1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:06,339 --> 00:00:09,551 NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY 3 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 4 00:00:11,886 --> 00:00:15,849 Ciężko stwierdzić, co dzieje się w umyśle kota. 5 00:00:16,349 --> 00:00:18,727 Dasha, chodź tu. 6 00:00:22,480 --> 00:00:24,315 Ale nowe odkrycia mogą w końcu 7 00:00:24,399 --> 00:00:28,028 dać wgląd w umysły naszych najbardziej zagadkowych towarzyszy. 8 00:00:29,279 --> 00:00:31,322 MAM TALENT AMERYKA 9 00:00:38,496 --> 00:00:41,708 Niektórzy uważają, że koty mają mało do zaoferowania. 10 00:00:45,920 --> 00:00:48,757 Chcemy udowodnić, że się mylą. 11 00:01:00,810 --> 00:01:03,354 Zapomnij o wszystkim, co wiesz o kotach. 12 00:01:05,273 --> 00:01:07,859 Psy są częściej badane niż koty, 13 00:01:07,942 --> 00:01:12,322 ale obecnie nauka na temat kotów dynamicznie się rozwija. 14 00:01:12,947 --> 00:01:16,951 Nowe pokolenie naukowców kwestionuje uprzedzenia. 15 00:01:17,619 --> 00:01:20,288 Odkrywamy różne aspekty ich zachowania, 16 00:01:20,371 --> 00:01:21,956 osobowości, fizjologii, 17 00:01:22,040 --> 00:01:24,417 wszystko, co czyni kota wyjątkowym. 18 00:01:24,959 --> 00:01:27,921 Są inteligentne, ciekawe świata 19 00:01:28,004 --> 00:01:30,381 i mają dobre relacje z ludźmi. 20 00:01:31,341 --> 00:01:34,803 Są dowody sugerujące, że ewoluowały właśnie do tego. 21 00:01:36,930 --> 00:01:40,225 Rozwiążemy zagadki kotów, 22 00:01:40,892 --> 00:01:43,520 rozszyfrujemy ich szalone wybryki 23 00:01:44,062 --> 00:01:46,439 i odczytamy ich ukryty język. 24 00:01:48,441 --> 00:01:49,734 Nie będzie łatwo. 25 00:01:50,693 --> 00:01:52,028 Koty są skomplikowane. 26 00:01:52,112 --> 00:01:53,655 Dasha, chodź tu. 27 00:01:54,239 --> 00:01:55,907 Tak, mają swój charakterek. 28 00:01:57,909 --> 00:02:01,412 Ale jeśli chcesz, możesz nauczyć kota wszystkiego. 29 00:02:08,002 --> 00:02:11,214 Każdy może odkryć prawdziwy potencjał kota, 30 00:02:12,090 --> 00:02:13,675 jeśli pozna jego sekrety. 31 00:02:30,066 --> 00:02:31,776 Koty są wszędzie. 32 00:02:33,486 --> 00:02:35,989 A jednak tak mało o nich wiemy. 33 00:02:36,781 --> 00:02:39,993 Aby zrozumieć, co czyni kota kotem 34 00:02:40,493 --> 00:02:44,497 i jak nauczyły się żyć z ludźmi, zwracamy się do ekspertów. 35 00:02:45,790 --> 00:02:49,627 DYREKTOR OŚRODKA KOCIEGO ZDROWIA UCZELNI CORNELL 36 00:02:49,711 --> 00:02:51,004 „KOCI FIZJOLOG” 37 00:02:51,588 --> 00:02:54,841 Ludzie nie doceniają tego, jak towarzyskie są koty. 38 00:02:55,341 --> 00:02:57,760 Spójrzmy prawdzie w oczy. Są rozrywkowe, 39 00:02:57,844 --> 00:03:00,305 a czasem bardzo zabawne. 40 00:03:03,266 --> 00:03:06,519 Co dziwne, niektóre cechy, które czynią je tak uroczymi, 41 00:03:06,603 --> 00:03:09,814 wyewoluowały od ich zabójczych przodków. 42 00:03:10,648 --> 00:03:14,235 Gdyby ktoś miał stworzyć idealnego 43 00:03:15,153 --> 00:03:21,075 drapieżnika lądowego pod względem cech fizycznych, zachowania i percepcji, 44 00:03:22,368 --> 00:03:24,871 trudno wyobrazić sobie lepszego niż kot. 45 00:03:27,540 --> 00:03:30,627 Naukowa nazwa kota domowego to Felis Catus. 46 00:03:31,252 --> 00:03:34,881 Felis Catus to wyjątkowy, udomowiony gatunek, 47 00:03:35,465 --> 00:03:37,967 który wywodzi się od kota nubijskiego. 48 00:03:40,803 --> 00:03:44,849 Wszystkie koty, duże i małe, należą do rodziny Felidae. 49 00:03:46,851 --> 00:03:49,062 Około trzy i pół miliona lat temu 50 00:03:49,145 --> 00:03:52,815 rodzaj mniejszych kotów, Felis, oddzielił się od Panthera, 51 00:03:53,608 --> 00:03:56,027 wielkich kotów takich jak lwy i tygrysy. 52 00:03:58,279 --> 00:04:02,700 Obecnie na całym świecie żyje 400 milionów kotów Felis, 53 00:04:03,993 --> 00:04:10,166 co czyni je jednymi z dziesięciu najskuteczniejszych ssaków w historii. 54 00:04:11,125 --> 00:04:15,171 Przez dziesięć tysięcy lat ich DNA niewiele się zmieniło. 55 00:04:16,422 --> 00:04:21,177 Jeśli chodzi o genetykę, w twoim domu mieszka dzikie zwierzę. 56 00:04:23,346 --> 00:04:27,100 Dzikie zwierzę z niesamowitym osprzętem. 57 00:04:28,559 --> 00:04:32,480 W centrum tego wszystkiego jest niezwykły kręgosłup kota. 58 00:04:33,481 --> 00:04:37,110 Mają więcej kręgów niż większość ssaków. 59 00:04:37,193 --> 00:04:41,239 Kręgi mają wyjątkowo elastyczne krążki amortyzujące, 60 00:04:41,322 --> 00:04:44,534 więc ich kręgosłupy są niezwykle elastyczne. 61 00:04:45,034 --> 00:04:49,747 Ta elastyczna konstrukcja sprawia, że kot jest najszybszym zwierzęciem na lądzie. 62 00:04:51,624 --> 00:04:54,002 Spójrzmy na biegnącego geparda. 63 00:04:54,085 --> 00:04:57,922 Jego wygięcie kręgosłupa magazynuje energię potencjalną 64 00:04:58,006 --> 00:05:02,093 i uwalnia ją jako energię kinetyczną, gdy kot biegnie do przodu. 65 00:05:06,764 --> 00:05:09,934 Twój kot to malutki, elastyczny gepard, 66 00:05:11,311 --> 00:05:14,063 który może biegać z prędkością prawie 50 km/h… 67 00:05:16,441 --> 00:05:19,360 i wyginać się w niezłe pozy z jogi. 68 00:05:22,864 --> 00:05:25,992 Koty mają też wydajny układ mięśniowy. 69 00:05:26,701 --> 00:05:30,079 To jedne z niewielu ssaków, które potrafią aktywować 70 00:05:30,163 --> 00:05:32,123 100% mięśni podczas skoku. 71 00:05:32,206 --> 00:05:34,459 Sekwencja zapłonu. 72 00:05:34,542 --> 00:05:38,713 Trzy, dwa, jeden, start. 73 00:05:38,796 --> 00:05:40,590 Wystartował. 74 00:05:41,466 --> 00:05:45,219 Mogą skakać na wysokość od pięciu do sześciu swoich długości. 75 00:05:46,512 --> 00:05:49,182 To jak człowiek przeskakujący przez żyrafę. 76 00:05:53,019 --> 00:05:55,938 Używają ogonów, by łapać równowagę 77 00:05:56,022 --> 00:05:58,024 podczas szybkich zmian kierunku. 78 00:06:00,777 --> 00:06:05,073 Jak to mówią gimnastycy, co się wzniosło, musi spaść, 79 00:06:05,823 --> 00:06:08,368 co prowadzi nas do odwiecznego pytania. 80 00:06:09,243 --> 00:06:11,454 Ponoć koty lądują na czterech łapach. 81 00:06:13,623 --> 00:06:17,210 Mają niesamowitą zdolność szybkiego ustawiania ciała. 82 00:06:17,293 --> 00:06:22,090 Aby to zrobić, muszą najpierw rozpoznać, gdzie znajduje się ich ciało, 83 00:06:22,173 --> 00:06:25,510 wykorzystując zjawisko zwane odruchem prostowania. 84 00:06:32,266 --> 00:06:35,353 Ten odruch to funkcja układu przedsionkowego. 85 00:06:38,564 --> 00:06:41,150 Komórki włoskowate w uszach wewnętrznych 86 00:06:41,234 --> 00:06:45,321 wyczuwają pozycję ciała, ruch i przyspieszenie w przestrzeni, 87 00:06:45,863 --> 00:06:48,991 i przekazują te informacje prosto do mózgu. 88 00:06:49,951 --> 00:06:52,495 Kot zawsze wie, gdzie jest góra. 89 00:06:57,291 --> 00:07:00,878 Wszystkie ssaki mają ten odruch, w tym ludzie. 90 00:07:01,754 --> 00:07:04,006 Ale czasem jesteśmy zdezorientowani. 91 00:07:04,590 --> 00:07:07,135 Nazywamy to zakręceniem. 92 00:07:08,136 --> 00:07:10,138 Słyszeliście o Simone Biles. 93 00:07:12,348 --> 00:07:17,228 Czuła, że straciła zdolność wyczuwania swojego ciała w przestrzeni. 94 00:07:19,230 --> 00:07:21,399 Dalsze występy byłyby niebezpieczne. 95 00:07:21,482 --> 00:07:22,775 To ma sens. 96 00:07:22,859 --> 00:07:25,820 Ale trudno to kontrolować. 97 00:07:27,822 --> 00:07:31,617 Odruchy kota są dwa razy szybsze niż nasze… 98 00:07:33,870 --> 00:07:36,414 i szybsze niż każdego innego zwierzaka. 99 00:07:37,665 --> 00:07:39,375 Jeśli upuścisz psa 100 00:07:39,959 --> 00:07:42,211 z tej samej pozycji, 101 00:07:42,295 --> 00:07:44,464 często nie wyląduje na łapach. 102 00:07:49,886 --> 00:07:52,346 Koty mogą być najszybszymi, 103 00:07:52,430 --> 00:07:56,100 najsilniejszymi i najbardziej elastycznymi ssakami na świecie. 104 00:08:00,062 --> 00:08:04,233 Ale te dzikie talenty dodają im też tajemniczości. 105 00:08:08,404 --> 00:08:13,367 By dowiedzieć się, dlaczego robią to, co robią, może pomoże nam koci psycholog. 106 00:08:14,243 --> 00:08:16,162 Usiądź wygodnie. Proszę bardzo. 107 00:08:16,245 --> 00:08:18,581 WYKŁADOWCZYNI NA UNITY COLLEGE 108 00:08:18,664 --> 00:08:19,874 „KOCI PSYCHOLOG” 109 00:08:19,957 --> 00:08:23,377 W toku ewolucji koty nie zmieniły się aż tak bardzo. 110 00:08:24,045 --> 00:08:28,174 Są teraz mieszanką dzikich i domowych kotów, 111 00:08:28,257 --> 00:08:30,843 która nam odpowiada. 112 00:08:33,763 --> 00:08:36,766 Kristyn bada tajemnice kociego umysłu. 