
Bạn không cần dạy mèo leo trèo.
289
00:20:48,914 --> 00:20:52,251
Nó sẽ bảo: "Tôi leo lên đây",
và nếu bạn không cho nó
290
00:20:52,334 --> 00:20:54,586
đồ nội thất mèo phù hợp để sử dụng,
291
00:20:54,670 --> 00:20:57,798
nó sẽ tự tạo chỗ nghỉ ngơi cho mình.
292
00:20:57,881 --> 00:21:01,343
Không, không được đâu nhé!
293
00:21:01,843 --> 00:21:04,263
Mèo cũng thích không gian hẹp.
294
00:21:05,097 --> 00:21:08,350
Điều này giúp lý giải
nỗi ám ảnh của chúng dành cho hộp.
295
00:21:09,685 --> 00:21:12,813
"Các mặt đều kín bưng
khiến chúng tôi thấy an toàn".
296
00:21:12,896 --> 00:21:15,857
Chắc đó là lý do
mèo rất thích hộp và khá là tuyệt
297
00:21:15,941 --> 00:21:19,152
khi trốn trong đó
rồi nhảy ra tấn công chủ.
298
00:21:24,283 --> 00:21:29,329
Mèo là loài săn mồi phục kích tức là
chúng thường trốn để tấn công con mồi.
299
00:21:30,038 --> 00:21:33,500
Nên có một cái hộp sẽ
300
00:21:33,583 --> 00:21:36,795
giúp mèo hoàn thiện
mô hình vận động săn mồi của chúng.
301
00:21:38,422 --> 00:21:42,884
Hộp các tông thực sự
có tác dụng giúp chúng giảm căng thẳng.
302
00:21:45,595 --> 00:21:48,223
Mèo giữ một vị trí thú vị
303
00:21:48,307 --> 00:21:50,267
trong sinh thái học
304
00:21:50,350 --> 00:21:54,146
vì khi chúng đi săn,
chúng có thể chui vào hang hốc trên cây.
305
00:21:54,229 --> 00:21:56,565
Chúng len lỏi qua các chướng ngại vật.
306
00:21:58,400 --> 00:22:01,862
Một con thú săn mồi
có thể len lỏi qua các chướng ngại vật
307
00:22:01,945 --> 00:22:03,739
có lẽ sẽ săn mồi tốt hơn.
308
00:22:04,281 --> 00:22:06,950
Rõ ràng, đó sẽ là một lợi ích sống còn.
309
00:22:08,201 --> 00:22:09,995
Mèo có các lợi thế chuyên biệt
310
00:22:10,078 --> 00:22:13,081
giúp chúng chui vào những nơi
mà ít loài động vật có thể làm được.
311
00:22:15,459 --> 00:22:18,670
Có một cách giúp ta
chứng minh được khả năng này.
312
00:22:18,754 --> 00:22:23,091
Đó là xem thử mèo có thể
chui qua cái lỗ nhỏ tới mức nào.
313
00:22:23,175 --> 00:22:25,260
Ta có thể dụ chúng chui qua lỗ
314
00:22:25,344 --> 00:22:28,388
bằng đồ ăn, đồ chơi và đại loại thế.
315
00:22:34,019 --> 00:22:36,563
18 CM
316
00:22:43,487 --> 00:22:45,322
Lỗ lớn không thành vấn đề.
317
00:22:47,991 --> 00:22:50,494
Nhưng khi Bruce thu nhỏ kích thước lỗ,
318
00:22:50,577 --> 00:22:53,830
chúng bắt đầu cho thấy
chúng thực sự hiểu rõ môi trường này.
319
00:22:53,914 --> 00:22:56,249
15 CM
320
00:22:56,958 --> 00:22:59,461
Và bộ râu là khởi đầu cho tất cả.
321
00:23:01,004 --> 00:23:05,675
Râu là một sự thích nghi rất thú vị
của mèo. Như hầu hết mọi người đều biết,
322
00:23:05,759 --> 00:23:08,470
chúng trông như mấy sợi tóc.
Có kết cấu dài như sợi tóc,
323
00:23:08,553 --> 00:23:12,474
mỗi chiếc râu đều được kết nối
với một bó dây thần kinh,
324
00:23:12,557 --> 00:23:17,187
và sẽ gửi đến não thông tin
về những thứ chiếc râu đó chạm vào.
325
00:23:17,270 --> 00:23:19,773
Hầu hết mọi người đều biết râu mọc ở cằm,
326
00:23:19,856 --> 00:23:22,192
nhưng râu cũng mọc trên lông mày nữa.
327
00:23:22,275 --> 00:23:24,611
Và mọi người đều không biết
328
00:23:24,694 --> 00:23:27,531
mặt sau hai bàn chân trước đều có râu.
329
00:23:27,614 --> 00:23:31,410
Những chiếc râu này đã tiến hóa
để cung cấp thông tin về xúc giác
330
00:23:31,493 --> 00:23:33,203
liên quan đến môi trường.
331
00:23:34,788 --> 00:23:36,415
Một lợi ích của bộ râu ư?
332
00:23:36,498 --> 00:23:39,626
Chúng sẽ cho mèo biết
nó có thể chui qua cái lỗ nhỏ cỡ nào.
333
00:23:39,709 --> 00:23:41,253
10 CM
334
00:23:44,381 --> 00:23:47,050
Bộ xương linh hoạt của nó
xử lý phần còn lại.
335
00:23:48,343 --> 00:23:53,265
Xương đòn hay xương quai xanh của mèo
không gắn vào khung xương mà nằm trong cơ.
336
00:23:53,932 --> 00:23:56,643
Giống như khắp người
chỗ nào cũng uốn dẻo được.
337
00:23:58,687 --> 00:24:00,814
Như bạn thấy trong thí nghiệm này,
338
00:24:01,398 --> 00:24:04,443
khi cái lỗ dần dần được làm nhỏ lại,
339
00:24:04,943 --> 00:24:09,656
thật đáng ngạc nhiên là
những con mèo khá to lớn này
340
00:24:09,739 --> 00:24:11,283
lại có thể chui qua được.
341
00:24:14,786 --> 00:24:18,874
Song nếu mèo có tăng thêm vài cân
thì râu chúng cũng không mọc dài ra.
342
00:24:20,208 --> 00:24:24,880
Râu đã tiến hóa
để dài bằng chiều ngang của chú mèo
343
00:24:24,963 --> 00:24:27,674
có tình trạng cơ thể
bình thường, khỏe mạnh.
344
00:24:28,425 --> 00:24:33,138
Và điều này dẫn tới một vấn đề khác
là chuyện thừa cân và béo phì ở mèo.
345
00:24:33,221 --> 00:24:36,600
Có khá nhiều mèo bị béo phì
và đấy là một vấn đề lớn.
346
00:24:37,267 --> 00:24:39,060
Râu sẽ không mọc dài ra
347
00:24:39,561 --> 00:24:43,190
để thích ứng với bề ngang tăng lên
của chú mèo bị thừa cân.
348
00:24:45,317 --> 00:24:48,612
Năm mươi chín phần trăm
số mèo ở Mỹ bị thừa cân.
349
00:24:49,362 --> 00:24:52,157
Nên tìm ra chế độ ăn phù hợp
là rất quan trọng.
350
00:24:55,452 --> 00:24:57,204
Họ hàng hoang dã của mèo nhà
351
00:24:57,287 --> 00:25:01,833
phải đi săn không ngừng để có cái ăn.
Nên không gặp khó khăn gì khi giữ dáng.
352
00:25:03,001 --> 00:25:05,504
Còn mèo nhà thì không hẳn thế.
353
00:25:06,338 --> 00:25:08,006
Muốn cân nhanh nó không?
354
00:25:09,966 --> 00:25:11,218
Không gian lận nhé.
355
00:25:11,968 --> 00:25:15,764
Nếu chỉ có ăn và ăn, lại còn ăn nhanh
356
00:25:15,847 --> 00:25:18,975
thì lượng thức ăn
được đưa xuống cổ họng sẽ rất nhiều
357
00:25:19,059 --> 00:25:21,895
trước khi dạ dày kịp phản ứng:
"Ôi, đợi đã, nhiều quá".
358
00:25:21,978 --> 00:25:25,273
Nên chúng tôi muốn làm thế với mèo,
muốn tìm cách giúp chúng vận động.
359
00:25:25,357 --> 00:25:27,817
Nên hoặc là đồ chơi,
360
00:25:27,901 --> 00:25:31,321
bát ăn tương tác,
nhưng là những thứ khiến chúng tập trung
361
00:25:31,404 --> 00:25:33,657
để chúng biết bên trong có thức ăn.
362
00:25:33,740 --> 00:25:35,450
Phải cố gắng vào chứ anh bạn.
363
00:25:36,535 --> 00:25:41,414
Ngoài ra, bất kể người chủ ăn gì
thì mèo vẫn cần ăn thịt.
364
00:25:43,041 --> 00:25:45,001
Mèo là động vật ăn thịt bắt buộc.
365
00:25:45,085 --> 00:25:48,838
Chúng phải ăn thịt
vì chúng không thể tổng hợp được
366
00:25:48,922 --> 00:25:51,299
một số axit amin
chỉ được tìm thấy trong thịt.
367
00:25:52,092 --> 00:25:55,387
Nên hãy đảm bảo
chế độ ăn của mèo nhà bạn có thịt.