113 00:08:37,475 --> 00:08:40,478 Próbuje rozszyfrować, co myślą koty. 114 00:08:41,812 --> 00:08:46,359 Myślę, że nie doceniono tego, jak towarzyskie są koty. 115 00:08:47,026 --> 00:08:50,571 Zwłaszcza dlatego, że koty są często porównywane do psów. 116 00:08:54,992 --> 00:08:59,539 Mówi się, że psy mają lepsze cechy socjopoznawcze. 117 00:09:00,831 --> 00:09:05,044 Psy są często uważane za bardziej intuicyjne zwierzęta. 118 00:09:06,754 --> 00:09:10,049 Znają swoje imię i nawet do około 160 słów. 119 00:09:11,676 --> 00:09:15,930 Rozumieją ludzką mimikę i mogą nawet rozwiązywać problemy. 120 00:09:17,682 --> 00:09:22,270 Ale Kristyn uważa, że koty nie miały szansy się wykazać. 121 00:09:22,353 --> 00:09:23,437 Bądźcie grzeczni. 122 00:09:23,938 --> 00:09:28,317 Coraz częściej widzimy, że nie prowadzono badań na kotach. 123 00:09:29,110 --> 00:09:31,988 Postanowiła raz na zawsze ustalić, 124 00:09:32,071 --> 00:09:35,616 jak koty radzą sobie w porównaniu z psimi rywalami. 125 00:09:36,576 --> 00:09:38,536 Umieścimy go tutaj. 126 00:09:38,619 --> 00:09:40,079 Po pierwsze, 127 00:09:40,162 --> 00:09:42,164 czy koty znają swoje imię? 128 00:09:43,916 --> 00:09:47,587 W tym teście próbujemy ustalić, czy Carl rozpoznaje swoje imię. 129 00:09:51,090 --> 00:09:55,761 Mamy głośnik, który będzie przekazywał mój głos. 130 00:09:58,222 --> 00:10:01,267 Kristyn zaczyna od czterech jednosylabowych słów. 131 00:10:02,351 --> 00:10:03,185 But! 132 00:10:04,395 --> 00:10:06,480 Carl reaguje na pierwsze słowo, 133 00:10:06,981 --> 00:10:08,983 nowy dźwięk w jego otoczeniu. 134 00:10:09,609 --> 00:10:10,860 Rzut! 135 00:10:12,111 --> 00:10:14,697 Ale szybko traci zainteresowanie dźwiękiem. 136 00:10:15,281 --> 00:10:16,407 Leń! 137 00:10:19,410 --> 00:10:22,580 Kristyn używa słowa podobnego do jego imienia. 138 00:10:24,624 --> 00:10:25,666 Karb! 139 00:10:28,669 --> 00:10:29,920 Nadal nic. 140 00:10:33,591 --> 00:10:35,885 A teraz chwila prawdy. 141 00:10:37,595 --> 00:10:38,679 Carl! 142 00:10:39,764 --> 00:10:41,307 Dobrze! 143 00:10:42,767 --> 00:10:47,021 Testy przeprowadzano setki razy na różnych kotach. 144 00:10:47,938 --> 00:10:51,901 Większość kotów zna swoje imię. 145 00:10:54,070 --> 00:10:57,740 To, czy zareagują, to co innego. 146 00:10:58,282 --> 00:11:00,826 - Śmiało. - Ale o tym porozmawiamy później. 147 00:11:02,828 --> 00:11:05,456 Badania Kristyn zaprowadziły ją do epicentrum 148 00:11:05,539 --> 00:11:08,000 współczesnej kociej rewolucji. 149 00:11:10,127 --> 00:11:13,422 JAPONIA 150 00:11:23,516 --> 00:11:28,771 W 2017 roku koty wyprzedziły psy jako najpopularniejszy zwierzak w Japonii. 151 00:11:35,861 --> 00:11:38,906 Dziś Japonia jest domem dziewięciu milionów kotów 152 00:11:39,657 --> 00:11:42,660 i jednego z najlepszych kocich naukowców na świecie. 153 00:11:44,578 --> 00:11:48,457 BADACZKA KOTÓW UNIWERSYTET AZABU 154 00:11:48,541 --> 00:11:51,836 W porównaniu z badaniami nad psami, badania nad kotami 155 00:11:51,919 --> 00:11:56,507 są o 15 lat w tyle. 156 00:11:57,133 --> 00:12:01,846 Kristyn i Saho opublikowały łącznie 37 badań. 157 00:12:02,805 --> 00:12:07,810 Udowodniły, że koty rozpoznają twarz i głos swoich właścicieli 158 00:12:07,893 --> 00:12:09,770 oraz inne koty. 159 00:12:10,896 --> 00:12:14,066 Udowodniły, że koty rozumieją pokazywanie palcem. 160 00:12:14,608 --> 00:12:17,236 Rozumieją stałość przedmiotów. 161 00:12:17,319 --> 00:12:20,364 Rozumieją, że kiedy obiekt znika z pola widzenia, 162 00:12:20,448 --> 00:12:23,325 nie znaczy to, że przestaje istnieć. 163 00:12:23,409 --> 00:12:27,663 Rozumieją o wiele więcej, niż sądziliśmy. 164 00:12:28,289 --> 00:12:30,666 Teraz, gdy trwają badania, 165 00:12:30,750 --> 00:12:35,838 dostrzegamy, że koty zachowują się jak psy i osiągają wyniki podobne do psich. 166 00:12:36,797 --> 00:12:39,842 Trzeba umieć wykorzystać ten potencjał. 167 00:12:41,385 --> 00:12:44,388 Wywiad z Maryną i Svitlaną dla ABC. 168 00:12:52,271 --> 00:12:54,940 - Mam na imię Maryna. - A ja Switlana. 169 00:12:55,024 --> 00:12:56,692 Jesteśmy Savitsky Cats. 170 00:12:56,776 --> 00:12:59,695 Jesteśmy rodziną wyszkolonych kotów i ludzi. 171 00:13:02,406 --> 00:13:06,285 Szkolenie kotów to pewnego rodzaju magia. 172 00:13:06,786 --> 00:13:08,454 Nie jest łatwo. 173 00:13:10,790 --> 00:13:15,085 Niesamowity zespół Savitsky Cats to ukraińscy celebryci. 174 00:13:15,169 --> 00:13:18,214 Jeździ po świecie, bawiąc miliony ludzi. 175 00:13:20,841 --> 00:13:24,386 Dotarł do ćwierćfinału programu Mam Talent Ameryka. 176 00:13:25,930 --> 00:13:29,391 Nieźle jak na zwierzę, którego ponoć nie można wytresować. 177 00:13:30,893 --> 00:13:35,147 Różnica między tresowaniem kota a psa polega na tym, 178 00:13:35,231 --> 00:13:37,191 że psy chcą cię zadowolić. 179 00:13:37,274 --> 00:13:38,984 BĘDĘ PRACOWAŁ ZA JEDZENIE 180 00:13:39,068 --> 00:13:40,861 „Zrobię dla ciebie wszystko! 181 00:13:40,945 --> 00:13:42,947 Zrobię, co mi powiesz”. 182 00:13:43,030 --> 00:13:45,825 Koty mówią: „Zmuś mnie”. 183 00:13:46,951 --> 00:13:51,080 Savitsky znają klucz do wydobycia potencjału swoich kotów. 184 00:13:51,789 --> 00:13:54,959 Po pierwsze, musisz zaprzyjaźnić się z kotkiem. 185 00:13:57,837 --> 00:14:01,966 To ważne, by kot ci kompletnie zaufał. 186 00:14:02,049 --> 00:14:05,010 Nie powinien spodziewać się po tobie niespodzianek. 187 00:14:08,472 --> 00:14:12,685 Przez ostatnie cztery lata Dasha była ich gwiazdą. 188 00:14:14,728 --> 00:14:15,771 Dasha. 189 00:14:17,231 --> 00:14:18,566 Dasha jest aktorką. 190 00:14:21,735 --> 00:14:26,198 Gdy tylko widzi kamerę, cały świat się zatrzymuje. 191 00:14:26,282 --> 00:14:28,993 Jakby tylko tego potrzebowała. 192 00:14:32,037 --> 00:14:35,249 Dasha wykonuje najtrudniejsze triki zespołu… 193 00:14:37,626 --> 00:14:40,004 w tym Mission Impossible… 194 00:14:43,549 --> 00:14:45,217 i skok z wysokości. 195 00:14:58,564 --> 00:15:02,693 Dasha jest niekwestionowanym kapitanem kotów Savitsky. 196 00:15:03,986 --> 00:15:07,489 Ale o jej miejsce walczy jeszcze troje innych kandydatów. 197 00:15:08,991 --> 00:15:12,244 Każdy z nich może być kolejną gwiazdą. 198 00:15:14,246 --> 00:15:17,166 Każdy kot to nasze dziecko 199 00:15:17,249 --> 00:15:20,085 i nie wyobrażamy sobie życia bez niego. 200 00:15:21,629 --> 00:15:26,342 Jedyny sposób, by wydobyć z kota to, co najlepsze, to nawiązać więź. 201 00:15:27,927 --> 00:15:32,222 Niektórzy lekarze poświęcają tej sztuce całe swoje życie. 202 00:15:33,641 --> 00:15:37,728 DYREKTOR DZIAŁU ZACHOWANIA I OPIEKI UNIWERSYTETU SPCA, „KOCIA BEHAWIORYSTKA” 203 00:15:37,811 --> 00:15:40,439 Zanim ktoś adoptuje kota lub go kupi, 204 00:15:40,522 --> 00:15:42,399 musi się wiele nauczyć. 205 00:15:42,483 --> 00:15:47,446 Ma wiedzieć, czego się spodziewać po przyprowadzeniu kota do domu. 206 00:15:47,529 --> 00:15:51,116 To poważna decyzja, bo dodajesz cennego członka rodziny. 207 00:15:51,992 --> 00:15:53,786 Dodanie kota to wielka sprawa. 208 00:15:55,079 --> 00:15:57,831 To może być trudne dla początkujących. 209 00:16:00,000 --> 00:16:05,381 Jeśli chcesz, by twój kot cię polubił, możesz zacząć od powolnego mrugania. 210 00:16:07,299 --> 00:16:10,761 Kontakt wzrokowy w świecie zwierząt jest bardzo ważny. 211 00:16:10,844 --> 00:16:15,015 Bezpośredni kontakt wzrokowy bez mrugania przeraża. 212 00:16:16,266 --> 00:16:18,644 Jeśli chcesz wejść w interakcję z kotem, 213 00:16:18,727 --> 00:16:22,523 spraw, żebyś wyglądał na małego, stań bokiem. 214 00:16:22,606 --> 00:16:25,818 Możesz zerknąć i mrugnąć. 215 00:16:27,027 --> 00:16:29,321 Dla kotów to jak uśmiech. 216 00:16:29,947 --> 00:16:32,366 Wysyła szczęśliwe, pozytywne emocje. 217 00:16:32,992 --> 00:16:34,618 Często odpowiadają. 218 00:16:35,953 --> 00:16:40,499 Powoli mrugają, żeby powiedzieć: „W porządku. 219 00:16:40,582 --> 00:16:43,085 Jestem przyjacielski. Lubię cię. 220 00:16:43,168 --> 00:16:45,254 Nie grożę ci”. 221 00:16:45,963 --> 00:16:48,882 Kiedy koty to robią, uważam to za komplement. 222 00:16:48,966 --> 00:16:51,176 „Ten kot mnie lubi”. 223 00:16:51,260 --> 00:16:54,888 Jeśli powolne mrugnięcie zadziała, spróbuj podejść bliżej. 224 00:16:55,973 --> 00:16:58,475 Gdy koty się witają, 225 00:16:58,559 --> 00:17:01,729 te, które są dla siebie przyjazne, dotykają się nosem. 