368
00:25:55,470 --> 00:25:58,181
Nó phải đầy đủ
và cân bằng về mặt dinh dưỡng,
369
00:25:58,265 --> 00:26:00,517
đừng biến nó thành kẻ ăn chay là được.
370
00:26:03,687 --> 00:26:08,275
Giúp cho mèo khỏe mạnh và vui vẻ
có thể nhanh chóng trở thành một lối sống.
371
00:26:14,656 --> 00:26:18,410
Một tiến sĩ ở Nhật Bản
dành rất nhiều thời gian bên mèo
372
00:26:18,910 --> 00:26:21,955
tới mức được gọi là Bậc thầy về Mèo.
373
00:26:23,248 --> 00:26:26,001
TIẾN SĨ HATTORI YUKI,
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM Y TẾ CHO MÈO TOKYO
374
00:26:26,084 --> 00:26:27,085
"BẬC THẦY VỀ MÈO"
375
00:26:29,629 --> 00:26:33,883
Mèo là loài động vật nhạy cảm.
376
00:26:33,967 --> 00:26:36,469
Những người không thích mèo hay nói
377
00:26:36,553 --> 00:26:41,558
họ không hiểu suy nghĩ của loài mèo.
378
00:26:43,226 --> 00:26:48,106
Tiến sĩ Yuki đã dành
mười ngàn giờ để nghiên cứu mèo.
379
00:26:49,524 --> 00:26:53,695
Anh ấy đang cố giải mã
sắc thái tinh tế trong ngôn ngữ của chúng.
380
00:26:54,654 --> 00:26:57,866
Nếu bạn nhìn vào mắt và tai mèo,
381
00:26:57,949 --> 00:27:02,954
cách chúng vẫy đuôi, nếu quan sát chúng,
bạn sẽ bắt đầu hiểu cảm giác của chúng.
382
00:27:06,374 --> 00:27:10,545
Khi mắt mèo mở và tai dựng thẳng,
chúng đang thư giãn.
383
00:27:11,379 --> 00:27:14,507
Nếu mắt nheo lại và tai hạ xuống,
384
00:27:14,591 --> 00:27:16,217
chúng sẽ trở nên hung dữ.
385
00:27:16,718 --> 00:27:21,723
Mắt mở nhưng tai cụp ra phía sau
có nghĩa là chúng đang chuẩn bị tự vệ.
386
00:27:22,349 --> 00:27:27,604
Và nếu chúng nhe răng ra,
điều đó tức là chúng đã sẵn sàng tấn công.
387
00:27:28,605 --> 00:27:31,566
Đọc vị mèo thông qua nét mặt
có thể hơi trực giác.
388
00:27:32,067 --> 00:27:34,235
Còn đuôi thì giống bí ẩn hơn.
389
00:27:35,278 --> 00:27:37,614
Chuyển động đuôi có nhiều ý nghĩa.
390
00:27:37,697 --> 00:27:43,328
Khi chó vẫy đuôi,
nó được cho là đang vui mừng.
391
00:27:43,411 --> 00:27:44,996
Với mèo thì không như thế.
392
00:27:46,289 --> 00:27:49,042
Khi mèo quẫy đuôi, chúng thấy khó chịu.
393
00:27:50,085 --> 00:27:53,338
Nhưng khi đuôi dựng thẳng,
chúng khá là vui vẻ.
394
00:27:54,547 --> 00:27:58,093
Khi tôi về nhà,
một con mèo tiến về phía tôi,
395
00:27:58,176 --> 00:28:03,515
đuôi nó dựng thẳng lên
chứng tỏ nó đang rất vui vẻ.
396
00:28:03,598 --> 00:28:08,144
Nó kiểu như: "Mừng về nhà.
Bạn đã ở đâu thế? Tôi nhớ bạn".
397
00:28:09,104 --> 00:28:13,525
Khi đuôi mèo co giật ở phần cuối,
điều đó tức là chúng đang tò mò.
398
00:28:14,984 --> 00:28:17,612
Khi đuôi mèo cụp lại,
399
00:28:17,696 --> 00:28:20,615
điều đó chứng tỏ nó sợ hãi
và cố tỏ vẻ phục tùng.
400
00:28:21,533 --> 00:28:27,122
Và khi lông chúng dựng đứng cả lên,
điều đó tức là chúng cực kỳ sợ hãi.
401
00:28:27,205 --> 00:28:28,873
Khi đuôi mèo xù lên,
402
00:28:28,957 --> 00:28:30,583
nó đang rất sợ hãi!
403
00:28:34,754 --> 00:28:39,342
Nếu nắm rõ thông điệp được mã hóa này,
bạn sẽ hiểu được suy nghĩ của mèo.
404
00:28:40,885 --> 00:28:43,888
Và đôi khi,
chỉ lắng nghe thôi cũng sẽ có ích.
405
00:28:45,974 --> 00:28:50,395
Mèo có thể tạo ra
20 âm thanh khác nhau để thể hiện cảm xúc.
406
00:28:51,354 --> 00:28:53,940
Mèo tạo ra âm thanh khi nó muốn gì đó…
407
00:28:56,776 --> 00:28:58,987
và khi nó vui vẻ.
408
00:29:04,075 --> 00:29:08,079
Đây là những âm thanh cảnh báo.
"Đừng có mà đến quá gần".
409
00:29:10,039 --> 00:29:10,874
Còn đây…
410
00:29:12,542 --> 00:29:14,461
là âm thanh tấn công.
411
00:29:15,879 --> 00:29:20,550
Nhưng mèo nói chuyện với con người
nhiều hơn so với những con mèo khác.
412
00:29:22,051 --> 00:29:27,223
Mèo kêu meo meo rất nhiều
khi sống cùng con người.
413
00:29:28,224 --> 00:29:30,685
Khi mèo kêu to và rõ ràng một lần
414
00:29:30,769 --> 00:29:33,730
thì thường có nghĩa là
nó đang muốn cái gì đó.
415
00:29:33,813 --> 00:29:36,441
"Tôi đói rồi,
song trong bát chả còn đồ ăn.
416
00:29:36,524 --> 00:29:39,736
Tôi muốn uống nước.
Làm ơn mở cánh cửa này".
417
00:29:40,487 --> 00:29:44,908
Những thông điệp được mã hóa bí ẩn nhất
được tìm thấy trong tiếng kêu rừ rừ.
418
00:29:46,117 --> 00:29:49,662
Khi mèo phát ra âm thanh
từ cổ họng, nó đang thấy rất tuyệt,
419
00:29:51,247 --> 00:29:54,667
có một chút mê hoặc hay quyến rũ.
420
00:29:54,751 --> 00:29:57,420
Nó tạo ra âm thanh như thế.
421
00:29:58,797 --> 00:30:00,799
Một nghiên cứu mới đáng ngạc nhiên
422
00:30:00,882 --> 00:30:04,844
đã chỉ ra mèo dùng tiếng kêu rừ rừ
để khai thác tiềm thức của ta.
423
00:30:07,972 --> 00:30:10,725
Chúng dường như có thể chèn các tần số
424
00:30:11,476 --> 00:30:16,689
trùng với tần số
mà một đứa trẻ tạo ra khi khóc.
425
00:30:19,901 --> 00:30:24,572
Khi một đứa trẻ khóc,
tần số hoặc độ dài của sóng âm
426
00:30:25,073 --> 00:30:27,992
là từ 400 Hz đến 600 Hz,
427
00:30:29,244 --> 00:30:31,955
một âm thanh
vốn được tạo ra để khiến ta chú ý.
428
00:30:33,122 --> 00:30:36,501
Một đặc điểm tiến hóa ở mèo hiện đại
là tiếng kêu meo meo đặc biệt the thé
429
00:30:36,584 --> 00:30:41,089
được chèn vào tiếng kêu rừ rừ
bắt chước tần số này.
430
00:30:44,008 --> 00:30:46,427
Mèo đã tiến hóa để tạo ra
431
00:30:46,511 --> 00:30:49,556
một âm thanh
khiến con người khó mà lờ đi được.
432
00:30:52,934 --> 00:30:56,145
Và có vẻ như
điều đó đang thực sự khai thác
433
00:30:56,229 --> 00:31:00,275
bản năng làm mẹ hoặc làm bố
của người nuôi mèo để chăm sóc chúng.
434
00:31:01,943 --> 00:31:04,571
Chúng đã tiến hóa
để khiến ta quan tâm chúng.
435
00:31:06,030 --> 00:31:10,159
Song vẫn còn nhiều điều
ta có thể làm để khiến chúng nghe lời ta.
436
00:31:12,287 --> 00:31:17,584
Lệnh đầu tiên và cơ bản
để dạy mèo làm là đuổi theo chúng ta.
437
00:31:17,667 --> 00:31:23,423
Ta chạy khỏi chúng, rồi bảo chúng
chạy đến chỗ ta và chúng sẽ đến.
438
00:31:24,507 --> 00:31:26,885
Dạy các lệnh đơn giản bằng cách lặp lại
439
00:31:26,968 --> 00:31:29,220
được gọi là phản xạ có điều kiện.
440
00:31:30,680 --> 00:31:35,935
Một ví dụ tiêu biểu về phản xạ
có điều kiện xuất phát từ Pavlov.