226 00:17:01,812 --> 00:17:04,398 Dosłownie podchodzą i dotykają się nosami. 227 00:17:04,982 --> 00:17:08,569 Jeśli chcesz poznać swojego kota, wystaw do niego palec 228 00:17:08,652 --> 00:17:10,654 i pozwól mu stuknąć się nosem. 229 00:17:12,906 --> 00:17:16,452 Wąchają twój palec, wyczuwają twój zapach, poznają cię. 230 00:17:16,535 --> 00:17:19,997 To dla mnie jak uścisk dłoni. 231 00:17:20,080 --> 00:17:22,666 Jeśli cię lubią, często się zdarza, 232 00:17:22,750 --> 00:17:24,668 że ocierają się o twój palec. 233 00:17:25,377 --> 00:17:27,755 Tylko nie podchodź gwałtownie z góry. 234 00:17:28,255 --> 00:17:33,427 Tak jak ich dzicy przodkowie, są częściowo zwierzyną łowną. 235 00:17:33,510 --> 00:17:37,723 Co je atakuje z góry? Coś, co naciera z pazurami. 236 00:17:38,724 --> 00:17:42,478 Duże ptaki drapieżne, sowy, orły i tym podobne. 237 00:17:42,561 --> 00:17:44,813 Kiedy podchodzisz tak z ręką, 238 00:17:44,897 --> 00:17:47,357 jest to straszne, onieśmielające. 239 00:17:48,067 --> 00:17:50,235 Wykonuj gesty nisko i wolno. 240 00:17:51,737 --> 00:17:54,198 Wyciągam palec i pozwalam im powąchać. 241 00:17:54,281 --> 00:17:58,535 Jeśli zaczną się ocierać, głaszczę je po pyszczku, 242 00:17:58,619 --> 00:18:01,997 pod brodą, po neutralnym terenie. 243 00:18:02,081 --> 00:18:04,917 Jeśli kot lubi głaskanie po brodzie i szyi, 244 00:18:05,000 --> 00:18:08,170 to będzie jadł ci z ręki. 245 00:18:09,254 --> 00:18:13,175 Niektóre koty, bojące się kontaktu, należy dłużej przekonywać. 246 00:18:14,259 --> 00:18:16,345 Wiele kotów się boi, 247 00:18:16,428 --> 00:18:21,016 więc korzystamy z pomponów. 248 00:18:21,100 --> 00:18:24,937 To kłębek włóczki przyklejony do pałki. 249 00:18:25,020 --> 00:18:29,483 Używamy tego, by wejść w interakcję z kotem, 250 00:18:29,566 --> 00:18:34,029 dać mu tym się bawić, by zobaczyć, jak się czuje. 251 00:18:34,113 --> 00:18:37,032 Gdy kot czuje się swobodnie, daje ci znać. 252 00:18:37,699 --> 00:18:41,078 Ocieranie się to ważne więziotwórcze zachowanie społeczne. 253 00:18:41,161 --> 00:18:43,247 Zauważyliśmy, że 83% kotów 254 00:18:43,330 --> 00:18:45,582 ocierało się o swojego właściciela. 255 00:18:45,666 --> 00:18:47,918 Widzimy, że ocieranie się ma na celu 256 00:18:48,001 --> 00:18:51,463 łagodzenie stresu również u kotów. 257 00:18:51,547 --> 00:18:55,467 Ten przyjacielski gest może oznaczać, że cię akceptują. 258 00:18:56,552 --> 00:18:58,720 Ale czy koty lubią wszystkich ludzi? 259 00:18:59,596 --> 00:19:02,182 Czy też mają swoich ulubieńców? 260 00:19:02,975 --> 00:19:05,727 Ten test nazywa się przywiązaniem do pary. 261 00:19:05,811 --> 00:19:11,400 Sprawdzamy, ile czasu kot spędza z właścicielem i nieznajomym. 262 00:19:16,071 --> 00:19:21,243 Jeśli Carl wybierze Kristyn, właścicielkę, częściej niż nieznajomą, 263 00:19:21,326 --> 00:19:23,537 to pokaże, że ma swoje preferencje. 264 00:19:37,759 --> 00:19:39,887 Carl wybierał mnie za każdym razem. 265 00:19:40,637 --> 00:19:44,308 Wygląda na to, że woli mnie, jego właścicielkę, 266 00:19:44,391 --> 00:19:45,726 a nie kogoś obcego. 267 00:19:47,603 --> 00:19:52,024 Przeprowadzali ten eksperyment i inne podobne tysiące razy. 268 00:19:52,691 --> 00:19:57,696 Bez wątpienia koty budują silną więź z właścicielami. 269 00:19:58,655 --> 00:20:02,534 Więź między człowiekiem a kotem może być przedłużeniem więzi, 270 00:20:02,618 --> 00:20:05,913 jaką mają z matką jako kociaki. 271 00:20:06,455 --> 00:20:09,791 Tak, łączy nas więź i je kochamy. 272 00:20:10,334 --> 00:20:12,127 Ale czy koty kochają nas? 273 00:20:14,546 --> 00:20:16,256 Za chwilę to zbadamy. 274 00:20:18,759 --> 00:20:23,764 Innym kluczem do kociego umysłu jest sprawienie, by poczuł się jak w domu. 275 00:20:25,891 --> 00:20:29,269 I tak jak ich przodkowie, koty lubią wysokość. 276 00:20:30,562 --> 00:20:33,941 Koty lubią być wysoko, bo chcą wiedzieć, co się dzieje. 277 00:20:34,524 --> 00:20:39,029 Jeśli czują się źle, mogą się ukryć gdzieś wysoko. 278 00:20:41,615 --> 00:20:44,618 To pozostałość z czasów, gdy były dzikimi kotami. 279 00:20:44,701 --> 00:20:48,830 To instynktowne zachowanie. Nie musisz uczyć kota wspinania się. 280 00:20:48,914 --> 00:20:52,251 Sam powie ci, że chce się wspinać. Jeśli nie zapewnisz mu 281 00:20:52,334 --> 00:20:55,212 odpowiednich mebli do wspinania, 282 00:20:55,295 --> 00:20:57,798 sam zrobi sobie grzędę. 283 00:20:57,881 --> 00:21:01,343 Nie. Nie! 284 00:21:01,843 --> 00:21:04,263 Koty lubią też ciasne przestrzenie, 285 00:21:05,222 --> 00:21:08,016 co wyjaśnia ich obsesję na punkcie pudełek. 286 00:21:09,559 --> 00:21:12,813 Dzięki nim czują się bezpiecznie. 287 00:21:12,896 --> 00:21:15,857 Myślę, że dlatego koty lubią pudła. 288 00:21:15,941 --> 00:21:19,152 Lubią się chować i atakować swoich właścicieli. 289 00:21:24,283 --> 00:21:25,826 Koty atakują z ukrycia, 290 00:21:25,909 --> 00:21:29,329 więc zwykle chowają się, by złapać swoją ofiarę. 291 00:21:30,038 --> 00:21:33,500 Posiadanie pudełka pomoże kotu 292 00:21:33,583 --> 00:21:36,586 dopełnić drapieżnego wzorca motorycznego. 293 00:21:38,422 --> 00:21:42,884 Kartonowe pudła pomagają im uwolnić się od stresu. 294 00:21:45,595 --> 00:21:50,225 Koty zajmują ciekawą niszę w ekologii, 295 00:21:50,309 --> 00:21:54,146 gdyż w czasie polowania mogą wchodzić do dziur w drzewach. 296 00:21:54,229 --> 00:21:56,565 Pokonują przeszkody. 297 00:21:58,400 --> 00:22:03,739 Drapieżnik, który pokonuje przeszkody, pewnie poradzi sobie lepiej niż inny. 298 00:22:04,281 --> 00:22:06,950 To zdecydowanie pomaga w przetrwaniu. 299 00:22:08,243 --> 00:22:13,081 Koty mają cechy, które pozwalają im zmieścić się w niewielkich przestrzeniach. 300 00:22:15,417 --> 00:22:19,880 Jednym ze sposobów na zademonstrowanie tej zdolności jest sprawdzenie, 301 00:22:20,464 --> 00:22:23,091 przez jak małą dziurę może przejść kot. 302 00:22:23,175 --> 00:22:25,260 Możemy zwabić je do dziury 303 00:22:25,344 --> 00:22:28,388 z pomocą jedzenia, zabawek, przysmaków. 304 00:22:34,019 --> 00:22:36,563 18 CENTYMETRÓW 305 00:22:43,487 --> 00:22:45,238 Duże dziury to żaden problem. 306 00:22:47,949 --> 00:22:50,494 Ale gdy Bruce zmniejsza rozmiar dziury, 307 00:22:50,577 --> 00:22:53,830 zaczynają pokazywać swoje prawdziwe mistrzostwo. 308 00:22:53,914 --> 00:22:56,249 15 CENTYMETRÓW 309 00:22:56,958 --> 00:22:59,461 Wszystko zaczyna się od wibrysów. 310 00:23:01,004 --> 00:23:06,009 Wibrysy to bardzo ciekawa adaptacja kotów. Jak większość ludzi wie, 311 00:23:06,093 --> 00:23:08,428 wyglądają jak długie włosy, 312 00:23:08,512 --> 00:23:12,474 z których każdy jest połączony z wiązką nerwów, 313 00:23:12,557 --> 00:23:17,187 która wysyła do mózgu informacje o tym, czego dany wibrys dotyka. 314 00:23:17,270 --> 00:23:19,773 Większość ludzi wie o wibrysach na brodzie, 315 00:23:19,856 --> 00:23:22,192 ale są też na brwiach. 316 00:23:22,275 --> 00:23:27,531 Nie wszyscy wiedzą, że wibrysy znajdują się też za przednimi łapami. 317 00:23:27,614 --> 00:23:31,410 Ewoluowały one, by dostarczać informacji dotykowych 318 00:23:31,493 --> 00:23:33,203 na temat środowiska. 319 00:23:34,788 --> 00:23:39,042 Wibrysy mówią kotu, w jak małą dziurę może się zmieścić. 320 00:23:39,126 --> 00:23:41,253 10 CENTYMETRÓW 321 00:23:44,381 --> 00:23:46,883 Ich elastyczny szkielet zajmie się resztą. 322 00:23:48,343 --> 00:23:49,719 Ich obojczyki 323 00:23:49,803 --> 00:23:53,265 nie są zakotwiczone w kości, tylko w mięśniach. 324 00:23:54,015 --> 00:23:56,643 To tak, jakby miały podwójne stawy. 325 00:23:58,645 --> 00:24:04,860 Jak widzicie w tym eksperymencie, stopniowo zmniejszaliśmy dziurę. 326 00:24:04,943 --> 00:24:11,283 Zaskakujące jest to, że te dość duże koty są w stanie się przecisnąć. 327 00:24:14,870 --> 00:24:18,874 Ale wibrysy nie rosną, gdy kot przytyje kilka kilogramów. 328 00:24:20,208 --> 00:24:24,963 Wibrysy wyewoluowały, żeby być mniej więcej szerokości 329 00:24:25,046 --> 00:24:27,674 normalnego, zdrowego kota. 330 00:24:28,425 --> 00:24:33,138 To kolejny problem. Nadwaga i otyłość u kotów. 331 00:24:33,221 --> 00:24:36,600 Wiele kotów jest otyłych i to duży problem. 