441
00:31:37,896 --> 00:31:39,564
Tiến sĩ Ivan Pavlov
442
00:31:39,647 --> 00:31:43,610
giành giải Nobel sinh lý học
năm 1904 nhờ khám phá của mình.
443
00:31:45,445 --> 00:31:47,614
Điều ông ấy phát hiện ra đó là
444
00:31:47,697 --> 00:31:52,285
nếu bạn rung chuông lúc cho chó ăn,
445
00:31:52,368 --> 00:31:55,914
sau nhiều lần kết hợp
hai hành động trên, tiếng chuông
446
00:31:55,997 --> 00:31:58,249
sẽ bắt đầu làm con chó tiết nước bọt.
447
00:31:58,333 --> 00:32:01,044
Vậy là con chó được huấn luyện rằng
448
00:32:01,127 --> 00:32:04,422
mỗi khi tiếng chuông vang lên,
đồ ăn sẽ được đem ra.
449
00:32:04,505 --> 00:32:06,341
Đó là phản xạ có điều kiện.
450
00:32:07,508 --> 00:32:10,428
Với mèo, huấn luyện bằng clicker
là một khởi đầu tốt.
451
00:32:11,930 --> 00:32:13,723
Bạn phát ra tiếng click
452
00:32:13,806 --> 00:32:16,517
và một hai giây sau thì cho mèo ăn.
453
00:32:16,601 --> 00:32:18,519
Con mèo sẽ nghĩ: "Ồ, này.
454
00:32:18,603 --> 00:32:22,231
Mỗi lần nghe tiếng click,
tôi lại được ăn món đặc biệt".
455
00:32:22,315 --> 00:32:25,026
Vậy là tiếng click đó trở nên có ý nghĩa.
456
00:32:26,903 --> 00:32:30,406
Mèo rất dễ chán,
nên hãy duy trì thời gian huấn luyện ngắn.
457
00:32:32,033 --> 00:32:35,536
Tôi sẽ cố đạt được
trong khoảng từ một đến năm phút.
458
00:32:35,620 --> 00:32:38,206
Tôi sẽ… Sẽ…
459
00:32:39,123 --> 00:32:41,626
cực kỳ tuyệt vời
nếu kéo dài được năm phút.
460
00:32:41,709 --> 00:32:45,797
Thành thật mà nói, tôi bảo với chủ mèo:
"30 đến 60 giây, tuyệt!
461
00:32:45,880 --> 00:32:47,382
Ta làm được rồi!"
462
00:32:47,465 --> 00:32:50,259
Thật tuyệt nếu mèo bạn
làm được nhiều hơn thế.
463
00:32:50,969 --> 00:32:52,971
Điều quan trọng là phải kiên nhẫn.
464
00:32:53,471 --> 00:32:56,140
Không phải con mèo nào
cũng phản ứng như nhau.
465
00:32:56,975 --> 00:32:59,268
Vì mọi con mèo đều khác nhau.
466
00:33:00,436 --> 00:33:04,440
Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy
trong số nhiều hành vi của mèo
467
00:33:04,524 --> 00:33:07,318
thì sự biến đổi cá thể diễn ra khá nhiều.
468
00:33:07,402 --> 00:33:09,654
Vì vậy phản ứng của mèo
469
00:33:09,737 --> 00:33:13,741
trước con người
và sự hòa đồng của họ đều rất khác nhau.
470
00:33:15,243 --> 00:33:17,870
Không phải con mèo nào cũng là siêu sao.
471
00:33:20,248 --> 00:33:23,876
Để được như bây giờ,
Dasha phải trải qua nhiều năm huấn luyện.
472
00:33:26,879 --> 00:33:30,425
Những con mèo Savitsky khác
vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
473
00:33:35,346 --> 00:33:38,641
Không phải mèo nào
cũng làm được những trò đặc biệt.
474
00:33:38,725 --> 00:33:43,312
Bạn phải quan sát chúng
để nắm được khả năng
475
00:33:43,396 --> 00:33:46,274
rồi dạy chúng dựa trên thế mạnh của chúng.
476
00:33:48,484 --> 00:33:51,195
Con vật khi được sinh ra
đã có sẵn tính khí.
477
00:33:54,449 --> 00:33:57,118
Tính khí đó là nền tảng ban đầu
478
00:33:57,201 --> 00:34:01,372
để phát triển tính cách sau này
trong suốt cuộc đời chúng.
479
00:34:01,456 --> 00:34:04,667
Đám mèo của chúng tôi
đều có tính cách khác nhau
480
00:34:04,751 --> 00:34:08,254
và bạn cần thích nghi với chúng,
bạn không thể
481
00:34:08,838 --> 00:34:10,715
khiến chúng thích nghi với bạn.
482
00:34:10,798 --> 00:34:13,301
Đó đâu phải việc của chúng, mà là của bạn.
483
00:34:13,384 --> 00:34:15,344
Nên bạn cần chọn ra
484
00:34:16,262 --> 00:34:18,222
những thứ phù hợp với chúng hơn.
485
00:34:19,557 --> 00:34:22,518
Chúng tôi thấy những bé mèo
486
00:34:22,602 --> 00:34:24,645
mới được ba ngày tuổi
487
00:34:24,729 --> 00:34:27,398
đã tỏ ra khác biệt
so với anh chị em cùng lứa.
488
00:34:31,110 --> 00:34:35,114
Cũng giống như con người.
Có người giỏi máy tính.
489
00:34:35,198 --> 00:34:38,201
Có người giỏi múa ba lê.
490
00:34:38,284 --> 00:34:42,163
Đâu thể dạy máy tính
cho nữ diễn viên múa ba lê được.
491
00:34:45,249 --> 00:34:46,584
Eddy, lại đây. Eddy!
492
00:34:49,587 --> 00:34:52,507
Nhà Savitsky không ép
nghệ sĩ của họ thực hiện
493
00:34:52,590 --> 00:34:54,050
các màn biểu diễn tuyệt vời này.
494
00:34:55,593 --> 00:34:59,388
Cũng giống như nhà điêu khắc
tìm thấy tác phẩm bên trong tảng đá,
495
00:34:59,889 --> 00:35:03,184
họ để cho tiềm năng
của mỗi con mèo tự bộc lộ.
496
00:35:06,145 --> 00:35:09,732
Đây là Asia. Nó là một ngôi sao.
497
00:35:11,484 --> 00:35:14,153
Ai mà biết được nó có biểu diễn hay không?
498
00:35:15,655 --> 00:35:17,115
Chẳng bao giờ biết được.
499
00:35:17,198 --> 00:35:20,034
Nó rất khó tính.
500
00:35:20,118 --> 00:35:23,538
Song những màn biểu diễn của nó rất tuyệt.
501
00:35:23,621 --> 00:35:25,540
Nên cũng đáng để mạo hiểm mà.
502
00:35:28,000 --> 00:35:32,380
Mười ba tuổi, thành viên lớn tuổi của đội
rất được người hâm mộ yêu thích.
503
00:35:33,548 --> 00:35:34,757
Đây là Chupa.
504
00:35:35,341 --> 00:35:40,721
Lúc đầu, việc huấn luyện nó
không dễ dàng gì, rất khó khăn.
505
00:35:40,805 --> 00:35:43,558
Nó chẳng hiểu một tí gì.
506
00:35:43,641 --> 00:35:47,562
Nhưng vài tháng trôi qua
và mọi thứ đều suôn sẻ cả.
507
00:35:49,105 --> 00:35:51,566
Và giờ nó là nghệ sĩ biểu diễn hàng đầu.
508
00:35:53,276 --> 00:35:56,654
Chắc chắn bạn có thể
dạy mèo lớn tuổi biểu diễn.
509
00:35:58,948 --> 00:36:03,161
Tân binh mới nhất của họ, Eddy,
được nuôi dạy hơi khác biệt.
510
00:36:04,579 --> 00:36:05,997
Eddy là tên của mèo cái.
511
00:36:07,331 --> 00:36:10,376
Vì lớn lên cùng lũ chó,
nên hầu hết cuộc đời mình,
512
00:36:10,459 --> 00:36:14,547
thói quen và hành vi của nó đều giống chó.
513
00:36:16,757 --> 00:36:19,385
Chúng tôi biết rằng trải nghiệm sống
514
00:36:19,468 --> 00:36:21,762
thực sự ảnh hưởng đến hành vi của mèo,
515
00:36:22,471 --> 00:36:26,434
cũng như ảnh hưởng đến tính xã hội của nó.
516
00:36:30,605 --> 00:36:32,064
Vì xuất thân của Eddy,
517
00:36:32,148 --> 00:36:35,318
nên nhà Savitsky huấn luyện nó
hơi khác một chút.
518
00:36:38,571 --> 00:36:40,615
Nó đang làm ngược mọi thứ.
519
00:36:42,450 --> 00:36:46,871
Nó đang làm những trò rất điên rồ
mà những con mèo khác không thể
520
00:36:46,954 --> 00:36:50,082
chỉ vì bộ não chúng
không được tạo ra để làm vậy.
521
00:36:51,292 --> 00:36:53,127
Eddy cũng thích nhảy.
522
00:36:54,295 --> 00:36:57,673
Nên họ đang dạy nó
một trong những màn biểu diễn khó nhất.
523
00:36:58,633 --> 00:37:02,011
Nó hiện đang tập nhảy qua vòng giấy.
524
00:37:06,515 --> 00:37:10,937
Tôi nghĩ đó là màn biểu diễn khó thứ hai
525
00:37:11,020 --> 00:37:14,398
có thể được thực hiện
sau khi giao lưu với chúng
526
00:37:14,482 --> 00:37:19,153
vì về cơ bản, bạn đang dạy mèo
cách nhảy xuyên qua một bức tường.
527
00:37:20,988 --> 00:37:26,410
Màn biểu diễn này cần rất nhiều thời gian,
luyện tập nhiều và vô số giấy.
528
00:37:27,787 --> 00:37:30,122
Nó vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
529
00:37:30,623 --> 00:37:32,583
Eddy, nhảy qua.
530
00:37:42,802 --> 00:37:44,679
Sẽ phải tập luyện thêm rồi.
531
00:37:49,058 --> 00:37:53,229
Nhưng nhà Savitsky
đang học cách khuyến khích Eddy.
532
00:37:56,524 --> 00:38:00,319
Những con mèo khác nhau sẽ được
khuyến khích bằng phần thưởng khác nhau.
533
00:38:02,238 --> 00:38:06,200
Điều này có vẻ đơn giản, song
nhiều người mới nuôi mèo lại hiểu sai.
534
00:38:08,035 --> 00:38:13,082
Tôi nghĩ một phần là họ dùng sai
vật dụng để khuyến khích đám mèo.
535
00:38:15,501 --> 00:38:19,088
Mèo hiểu biết hơn nhiều vật nuôi khác.
536
00:38:19,171 --> 00:38:21,507
Không phải lúc nào
thức ăn cũng là động lực hay ho.
537
00:38:23,592 --> 00:38:27,471
Chúng tôi thấy rằng
phần lớn mèo thích phần thưởng xã hội hơn.
538
00:38:28,180 --> 00:38:31,767
Kristyn đã nghiên cứu sâu
về những mong muốn của mèo.
539
00:38:33,102 --> 00:38:34,562
Cô ấy cho mèo lựa chọn
540
00:38:34,645 --> 00:38:38,232
giữa món đồ chơi chúng thích,
mùi chúng thích,
541
00:38:38,316 --> 00:38:41,193
thức ăn chúng thích hoặc chủ của chúng.
542
00:38:52,038 --> 00:38:55,750
Và hơn một nửa thời gian,
chúng chọn chủ của mình.
543
00:38:56,959 --> 00:38:58,544
Tôi nghĩ nó yêu cô.
544
00:38:59,337 --> 00:39:01,881
Có vẻ như dạ dày đã bị trái tim đánh bại.
545
00:39:03,132 --> 00:39:06,510
Vậy đây có phải là bằng chứng
cho thấy mèo yêu chúng ta?
546
00:39:06,594 --> 00:39:09,555
Tôi được hỏi rất nhiều
về việc mèo có yêu chúng ta.
547
00:39:09,638 --> 00:39:14,769
Tình yêu là một cảm xúc rất phức tạp
và ngay cả ở con người,
548
00:39:14,852 --> 00:39:18,022
khi ai đó nói họ yêu bạn
nhưng lại cư xử rất khác.
549
00:39:20,858 --> 00:39:24,445
Để trả lời câu hỏi đó
và hiểu bản chất thật sự
550
00:39:24,528 --> 00:39:28,824
của mối quan hệ giữa mèo và người,
chúng ta cần quay lại từ đầu.
551
00:39:34,163 --> 00:39:38,250
Trong nhiều năm, các nhà sử học tin rằng
tình bạn này bắt đầu ở Ai Cập
552
00:39:38,334 --> 00:39:40,086
khoảng 4.000 năm trước.
553
00:39:43,047 --> 00:39:46,300
Nhưng một bước đột phá gần đây
đã thay đổi mọi thứ.
554
00:39:48,260 --> 00:39:52,473
TIẾN SĨ EVA MARIA GIEGL, NHÀ DI TRUYỀN
CỔ SINH HỌC, VIỆN JACQUES MONOD
555
00:39:53,057 --> 00:39:54,767
Mười ngàn năm trước,
556
00:39:55,267 --> 00:39:58,729
trước Thời kỳ Đồ Đá Mới,
Cộng hòa Síp vẫn chưa có mèo.
557
00:39:58,813 --> 00:40:01,107
CỘNG HÒA SÍP
558
00:40:01,190 --> 00:40:04,485
Cộng hòa Síp là
một hòn đảo nhỏ ở Địa Trung Hải
559
00:40:04,568 --> 00:40:06,737
gần cái nôi của nền văn minh
560
00:40:06,821 --> 00:40:10,908
nơi các nhà khảo cổ học gần đây
đã khai quật một phát hiện quan trọng.
561
00:40:12,201 --> 00:40:15,121
Họ tìm thấy
một ngôi mộ trẻ con Thời kỳ Đồ Đá Mới.
562
00:40:15,204 --> 00:40:18,332
Và bên trong ngôi mộ này,
cũng có một bộ xương mèo.
563
00:40:19,917 --> 00:40:23,629
Tiến sĩ Eva đã dùng ADN
để xác định niên đại của phát hiện này.
564
00:40:24,755 --> 00:40:27,133
Nó trở thành bằng chứng
sớm nhất được biết đến
565
00:40:27,216 --> 00:40:29,385
về mối quan hệ giữa người và mèo…
566
00:40:30,386 --> 00:40:32,680
1000 NĂM SAU CÔNG NGUYÊN
567
00:40:32,763 --> 00:40:36,934
…chứng tỏ người và mèo
đã ở bên nhau ít nhất 10.000 năm.
568
00:40:37,017 --> 00:40:39,270
8000 TRƯỚC CÔNG NGUYÊN
569
00:40:39,353 --> 00:40:41,939
Con mèo này không hề bơi qua biển.
570
00:40:43,149 --> 00:40:48,612
Tức là người dân đã đưa nó
lên tàu đến Cộng hòa Síp cùng họ.
571
00:40:48,696 --> 00:40:52,700
Vào thời gian này,
khu vực này xảy ra chuyện.
572
00:40:53,784 --> 00:40:55,953
Chuyện xảy ra là một nông trại nọ.
573
00:40:57,496 --> 00:41:00,624
Con người bắt đầu
trồng trọt và tích trữ ngũ cốc
574
00:41:00,708 --> 00:41:03,544
và mèo rừng thấy được cơ hội của mình.
575
00:41:05,171 --> 00:41:08,549
Những kho thóc này
hẳn đã thu hút các loài gặm nhấm,
576
00:41:08,632 --> 00:41:11,177
vốn là thảm họa
cho người nông dân thời đầu.
577
00:41:11,260 --> 00:41:13,262
Và thế là đám mèo
578
00:41:14,388 --> 00:41:16,891
tấn công chúng
và nhờ chúng mà phát triển mạnh.
579
00:41:17,850 --> 00:41:21,979
Và có lẽ đây là
khởi đầu cho mối quan hệ giữa
580
00:41:22,062 --> 00:41:24,440
mèo rừng và con người.
581
00:41:25,441 --> 00:41:28,068
Và từ đây,
mối quan hệ ngày càng phát triển.
582
00:41:29,570 --> 00:41:31,280
Người Ai Cập tôn thờ mèo.
583
00:41:31,864 --> 00:41:34,700
Có hàng triệu con mèo được ướp xác
584
00:41:34,783 --> 00:41:40,623
và biểu tượng của Ai Cập,
các bức tượng, tất cả đều mô tả về mèo.
585
00:41:41,540 --> 00:41:46,545
Và bên dưới những chiếc ghế
của giới quý tộc, thường là phụ nữ,
586
00:41:47,379 --> 00:41:50,007
ta sẽ thấy một chú mèo nhỏ.
587
00:41:51,342 --> 00:41:56,013
Điều này cho thấy
loài mèo đã chuyển vào nhà sinh sống.
588
00:41:56,597 --> 00:41:59,016
Nó trong quá trình trở thành mèo nhà.
589
00:42:00,142 --> 00:42:02,019
Con người đi đâu, loài mèo theo tới đó…
590
00:42:04,230 --> 00:42:05,356
thường là bằng tàu.
591
00:42:07,483 --> 00:42:14,114
Tàu có lẽ là phương tiện chủ yếu
phân phối mèo khắp nơi.
592
00:42:15,074 --> 00:42:17,618
Loài gặm nhấm có mặt trên tàu,
thế là đám mèo bám theo.
593
00:42:17,701 --> 00:42:20,454
Và có lẽ không một con tàu nào
594
00:42:20,538 --> 00:42:22,831
rời cảng mà không có mèo đi theo.
595
00:42:23,332 --> 00:42:29,547
Đây là cách mèo Felis catus
đến được mọi lục địa trên Trái đất.
596
00:42:33,384 --> 00:42:39,348
Sự có mặt của nó trên tàu quan trọng
tới mức đến năm 1975, Hải quân Anh
597
00:42:39,431 --> 00:42:42,726
vẫn bắt buộc phải có mèo trên tàu.
598
00:42:43,644 --> 00:42:45,396
Không chỉ có người Anh đâu.
599
00:42:45,479 --> 00:42:48,732
TIN TỨC VỀ MÈO
HERMAN GIA NHẬP LỰC LƯỢNG
600
00:42:50,651 --> 00:42:54,071
Chú ý, Cảnh sát Biển.
Mèo Herman đang đi săn mồi.