332 00:24:37,267 --> 00:24:39,478 Wibrysy nie urosną, 333 00:24:39,561 --> 00:24:43,190 by dostosować się do obwodu kota z nadwagą. 334 00:24:45,317 --> 00:24:48,612 W Stanach 59% kotów ma nadwagę. 335 00:24:49,362 --> 00:24:52,115 Wybranie odpowiedniej diety jest kluczowe. 336 00:24:55,452 --> 00:24:57,204 Dzicy krewni naszych kotów 337 00:24:57,287 --> 00:24:59,122 muszą zapracować na jedzenie. 338 00:24:59,873 --> 00:25:01,875 Łatwo utrzymują formę. 339 00:25:03,043 --> 00:25:05,545 Nie to co nasze koty. 340 00:25:06,338 --> 00:25:08,006 Postawisz go na wadze? 341 00:25:09,925 --> 00:25:11,218 Bez oszukiwania. 342 00:25:11,968 --> 00:25:15,764 Jeśli jesz często i szybko, 343 00:25:15,847 --> 00:25:18,975 jesteś w stanie dużo w siebie wepchnąć, 344 00:25:19,059 --> 00:25:21,895 zanim żołądek da znać, że to za dużo. 345 00:25:21,978 --> 00:25:25,273 To samo z kotami. Musimy znaleźć im zajęcie. 346 00:25:25,357 --> 00:25:27,817 Albo zabawkę dla kota, 347 00:25:27,901 --> 00:25:31,321 albo interaktywny podajnik, coś, przy czym muszą pracować, 348 00:25:31,404 --> 00:25:33,073 by wydobyć jedzenie. 349 00:25:33,698 --> 00:25:35,408 Musisz na to zapracować. 350 00:25:36,535 --> 00:25:41,414 Niezależnie od tego, co je właściciel, kot musi jeść mięso. 351 00:25:43,083 --> 00:25:45,001 Koty to mięsożercy. 352 00:25:45,085 --> 00:25:48,838 Muszą jeść mięso, bo nie są w stanie syntetyzować 353 00:25:48,922 --> 00:25:51,299 aminokwasów obecnych tylko w mięsie. 354 00:25:52,092 --> 00:25:55,387 Więc proszę, pamiętajcie, by karmić kota mięsną dietą. 355 00:25:55,470 --> 00:25:58,223 Musi być pełnowartościowa i zbilansowana, 356 00:25:58,306 --> 00:26:00,517 byle nie wegetariańska. 357 00:26:03,687 --> 00:26:08,108 Dbanie o zdrowie i szczęście kota może szybko stać się sposobem na życie. 358 00:26:14,656 --> 00:26:18,410 Pewien lekarz w Japonii spędza tyle czasu z kotami, 359 00:26:18,910 --> 00:26:21,955 że nazywają go Kocim Guru. 360 00:26:23,248 --> 00:26:26,001 DYREKTOR KOCIEGO CENTRUM MEDYCZNEGO W TOKIO 361 00:26:26,084 --> 00:26:27,085 „KOCI GURU” 362 00:26:29,629 --> 00:26:33,883 Koty to wrażliwe zwierzęta. 363 00:26:33,967 --> 00:26:36,469 Ludzie, którzy nie lubią kotów, mówią, 364 00:26:36,553 --> 00:26:41,683 że nie rozumieją, co myślą koty. 365 00:26:43,226 --> 00:26:48,106 Na badaniu kotów doktor Yuki spędził dziesiątki tysięcy godzin. 366 00:26:49,524 --> 00:26:53,695 Próbuje rozszyfrować subtelne niuanse ich języka. 367 00:26:54,696 --> 00:26:57,866 Jeśli spojrzysz na kota, na jego oczy, uszy, 368 00:26:57,949 --> 00:27:01,494 to, jak macha ogonem, jeśli będziesz go obserwować, 369 00:27:01,578 --> 00:27:03,580 możesz zacząć rozumieć, co czuje. 370 00:27:06,374 --> 00:27:10,545 Gdy kot ma oczy otwarte, a uszy do góry, jest zrelaksowany. 371 00:27:11,379 --> 00:27:14,507 Jeśli mruży oczy i opuszcza uszy, 372 00:27:14,591 --> 00:27:16,217 staje się agresywny. 373 00:27:16,718 --> 00:27:21,723 Oczy otwarte, ale uszy do tyłu oznaczają, że szykuje się do obrony. 374 00:27:22,349 --> 00:27:27,604 Jeśli wyszczerza zęby, to znaczy, że jest gotowy do ataku. 375 00:27:28,688 --> 00:27:31,358 Rozumienie pyszczka kota może być intuicyjne. 376 00:27:32,067 --> 00:27:34,235 Ogon jest tajemnicą. 377 00:27:35,278 --> 00:27:37,614 Ruchy ogona mają różne znaczenia. 378 00:27:37,697 --> 00:27:43,286 Gdy pies macha ogonem, ludzie mówią, że jest szczęśliwy. 379 00:27:43,370 --> 00:27:44,996 Koty tak nie robią. 380 00:27:46,289 --> 00:27:49,042 Kiedy kot macha ogonem, jest zły. 381 00:27:50,085 --> 00:27:53,380 Ale kiedy trzyma go prosto, jest szczęśliwy. 382 00:27:54,464 --> 00:27:57,967 Gdy wracam do domu i zbliża się do mnie kot, 383 00:27:58,051 --> 00:28:03,515 trzymając ogon prosto do góry, jest w dobrym nastroju. 384 00:28:03,598 --> 00:28:08,144 Mówi: „Witaj w domu. Gdzie byłeś? Tęskniłem za tobą”. 385 00:28:09,104 --> 00:28:13,525 Gdy czubek ogona kota drga, to znaczy, że jest zaintrygowany. 386 00:28:14,984 --> 00:28:17,612 Kiedy kot chowa ogon między nogami, 387 00:28:17,696 --> 00:28:20,615 boi się i próbuje wyglądać na uległego. 388 00:28:21,533 --> 00:28:27,122 A kiedy jego futro staje dęba, to znaczy, że jest przerażony. 389 00:28:27,205 --> 00:28:30,500 Gdy ogon kota jest napuszony, odczuwa prawdziwy strach! 390 00:28:34,754 --> 00:28:39,342 Po poznaniu zakodowanych wiadomości, każdy może zrozumieć kota. 391 00:28:40,885 --> 00:28:43,888 A czasem warto po prostu posłuchać. 392 00:28:45,974 --> 00:28:50,395 Kot używa 20 różnych dźwięków do wyrażania emocji. 393 00:28:51,354 --> 00:28:53,940 Niektóre wydaje, gdy czegoś chce… 394 00:28:56,776 --> 00:28:58,987 i gdy jest szczęśliwy. 395 00:29:04,075 --> 00:29:08,079 To dźwięki ostrzegawcze. „Nie podchodź za blisko”. 396 00:29:10,039 --> 00:29:14,461 A to… dźwięk do ataku. 397 00:29:15,879 --> 00:29:20,550 Koty rozmawiają z ludźmi o wiele częściej niż z innymi kotami. 398 00:29:22,051 --> 00:29:27,223 Koty, które żyją z ludźmi, często miauczą. 399 00:29:28,224 --> 00:29:30,685 Kiedy kot wydaje głośne miauknięcie, 400 00:29:30,769 --> 00:29:33,730 często oznacza to, że czegoś chce. 401 00:29:33,813 --> 00:29:36,441 „Jestem głodny, ale w misce nie ma jedzenia”. 402 00:29:36,524 --> 00:29:39,736 Albo: „Chcę wody” czy też: „Otwórz te drzwi”. 403 00:29:40,487 --> 00:29:44,908 Najbardziej tajemnicze wiadomości są zakodowane w mruczeniu. 404 00:29:46,117 --> 00:29:49,662 Gdy kot wydaje dźwięki gardłem, czuje się świetnie. 405 00:29:51,247 --> 00:29:54,667 Jest trochę zaczarowany albo zahipnotyzowany. 406 00:29:54,751 --> 00:29:57,420 Taki dźwięk wydaje. 407 00:29:58,880 --> 00:30:00,799 Nowe badania wykazały, 408 00:30:00,882 --> 00:30:04,511 że używają mruczenia, by dostać się do naszej podświadomości. 409 00:30:07,972 --> 00:30:10,725 Wydaje się, że potrafią użyć częstotliwości, 410 00:30:11,434 --> 00:30:15,647 które pokrywają się z częstotliwościami, które wytwarza ludzkie dziecko, 411 00:30:15,730 --> 00:30:16,689 gdy płacze. 412 00:30:19,901 --> 00:30:24,531 Gdy ludzkie dziecko płacze, częstotliwość, czyli długość fal dźwiękowych, 413 00:30:25,073 --> 00:30:27,992 wynosi od 400 do 600 herców. 414 00:30:29,369 --> 00:30:31,830 Ten dźwięk ma zwracać naszą uwagę. 415 00:30:33,122 --> 00:30:36,501 Współczesne koty wykształciły wysoki ton miauczenia, 416 00:30:36,584 --> 00:30:40,797 który naśladuje tę częstotliwość. 417 00:30:44,008 --> 00:30:46,427 Koty wykształciły sposób 418 00:30:46,511 --> 00:30:49,556 na wydawanie dźwięków, które trudno zignorować. 419 00:30:52,934 --> 00:30:56,145 Wygląda na to, że odwołują się 420 00:30:56,229 --> 00:31:00,275 do instynktu rodzicielskiego właściciela, by dbał o kota. 421 00:31:01,943 --> 00:31:04,571 Ewoluowały, żebyśmy się o nie troszczyli. 422 00:31:06,030 --> 00:31:10,159 Ale wciąż możemy coś zrobić, żeby nas słuchały. 423 00:31:12,287 --> 00:31:17,584 Pierwszą komendą, której uczymy koty, jest podążanie za nami. 424 00:31:17,667 --> 00:31:23,423 Uciekamy od nich i je wołamy, a one przychodzą. 425 00:31:24,507 --> 00:31:29,220 Uczenie prostych poleceń przez powtarzanie to warunkowanie klasyczne. 426 00:31:30,680 --> 00:31:34,350 Klasyczny przykład warunkowania klasycznego 427 00:31:34,434 --> 00:31:35,935 pochodzi od Pawłowa. 428 00:31:36,644 --> 00:31:37,729 IWAN PAWŁOW 429 00:31:37,812 --> 00:31:41,691 Dr Iwan Pawłow otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii 430 00:31:41,774 --> 00:31:43,610 w 1904 roku za swoje odkrycie. 431 00:31:45,445 --> 00:31:52,327 Odkrył, że jeśli zadzwonisz dzwonkiem, gdy podajesz psu jedzenie, 432 00:31:52,410 --> 00:31:55,914 po wielokrotnym parowaniu dźwięk dzwonka sprawi, 433 00:31:55,997 --> 00:31:58,249 że pies zacznie się ślinić. 434 00:31:58,333 --> 00:32:01,544 Pies nauczył się, 435 00:32:01,628 --> 00:32:04,422 że dźwięk dzwonka oznacza, że dostanie jedzenie. 436 00:32:04,505 --> 00:32:06,758 To warunkowanie klasyczne. 437 00:32:07,508 --> 00:32:10,428 Dla kotów trening kilkaczem to dobry początek. 438 00:32:11,930 --> 00:32:13,723 Wydajesz dźwięk klikaczem, 439 00:32:13,806 --> 00:32:16,517 po czym w ciągu sekundy dajesz kotu jedzenie. 440 00:32:16,601 --> 00:32:18,519 Kot zauważa: 441 00:32:18,603 --> 00:32:22,231 „Za każdym razem, gdy słyszę dźwięk, dostaję smakołyk”. 442 00:32:22,315 --> 00:32:25,026 Kliknięcie nabiera znaczenia. 