601
00:42:54,154 --> 00:42:57,992
Ở Baltimore, Herman
được in dấu vân tay hay vân chân
602
00:42:58,075 --> 00:43:00,494
để có thẻ thông hành
chính thức của Cảnh sát Biển.
603
00:43:02,955 --> 00:43:04,290
Chuyện này có thật.
604
00:43:05,457 --> 00:43:09,461
Mèo Herman thực sự
gia nhập Cảnh sát Biển Hoa Kỳ.
605
00:43:11,297 --> 00:43:15,342
Song lịch sử không phải lúc nào
cũng tử tế như thế với mèo.
606
00:43:25,227 --> 00:43:27,646
Những câu chuyện
về mèo đen và phép thuật hắc ám,
607
00:43:28,397 --> 00:43:31,358
phù thủy và cái vạc không bắt đầu ở Salem
608
00:43:32,067 --> 00:43:33,861
hay thậm chí là Transylvania,
609
00:43:34,570 --> 00:43:38,032
mà với một giáo hoàng bất hảo
tên là Gregory IX.
610
00:43:39,825 --> 00:43:41,744
Mèo ở Thời kỳ Trung Cổ
611
00:43:42,745 --> 00:43:44,663
gắn liền với phù thủy.
612
00:43:45,372 --> 00:43:47,166
Phù thủy thực ra
613
00:43:48,083 --> 00:43:50,794
là những phụ nữ thông minh, khôn ngoan,
614
00:43:50,878 --> 00:43:53,964
hiểu biết nhiều về tự nhiên.
615
00:43:54,590 --> 00:43:58,969
Những người phụ nữ khôn ngoan này
biết rằng giữ nhà sạch sẽ
616
00:43:59,470 --> 00:44:01,013
sẽ giúp họ khỏe mạnh.
617
00:44:01,847 --> 00:44:04,016
Nên họ dọn dẹp nhà bằng chổi
618
00:44:04,099 --> 00:44:07,186
và nuôi mèo để loại bỏ loài gặm nhấm.
619
00:44:07,269 --> 00:44:10,606
Rồi đến thời kỳ khi mà Giáo hội
620
00:44:11,857 --> 00:44:13,192
do nam giới thống trị,
621
00:44:13,901 --> 00:44:15,653
coi chúng là mối nguy hiểm.
622
00:44:15,736 --> 00:44:18,781
Nên Giáo hội đã cố loại bỏ chúng.
623
00:44:19,865 --> 00:44:22,076
Tòa án Dị giáo của Giáo hoàng
coi mèo là ma quỷ,
624
00:44:22,159 --> 00:44:25,037
nên quần thể mèo châu Âu bị giết hại.
625
00:44:26,747 --> 00:44:31,126
Một số người tin rằng điều này
có thể đã góp phần gây ra Dịch hạch Đen.
626
00:44:34,546 --> 00:44:37,675
Cái chết Đen, bệnh dịch hạch
627
00:44:37,758 --> 00:44:41,679
được lây truyền
bởi loài gặm nhấm, thực ra là bọ chét.
628
00:44:42,763 --> 00:44:45,683
Và bọ chét sống
trên lông của loài gặm nhấm.
629
00:44:47,184 --> 00:44:50,479
Số lượng mèo giảm đi
nên không kiểm soát được dịch hạch.
630
00:44:53,357 --> 00:44:56,026
May mắn thay,
kể cả trong thời kỳ đen tối này,
631
00:44:56,110 --> 00:44:59,738
một số người vẫn tiếp tục
nuôi dưỡng mối quan hệ với mèo.
632
00:45:10,666 --> 00:45:14,336
Mối quan hệ ấy
vẫn phát triển cho đến ngày nay.
633
00:45:19,091 --> 00:45:21,927
Nơi này nổi tiếng
về mèo ở xưởng chưng cất.
634
00:45:22,678 --> 00:45:24,972
Một điều khá truyền thống ở Scotland.
635
00:45:25,472 --> 00:45:28,767
Towser là con mèo rất nổi tiếng
ở một xưởng chưng cất tại Perthshire
636
00:45:28,851 --> 00:45:32,229
và có lẽ nó là
mèo xưởng chưng cất nổi tiếng nhất.
637
00:45:32,312 --> 00:45:35,566
- Không rõ đực hay cái, nó là huyền thoại.
- Phải.
638
00:45:35,649 --> 00:45:38,026
Chắc nó là
mèo xưởng chưng cất lừng danh nhất.
639
00:45:38,777 --> 00:45:43,866
ĐỒNG SỞ HỮU
XƯỞNG CHƯNG CẤT TU VIỆN LINDORES
640
00:45:44,742 --> 00:45:47,119
Năm năm trước, Helen và Drew McKenzie
641
00:45:47,202 --> 00:45:49,121
nhận nuôi hai con mèo làm việc
642
00:45:49,705 --> 00:45:51,915
để tiếp tục một truyền thống lâu đời.
643
00:45:54,877 --> 00:45:57,546
Tu viện này được thành lập vào năm 1191.
644
00:45:59,631 --> 00:46:03,051
William Wallace đã đến đây
sau chiến thắng của ông trước người Anh
645
00:46:03,135 --> 00:46:04,720
ở Trận Black Earnside.
646
00:46:08,056 --> 00:46:09,683
Nên nó có giá trị lịch sử rất lớn.
647
00:46:10,350 --> 00:46:12,978
Tôi nghĩ chúng tôi
đang tiếp nối truyền thống này.
648
00:46:13,061 --> 00:46:15,439
Bao năm qua, mọi con mèo đã sống ở đây…
649
00:46:18,567 --> 00:46:21,403
Chú mèo đen
được đặt tên là Friar John Claw,
650
00:46:22,821 --> 00:46:25,073
còn cô mèo tam thể là Vespers
651
00:46:26,325 --> 00:46:28,827
để tỏ lòng biết ơn
các tu sĩ Trung Cổ từng sống ở đây.
652
00:46:29,661 --> 00:46:34,666
Và cũng như những tu sĩ đó,
đám mèo này bắt đầu làm việc vào ban đêm.
653
00:46:46,428 --> 00:46:49,681
Mắt mèo rất lớn
so với kích thước của hộp sọ.
654
00:46:51,475 --> 00:46:54,102
Chúng cũng có một thứ
gọi là tapetum lucidum,
655
00:46:54,186 --> 00:46:56,855
một lớp tế bào ở phía sau mắt
656
00:46:56,939 --> 00:46:59,149
giúp chiếu ánh sáng trở lại võng mạc,
657
00:46:59,900 --> 00:47:03,570
nên nó cho phép chúng
nhìn rất rõ trong điều kiện ánh sáng yếu.
658
00:47:05,239 --> 00:47:08,242
Thứ chúng đang tìm kiếm
thực sự gây nguy hiểm
659
00:47:08,325 --> 00:47:10,244
tới tình trạng chung của xưởng.
660
00:47:11,662 --> 00:47:14,248
Chuột luôn hoành hành
trong xưởng chưng cất
661
00:47:14,331 --> 00:47:18,252
vì rõ ràng, số lượng lớn lúa mạch
và ngũ cốc thu hút chuột.
662
00:47:19,586 --> 00:47:22,005
Thật không may,
vì hạn chế biện pháp kỹ thuật,
663
00:47:22,089 --> 00:47:24,049
nên lũ chuột luôn đái bậy,
664
00:47:24,132 --> 00:47:26,885
nên, thật ra tôi muốn dùng từ hay hơn
665
00:47:26,969 --> 00:47:28,929
và điều đó không ổn chút nào.
666
00:47:30,347 --> 00:47:34,017
Để tìm ra lũ gây hại này,
đám mèo cần bắt được tần số siêu âm.
667
00:47:35,978 --> 00:47:39,523
Tai mèo có thể xoay tầm 180 độ
668
00:47:40,607 --> 00:47:42,693
và nghe được tần số rất cao.
669
00:47:42,776 --> 00:47:47,906
Đó là vì con mồi chúng tìm kiếm
phát ra âm thanh ở phạm vi nghe này.
670
00:47:49,741 --> 00:47:54,705
Nên khả năng này cho phép chúng
định vị và phân loại con mồi.
671
00:48:08,552 --> 00:48:10,304
Đám mèo vẫn làm tốt nhiệm vụ.
672
00:48:13,932 --> 00:48:18,020
Nhưng Helen và Drew tò mò
không biết chúng đã làm gì.
673
00:48:19,938 --> 00:48:23,483
Nên Helen đã đeo vào cổ chúng
thiết bị theo dõi GPS.
674
00:48:24,735 --> 00:48:26,194
XƯỞNG CHƯNG CẤT TU VIỆN LINDORES
675
00:48:26,278 --> 00:48:28,697
Vòng cổ GPS cho thấy mỗi đêm,
676
00:48:28,780 --> 00:48:31,283
Vespers di chuyển hơn hai cây số,
677
00:48:31,783 --> 00:48:34,328
nhưng nó không bao giờ đi quá xa nhà.
678
00:48:35,537 --> 00:48:38,498
Vespers chính thức
trở thành trưởng quan bắt chuột,
679
00:48:38,582 --> 00:48:41,084
bận rộn làm việc cả ngày lẫn đêm.
680
00:48:42,002 --> 00:48:44,963
Và nó hoạt động mạnh nhất
ngay trước bình minh,
681
00:48:45,047 --> 00:48:47,674
thời điểm hoạt động chủ yếu
của loài gặm nhấm.
682
00:48:48,175 --> 00:48:51,803
Mèo là loài động vật
hoạt động lúc chạng vạng.
683
00:48:52,304 --> 00:48:55,015
Động vật hoạt động lúc chạng vạng
684
00:48:55,098 --> 00:49:00,479
có nghĩa là chúng hoạt động
lúc trời tảng sáng và nhá nhem tối.
685
00:49:01,772 --> 00:49:06,276
Điều đó có thể giải thích tại sao đám mèo
lại phát điên vào sáng sớm tinh mơ.
686
00:49:07,527 --> 00:49:11,782
Mèo nhà tôi có xu hướng chạy quanh nhà
như điên sau khi chúng tôi đi ngủ.
687
00:49:14,326 --> 00:49:17,663
Hành vi đó xảy ra
khi mèo đột nhiên đốt cháy năng lượng.
688
00:49:18,705 --> 00:49:21,708
Chúng tôi gọi đó là "FRAP", F-R-A-P.
689
00:49:22,292 --> 00:49:25,504
F.R.A.P.
GIAI ĐOẠN HOẠT ĐỘNG NGẪU NHIÊN ĐIÊN CUỒNG
690
00:49:25,587 --> 00:49:28,674
Bạn có thể thấy
chúng tạo ra tiếng kêu nhỏ,
691
00:49:28,757 --> 00:49:31,802
nhảy xuống đất
và nhảy từ chỗ này sang chỗ kia.
692
00:49:33,261 --> 00:49:35,639
Chúng đuổi bắt nhau, phát ra âm thanh,
693
00:49:35,722 --> 00:49:38,684
vui vẻ với nhau
trong khi chúng ta đang ngủ.
694
00:49:40,727 --> 00:49:42,187
Đây là hành vi bản năng.
695
00:49:42,270 --> 00:49:45,065
Nó bắt nguồn từ nhịp sinh học.
696
00:49:45,148 --> 00:49:49,486
Đây là chiếc đồng hồ bên trong
trong cơ thể được tổ tiên truyền lại.
697
00:49:50,320 --> 00:49:54,408
Một số con mèo có
một nghi thức ban đêm kỳ lạ khác.
698
00:49:55,867 --> 00:49:59,246
Nhất là Vespers,
nó tặng chúng tôi toàn quà lớn.
699
00:49:59,746 --> 00:50:04,459
Tôi nghĩ có lẽ một ngày
Ves bắt được bốn hoặc năm con chuột.
700
00:50:04,543 --> 00:50:08,964
Nhưng tại sao mèo lại mang quà về cho chủ?
701
00:50:09,047 --> 00:50:12,259
Ta biết rằng khi mèo mẹ có mèo con,
702
00:50:12,342 --> 00:50:15,762
về cơ bản, nó sẽ
mang con mồi về cho đám mèo con,
703
00:50:15,846 --> 00:50:18,974
để chúng có thể biết
con mồi nào là phù hợp,
704
00:50:19,057 --> 00:50:22,102
để chúng chơi đùa với nó
705
00:50:22,185 --> 00:50:26,982
và theo một nghĩa không lành mạnh,
để được thực hành bắt con mồi.
706
00:50:28,608 --> 00:50:30,944
Dù lý do là gì thì đó là một món quà.
707
00:50:31,570 --> 00:50:33,739
Nó có nghĩa chúng ta là người nhà.
708
00:50:33,822 --> 00:50:35,991
Và có vài thứ không mấy dễ chịu lắm
709
00:50:36,491 --> 00:50:38,994
khi bạn đi chân trần vào buổi sáng.
710
00:50:41,038 --> 00:50:44,458
Trong khi Vespers
thực hiện nhiệm vụ truyền thống,
711
00:50:44,541 --> 00:50:47,878
Friar John Claw
lại có cách tiếp cận hiện đại hơn.
712
00:50:48,879 --> 00:50:50,422
Nó rất thư thái,
713
00:50:51,089 --> 00:50:53,967
yêu mến công chúng,
dành rất nhiều thời gian
714
00:50:54,051 --> 00:50:57,429
ở trung tâm hỗ trợ khách
chỉ để được vuốt ve.
715
00:50:58,096 --> 00:51:02,100
FJC biết em gái nó đang săn lùng lũ chuột.
716
00:51:02,809 --> 00:51:05,228
Tài năng của nó
được dùng tốt hơn ở nơi khác.
717
00:51:06,480 --> 00:51:09,775
Vai trò của FJC giống một đại sứ hơn.
718
00:51:16,656 --> 00:51:17,908
Nó đón tiếp khách.
719
00:51:17,991 --> 00:51:21,286
- Ves thuộc bộ phận hậu sảnh.
- Phải, làm việc nặng nhọc.
720
00:51:22,621 --> 00:51:24,998
Vespers sử dụng bản năng.
721
00:51:25,082 --> 00:51:28,043
Còn Friar John Claw sử dụng Instagram.
722
00:51:29,461 --> 00:51:32,839
10.000 năm trước,
khởi đầu vốn là mối quan hệ công việc,
723
00:51:33,965 --> 00:51:36,468
nay mèo đã khiến cả thế giới say mê.
724
00:51:39,971 --> 00:51:42,557
Cách mèo được lan truyền
rộng rãi trên mạng
725
00:51:42,641 --> 00:51:46,394
thực sự vượt quá bất cứ điều gì
mà bất cứ ai cũng sẽ mong đợi.
726
00:51:46,478 --> 00:51:49,940
Tôi tin lý do phổ biến thứ hai
cho việc mọi người lên mạng
727
00:51:50,023 --> 00:51:51,358
là xem video về mèo.
728
00:51:52,651 --> 00:51:56,905
Mèo là nhân vật thân thiện
với gia đình số một trên mạng…
729
00:51:59,116 --> 00:52:01,827
với hơn 25 tỷ lượt xem.
730
00:52:03,870 --> 00:52:08,291
Một nghiên cứu mới cho thấy video về mèo
thực sự làm tăng cảm xúc tích cực
731
00:52:08,375 --> 00:52:10,252
và giảm cảm giác tiêu cực.
732
00:52:11,920 --> 00:52:15,465
Nói cách khác, chúng cung cấp
một liều rất lớn hoóc môn dopamine.
733
00:52:17,884 --> 00:52:20,804
Tôi nghĩ mạng internet
đã trở thành một nơi
734
00:52:20,887 --> 00:52:24,474
mà những người yêu mèo
có thể đoàn kết, yêu thương mèo
735
00:52:24,558 --> 00:52:26,393
và cười chúng
736
00:52:26,476 --> 00:52:29,521
và gắn kết
vì những điều ngớ ngẩn mà chúng làm.
737
00:52:29,604 --> 00:52:31,731
Mạng internet cho ta nơi để làm thế.
738
00:52:34,025 --> 00:52:36,236
Hành vi xấu giúp đoạn phim trông hài hước.
739
00:52:37,779 --> 00:52:41,867
Song không phải lúc nào cũng hài hước
khi nó xảy ra tại chính nhà bạn.
740
00:52:43,451 --> 00:52:46,079
Khi chúng ta có hành vi không mong muốn,
741
00:52:46,163 --> 00:52:49,040
hãy nhớ rằng mèo vẫn là mèo.
742
00:52:49,124 --> 00:52:51,459
Chúng đâu biết
bạn ghét chúng ngồi trên kệ bếp.
743
00:52:53,170 --> 00:52:56,047
Quy tắc số một, đừng bao giờ phạt mèo.
744
00:52:57,757 --> 00:53:01,011
Khi mèo của bạn
làm điều gì đó bạn không muốn
745
00:53:01,094 --> 00:53:02,429
và bị bạn phạt,
746
00:53:03,054 --> 00:53:07,100
thi thoảng, nó không hiểu
sao bạn lại không thích?
747
00:53:07,184 --> 00:53:09,519
Bạn cũng thấy khó đoán về hành vi đó.
748
00:53:10,854 --> 00:53:14,691
"Tự nhiên la hét vào mặt tôi.
Tôi không hiểu chuyện gì đã xảy ra".
749
00:53:16,276 --> 00:53:18,028
Mấu chốt là sự tích cực.
750
00:53:22,657 --> 00:53:24,868
Mèo của bạn đang làm chuyện bạn ghét?
751
00:53:24,951 --> 00:53:28,955
Bạn có thể đánh lạc hướng nó
rồi nói với nó. Cho nó biết bạn muốn gì.
752
00:53:29,039 --> 00:53:31,875
"Này, làm thôi.
Lại đây và chạm vào tay tôi.
753
00:53:31,958 --> 00:53:35,837
Đi ngủ nào.
Đúng là bé mèo thông minh, hoan hô!"
754
00:53:35,921 --> 00:53:39,007
Và nó kiểu như:
"Ừ, mình là chú mèo tuyệt nhất!"
755
00:53:42,052 --> 00:53:46,181
Đối với những thói quen cực xấu,
phản xạ có điều kiện thôi là chưa đủ.
756
00:53:47,599 --> 00:53:53,104
Điều kiện hóa ngược là quá trình
thay đổi phản ứng cảm xúc.