443 00:32:26,903 --> 00:32:30,406 Koty łatwo się nudzą, więc sesje treningowe są krótkie. 444 00:32:32,033 --> 00:32:35,536 Proponuję od jednej do pięciu minut. 445 00:32:35,620 --> 00:32:41,626 Byłoby naprawdę super, gdyby wyszło nam pięć minut. 446 00:32:41,709 --> 00:32:45,797 Jeśli wychodzi 30 do 60 sekund, już mówię, że to sukces. 447 00:32:45,880 --> 00:32:47,382 „Udało się!” 448 00:32:47,465 --> 00:32:50,259 Jeśli twój kot potrafi więcej, to świetnie. 449 00:32:50,969 --> 00:32:52,679 Trzeba być cierpliwym. 450 00:32:53,471 --> 00:32:55,723 Nie wszystkie koty reagują tak samo. 451 00:32:56,975 --> 00:32:59,310 Bo wszystkie koty są inne. 452 00:33:00,436 --> 00:33:04,440 Z naszych badań wynika, że w wielu zachowaniach kotów 453 00:33:04,524 --> 00:33:07,318 występuje duża zmienność osobnicza. 454 00:33:07,402 --> 00:33:13,741 Koty różnią się pod względem reakcji na ludzi i towarzyskości. 455 00:33:15,243 --> 00:33:17,870 Nie wszystkie koty są supergwiazdami. 456 00:33:20,456 --> 00:33:23,668 Dasha dotarła tam, gdzie jest przez lata treningu. 457 00:33:26,879 --> 00:33:30,425 Praca nad innymi kotami Savitsky wciąż trwa. 458 00:33:35,346 --> 00:33:38,683 Nie każdy kot umie wykonywać sztuczki. 459 00:33:38,766 --> 00:33:43,312 Musisz obserwować kota, by zrozumieć, do czego jest zdolny, 460 00:33:43,396 --> 00:33:46,274 i uczyć go w oparciu o jego mocne strony. 461 00:33:48,443 --> 00:33:51,195 Zwierzęta rodzą się z temperamentem. 462 00:33:54,407 --> 00:33:57,118 Ten temperament to podstawa osobowości, 463 00:33:57,201 --> 00:34:01,372 która będzie rozwijać się przez całe życie. 464 00:34:01,456 --> 00:34:04,667 Każdy z naszych kotów ma inną osobowość 465 00:34:04,751 --> 00:34:08,254 i trzeba się do niego dostosować. Nie zmusisz go 466 00:34:08,921 --> 00:34:10,715 do dostosowania się do ciebie. 467 00:34:10,798 --> 00:34:13,301 To nie ich zadanie, tylko twoje. 468 00:34:13,384 --> 00:34:15,344 Musisz wybrać to, 469 00:34:16,262 --> 00:34:18,222 co im pasuje. 470 00:34:19,557 --> 00:34:24,687 Już trzydniowe kocięta wykazują 471 00:34:24,771 --> 00:34:27,565 różnice w miocie. 472 00:34:31,110 --> 00:34:35,114 Jak z ludźmi. Niektórzy świetnie radzą sobie z komputerami. 473 00:34:35,198 --> 00:34:38,201 Niektórzy są świetnymi baletnicami. 474 00:34:38,284 --> 00:34:42,163 Nie uczyłbyś baletnicy obsługi komputera. 475 00:34:45,249 --> 00:34:46,876 Eddy, chodź tu. Eddy! 476 00:34:49,587 --> 00:34:54,050 Savitsky nie zmuszają swoich kotów do wykonywania sztuczek. 477 00:34:55,593 --> 00:34:59,138 Jak rzeźbiarz, który odnajduje rzeźbę w skale, 478 00:34:59,764 --> 00:35:03,226 pozwalają każdemu kotu samodzielnie objawić swój potencjał. 479 00:35:06,145 --> 00:35:09,732 ToAsia. Jest diwą. 480 00:35:11,484 --> 00:35:14,153 Nigdy nie wiadomo. Wystąpi czy nie? 481 00:35:15,655 --> 00:35:17,115 Nigdy nie wiadomo. 482 00:35:17,198 --> 00:35:20,034 Sprawia wiele problemów. 483 00:35:20,118 --> 00:35:23,538 Ale jej sztuczki są niesamowite. 484 00:35:23,621 --> 00:35:25,540 Więc warto zaryzykować. 485 00:35:27,959 --> 00:35:32,255 Ta trzynastolatka jest ulubienicą fanów. 486 00:35:33,548 --> 00:35:34,757 To jest Chupa. 487 00:35:35,341 --> 00:35:40,721 Na początku ciężko było ją wytresować. 488 00:35:40,805 --> 00:35:43,558 Wcale nie rozumiała. 489 00:35:43,641 --> 00:35:47,562 Ale minęło kilka miesięcy i wszystko zaskoczyło. 490 00:35:49,105 --> 00:35:51,774 A teraz jest piątkową uczennicą. 491 00:35:53,276 --> 00:35:56,654 Na pewno można nauczyć stare koty sztuczek. 492 00:35:58,948 --> 00:36:03,244 Ich najnowsza rekrutka, Eddy, miała nieco inne wychowanie. 493 00:36:04,620 --> 00:36:05,997 Eddy to dziewczynka. 494 00:36:07,331 --> 00:36:10,376 Dorastała z psami, więc przez większość życia 495 00:36:10,459 --> 00:36:14,547 zachowywała się jak psy. 496 00:36:16,757 --> 00:36:19,385 Wiemy, że doświadczenia życiowe 497 00:36:19,468 --> 00:36:21,762 mają wpływ na zachowanie kota. 498 00:36:22,471 --> 00:36:26,434 To wpływa na to, jak bardzo kot jest towarzyski. 499 00:36:30,605 --> 00:36:35,151 Ze względu na jej pochodzenie, Savitsky szkolą Eddy nieco inaczej. 500 00:36:38,654 --> 00:36:40,615 Robi wszystko na odwrót. 501 00:36:42,450 --> 00:36:46,287 Robi naprawdę szalone rzeczy, których inne koty nie potrafią, 502 00:36:46,370 --> 00:36:49,957 bo ich mózg nie jest do tego przystosowany. 503 00:36:51,292 --> 00:36:53,127 Eddy uwielbia skakać. 504 00:36:54,295 --> 00:36:57,465 Uczą ją więc jednej z najtrudniejszych sztuczek. 505 00:36:58,633 --> 00:37:02,011 Pracuje nad przeskokiem przez papierową obręcz. 506 00:37:06,515 --> 00:37:10,937 To jedna z trudniejszych sztuczek, 507 00:37:11,020 --> 00:37:14,398 którą można wykonać po uspołecznieniu kota, 508 00:37:14,482 --> 00:37:19,153 bo uczy się kota skakać przez ścianę. 509 00:37:20,988 --> 00:37:26,410 To wymaga czasu i ćwiczeń oraz zmarnowanego papieru. 510 00:37:27,787 --> 00:37:29,914 Nadal nad tym pracujemy. 511 00:37:30,581 --> 00:37:32,625 Eddy, skacz. 512 00:37:42,760 --> 00:37:44,679 Trzeba trochę poćwiczyć. 513 00:37:49,058 --> 00:37:53,229 Ale Savitsky odkrywają, jak zmotywować Eddy. 514 00:37:56,565 --> 00:37:59,735 Różne koty są motywowane przez różne nagrody. 515 00:38:02,238 --> 00:38:06,200 To może wydawać się proste, ale wielu nowych właścicieli się myli. 516 00:38:08,035 --> 00:38:13,082 Po części dlatego, że używają niewłaściwych przedmiotów do motywowania. 517 00:38:15,501 --> 00:38:19,088 Koty są bardziej wymagające niż inne zwierzęta domowe. 518 00:38:19,171 --> 00:38:21,507 Jedzenie nie zawsze dobrze je motywuje. 519 00:38:23,592 --> 00:38:28,097 Większość kotów woli nagrody społeczne. 520 00:38:28,180 --> 00:38:31,767 Kristyn przeprowadziła badania nad tym, czego chcą koty. 521 00:38:33,102 --> 00:38:34,562 Daje kotom wybór 522 00:38:34,645 --> 00:38:36,605 między ich ulubioną zabawką, 523 00:38:36,689 --> 00:38:38,357 ich ulubionym zapachem, 524 00:38:38,441 --> 00:38:40,026 ich ulubionym jedzeniem 525 00:38:40,109 --> 00:38:41,485 albo ich właścicielem. 526 00:38:52,038 --> 00:38:55,750 W większości przypadków wybierają swoich ludzi. 527 00:38:56,959 --> 00:38:58,753 Myślę, że cię kocha. 528 00:38:59,253 --> 00:39:01,881 Serce przebija żołądek. 529 00:39:03,174 --> 00:39:06,552 Czy to dowód na to, że koty nas kochają? 530 00:39:06,635 --> 00:39:09,555 Często pytają mnie, czy koty nas kochają. 531 00:39:09,638 --> 00:39:14,685 Miłość to bardzo złożona emocja i nawet u ludzi ktoś może mówić, 532 00:39:14,769 --> 00:39:18,022 że cię kocha, ale zachowywać się inaczej. 533 00:39:20,858 --> 00:39:24,487 Aby odpowiedzieć na to pytanie i zrozumieć prawdziwą naturę 534 00:39:24,570 --> 00:39:26,197 relacji człowiek-kot, 535 00:39:26,280 --> 00:39:29,116 musimy cofnąć się do samego początku. 536 00:39:34,330 --> 00:39:38,250 Przez lata historycy wierzyli, że nasza przyjaźń zaczęła się 537 00:39:38,334 --> 00:39:40,127 w Egipcie około 4000 lat temu. 538 00:39:43,047 --> 00:39:46,300 Ale niedawny przełom wszystko zmienił. 539 00:39:48,260 --> 00:39:52,473 PALEONTOLOG Z INSTYTUTU JACQUESA MONODA 540 00:39:53,057 --> 00:39:54,767 Dziesięć tysięcy lat temu, 541 00:39:55,267 --> 00:39:58,729 przed neolitem, na Cyprze nie było kotów. 542 00:39:58,813 --> 00:40:01,107 CYPR 543 00:40:01,190 --> 00:40:04,527 Cypr to mała wyspa na Morzu Śródziemnym 544 00:40:04,610 --> 00:40:06,737 w pobliżu kolebki cywilizacji. 545 00:40:06,821 --> 00:40:10,658 Niedawno archeolodzy dokonali tam wielkiego odkrycia. 546 00:40:12,284 --> 00:40:15,121 Znaleźli neolityczny pochówek dziecka. 547 00:40:15,204 --> 00:40:18,332 Razem z nim znaleziono szkielet kota. 548 00:40:19,917 --> 00:40:23,629 Doktor Eva Maria użyła DNA do datowania tego znaleziska. 549 00:40:24,755 --> 00:40:29,385 To najwcześniejszy dowód na istnienie związku człowieka z kotem. 550 00:40:30,386 --> 00:40:32,680 1000 N.E. 551 00:40:32,763 --> 00:40:36,934 To dowód na to, że jesteśmy razem od co najmniej 10 000 lat. 552 00:40:39,353 --> 00:40:41,939 Ten kot nie przepłynął wpław. 553 00:40:43,149 --> 00:40:48,612 To znaczy, że ludzie zabrali tego kota na swój statek. 554 00:40:48,696 --> 00:40:52,700 W tamtym okresie coś się wydarzyło w tym rejonie. 555 00:40:53,784 --> 00:40:55,870 Powstała farma. 