757
00:53:54,314 --> 00:53:57,359
Là khi bạn đưa ra một món ăn ngon,
758
00:53:57,442 --> 00:54:00,237
món chúng thích nhất, không thể cưỡng lại.
759
00:54:00,779 --> 00:54:04,199
Cho chúng ăn
món có giá trị cao hay phần thưởng
760
00:54:04,282 --> 00:54:08,411
đến mức chúng nghĩ:
"Không đến nỗi tệ. Mình thích món này".
761
00:54:09,829 --> 00:54:12,332
Tôi luôn cho khách hàng ví dụ thế này:
762
00:54:12,415 --> 00:54:14,501
Lỡ như mỗi lần ra khỏi nhà,
763
00:54:14,584 --> 00:54:17,921
có gã hàng xóm cáu kỉnh
nói mấy lời ác ý với bạn thì sao?
764
00:54:18,421 --> 00:54:20,966
Thế là bạn cố tránh ra ngoài
mỗi khi hắn ta ở ngoài đó.
765
00:54:22,217 --> 00:54:25,553
Nếu mỗi lần bạn ra đó,
tôi cho bạn 1.000 đô thì sao?
766
00:54:27,681 --> 00:54:30,976
Rồi bạn nói: "Không tệ lắm.
Tôi không ngại gặp gã đó".
767
00:54:31,476 --> 00:54:34,312
Nếu gặp hắn bốn lần một ngày,
bạn có 4.000 đô thì sao?
768
00:54:34,396 --> 00:54:36,898
Bạn kiểu như: "Được! Chơi tới bến luôn!
769
00:54:36,982 --> 00:54:39,818
Hắn đâu rồi?" Bạn sẽ muốn
gặp hắn suốt thôi, nhỉ?
770
00:54:41,111 --> 00:54:43,238
Đó chính là điều kiện hóa ngược.
771
00:54:43,321 --> 00:54:47,158
Bạn có thể thay đổi
một tình huống từ tiêu cực
772
00:54:47,659 --> 00:54:50,120
sang trung lập hơn rồi tới tích cực.
773
00:54:52,747 --> 00:54:56,001
Cũng như trong mọi mối quan hệ,
nó cần đến sự kiên nhẫn,
774
00:54:56,626 --> 00:54:58,628
nhưng đáng giá.
775
00:54:59,337 --> 00:55:02,799
Đôi khi, bạn cảm thấy
chúng có thể không cần tới bạn,
776
00:55:03,883 --> 00:55:05,552
nhưng chúng vẫn muốn bạn.
777
00:55:05,635 --> 00:55:10,682
Và đó là mối quan hệ
độc đáo, thần bí và sâu sắc.
778
00:55:11,182 --> 00:55:16,771
Động cơ thật sự của mèo
không dễ hiểu như một số vật nuôi khác.
779
00:55:18,106 --> 00:55:21,276
Chó coi chủ của mình như thần thánh.
780
00:55:22,110 --> 00:55:24,487
Song mèo lại nghĩ mình là thần thánh.
781
00:55:26,031 --> 00:55:27,866
Mèo không muốn làm điều chúng ghét.
782
00:55:28,450 --> 00:55:30,577
Muốn ngủ thì ngủ,
783
00:55:30,660 --> 00:55:32,537
muốn ăn thì ăn, muốn chơi thì chơi.
784
00:55:36,750 --> 00:55:39,794
Đừng nhầm lẫn độc lập với thờ ơ.
785
00:55:40,754 --> 00:55:44,090
Nếu bạn có quan điểm rằng mèo xa cách,
786
00:55:44,174 --> 00:55:46,259
chẳng màng đến tương tác xã hội,
787
00:55:46,343 --> 00:55:49,012
nên bạn mới không cố gắng
tương tác với chúng,
788
00:55:49,095 --> 00:55:52,307
về cơ bản, bạn đang
khiến chúng cũng trở nên xa cách
789
00:55:52,390 --> 00:55:54,559
vì bạn mong đợi điều đó ở chúng.
790
00:55:55,602 --> 00:55:57,729
Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy
791
00:55:57,812 --> 00:56:01,524
cách chúng ta cư xử
thực sự ảnh hưởng đến hành vi của mèo.
792
00:56:02,776 --> 00:56:06,404
Nghiên cứu của Kristyn
đang chứng minh cách mèo đối xử với bạn
793
00:56:06,488 --> 00:56:09,449
trực tiếp phản ánh
cách bạn đối xử với chúng.
794
00:56:10,992 --> 00:56:13,328
Hơn nữa, nghiên cứu của cô ấy cho thấy
795
00:56:13,411 --> 00:56:16,122
mèo thậm chí có thể
hiểu cảm giác của chúng ta.
796
00:56:18,208 --> 00:56:21,336
Đây được gọi là
thí nghiệm tham chiếu xã hội.
797
00:56:21,419 --> 00:56:24,422
Toàn bộ ý tưởng là
chiếc quạt với chỗ dải cờ này,
798
00:56:24,506 --> 00:56:26,591
những thứ hoàn toàn mới lạ với mèo.
799
00:56:26,674 --> 00:56:30,095
Nên nó sẽ không biết
thứ này đáng sợ hay thú vị.
800
00:56:30,595 --> 00:56:34,140
Toàn bộ ý tưởng là
ta sẽ xáo trộn các dấu hiệu cảm xúc
801
00:56:34,224 --> 00:56:36,226
để xem mèo phản ứng thế nào.
802
00:56:36,976 --> 00:56:38,603
Carl, thật đáng sợ!
803
00:56:39,646 --> 00:56:41,815
Carl, thật đáng sợ, phải không nào?
804
00:56:42,482 --> 00:56:43,983
Ôi không!
805
00:56:44,067 --> 00:56:46,820
Ôi không! Ôi trời!
806
00:56:47,695 --> 00:56:48,780
Xem kìa!
807
00:56:48,863 --> 00:56:52,742
Khi Kristyn tỏ ra
sợ chiếc quạt, Carl cố đi trốn.
808
00:56:55,703 --> 00:56:57,414
Chiếc quạt có đáng sợ không?
809
00:56:58,206 --> 00:57:02,627
Khởi động lại nhanh chóng,
điều chỉnh thái độ và bắt đầu vòng hai.
810
00:57:06,464 --> 00:57:08,550
Nếu tôi vui vẻ trước chiếc quạt,
811
00:57:08,633 --> 00:57:11,719
để xem con mèo
có hiểu được cảm xúc của tôi không.
812
00:57:16,850 --> 00:57:19,811
Nhìn kìa. Chiếc quạt trông đẹp quá.
813
00:57:21,354 --> 00:57:23,148
Chiếc quạt trông tuyệt ghê.
814
00:57:23,231 --> 00:57:27,026
Khi cô ấy nói chuyện nhẹ nhàng
với chiếc quạt và không sợ hãi,
815
00:57:27,110 --> 00:57:29,028
Carl có vẻ tự tin hơn.
816
00:57:29,654 --> 00:57:31,656
Nhìn chỗ dải cờ kia kìa.
817
00:57:33,116 --> 00:57:34,075
Nhìn kìa.
818
00:57:35,076 --> 00:57:37,495
Chiếc quạt không còn là mối đe dọa nữa.
819
00:57:38,246 --> 00:57:39,706
Không sợ nữa!
820
00:57:42,876 --> 00:57:44,419
Không chỉ có mình Carl.
821
00:57:45,962 --> 00:57:50,425
Bảy mươi chín phần trăm mèo
tìm đến chủ để được hỗ trợ về cảm xúc.
822
00:57:51,843 --> 00:57:54,762
Với các nhà khoa học,
đó là một bước đột phá khác.
823
00:57:57,307 --> 00:58:01,394
Có vẻ như mèo là chuyên gia
trong việc cảm nhận cảm xúc của chúng ta…
824
00:58:03,730 --> 00:58:05,773
cả tốt lẫn xấu.
825
00:58:06,858 --> 00:58:11,696
Nếu tâm trạng không tốt
thì đừng cố đi huấn luyện mèo làm gì.
826
00:58:11,779 --> 00:58:13,823
Đừng cố làm thế.
827
00:58:13,907 --> 00:58:17,952
Chúng cảm nhận được hết
và sẽ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
828
00:58:18,036 --> 00:58:19,245
Asia, lại đây.
829
00:58:22,665 --> 00:58:26,961
Mèo đã học cách để có khả năng
thấu cảm để thích nghi và tồn tại.
830
00:58:28,213 --> 00:58:30,965
Có một lợi thế về tiến hóa
831
00:58:31,049 --> 00:58:34,844
sẽ giúp bạn nhìn vào các đối tác xã hội
trong môi trường của mình
832
00:58:34,928 --> 00:58:36,596
và thu thập thông tin.
833
00:58:36,679 --> 00:58:40,183
Nên nếu không thể hiểu được
phản hồi của bất kỳ ai
834
00:58:40,266 --> 00:58:43,061
thì bạn thực sự đã từ chối tiếp nhận
835
00:58:43,144 --> 00:58:46,981
rất nhiều thông tin về cách phản ứng
836
00:58:47,065 --> 00:58:49,108
với mối nguy hiểm tiềm ẩn nào đó.
837
00:58:50,318 --> 00:58:53,571
Việc phát hiện ra mèo hiểu được
cảm xúc của con người
838
00:58:53,655 --> 00:58:57,742
đã có chuyển biến lớn hơn nhiều
so với những gì ta mong đợi.