556 00:40:57,496 --> 00:41:00,624 Ludzie zaczęli uprawiać i przechowywać zboże, 557 00:41:00,708 --> 00:41:03,544 a dzikie koty dostrzegły okazję. 558 00:41:05,171 --> 00:41:08,549 Te spichlerze musiały przyciągać gryzonie, 559 00:41:08,632 --> 00:41:11,177 co było katastrofą dla pierwszych rolników. 560 00:41:11,260 --> 00:41:13,262 Więc koty 561 00:41:14,388 --> 00:41:16,891 rzuciły się na gryzonie i żywiły się nimi. 562 00:41:17,850 --> 00:41:24,440 To był prawdopodobnie początek relacji między dzikimi kotami a ludźmi. 563 00:41:25,441 --> 00:41:28,068 Od tej pory związek się rozwijał. 564 00:41:29,570 --> 00:41:31,280 Egipcjanie czczą koty. 565 00:41:31,864 --> 00:41:34,700 Są miliony zamumifikowanych kotów, 566 00:41:34,783 --> 00:41:40,623 egipska ikonografia, posągi i różne przedstawienia kotów. 567 00:41:41,540 --> 00:41:46,545 Widzimy krzesła wysoko urodzonych ludzi, często kobiet, 568 00:41:47,379 --> 00:41:50,007 pod którymi znajduje się mały kot. 569 00:41:51,342 --> 00:41:56,013 To pokazuje, że koty zamieszkały w domach. 570 00:41:56,639 --> 00:41:59,016 Miały stać się kotami domowymi. 571 00:42:00,100 --> 00:42:02,019 Koty szły tam, gdzie my… 572 00:42:04,230 --> 00:42:05,397 lub płynęły. 573 00:42:07,399 --> 00:42:09,985 Statki są prawdopodobnie 574 00:42:10,069 --> 00:42:14,114 głównym sposobem rozprzestrzeniania się kota. 575 00:42:15,074 --> 00:42:17,618 Gryzonie weszły na statki, a koty za nimi. 576 00:42:17,701 --> 00:42:22,831 Nie było statku, który wypłynąłby z portu bez kotów. 577 00:42:23,332 --> 00:42:29,547 W ten sposób Felis Catus dotarł na wszystkie kontynenty. 578 00:42:33,384 --> 00:42:35,803 Był tak ważny na okrętach, 579 00:42:35,886 --> 00:42:39,348 że do 1975 roku w brytyjskiej marynarce wojennej 580 00:42:39,431 --> 00:42:42,726 obecność kota na statku była obowiązkowa. 581 00:42:43,644 --> 00:42:45,396 Nie tylko u Brytyjczyków. 582 00:42:45,479 --> 00:42:48,732 KOCIE WIADOMOŚCI HERMAN SIĘ ZACIĄGNĄŁ 583 00:42:50,651 --> 00:42:54,071 Uwaga, panie strażniku. Kot Herman wyszedł na łowy. 584 00:42:54,154 --> 00:42:57,992 W Baltimore Herman składa odciski palców, a raczej łap, 585 00:42:58,075 --> 00:43:00,494 by dostać przepustkę straży przybrzeżnej. 586 00:43:02,871 --> 00:43:04,290 Naprawdę. 587 00:43:05,457 --> 00:43:09,461 Kot Herman był w straży przybrzeżnej. 588 00:43:11,297 --> 00:43:15,509 Ale historia nie zawsze była tak dobra dla kotów. 589 00:43:25,227 --> 00:43:27,646 Opowieści o czarnych kotach i magii, 590 00:43:28,397 --> 00:43:31,358 czarownicach i kotłach nie zaczęły się w Salem 591 00:43:32,067 --> 00:43:33,861 a nawet Transylwanii, 592 00:43:34,570 --> 00:43:38,032 ale od papieża Grzegorza IX. 593 00:43:39,825 --> 00:43:41,744 Koty w średniowieczu 594 00:43:42,745 --> 00:43:44,663 były kojarzone z wiedźmami. 595 00:43:45,331 --> 00:43:47,166 Czarownice były 596 00:43:48,125 --> 00:43:53,964 inteligentnymi, mądrymi kobietami, które dużo wiedziały o naturze. 597 00:43:54,590 --> 00:43:58,969 Te mądre kobiety wiedziały, że utrzymanie domu w czystości 598 00:43:59,470 --> 00:44:01,013 zapewnia zdrowie. 599 00:44:01,847 --> 00:44:04,016 Więc czyściły domy miotłami 600 00:44:04,099 --> 00:44:07,186 i miały koty, by pozbyć się gryzoni. 601 00:44:07,269 --> 00:44:10,606 Potem nadszedł czas, gdy Kościół, 602 00:44:11,774 --> 00:44:13,192 rządzony przez mężczyzn, 603 00:44:13,859 --> 00:44:15,653 uznał je za zagrożenie. 604 00:44:15,736 --> 00:44:18,781 Kościół próbował się ich pozbyć. 605 00:44:19,865 --> 00:44:22,076 Podczas papieskiej inkwizycji 606 00:44:22,159 --> 00:44:25,079 populacja kotów w Europie została zdziesiątkowana, 607 00:44:26,789 --> 00:44:30,876 co, zdaniem niektórych, mogło być przyczyną czarnej śmierci. 608 00:44:34,546 --> 00:44:36,757 Czarną śmierć, zarazę 609 00:44:36,840 --> 00:44:41,679 przenosiły gryzonie, a właściwie ich pchły. 610 00:44:42,763 --> 00:44:45,683 Pchły znajdowały się w sierści gryzoni. 611 00:44:47,101 --> 00:44:50,771 Przy mniejszej liczbie kotów zaraza wymknęła się spod kontroli. 612 00:44:53,357 --> 00:44:55,984 Na szczęście, nawet w tych mrocznych czasach, 613 00:44:56,068 --> 00:44:59,697 niektórzy wciąż pielęgnowali więź z kotami… 614 00:45:02,741 --> 00:45:05,828 SZKOCJA 615 00:45:10,666 --> 00:45:14,336 …która ewoluuje do dziś. 616 00:45:19,133 --> 00:45:21,927 Koty w gorzelniach mają swoją historię. 617 00:45:22,678 --> 00:45:24,972 To tradycja w Szkocji. 618 00:45:25,472 --> 00:45:28,767 W gorzelni w Perthshire mieszkał bardzo znany kot 619 00:45:28,851 --> 00:45:32,229 o imieniu Towser. To najsłynniejszy kot z gorzelni. 620 00:45:32,312 --> 00:45:35,566 - Jest legendarny. - Tak. 621 00:45:35,649 --> 00:45:38,026 To najsłynniejszy kot z gorzelni. 622 00:45:38,777 --> 00:45:41,280 WSPÓŁWŁAŚCICIEL GORZELNI OPACTWA LINDORES 623 00:45:41,363 --> 00:45:43,866 WSPÓŁWŁAŚCICIELKA GORZELNI OPACTWA LINDORES 624 00:45:44,742 --> 00:45:49,121 Pięć lat temu Helen i Drew McKenzie adoptowali dwa koty do pracy, 625 00:45:49,705 --> 00:45:51,915 by kontynuować odwieczną tradycję. 626 00:45:54,877 --> 00:45:57,963 Opactwo powstało w 1191 roku. 627 00:45:59,673 --> 00:46:02,968 William Wallace przybył tu po zwycięstwie nad Anglikami 628 00:46:03,051 --> 00:46:04,720 w bitwie pod Black Earnside. 629 00:46:08,056 --> 00:46:09,683 Ma długą historię. 630 00:46:10,350 --> 00:46:12,936 Kontynuujemy tradycję. 631 00:46:13,020 --> 00:46:15,606 Tradycję kotów, które były tu latami. 632 00:46:18,567 --> 00:46:21,403 Czarnego kocura nazwali Braciszek John Claw, 633 00:46:22,821 --> 00:46:25,073 a trikolorkę Nieszpory. 634 00:46:26,366 --> 00:46:28,827 To na cześć średniowiecznych mnichów. 635 00:46:29,661 --> 00:46:34,666 Tak jak mnisi, koty zaczynają swoją pracę w nocy. 636 00:46:46,345 --> 00:46:49,681 Oczy kotów są duże w porównaniu z rozmiarem czaszki. 637 00:46:51,558 --> 00:46:54,019 Mają też coś o nazwie tapetum lucidum, 638 00:46:54,102 --> 00:46:56,855 czyli warstwę komórek z tyłu oka, 639 00:46:56,939 --> 00:46:59,149 która odbija światło do siatkówki, 640 00:46:59,900 --> 00:47:03,570 co pozwala im widzieć bardzo dobrze przy słabym oświetleniu. 641 00:47:05,239 --> 00:47:08,242 To, czego szukają, stanowi poważne zagrożenie 642 00:47:08,325 --> 00:47:10,244 dla dobra gorzelni. 643 00:47:11,662 --> 00:47:15,833 Myszy są zawsze obecne w gorzelni z powodu ogromnej ilości jęczmienia. 644 00:47:15,916 --> 00:47:18,252 Ziarno oczywiście je przyciąga. 645 00:47:19,545 --> 00:47:22,005 Niestety, mówiąc bez ogródek, 646 00:47:22,089 --> 00:47:23,966 myszy cały czas siusiają, 647 00:47:24,049 --> 00:47:28,929 że tak powiem, a to nic dobrego. 648 00:47:30,347 --> 00:47:33,934 Aby znaleźć te szkodniki, koty potrzebują ultradźwięków. 649 00:47:35,978 --> 00:47:39,523 Uszy kotów obracają się o 180 stopni. 650 00:47:40,607 --> 00:47:42,693 Słyszą wysokie częstotliwości. 651 00:47:42,776 --> 00:47:47,906 To dlatego, że ofiara, której szukają, wydaje dźwięki w tym zakresie. 652 00:47:49,741 --> 00:47:54,705 To pozwala im zlokalizować i namierzyć ofiarę. 653 00:48:08,552 --> 00:48:10,345 Koty są dobre w swojej pracy. 654 00:48:13,932 --> 00:48:18,020 Ale Helen i Drew byli ciekawi, co robią. 655 00:48:19,938 --> 00:48:23,483 Helen użyła lokalizatorów GPS, żeby się dowiedzieć. 656 00:48:26,028 --> 00:48:28,697 Obroże pokazały, że co noc 657 00:48:28,780 --> 00:48:31,700 Nieszpory pokonuje ponad półtora kilometra, 658 00:48:31,783 --> 00:48:34,328 ale nigdy nie oddala się od domu. 659 00:48:35,579 --> 00:48:38,415 Nieszpory, która jest kierowniczką ds. myszy, 660 00:48:38,498 --> 00:48:41,084 jest zajęta pracą w dzień i w nocy. 661 00:48:42,002 --> 00:48:44,963 Najaktywniejsza jest tuż przed świtem. 662 00:48:45,797 --> 00:48:47,591 To najlepsza pora na gryzonie. 663 00:48:48,175 --> 00:48:52,095 Koty to zwierzęta zmierzchowe. 664 00:48:52,179 --> 00:48:55,015 Zwierzęta zmierzchowe 665 00:48:55,098 --> 00:49:00,479 są aktywne o świcie i o zmierzchu. 666 00:49:01,772 --> 00:49:06,234 Co może tłumaczyć, dlaczego koty szaleją w nocy. 667 00:49:07,527 --> 00:49:11,323 Moje koty szaleją zwykle po tym, gdy pójdziemy do łóżka. 668 00:49:14,326 --> 00:49:17,663 Wtedy koty mają nagły przypływ energii. 