839
00:59:01,538 --> 00:59:04,916
Trở lại Nhật Bản,
Tiến sĩ Takagi Saho để ý thấy một điều.
840
00:59:07,669 --> 00:59:11,589
Tôi nhận ra rằng ta có thể
quan sát các hành vi khác nhau
841
00:59:11,673 --> 00:59:15,343
ở mèo Mỹ và mèo Nhật.
842
00:59:17,971 --> 00:59:22,308
Ở Nhật Bản, mèo gặp khó khăn
khi tới những nơi xa lạ.
843
00:59:23,851 --> 00:59:25,645
Tuy nhiên, những con mèo mà…
844
00:59:28,648 --> 00:59:34,237
tôi thấy ở Mỹ cư xử bình thường
ngay cả ở những nơi xa lạ.
845
00:59:34,320 --> 00:59:41,244
Nên tính cách mèo Nhật
và mèo Mỹ có thể khác nhau.
846
00:59:42,245 --> 00:59:45,498
Kristyn và Saho quyết định
tiến hành các thí nghiệm tương tự
847
00:59:45,582 --> 00:59:47,584
ở Mỹ và Nhật Bản.
848
00:59:49,460 --> 00:59:52,630
Và họ nhận thấy
những con mèo không giống nhau.
849
00:59:56,050 --> 00:59:59,971
Chúng tôi thấy có sự khác biệt xã hội
giữa mèo Nhật và mèo Mỹ.
850
01:00:00,680 --> 01:00:07,312
Tôi nhận ra sự khác biệt về văn hóa
cũng ảnh hưởng đến mèo.
851
01:00:09,564 --> 01:00:12,859
Phải chăng văn hóa loài người
đang thay đổi văn hóa mèo?
852
01:00:14,193 --> 01:00:17,614
Nhật Bản là một quốc đảo.
853
01:00:18,823 --> 01:00:22,702
Hầu hết người nuôi mèo
đều nuôi mèo hoàn toàn trong nhà.
854
01:00:23,202 --> 01:00:27,123
Người Nhật hiếm khi tổ chức tiệc ở nhà.
855
01:00:27,957 --> 01:00:30,835
Vì thế tần suất mèo Nhật gặp người lạ
856
01:00:30,918 --> 01:00:33,838
ít hơn nhiều so với mèo Mỹ.
857
01:00:34,756 --> 01:00:39,385
Đây có thể là các yếu tố
góp phần tạo ra sự khác biệt giữa mèo Nhật
858
01:00:39,469 --> 01:00:41,471
và mèo Mỹ.
859
01:00:43,056 --> 01:00:46,601
Nghiên cứu của họ
cho thấy những khác biệt về văn hóa này
860
01:00:46,684 --> 01:00:50,480
có thể được truyền lại
từ thế hệ này sang thế hệ khác.
861
01:00:53,941 --> 01:00:58,488
Và trong một nền văn hóa, nó làm cho
giống loài chúng ta gần gũi nhau hơn.
862
01:01:11,876 --> 01:01:14,504
Ngay cả trước khi
Istanbul là Constantinople,
863
01:01:14,587 --> 01:01:17,090
nó đã là thành phố của mèo.
864
01:01:18,966 --> 01:01:23,846
Những con phố này là nhà
của hơn 100.000 con mèo hoang,
865
01:01:23,930 --> 01:01:26,641
hoàn toàn phù hợp với lối sống đô thị.
866
01:01:31,813 --> 01:01:35,983
Ngày nay, khi đến Istanbul,
bạn sẽ thấy đám mèo quanh đây.
867
01:01:36,943 --> 01:01:40,530
Chúng sống trong khu lân cận,
868
01:01:41,280 --> 01:01:43,908
không thuộc sở hữu của bất kỳ ai.
869
01:01:44,450 --> 01:01:48,204
Người ta cung cấp cơ sở hạ tầng cho mèo
870
01:01:48,287 --> 01:01:50,248
để chúng có thể sống sót,
871
01:01:50,331 --> 01:01:54,252
nhưng chúng không…
Chúng không thuộc về một người cụ thể nào.
872
01:01:56,379 --> 01:02:02,093
Năm 2021, Istanbul đã ban hành
luật mới bảo vệ những con mèo này,
873
01:02:02,176 --> 01:02:05,346
một trong những luật
tiến bộ nhất trên thế giới.
874
01:02:07,348 --> 01:02:11,644
Đối xử bình đẳng với mèo và nhìn nhận
mọi thứ theo quan điểm của chúng
875
01:02:11,728 --> 01:02:14,272
là cách tốt nhất để củng cố mối quan hệ.
876
01:02:15,857 --> 01:02:16,691
Chào mày.
877
01:02:25,241 --> 01:02:27,452
Lý do chuyên môn của tôi tồn tại
878
01:02:27,535 --> 01:02:30,955
là vì người ta nhận ra họ có
mối liên kết sâu sắc với loài vật này,
879
01:02:31,038 --> 01:02:32,290
tình yêu sâu sắc này.
880
01:02:34,250 --> 01:02:36,586
Chúng tôi làm thế vì tình yêu động vật,
881
01:02:36,669 --> 01:02:39,672
vì nhận ra mối liên kết
giữa con người và động vật.
882
01:02:40,840 --> 01:02:43,801
Không biết sao tôi lại khóc.
Đừng làm tôi khóc nữa.
883
01:02:44,552 --> 01:02:48,097
Ừ, đây là lý do chúng tôi làm thế,
vì chúng tôi yêu động vật.
884
01:02:49,932 --> 01:02:52,810
Rõ ràng là chúng ta yêu mèo.
885
01:02:53,853 --> 01:02:57,023
Điều này dẫn chúng ta
đến câu hỏi lớn nhất về mèo.
886
01:02:59,233 --> 01:03:01,444
Mèo có yêu chúng ta không ấy à?
887
01:03:02,737 --> 01:03:05,656
Sẽ rất khó để đo lường cảm xúc ở mèo,
888
01:03:05,740 --> 01:03:07,909
song tôi nghĩ, dựa trên hành vi
889
01:03:07,992 --> 01:03:09,827
và mối quan hệ của chúng,
890
01:03:09,911 --> 01:03:15,374
mèo có thể hình thành mối gắn kết sâu sắc
như thế với ai đó mà na ná như tình yêu.
891
01:03:19,837 --> 01:03:22,715
Mèo rất yêu chủ của chúng.
892
01:03:22,799 --> 01:03:28,679
Tôi tin rằng
đám mèo của tôi nhất định yêu tôi.
893
01:03:30,389 --> 01:03:32,809
Khá rõ ràng là mèo hỗ trợ
894
01:03:33,476 --> 01:03:37,313
tinh thần, mang lại cho chúng ta
cảm giác khỏe khoắn, hạnh phúc.
895
01:03:37,855 --> 01:03:39,524
Cái suy nghĩ khi bạn về nhà
896
01:03:39,607 --> 01:03:42,902
và nhận được
tình yêu vô điều kiện từ mèo của mình này
897
01:03:42,985 --> 01:03:45,071
thật hết sức quan trọng.
898
01:03:50,576 --> 01:03:54,372
Với tất cả sự tận tâm từ gia đình,
Eddy đang có lợi thế
899
01:03:54,455 --> 01:03:56,415
để trở thành siêu sao lớn tiếp theo.
900
01:03:59,585 --> 01:04:03,089
Nó chỉ cần hoàn thành
màn biểu diễn vòng giấy này thôi.
901
01:04:08,886 --> 01:04:12,598
Chúng ta chỉ mới bắt đầu
nhận ra tiềm năng của mèo.
902
01:04:13,224 --> 01:04:17,812
Vẫn còn rất nhiều điều
chúng ta chưa biết về mèo.
903
01:04:17,895 --> 01:04:21,107
Trong tương lai,
dần dà sẽ có nhiều khám phá hơn.
904
01:04:23,234 --> 01:04:25,570
Càng tìm hiểu, ta càng nhận ra
905
01:04:25,653 --> 01:04:28,489
mối liên kết giữa ta và mèo
sâu sắc đến mức nào.
906
01:04:30,867 --> 01:04:33,369
Mèo cảm nhận được tình yêu từ bạn.
907
01:04:33,870 --> 01:04:37,290
Và nhờ nó mà chúng tràn đầy năng lượng.
908
01:04:39,000 --> 01:04:41,294
Tình yêu của chúng
cũng khiến ta hạnh phúc.
909
01:04:42,879 --> 01:04:46,340
Nếu ta biết được cách
khiến mèo bộc lộ phẩm chất tốt nhất
910
01:04:46,424 --> 01:04:49,302
thì chúng cũng sẽ khiến ta
bộc lộ phẩm chất tốt nhất.
911
01:04:50,303 --> 01:04:53,556
Không tưởng tượng nổi
cuộc sống của tôi thiếu đi chúng.
912
01:04:54,265 --> 01:04:57,393
Chúng là vật cưng của tôi. Tôi hiểu chúng.
913
01:04:57,476 --> 01:05:00,980
Và tôi mong chúng yêu tôi
nhiều như tôi yêu chúng.
914
01:05:02,398 --> 01:05:07,236
Phép màu sẽ đến
khi tất cả cùng nhau đoàn kết.
915
01:06:35,741 --> 01:06:40,454
Biên dịch: Hiền Thị Thanh Phạm