669 00:49:18,705 --> 00:49:21,708 To tak zwane 670 00:49:22,292 --> 00:49:25,504 frenetyczne przypadkowe okresy aktywności. 671 00:49:25,587 --> 00:49:28,674 Wydają ćwierkające odgłosy, 672 00:49:28,757 --> 00:49:31,969 przyciskają się do ziemi i skaczą z miejsca na miejsce. 673 00:49:33,261 --> 00:49:35,639 Gonią się nawzajem, wydają dźwięki, 674 00:49:35,722 --> 00:49:38,684 świetnie się bawią, gdy reszta z nas śpi. 675 00:49:40,727 --> 00:49:42,187 To instynktowne. 676 00:49:42,270 --> 00:49:45,065 Sprowadza się to do rytmu dobowego. 677 00:49:45,148 --> 00:49:49,486 To wewnętrzny zegar, który dostaliśmy od naszych przodków. 678 00:49:50,320 --> 00:49:54,408 Niektóre koty mają inny nocny rytuał. 679 00:49:55,867 --> 00:49:59,246 Zwłaszcza Nieszpory lubi dawać prezenty. 680 00:49:59,746 --> 00:50:04,459 Pewnie łapie cztery albo pięć ofiar dziennie. 681 00:50:04,543 --> 00:50:08,964 Ale po co koty przynoszą prezenty? 682 00:50:09,047 --> 00:50:12,217 Wiemy, że gdy kotka ma kocięta, 683 00:50:12,300 --> 00:50:15,804 sprowadza zdobycz dla kociąt, 684 00:50:15,887 --> 00:50:18,932 żeby je nauczyć, jakie ofiary są odpowiednie. 685 00:50:19,016 --> 00:50:22,102 Daje im się nimi bawić 686 00:50:22,185 --> 00:50:26,982 i w pewnym sensie poćwiczyć polowanie na ofiarę. 687 00:50:28,608 --> 00:50:30,944 Bez względu na powód, to komplement. 688 00:50:31,653 --> 00:50:33,739 To znaczy, że jesteście rodziną. 689 00:50:33,822 --> 00:50:36,366 Niewiele rzeczy jest mniej przyjemnych, 690 00:50:36,450 --> 00:50:38,994 gdy chodzisz rano bez kapci. 691 00:50:41,038 --> 00:50:44,458 Podczas gdy Nieszpory pełni tradycyjne obowiązki, 692 00:50:44,541 --> 00:50:47,878 Braciszek John Claw ma bardziej nowoczesne podejście. 693 00:50:48,879 --> 00:50:50,422 Jest bardzo wyluzowany, 694 00:50:51,089 --> 00:50:53,967 uwielbia publiczność, spędza mnóstwo czasu 695 00:50:54,051 --> 00:50:57,429 w centrum dla zwiedzających i daje się głaskać. 696 00:50:58,096 --> 00:51:02,100 Zdał sobie sprawę, że jego siostra ogarnia sprawę myszy. 697 00:51:02,893 --> 00:51:05,228 Jest potrzebny gdzie indziej. 698 00:51:06,480 --> 00:51:09,775 Braciszek pełni rolę ambasadora. 699 00:51:16,656 --> 00:51:17,908 Jest twarzą firmy. 700 00:51:17,991 --> 00:51:21,286 - Ona pracuje na zapleczu. - Ciężko pracuje. 701 00:51:22,621 --> 00:51:24,998 Nieszpory kieruje się instynktem. 702 00:51:25,082 --> 00:51:28,043 Braciszek John Claw kieruje się Instagramem. 703 00:51:29,461 --> 00:51:32,839 To, co zaczęło się 10 000 lat temu jako współpraca, 704 00:51:33,965 --> 00:51:36,468 przerodziło się w globalną obsesję. 705 00:51:40,472 --> 00:51:46,394 Sposób, w jaki koty stały się wiralowe, przerósł wszystkie oczekiwania. 706 00:51:46,478 --> 00:51:49,940 Drugim najczęstszym powodem używania Internetu 707 00:51:50,023 --> 00:51:51,358 są filmiki z kotami. 708 00:51:52,651 --> 00:51:56,905 Koty są najbardziej nieszkodliwe w Internecie… 709 00:51:59,116 --> 00:52:02,077 i mają ponad 25 miliardów wyświetleń. 710 00:52:03,870 --> 00:52:08,291 Nowe badania wykazały, że filmy z kotami wzmagają pozytywne emocje 711 00:52:08,375 --> 00:52:10,252 i zmniejszają negatywne. 712 00:52:12,087 --> 00:52:15,507 Innymi słowy, dostarczają zastrzyk dopaminy. 713 00:52:17,884 --> 00:52:20,804 Internet stał się przestrzenią, 714 00:52:20,887 --> 00:52:24,474 gdzie miłośnicy kotów mogą się zjednoczyć, kochać koty, 715 00:52:24,558 --> 00:52:26,393 śmiać się z nich 716 00:52:26,476 --> 00:52:29,521 i nawiązywać więzi dzięki temu, co robią nasze koty. 717 00:52:29,604 --> 00:52:31,857 Daje nam do tego przestrzeń. 718 00:52:34,025 --> 00:52:36,236 Złe zachowanie oznacza fajny filmik. 719 00:52:37,821 --> 00:52:41,491 Ale nie zawsze jest zabawnie, gdy dzieje się to w naszym domu. 720 00:52:43,451 --> 00:52:46,079 Gdy wykazują niepożądane zachowanie, 721 00:52:46,163 --> 00:52:49,040 pamiętajmy, że to tylko koty. 722 00:52:49,124 --> 00:52:51,459 Nie wiedzą, gdzie nie wolno wchodzić. 723 00:52:53,170 --> 00:52:56,047 Nigdy nie karz kota. 724 00:52:57,757 --> 00:53:01,011 Kiedy twój kot robi coś, czego nie chcesz, 725 00:53:01,094 --> 00:53:02,429 a ty go karzesz, 726 00:53:03,054 --> 00:53:07,100 czasem nie rozumie, dlaczego coś ci się nie podoba. 727 00:53:07,184 --> 00:53:09,519 Stajesz się nieprzewidywalny. 728 00:53:10,979 --> 00:53:14,649 „Nagle zaczynasz krzyczeć. Nie rozumiem, co się stało”. 729 00:53:16,193 --> 00:53:18,445 Pozytywne podejście jest kluczowe. 730 00:53:22,657 --> 00:53:24,826 Twój kot robi coś, czego nie chcesz? 731 00:53:24,910 --> 00:53:28,955 Odwróć uwagę kota i mu powiedz. Powiedz mu, czego chcesz. 732 00:53:29,039 --> 00:53:31,875 „Zróbmy to. Podejdź i dotknij mojej ręki”. 733 00:53:31,958 --> 00:53:35,837 Albo: „Idź do łóżka. Co za mądry kotek!”. 734 00:53:35,921 --> 00:53:39,007 Kot myśli: „Jestem najlepszym kotem na świecie!”. 735 00:53:41,968 --> 00:53:46,097 W przypadku bardzo złych nawyków warunkowanie klasyczne to za mało. 736 00:53:47,599 --> 00:53:53,104 Kontrwarunkowanie to proces zmiany reakcji emocjonalnej. 737 00:53:54,314 --> 00:53:57,359 Wyciągasz to, co najlepsze, 738 00:53:57,442 --> 00:54:00,237 ich ulubioną przekąskę. 739 00:54:00,779 --> 00:54:04,199 Oferujesz coś tak cennego, 740 00:54:04,282 --> 00:54:08,411 że zwierzę myśli: „Nie było tak źle. Podoba mi się to”. 741 00:54:09,829 --> 00:54:12,332 Zawsze daję taki przykład moim klientom: 742 00:54:12,415 --> 00:54:17,921 jeśli zawsze, kiedy wychodzisz z domu, wredny sąsiad mówi ci coś niemiłego, 743 00:54:18,421 --> 00:54:21,049 to starasz się nie wychodzić, gdy go widzisz. 744 00:54:22,259 --> 00:54:25,553 A gdyby za każdym razem dawał ci tysiąc dolarów? 745 00:54:27,681 --> 00:54:30,976 Uznałbyś, że sąsiad ci nie przeszkadza. 746 00:54:31,476 --> 00:54:34,312 A cztery razy dziennie, żebyś dostawał 4000 $? 747 00:54:34,396 --> 00:54:36,898 Byłbyś zadowolony. 748 00:54:36,982 --> 00:54:40,402 Chciałbyś spotykać go cały czas, prawda? 749 00:54:41,111 --> 00:54:43,238 Na tym polega kontrwarunkowanie. 750 00:54:43,321 --> 00:54:45,240 Możesz zmienić sytuację 751 00:54:45,323 --> 00:54:50,120 z negatywnej na neutralną, a potem pozytywną. 752 00:54:52,747 --> 00:54:56,001 Jak każdy związek, ten też wymaga cierpliwości, 753 00:54:56,626 --> 00:54:58,628 ale warto. 754 00:54:59,337 --> 00:55:02,799 Czasem masz wrażenie, że cię nie potrzebują, 755 00:55:03,883 --> 00:55:05,552 ale i tak chcą z tobą być. 756 00:55:05,635 --> 00:55:10,682 To bardzo wyjątkowy, mistyczny i głęboko zakorzeniony związek. 757 00:55:11,182 --> 00:55:13,143 Prawdziwą motywację kota 758 00:55:13,226 --> 00:55:16,771 ciężej zinterpretować niż motywację innych zwierząt. 759 00:55:18,106 --> 00:55:21,276 Psy traktują swoich właścicieli jak bogów. 760 00:55:22,110 --> 00:55:24,487 Ale koty uważają siebie za bogów. 761 00:55:26,031 --> 00:55:28,450 Nie chcą robić tego, czego nie lubią. 762 00:55:28,533 --> 00:55:30,577 Chcą spać, kiedy mają ochotę, 763 00:55:30,660 --> 00:55:32,537 jeść i bawić się, kiedy chcą. 764 00:55:36,750 --> 00:55:39,794 Nie mylmy niezależności z obojętnością. 765 00:55:40,754 --> 00:55:44,090 Jeśli uważasz, że koty trzymają się na uboczu, 766 00:55:44,174 --> 00:55:46,176 nie dbają o interakcje społeczne, 767 00:55:46,259 --> 00:55:49,054 więc nie próbujesz wchodzić w interakcję z nimi, 768 00:55:49,137 --> 00:55:52,307 kształtujesz kota, który trzyma się na uboczu, 769 00:55:52,390 --> 00:55:54,559 bo tego od niego oczekiwałeś. 770 00:55:55,602 --> 00:55:57,729 W naszej pracy odkryliśmy, 771 00:55:57,812 --> 00:56:01,524 że zachowanie człowieka ma wpływ na zachowanie kota. 772 00:56:02,817 --> 00:56:05,945 Badania Kristyn dowodzą, że to, jak traktuje cię kot, 773 00:56:06,488 --> 00:56:09,449 odzwierciedla to, jak ty go traktujesz. 774 00:56:10,992 --> 00:56:15,830 Jej praca pokazuje, że mogą nawet wyczuć to, co czujemy. 775 00:56:18,166 --> 00:56:21,294 Nazywamy to testem społecznościowym. 776 00:56:21,378 --> 00:56:26,466 Wiatrak ze wstążeczkami jest dla kota czymś zupełnie nowym. 777 00:56:26,549 --> 00:56:30,512 Nie wie, czy to coś strasznego, czy też fajnego. 778 00:56:30,595 --> 00:56:34,140 Chodzi o to, by wysłać sygnały emocjonalne i zobaczyć, 779 00:56:34,224 --> 00:56:36,226 jak zareaguje kot. 780 00:56:36,976 --> 00:56:38,603 Carl, to straszne! 781 00:56:39,646 --> 00:56:41,689 To straszne, prawda? 782 00:56:42,482 --> 00:56:43,983 O nie! 783 00:56:44,067 --> 00:56:46,820 O nie! O rety! 784 00:56:47,695 --> 00:56:48,780 Spójrzcie! 785 00:56:48,863 --> 00:56:52,742 Kiedy Kristyn udaje, że boi się wiatraka, Carl próbuje się ukryć. 786 00:56:55,703 --> 00:56:57,414 Wiatrak jest straszny, tak? 787 00:56:58,206 --> 00:57:02,627 Szybki reset, zmiana nastawienia i pora na drugą rundę. 788 00:57:06,464 --> 00:57:08,550 Jeśli podoba mi się wiatrak, 789 00:57:08,633 --> 00:57:11,719 powinniśmy zobaczyć, czy kot wyczuje moje emocje. 790 00:57:16,850 --> 00:57:19,811 Spójrz. Patrz, jaki fajny wiatrak. 791 00:57:21,354 --> 00:57:23,231 Ale dobry wiatrak. 792 00:57:23,314 --> 00:57:27,026 Gdy miło zwraca się do wiatraka i nie jest przestraszona, 793 00:57:27,110 --> 00:57:29,070 Carl jest bardziej pewny siebie. 794 00:57:29,654 --> 00:57:31,656 Spójrz na te wstążeczki. 795 00:57:33,116 --> 00:57:34,200 Patrz. 796 00:57:35,076 --> 00:57:37,495 Wiatrak nie jest już zagrożeniem. 797 00:57:38,246 --> 00:57:39,706 Koniec ze strachem! 798 00:57:42,876 --> 00:57:44,377 Nie tylko Carl tak robi. 799 00:57:45,962 --> 00:57:47,380 79% procent kotów 800 00:57:47,464 --> 00:57:50,341 szuka porad emocjonalnych u swoich właścicieli. 801 00:57:51,926 --> 00:57:54,596 Dla naukowców to kolejny przełom. 802 00:57:57,307 --> 00:58:01,269 Wygląda na to, że koty są ekspertami w odczuwaniu naszych uczuć… 803 00:58:03,730 --> 00:58:05,773 dobrych i złych. 804 00:58:06,858 --> 00:58:10,320 Jeśli masz zły humor i zaczniesz tresować koty, 805 00:58:10,403 --> 00:58:11,696 odejdź. 806 00:58:11,779 --> 00:58:13,823 Nie zaczynaj. 807 00:58:13,907 --> 00:58:17,535 Czują wszystko i pogarszają sprawę. 808 00:58:18,077 --> 00:58:19,245 Asiu, chodź tu. 809 00:58:22,707 --> 00:58:26,753 Koty nauczyły się empatii, by się przystosować i przetrwać. 810 00:58:28,171 --> 00:58:30,965 To przewaga ewolucyjna. 811 00:58:31,049 --> 00:58:34,761 Widzisz swoich partnerów społecznych w swoim środowisku 812 00:58:34,844 --> 00:58:36,596 i zbierasz informacje. 813 00:58:36,679 --> 00:58:40,183 Jeśli nie potrafisz odczytać czyichś emocji, 814 00:58:40,266 --> 00:58:43,061 to naprawdę odcinasz się 815 00:58:43,144 --> 00:58:49,150 od wielu informacji o tym, jak zareagować na coś potencjalnie niebezpiecznego. 816 00:58:50,318 --> 00:58:53,655 Odkrycie, że koty wyczuwają nasze uczucia, 817 00:58:53,738 --> 00:58:57,367 było ważniejsze, niż ktokolwiek się spodziewał. 818 00:59:01,538 --> 00:59:04,916 W Japonii dr Saho Takagi coś zauważyła. 819 00:59:07,669 --> 00:59:11,589 Odkryłam, że możemy obserwować różne zachowania 820 00:59:11,673 --> 00:59:15,343 u kotów w Stanach i w Japonii. 821 00:59:17,971 --> 00:59:22,642 W Japonii koty mają problem z nieznanymi miejscami. 822 00:59:23,851 --> 00:59:25,645 A koty, które widziałam w USA… 823 00:59:28,648 --> 00:59:34,237 zachowują się normalnie nawet w nieznanych miejscach. 824 00:59:34,320 --> 00:59:41,244 Koty japońskie i amerykańskie mogą mieć różne osobowości. 825 00:59:42,245 --> 00:59:47,584 Kristyn i Saho postanowiły przeprowadzić te same eksperymenty w USA i Japonii. 826 00:59:49,460 --> 00:59:52,630 Odkryły, że koty są inne. 827 00:59:56,050 --> 01:00:00,013 Widzimy różnice społeczne między kotami w Japonii i USA. 828 01:00:00,680 --> 01:00:07,312 Zrozumiałam, że nasze różnice kulturowe mają też wpływ na koty. 829 01:00:09,564 --> 01:00:12,400 Czy ludzka kultura zmienia kocią kulturę? 830 01:00:14,193 --> 01:00:17,614 Japonia to kraj wyspiarski. 831 01:00:18,823 --> 01:00:23,119 Większość właścicieli trzyma koty w domu. 832 01:00:23,202 --> 01:00:27,123 Ludzie w Japonii rzadko organizują imprezy w domu. 833 01:00:27,957 --> 01:00:30,835 Dlatego w Japonii koty spotykają nieznajomych 834 01:00:30,918 --> 01:00:33,838 znacznie rzadziej od kotów w Stanach. 835 01:00:34,756 --> 01:00:39,385 Może to mieć wpływ na różnice między kotami w Japonii 836 01:00:39,469 --> 01:00:41,471 a kotami w Stanach. 837 01:00:43,056 --> 01:00:46,601 Ich badania sugerują, że te różnice kulturowe 838 01:00:46,684 --> 01:00:50,480 mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie. 839 01:00:53,941 --> 01:00:58,488 W jednej kulturze jeszcze bardziej zbliża to nasze gatunki do siebie. 840 01:01:03,618 --> 01:01:06,913 STAMBUŁ 841 01:01:11,876 --> 01:01:14,504 Stambuł był miastem kotów, 842 01:01:14,587 --> 01:01:17,090 zanim stał się Konstantynopolem. 843 01:01:18,966 --> 01:01:23,846 Te ulice są domem dla ponad 100 000 kotów, 844 01:01:23,930 --> 01:01:26,766 idealnie dostosowanych do miejskiego stylu życia. 845 01:01:31,813 --> 01:01:35,983 Gdy pojedziesz do Stambułu, wszędzie napotkasz koty. 846 01:01:36,943 --> 01:01:40,530 Są częścią dzielnic. 847 01:01:41,280 --> 01:01:43,908 Nie należą do konkretnej osoby. 848 01:01:44,450 --> 01:01:48,204 Ludzie zapewniają kotom infrastrukturę, 849 01:01:48,287 --> 01:01:50,248 by mogły przetrwać, 850 01:01:50,331 --> 01:01:54,252 ale nie należą do nikogo konkretnego. 851 01:01:56,379 --> 01:02:02,093 W 2021 roku Stambuł wprowadził nowe przepisy chroniące te koty. 852 01:02:02,176 --> 01:02:05,430 To jedne z najbardziej postępowych przepisów na świecie. 853 01:02:07,348 --> 01:02:11,644 Traktowanie kota jako równego sobie i patrzenie z jego perspektywy 854 01:02:11,728 --> 01:02:14,564 to najlepszy sposób na wzmocnienie więzi. 855 01:02:15,857 --> 01:02:16,691 Cześć. 856 01:02:25,241 --> 01:02:27,452 Moja specjalizacja istnieje dlatego, 857 01:02:27,535 --> 01:02:30,955 że ludzie dostrzegają głęboką więź z tymi zwierzętami 858 01:02:31,038 --> 01:02:32,331 i głęboką miłość. 859 01:02:34,292 --> 01:02:36,002 To z miłości do zwierząt. 860 01:02:36,627 --> 01:02:39,505 Dostrzegamy więź człowieka ze zwierzęciem. 861 01:02:40,882 --> 01:02:43,676 Nie wiem, czemu płaczę. To przez was. 862 01:02:44,635 --> 01:02:47,805 Dlatego to robimy, bo kochamy zwierzęta. 863 01:02:49,932 --> 01:02:52,810 To jasne. Kochamy koty. 864 01:02:53,853 --> 01:02:57,023 Co prowadzi nas do najważniejszego kociego pytania. 865 01:02:59,233 --> 01:03:01,694 Czy uważam, że koty nas kochają? 866 01:03:02,737 --> 01:03:05,656 Trudno zmierzyć emocje u kotów, 867 01:03:05,740 --> 01:03:07,909 ale sądząc po ich zachowaniu, 868 01:03:07,992 --> 01:03:09,827 na podstawie ich relacji, 869 01:03:09,911 --> 01:03:15,374 sądzę, że koty mogą stworzyć z kimś tak głęboką więź, że jest jak miłość. 870 01:03:19,837 --> 01:03:22,715 Koty bardzo kochają swoich właścicieli. 871 01:03:22,799 --> 01:03:28,679 Wierzę, że moje koty mnie kochają. 872 01:03:30,389 --> 01:03:32,850 To oczywiste, że koty zapewniają 873 01:03:33,476 --> 01:03:37,313 wsparcie emocjonalne, dobre samopoczucie i szczęście. 874 01:03:37,939 --> 01:03:42,860 To, że możesz wrócić do domu i cieszyć się bezwarunkową miłością kota 875 01:03:42,944 --> 01:03:45,071 jest czymś bardzo ważnym. 876 01:03:50,576 --> 01:03:54,372 Dzięki oddaniu rodziny Eddy ma idealne warunki, 877 01:03:54,455 --> 01:03:56,415 by stać się wielką gwiazdą. 878 01:03:59,585 --> 01:04:03,089 Musi tylko przeskoczyć obręcz. 879 01:04:08,886 --> 01:04:12,598 Dopiero zaczynamy dostrzegać potencjał kotów. 880 01:04:13,266 --> 01:04:17,812 Wciąż dużo nie wiemy o kotach. 881 01:04:17,895 --> 01:04:21,107 Przyszłość przyniesie kolejne odkrycia. 882 01:04:23,192 --> 01:04:24,610 Im więcej odkrywamy, 883 01:04:24,694 --> 01:04:28,406 tym bardziej zdajemy sobie sprawę, jak głęboka jest nasza więź. 884 01:04:30,867 --> 01:04:33,369 Czują miłość, którą im dajesz. 885 01:04:33,870 --> 01:04:37,290 I żywią się nią. 886 01:04:39,000 --> 01:04:40,710 Miłość działa w obie strony. 887 01:04:42,837 --> 01:04:46,340 Jeśli nauczymy się wydobywać z kotów to, co najlepsze, 888 01:04:46,424 --> 01:04:48,801 one wydobędą z nas to, co najlepsze. 889 01:04:50,303 --> 01:04:53,598 Nie wyobrażam sobie życia bez kotów. 890 01:04:54,265 --> 01:04:57,393 To moje zwierzęta. Czuję je. 891 01:04:57,476 --> 01:05:00,980 Mam nadzieję, że kochają mnie tak samo jak ja je. 892 01:05:02,398 --> 01:05:07,236 A gdy wszystko dobrze się układa, efekty mogą być magiczne. 893 01:06:35,449 --> 01:06:40,454 Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz