Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Wąglik jest znakomitą bronią biologiczną
nie dlatego, że jest bardzo śmiercionośny.
Nie dlatego, że jest zaraźliwy, jak COVID, który można złapać od sąsiada,
a dlatego, że ma spory.
Może przetrwać w formie sporów przez dziesiątki lat.
Nie da się ich pozbyć.
Gdy spory wnikną do ciała, rozmnażają się, zajmują organizm
i zabijają zwierzę.
Potem wracają do gleby.
Wąglik musi zabijać, żeby przetrwać.
Musi zabić, by dokończyć swój cykl życiowy.
MIEJSCE ZBRODNI
POLICJA BOCA RATON
POLICYJNA JEDNOSTKA SPECJALNA
Gmach American Media Incorporated w Boca Raton na Florydzie
został zamknięty po tym, jak wykryto wąglika
na klawiaturze komputera 63-letniego Boba Stevensa.
To pierwsza osoba w Stanach,
która zmarła wskutek tej rzadkiej choroby od 25 lat.
4 PAŹDZIERNIKA 2001 R. TRZY TYGODNIE PO 11 WRZEŚNIA
TYLKO WYJŚCIE
Śledczy sądzą, że zaraził się wąglikiem naturalnie,
więc bakteria musiała pochodzić z ziemi lub od zwierząt gospodarskich.
Czy zaraził się drogą oddechową?
Czy ten gość był myśliwym?
Obecnie wszystko wskazuje na drogę oddechową.
Wiadomo, czy był myśliwym?
Nie wiemy. Lubił spędzać czas na dworze.
Panie sekretarzu, są powody, by sądzić, że to atak terrorystyczny?
Wygląda na to, że to odosobniony przypadek.
Nie ma dowodów na terroryzm.
AMERYKAŃSKIE MEDIA
Wkrótce po 11 września zadzwonił do mnie naukowiec z FBI,
który opowiedział mi o nietypowym przypadku wąglika.
BADACZ WĄGLIKA
Pacjent miał wąglik płucny,
czyli wziewny.
NAMIERZANIE
Zrobili nakłucie lędźwiowe.
Bakteria Bacillus anthracis rozprzestrzeniła się
wszędzie, nawet do ośrodkowego układu nerwowego.
Śmierć na wąglik to nic miłego.
Pacjent ma wysoką gorączkę, czuje się okropnie, w końcu organizm poddaje się.
W Palm Beach na Florydzie
dziesiątki zaniepokojonych pracowników przebadano pod kątem obecności bakterii.
Źle spałam.
Kazali mi sprowadzić syna, bo bywał w budynku.
Jeśli nie zna się kierunku,
trzeba patrzeć we wszystkie strony.
AGENT FBI, 1985 - 2006
Nie wiedzieliśmy, co to.
Człowiek zmarł
od zatrucia wąglikiem.
Pytanie, jak się nim zaraził?
FBI powiedziało: „Wyślemy wam próbkę, żebyście mogli przeanalizować DNA”.
Oczekiwano od nas szybkich rezultatów.
Prezydent Bush powiedział Amerykanom, że są postępy
w poszukiwaniu osób uważanych za winne
wrześniowym atakom terrorystycznym.
Skupiam się na wymierzeniu sprawiedliwości Al-Kaidzie.
Pan Bush przekonywał Amerykanów, by żyli normalnie.
Latali samolotami, chodzili do pracy.
Powiedział też, by kierować się rozsądkiem
i zgłaszać wszystko, co podejrzane.
12 PAŹDZIERNIKA 2001 R. 8 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Dzień dobry, Andy Lack z telewizji NBC.
Jestem tu z panem burmistrzem.
Dziś rano otrzymaliśmy pozytywny wynik testu na obecność wąglika skórnego
u naszego kolegi, który pracuje w Nightly News.
Piętro siedziby stacji telewizyjnej NBC zostało zamknięte.
Władze sprawdzają, czy nie ma innych śladów bakterii wąglika.
Powiedzieli, że ktoś w budynku miał wąglika.
To było przerażające.
Można od tego umrzeć. Prawda?
Przepraszam.
W NBC jest jeszcze jedna osoba, która miała w rękach list,
i u której potwierdzono zakażenie wąglikiem skórnym.
Zabierzcie go stąd.
Jedziemy!
W ogromnej stercie papierów zobaczyłam ten list.
Gdy go otworzyłam, przeszły mnie ciarki.
TERAZ TO WEŹ PENICYLINĘ
Było tam napisane: „11 września 2001 r.
Śmierć Ameryce. Śmierć Izraelowi.
Allah jest wielki”.
W środku było coś,
co wyglądało jak mieszanka brązowego cukru i piasku.
ASYSTENTKA WIADOMOŚCI NBC, 2001 - 2007
Wzięłam tę substancję i wyrzuciłam ją do kosza.
Byłam potwornie chora.
Czułam, że coś przepływa przez całe moje ciało i wszystkie żyły.
Lekarze dali mi antybiotyk.
Mogłabym umrzeć, gdybym zrobiła cokolwiek innego.
Gdybym postanowiła powąchać wąglika,
już by mnie tu nie było.
POLICJA
Na dole czekało na nas auto, które miało nas zabrać do FBI.
Zgarnęli nas czarnym samochodem.
Pamiętam, że spojrzałam na pasek w Today Show.
Głosił: „Wąglik w NBC”
i pomyślałam: „Boże, to szaleństwo”.
Obawiano się, że to druga fala ataku terrorystycznego,
że teraz islamska grupa terrorystyczna wysyła ludziom truciznę.
Czuję się taka bezbronna.
Nie wiemy, co i gdzie się wydarzy.
TU JEST WĄGLIK
Największym zmartwieniem było wtedy, czy będzie tego więcej.
15 PAŹDZIERNIKA 2001 R. 11 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Wiadomości z Waszyngtonu.
Prezydent Bush ogłosił właśnie z Ogrodu Różanego,
że lider większości w Senacie Tom Daschle
zgłosił, że widział podejrzany list, a władze podejrzewają,
że zawiera on wąglika.
Skontaktowałem się z pozostałymi członkami władzy.
To się stało w moim biurze i może stać się wszędzie.
NIE POWSTRZYMACIE NAS. MAMY WĄGLIKA.
Funkcjonariusze organów ścigania mają powody, by wierzyć,
że jest związek między sprawą Daschle'a w Waszyngtonie,
NBC News w Nowym Jorku
i brukowca na Florydzie.
Odpowiem na kilka pytań.
Panie prezydencie, jest jakiś związek między atakami wąglikiem
a grupą Bin Ladena?
Możliwe, że istnieje jakiś związek.
On i jego rzecznik otwarcie chwalą się tym, jak chcą
skrzywdzić nasz kraj.
Nie byłbym zdziwiony, gdyby za tym stał, ale wciąż nie mamy dowodów.
Siedmiomiesięczny syn pracownika telewizji ABC…
Pracownik gazety New York Post zdiagnozowany…
Asystentka prezentera CBS Dana Rathera zarażona.
Wiecie, ile przesyłek otworzyłam?
Nie chcę dotykać poczty.
To nowa forma działań wojennych.
Kathy Nguyen zmarła na wąglika płucnego.
Kobieta w Connecticut.
…więcej pytań niż odpowiedzi.
Bez podejrzanego nie wiemy, czy to akt terrorystyczny
i czy jest związany z terrorystą z 11 września,
który próbował wynająć samolot do oprysków.
Jeśli mamy być szczerzy,
czy Stany są gotowe na atak chemiczny?
Odpowiedź brzmi nie.
O Boże!
Nie powinniśmy tu rozmawiać.
Może w powietrzu lata wąglik.
Zapasy apteczne antybiotyku Cipro,
jednego z leków na wąglika, są niewielkie.
W Los Angeles wykupiono maski gazowe.
To pewnie lekka paranoja, ale nie zamierzam ryzykować.
Mamy do czynienia z bezwzględnym i nieprzewidywalnym wrogiem.
Droga do poczucia bezpieczeństwa może być długa.
Kiedy idę do pracy, nie wiem, co mnie dalej czeka.
System pocztowy obejmuje całe Stany Zjednoczone.
Szansa, że te listy dotrą do kogoś przypadkowego, była ogromna.
Jak niby mamy szybko opanować sytuację?
Jeden z największych amerykańskich naukowców, dr Paul Keim.
Na początku śledztwa myślałem, że jest z zagranicznego źródła
powiązanego z Al-Kaidą i atakami z 11 września,
ale dostaliśmy dane i porównaliśmy je z naszymi bazami.
Pasował do szczepu o nazwie Ames.
Wszyscy zamilkli,
bo w tamtym czasie jedyne bakterie ze szczepu Ames,
a nawet do dziś jedyne bakterie ze szczepu Ames w naszej bazie danych,
pochodzą z amerykańskich laboratoriów.
Osoba, którą ścigaliśmy, była jedną z nas.
NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY
Barbara Hatch Rosenberg uważa, że atak wąglikiem to robota kogoś z wewnątrz.
Wielu uważa to za największe śledztwo FBI w historii.
To jest zamiar popełnienia morderstwa.
Znajdziemy sprawców ataków wąglikiem
i ukarzemy winnych za ich zbrodnie.
Cześć.
Ostatnie poprawki.
Próba dźwięku.
Raz, dwa. Próba mikrofonu. Raz, dwa, trzy, cztery.
No dobrze.
Nazywam się dr Bruce Edward Ivins.
Jestem naukowcem z Departamentu Obrony przy USAMRIID.
To Instytut Badawczy Chorób Zakaźnych Armii Stanów Zjednoczonych.
DR BRUCE IVINS TO JEDEN Z GŁÓWNYCH EKSPERTÓW W DZIEDZINIE WĄGLIKA
Czuję dreszczyk emocji, gdy dokonuję odkrycia
i wiem, że właśnie poznałem coś,
o czym nikt na świecie wcześniej nie wiedział.
WYPOWIEDZIANE TU SŁOWA POCHODZĄ Z JEGO MAILI
Czuję się jak detektyw,
a to, co nieznane,
wyzywa mnie, bym to poznał.
Bruce Ivins wydał mi się nieco ekscentryczny,
ale był znany na całym świecie jako ekspert od wąglika.
WYDZIAŁ BAKTERIOLOGII USAMRIID, 1998 - 2007
Bardzo dobrze o nim mówiono.
Był przeciwieństwem zdystansowania i zarozumiałości.
W ogóle taki nie był.
To oczywiste, że terroryści odpowiedzialni za te ataki
zamierzali wykorzystać ten wąglik
jako broń.
Wciąż nie wiemy, kto za tym stoi.
Patrząc na niego, widzę, że może być podejrzanym.
AGENT FBI, 1989 - 2015
Ten, kto popełnił ten akt bioterroryzmu,
musi mieć ogromne doświadczenie naukowe
i dostęp do spór.
Jednym z wyzwań, z jakimi się mierzyliśmy, było to,
że musieliśmy polegać na środowisku naukowym…
- Tak. - …by pomogło nam w śledztwie.
O której?
Skąd mieliśmy wiedzieć, czy nam pomagają?
Bruce był osobą, której trzeba było się przyjrzeć.
19 LISTOPADA 2001 R. 40 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
LABORATORIUM KLINICZNE
Przeprowadzanie z kimś wywiadu, zwłaszcza na tym poziomie,
zawsze trochę przypomina mecz szachowy,
bo ma się do czynienia z osobą bardzo inteligentną.
Oczywiście chcę, żeby przyznała mi, co zrobiła,
o ile rzeczywiście coś zrobiła.
SCENY SĄ OPARTE NA NOTATKACH FBI
Przepraszam za spóźnienie.
Nie ma sprawy.
FEDERALNE BIURO ŚLEDCZE
NAZWA: AMERITHRAX SPRAWA NR 184
Doceniamy…
Byłem w laboratorium wysokiego ryzyka. Zdjęcie kombinezonu trochę trwa.
Proszę usiąść.
Dziękuję.
Agent specjalny Hayward i mój partner, agent Braxton.
Miło was poznać.
Dziękujemy za pomoc z analizą próbki.
Nie ma za co.
Pisze pan, że spory
z listów nie są przetrwalnikami „garażowymi”.
Co to znaczy?
To znaczy, że są dobrze oczyszczone.
Refrakcja 99%. Żadnych komórek wegetatywnych ani szczątków.
Kto mógłby coś takiego zrobić?
Ktoś specjalistycznie wykształcony.
Ktoś, kto ma dostęp do narzędzi produkcji przemysłowej.
Czyli ktoś taki jak ty.
Chciałbym. Do produkcji tak czystego proszku z mokrych spor
potrzebny jest solidny sprzęt.
Dużo lepszy niż w tej dziurze.
Blokowało nas to, że musieliśmy polegać na ludziach,
którzy byli ekspertami.
Problem w tym, że nie mieliśmy żadnych dowodów na to,
żeby któryś z tych naukowców był sprawcą.
Pytanie brzmiało, jak powstrzymać wąglika,
skoro nie wiedzieliśmy, kiedy to się skończy i czy się skończy.
Eksperci wojskowi mówią, że proszek w liście
wysłanym do senatora Daschle'a był tego samego typu
co w innych listach.
Był tak dokładnie oczyszczony, że musiał być stworzony do zabijania.
W tej niepozornej…
Gdy usłyszeliśmy o liście do Daschle'a, poczułam, że to nasz problem.
Żeby ten list mógł do niego dotrzeć,
musiał przejść przez Brentwood.
PRACOWNICZKA POCZTY, 1986 - 2001
ODDZIAŁ W BRENTWOOD, WASZYNGTON
Schowałam się do wewnątrz siebie, żeby zachować spokój.
URZĄD POCZTOWY W WASZYNGTONIE
Ten list musiał przejść przez nasz budynek.
Listy przechodzą przez wałki.
Przetrwalniki, które były w liście,
mogły wypaść przez jakiś otwór.
Gdyby ten proszek się wydostał, rozniósłby się wszędzie.
Dziękuję wszystkim za przybycie.
Jak wiecie, jeden list
spośród ponad 3,5 miliona listów przekazywanych tu każdego dnia,
zawierał wąglika.
Ten list był bardzo dobrze zapieczętowany
i jest tylko minimalna szansa,
że przetrwalniki wąglika przeniknęły do wnętrza budynku.
OCHRONA POCZTOWA
Kiedy to się pojawiło w wiadomościach,
pomyślałam sobie: „O rany”.
Mój brat Joe zajmował się korespondencją,
która przechodziła wtedy przez Brentwood.
Zadzwoniłam do niego i powiedziałam: „Joe, proszę, bądź ostrożny”.
SIOSTRA JOSEPHA CURSEENA
A on powiedział, że jest.
Miałam bardzo złe przeczucia.
Wiesz, że jesteś w miejscu, które raczej nie jest bezpieczne,
ale ktoś ci mówi, że jest, więc starasz się mu zaufać.
A potem się okazuje, że nie można było mu ufać.
Kierownik zakładu powiedział, że przyjdą eksperci, żeby to zbadać.
Będą ubrani w kombinezony ochronne.
Po co im kombinezony ochronne, skoro rzekomo wszystko było bezpieczne?
Pozwól, że się upewnię.
Byli u was ludzie w kombinezonach ochronnych?
Tak.
PRACOWNIK POCZTY, 1996 - 2001 BRENTWOOD, WASZYNGTON
Kazali nam tylko się nie wtrącać.
Sześć pomp FKC do nieznanej objętości…
A kierownik zakładu powiedział:
„Jeśli zamkniemy budynek,
terroryści zwyciężą”.
Dlaczego nikt nie uznał, że warto nas przetestować i zamknąć budynek?
Mówili to samo mediom i robotnikom.
„Nie ma się czym martwić.
W budynku nie ma wąglika”.
I wtedy się zaczęło.
Ból w klatce piersiowej.
Wszyscy zaczęliśmy mieć zawroty i bóle głowy.
Zobaczyłam Josepha Curseena.
Siedział ze zwieszoną głową.
Zwróciłam na to uwagę, bo nigdy nie brał zwolnienia chorobowego.
Niedługo później
usłyszałam o innym pracowniku poczty, Thomasie Morrisie.
Ciężko mi się oddycha, czuję ucisk w klatce piersiowej.
TELEFON NA POGOTOWIE THOMASA MORRISA,
PRACOWNIKA POCZTY W BRENTWOOD W WASZYNGTONIE
Daję radę oddychać,
ale gdy zrobię parę kroków, boję się, że zemdleję.
Podejrzewam, że miałem kontakt z wąglikiem.
Powiedziano mi, że nie,
ale nie mam powodu, żeby wierzyć tym ludziom.
Było wcześnie rano, gdy żona Joego się przebudziła.
Joego nie było w łóżku,
poszła do łazienki, a on leżał na podłodze.
Nie wiem,
czy wypróżnił się na siebie. Był nieprzytomny.
Tak bardzo był chory.
Wezwała karetkę i zadzwoniła do moich rodziców.
Gdy dotarli na miejsce,
chyba gdzieś ich zabrano
i słyszeli tylko, jak wymiotuje.
Wciąż próbowałam się do nich dodzwonić.
Wtedy mama powiedziała mi, że Joe nie żyje.
Upuściłam telefon i…
Niedawno przedstawiłem prezydentowi najnowsze fakty
w sprawie wąglika.
BIAŁY DOM
Dwaj pracownicy poczty
zatrudnieni w placówce pocztowej Brentwood w Waszyngtonie
poważnie zachorowali i tragicznie zmarli.
W tamtą sobotę pochowaliśmy Joego.
Muszę wam coś powiedzieć.
Gdyby nie moja wiara,
oszalałabym
po utracie brata,
zwłaszcza w taki sposób.
Opłakujemy śmierć Thomasa Morrisa i Josepha Curseena.
Pracowników poczty, którzy zarazili się w pracy.
Wiemy, jakie koszmary mogą wyrządzić terroryści.
Za granicą…
i tutaj, w domu.
Ale jedno jest pewne.
USTAWA ANTYTERRORYSTYCZNA
Terroryści muszą być ścigani.
Musimy ich pokonać
i postawić ich przed sądem.
Jeśli chodzi o głośne sprawy, nie pamiętam nic równie wielkiego.
Wielokrotnie, niemal co tydzień,
jeździliśmy do siedziby FBI i informowaliśmy dyrektora
o najnowszych postępach w sprawie.
Dzień dobry. Chcę państwu powiedzieć,
że nasi śledczy ciężko pracują w Nowym Jorku, na Florydzie,
w New Jersey, Waszyngtonie i reszcie kraju.
Musimy to rozwiązać i iść dalej.
Nie jesteśmy jeszcze w stanie określić, kto jest za to odpowiedzialny.
To by było na tyle.
Biologiczny zabójca wysyłany pocztą.
Listy zabiły pięć osób,
a 17 innych zachorowało.
Sprawa pozostaje nierozwiązana.
Z biegiem czasu agenci śledczy
i inspektorzy pocztowi
zdołali odnaleźć miejsce nadania
tych listów z konkretnej skrzynki…
w Princeton w New Jersey.
Inspektorzy pocztowi traktują te listy bardzo poważnie.
Oferuję nagrodę w wysokości miliona dolarów.
Trzeba szybko ustalić, kogo wykluczyć, a kogo brać pod uwagę.
ASYSTENTKA PROKURATORA, 1997 - 2012
Oglądaliśmy te listy pod każdym możliwym kątem.
Ktoś zauważył, że niektóre litery są pogrubione.
Niektóre „A” i „T”.
Co to znaczy?
Może to nic nie znaczy, a może coś znaczy.
Co to może znaczyć?
To kolejna rzecz, na którą trzeba zwrócić uwagę, chcąc odnaleźć sprawcę.
To najfajniejsza część. Spójrzcie,
podłużna morfologia.
To, co wygląda jak stonoga?
Każda bakteria jest pokryta gładką otoczką z monoaminokwasów,
która sprawia, że limfocyty T nie rozpoznają patogenu.
Rozumiecie?
Ani słowa.
Proszę kontynuować.
Tak przeżywa.
Wygląda niegroźnie i prześlizguje się przez obronę.
Choć istnieje około 15 laboratoriów, które produkują szczep Ames,
to wciąż igła w stogu siana,
bo nie wiadomo, z którego laboratorium pochodzi ten.
Kilkoro naukowców w USAMRIID
pracowało bezpośrednio z proszkami z listów.
Zauważyli, po wysianiu przetrwalników na szalki Petriego
z małą częstotliwością,
że część laseczek wąglika wyglądała inaczej. Miały inną morfologię.
Na podstawie tych różnic
można było zweryfikować
nie tylko, czy to szczep Ames,
ale czy to ten sam szczep Ames,
który trafił do listów z wąglikiem.
Jak można się domyślać, wszystkie próbki
ze zmianami pochodziły z USAMRIID.
USAMRIID powstało na początku lat 70.
jako organizacja obrony biologicznej.
Skupiała się na chorobach zakaźnych, z których uczyniono broń.
Jak większość naszych naukowców
mnie też dręczyło przeczucie,
że my lub ktoś, kogo znamy, zostanie pojmany
i oskarżony o udział w tej sprawie.
A my nie mieliśmy z tym nic wspólnego.
Doktorze, gwoli ścisłości.
Czy miał pan cokolwiek wspólnego z listami z wąglikiem
z września i października 2001 roku?
Absolutnie nie.
Ma pan pomysł, kto mógł za nimi stać?
Tak. Wiele pomysłów.
IVINS ZNA DWIE OSOBY, KTÓRE MAJĄ WIEDZĘ…
Ta dwójka naukowców ma dostęp do oryginalnego szczepu, a co więcej…
rutynowo dokonuje kolejnych rozcieńczeń.
Mamy szczegółowy rejestr tych działań.
WSPOMNIAŁ O BYŁYM PRACOWNIKU,
KTÓRY TEŻ MÓGŁ BYĆ W TO ZAMIESZANY
Dziękujemy za pomoc.
Odezwiemy się.
FBI nakazało wszystkim badaczom, którzy mieli dostęp do szczepu Ames,
przesłać im próbkę.
Na mocy wezwania wszyscy naukowcy z USAMRIID,
w tym Bruce, musieli otworzyć swoje zbiory,
pobrać próbkę z każdej probówki,
a potem FBI wysłało je do mojego laboratorium w celu analizy DNA.
Miałem je też przechować długoterminowo.
Gdy wykonano analizę pod kątem zmian,
okazało się, że w żadnej próbce ich nie było.
Nie byli źródłem wąglika z listów.
Bruce był czysty.
Wąglik należy do szczepu Ames
często używanego w laboratoriach rządu.
Jedno z nich znajduje się w bazie wojskowej Fort Detrick w Maryland.
Bez wiarygodnego podejrzanego mnożą się teorie spiskowe,
zwłaszcza że zabójca nie zaatakował ponownie.
W pierwszych komentarzach po potwierdzeniu powrotu do NBA Michael Jordan mówi…
Mówiłeś, że coś dla nas masz.
Mam. I to coś niesamowitego.
Będziecie zachwyceni. Proszę bardzo.
Skoro Bruce Ivins został wyeliminowany jako podejrzany,
mógł nam pomagać w sprawie.
To kultury wąglika.
Jestem pod wrażeniem.
Tak, to właśnie one.
Są z moich własnych zapasów,
prosto ze źródła.
Bruce był zachwycony wizją, że jego wkład naukowy
może im pomóc rozwiązać tę sprawę.
Co jeszcze wiesz?
Bruce pracował wtedy nad nową szczepionką.
Byliśmy zaszczepieni,
ale to była szczepionka sprzed kilkudziesięciu lat
i kilku osobom, które się nią zaszczepiły,
wyrosły potem na ramionach obrzęki wielkości grejpfruta.
Próbował stworzyć szczepionkę, która byłaby równie skuteczna,
ale nie powodowała skutków ubocznych.
Był normalny jak na badacza,
ale zwykłym ludziom wydawał się dość ekscentryczny.
Z drugiego końca pokoju widać było po nim, że jest typem szalonego naukowca.
Jak ja.
Oto niektóre z moich nieprzyjemnych cech.
Jeden: udzielam kiepskich rad, nawet gdy nikt mnie o to nie prosił.
Dwa: jestem wymagający.
Trzy: zadaję osobiste pytania na tematy,
które nie są moją sprawą, znane jako „Wielkie Śledztwo Ivinsa”.
„CO TO ZA GÓWNO?”
Grał na pianinie,
bawił się banjo.
Miał wiele takich talentów.
Bruce.
Cholera.
Bruce Ivins zawsze robił coś niezwykłego.
Dalej, cztery:
przerywam ludziom i dominuję rozmowę.
Pięć: dzwonię do ludzi do domu.
- Halo? - Hej.
Sześć: mówię z prędkością karabinu,
zadaję wiele pytań i nie daję czasu na odpowiedź.
To już chyba wszystko.
Zanim list trafi od nadawcy do adresata,
jest zabierany, przenoszony, sortowany, przerzucany i upychany.
Wszyscy są niespokojni,
a szczególnie pracownicy systemu pocztowego.
URZĄD POCZTOWY W WASZYNGTONIE
Chciałbym powiedzieć, że to bardzo smutny czas dla poczty.
Opłakujemy stratę dwóch żołnierzy na froncie
i wciąż robimy, co w naszej mocy, by dostarczać Amerykanom ich przesyłki.
W końcu, po dziesięciu dniach,
zamknięto budynek.
Powiedziano nam, że najprawdopodobniej wszyscy mieli kontakt z wąglikiem.
SZPITAL OGÓLNY DYSTRYKTU KOLUMBII
Ponad 2200 pracowników poczty
zostało wezwanych do zrobienia testu na wąglik.
Pracownicy są…
Gdy to wyszło na jaw i testowano Kongres,
było zbadać wszystkich.
W Brentwood budynek był otwarty przez całą dobę,
codziennie, przez dziesięć dni.
Jeździły tam wózki widłowe i paletowe.
Ludzie się ruszali, spory latały wszędzie.
Maszyny pracują z prędkością 60 km/h.
Wystarczy przypomnieć sobie, co się działo w budynku Senatu,
żeby zrozumieć, co się dzieje z budynkiem, gdy ludzie są w niebezpieczeństwie.
Dziś rano, około 10:30,
w moim biurze otworzono podejrzaną przesyłkę.
Na szczęście
wszyscy będą bezpieczni.
Ten budynek zamknięto w dwie godziny.
Wszystkich ewakuowano, zbadano, są bezpieczni.
Dwieście czterdzieści kontra dwie godziny.
Na Kapitolu psy dostały cyprofloksacynę szybciej niż my.
Podobno zginęło pięć osób.
Siedemnaście osób zachorowało.
Nie wiadomo, ile osób ucierpiało.
Moje płuca wyglądają na prześwietleniach jak płuca nałogowego palacza
albo jakbym cierpiał na chorobę płuc.
Nigdy w życiu nie paliłem.
Jak komuś się przydarzy coś takiego, można dostać obsesji.
ZAKAZ ROBIENIA ZDJĘĆ
Zdjęcie znaku „Zakaz robienia zdjęć”
przy wejściu do urzędu pocztowego w Brentwood.
Widać też maszyny
i namioty,
w których pracowały zespoły w kombinezonach ochronnych.
Tunele prowadzące do budynku, żeby wprowadzić…
Dwutlenek chloru.
Dwutlenek…
Przybliż.
Umieścili na budynku ostrzeżenia.
Chodziło o to, że wiedzieli, że budynek jest skażony,
a mimo to nas tam trzymali i narażali nasze życia.
ZAGROŻENIE BIOLOGICZNE
Powinni byli o nas zadbać.
Od dwóch miesięcy śledczy szukają sprawcy
pocztowych ataków wąglikiem.
Wielu pracowników poczty ma z tyłu głowy myśl,
że skoro raz uszło im to na sucho, mogą zaatakować ponownie.
Wrócilibyśmy do punktu wyjścia.
Kto i dlaczego wysłał listy z bronią biologiczną?
Niewidzialny wróg zabijający Amerykanów z każdym wdechem.
Podobnie jak z DNA
dziś rozwiązujemy sprawy niewykonalne 10 lat temu,
bo nauka poszła do przodu. Mamy nadzieję,
że tak będzie i z wąglikiem.
Minęło 9 miesięcy, odkąd fala listów z wąglikiem
przeszła przez amerykańską pocztę.
Jest z nami felietonista New York Times, Nicholas Kristof.
Masz własne podejrzenia w tej sprawie.
Podzielisz się nimi z widzami?
To ktoś z kręgów obrony przed bronią biologiczną,
czegoś w rodzaju wywiadu wojskowego.
Było o nim głośno.
Ludzie uważają, że tę osobę należałoby zbadać dokładniej.
8 CZERWCA 2002 R. 243 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
W okolicy roi się od facetów w garniturach.
Pokazali nam zdjęcie i spytali, czy rozpoznajemy tego gościa.
Pan z ciemnymi włosami, krzaczastymi wąsami i wąsko osadzonymi oczami.
Agenci FBI przeszukali mieszkanie
byłego naukowca wojskowego, doktora Stevena Hatfilla.
Wiele rzeczy, które dr Hatfill zrobił lub powiedział,
sprawiło, że stał się, całkiem słusznie,
głównym podejrzanym.
Zwolniono go w 1999 roku za naruszenie procedur,
a potem dostał pracę w rządowej firmie.
Stracił certyfikat bezpieczeństwa do tej pracy
23 sierpnia 2008 r.
Miesiąc przed tym, jak wąglik trafił do poczty.
Trzy razy przebadano go wariografem, odpowiadał wymijająco.
Życiorysy Hatfilla były przekłamane.
Był wściekły na świat i rząd.
Badanie, które zlecił, opisywało fikcyjny atak terrorystyczny.
FBI przeszukało dom Hatfilla w Maryland
po raz drugi.
Hatfill zaprzecza, że miał związek z atakami wąglikiem.
Postawmy sprawę jasno.
I bez ogródek.
To pierwszy atak bioterrorystyczny w historii naszego kraju.
Nikt nie był na niego przygotowany.
PRAWNIK STEVENA HATFILLA
Wystraszył Amerykanów. Wystraszył Kongres.
Nic jednak nie usprawiedliwia tego, jak potraktowano Hatfilla.
Zrobię wam próbę dźwięku.
Dajcie znać, czy działa.
Zobowiązałem się reprezentować go w sprawie,
której przegranie skończyłoby się karą śmierci.
Dr Hatfill zasługuje, by odzyskać swoje życie,
a Amerykanie zasługują na prawdziwe śledztwo.
Przyjrzyjmy się temu, co się stało.
Amerykanom zasygnalizowano,
że to dr Hatfill jest winny tym straszliwym atakom.
Czy dr Hatfill jest podejrzany?
To obiekt zainteresowania.
Obiekt zainteresowania.
OBIEKT ZAINTERESOWANIA
Sprawa była bardzo atrakcyjna dla mediów.
Są wszędzie,
nad jego mieszkaniem latają helikoptery.
Dwóch durnych agentów zakochało się w nim do szaleństwa.
To było jak nastoletnie zauroczenie.
Próbowali powiązać go z tym na siłę.
FBI BADA EKSPERTA OD WĄGLIKA
Zaangażowali się w kampanię
ze swoimi znajomymi z prasy,
żeby nieustannie sugerować Amerykanom,
że dr Hatfill popełnił to przestępstwo.
Zrobili to bez żadnych dowodów, bo potrzebowali
kozła ofiarnego, żeby udawać, że robią postępy.
Zdaje się, że pracuje nad tym jakiś dobry detektyw,
który jest na czyimś tropie.
ATAKI WĄGLIKIEM „POTENCJALNY PODEJRZANY”
Ludzie mieli różne poglądy na temat tego,
czy Hatfill był winny, czy nie.
Problem w tym, że nie mogli go wyeliminować.
Kilkukrotnie kazali mi go przesłuchać.
Zaczynamy rozmawiać o jego związkach z wąglikiem.
Mówi: „Nie wierzycie mi”.
„Myślicie, że to zrobiłem”.
Odpowiedziałem mu: „Cóż, Steve.
A zrobiłeś to?” A on na to: „Oczywiście, że nie”.
FBI BRONI WĄGLIKOWEGO ŚLEDZTWA
Ale biuro wciąż uważało, że to on,
więc posuwali się dalej.
Jednym z rozwiązań,
jakie sugerują źródła, jest to, że rząd może postawić Hatfillowi zarzuty
zupełnie niezwiązane z atakami wąglikiem,
jeśli będzie pewność,
że to jedyny sposób, by im zapobiec.
Nikogo nie aresztowano,
mimo że śledczy twierdzą, że wiedzą, kto jest sprawcą
i gdzie przebywa.
O co w tym chodzi?
To prawdziwa presja.
Jest pod obserwacją 24 godziny na dobę.
Śledzą go wszędzie.
Często jest otwarcie śledzony przez FBI,
z tak bliska, że jeden agent przejechał mu po stopie.
Pieprzone psy.
Otworzyli drzwi do domu,
a jeden z psów przebiegł przez pokój
prosto do doktora Hatfilla.
Nie wspomnieli jednak, że psy zareagowały na ośmiu czy dziewięciu innych naukowców.
To tak, jakby powiedzieć szefowi:
„Mam na broni odciski palców Dana”,
ale nie powiedzieć:
„Mam też dziesięć innych odcisków, które nie należą do Dana”.
To zwykłe prześladowanie.
To nie był nadzór.
Chcieli go po prostu zmęczyć.
Presja na podejrzanym, będącym pod nadzorem FBI,
może doprowadzić do koszmaru,
w tym do samobójstwa.
Był bardzo zaniepokojony mediami,
a one z jakiegoś powodu wiedziały, gdzie będziemy go przesłuchiwać.
W jednym miejscu było tak źle,
że wsadziliśmy go do samochodu i odwieźliśmy do hotelu.
Nie było mnie tam, więc nie oceniam wszystkiego,
ale powiem,
że jeśli ma się kogoś, kogo podejrzewa się o ataki bronią biologiczną,
warto zbadać każdy aspekt jego życia,
przesłuchać jego przyjaciół
i być może mieć go pod nadzorem.
To byłoby zaniedbanie, gdyby tego nie zrobili.
Pewnie, że trzeba było go zbadać.
Nikt nigdy nie twierdził,
że FBI nie powinno się nim interesować.
Rzecz w tym,
że wybrali go sobie spośród wszystkich osób, które obserwowali,
wystawili go Amerykanom i powiedzieli:
„To on”.
Tak się stało i o to mamy żal.
Zagadka. Jak się komuś spali dom,
zabierze mu ubrania
i napluje mu w twarz,
to co on zrobi?
Będzie się bronić.
ŚLEDZTWO W SPRAWIE WĄGLIKA
Dzień dobry, panie i panowie.
Nazywam się Steve Hatfill.
Po jednym z najintensywniejszych publicznych i prywatnych śledztw
w historii Ameryki
nikt nie znalazł cienia dowodu na to,
bym miał cokolwiek wspólnego
z listami z wąglikiem.
Nie jestem wąglikowym zabójcą!
Śledztwo w sprawie wąglika trwa niemal rok,
a FBI wciąż nie wie, kto jest winny.
Urzędnicy FBI twierdzą,
że Hatfill budzi zbyt wiele pytań, by odpuścić.
Zaangażowani w sprawę są sfrustrowani.
Ponad 18 miesięcy później nikogo nie aresztowano…
FBI działa bardzo powoli, co sprawia, że zastanawiamy się…
Tak już jest, to nie telewizja.
Jest dużo roboty w terenie…
Rozczarowani? Nierozwiązana sprawa, bez aresztowań i aktów oskarżenia.
Czy wciąż jest prowadzone wobec niego śledztwo?
Nie mamy dopuszczalnych dowodów,
których potrzebowalibyśmy w sądzie.
Pamiętacie strach przed wąglikiem?
Dziś mija pięć lat, odkąd fotograf na Florydzie…
FBI jest podzielone.
Niektórzy agenci myślą, że Hatfill jest niewinny,
a inni wciąż mają go za winnego.
To jedno z największych śledztw w historii FBI.
Ponad 9000 przesłuchań,
6000 wezwań do sądu i 67 osobnych przeszukań.
FBI podkreśla, że sprawa wciąż jest w toku.
Niektórzy ludzie popełniają błąd,
próbując udowodnić, że ktoś popełnił przestępstwo,
zamiast po prostu badać sprawę.
WRZESIEŃ 2006 R.
Śledztwo trwało już pięć lat.
Dyrektor Mueller chciał, by ktoś na nie spojrzał świeżym okiem.
Przejąłem śledztwo.
Może i ta sprawa była stara,
ale nadal nas obchodziła.
Wciąż mieliśmy poświęcone jej zasoby.
Upoważniliśmy wszystkich do prowadzenia śledztwa.
W tamtym czasie nastąpił niezwykle gwałtowny rozwój nauki,
który stał się przełomowym elementem śledztwa.
Wcześniej nikt nie sekwencjonował genomów.
To była era pregenomiczna.
Użyliśmy DNA do rozpoznania szczepu Ames,
ale nie zsekwencjonowaliśmy genomu.
Chcieli stworzyć profil DNA
sporów z listów,
by spróbować odnaleźć ich źródło.
SEKWENCJONOWANIE DNA
CAŁY GENOM
Zrobiliśmy to, bo technologia się rozwinęła,
a my mieliśmy na to dużo pieniędzy.
To było najdroższe śledztwo w historii FBI.
Następnie porównali profile DNA
wyodrębnione z przesłanych sporów
ze wszystkim, co zebrali.
OPIS PRÓBKI
Doprowadziło ich to do jednej kolby…
zwanej RMR-1029.
Co więcej,
okazało się, że to jest kolba
ze sporami wąglika, które Bruce Ivins stworzył do swoich eksperymentów.
WYSOCE OCZYSZCZONE 1029
STAN: BARDZO DOBRY
BRUCE IVINS (PODPIS)
Na początku to śledztwo było zagadką kryminalną na skalę świata.
Teraz skurczyła się do jednej kolby w lodówce jednego laboratorium,
stworzonej i utrzymywanej przez jednego gościa.
Czy teraz wiemy już na pewno, że Bruce Ivins wysłał te listy?
Nie.
RMR-1029 było materiałem, z którego korzystało wiele osób.
Jego część trafiła nawet do mojego laboratorium.
WĄGLIK WYSYŁANY
Skupiliśmy się na odpowiednim okresie
i sprawdziliśmy, kto miał dostęp do RMR-1029 w tamtym czasie.
ILU PODEJRZANYCH?
PRZESYŁKI Z WĄGLIKIEM
FBI wykonało zwrot i ponownie skupiło się na USAMRIID.
Znowu byliśmy pod lupą.
UWAGA ZAGROŻENIE BIOLOGICZNE
Byliśmy wśród niewielu, którzy w pełni z nimi współpracowali.
Nie tylko zapewnialiśmy wiedzę i wsparcie,
ale daliśmy im też pełny dostęp do wszystkich naszych dokumentów
i próbek biologicznych.
Dobrowolnie dostarczaliśmy im wszystkiego, czego chcieli.
Ale skoro wszystko mamy w dokumentach,
będą mieli wiele do przeczesania.
A jeśli znajdą coś podobnego,
obarczą nas winą za stworzenie materiału wykorzystanego w atakach.
Wiele osób było tym zaniepokojonych.
Zapanował strach i paranoja.
KOLBA RMR 1029 DO MIESZANIA SPÓR
ANALIZOWANE W LABORATORIUM
Każdy stał się podejrzanym. Skąd wziąć wiarygodne alibi?
Dla kilku osób z listy mieliśmy bilingi,
zapisy rozmów z ich małżonkami, które były wtedy za granicą.
Nie mogliby pojechać do Princeton
17 czy 18 września
i wysłać listów.
WYSŁANO LISTY Z WĄGLIKIEM
Sprawdziliśmy wszystkich innych z listy.
Im bardziej interesowaliśmy się Bruce'em, tym więcej spraw wychodziło na jaw.
Często przebywał w laboratorium wysokiego ryzyka
w okresie poprzedzającym ataki.
Późno w nocy, w weekendy, aż do świtu.
Laboratorium wysokiego ryzyka to nie przelewki.
Potem była przerwa trwająca około tygodnia
i znowu zaczął się tam pojawiać.
Spędził tam wiele godzin, aż do drugiej przesyłki.
WRACAŁ WIECZORAMI
Wcześniej ani później
nigdy nie spędzał tam tyle czasu.
Samo w sobie nie jest to niepodważalnym dowodem,
ale z pewnością stanowi dowód częściowy.
Teraz już wiemy,
że z kolby ze sporami wąglika,
stworzonymi i utrzymywanymi przez doktora Ivinsa,
pobrano broń biologiczną, którą wysłano w listach.
To stawia wszystko, co powiedział
i zrobił, w zupełnie innym świetle.
Przypomnijmy sobie jego zeznania.
IVINS NIE WIE O…
IVINS ZAUWAŻYŁ, ŻE…
IVINS WSPOMINA…
Czy sabotował, podważał śledztwo i udzielał błędnych wskazówek?
Odwracał uwagę?
Miałem jeszcze jedną myśl. Na przykład Irak.
Co jeszcze wiesz?
Cześć, chłopaki.
Odwracał od siebie uwagę?
Patrzcie na to.
Są z moich własnych zapasów, prosto ze źródła.
Co jeszcze wiesz?
Czy identyfikował podejrzanych
w oparciu o swoje osobiste odczucia wobec tych osób?
Ta dwójka naukowców ma dostęp
do oryginalnego szczepu i rutynowo dokonuje kolejnych rozcieńczeń.
Co jeszcze wiesz?
Próbował skierować uwagę śledczych w innym kierunku?
Załatwisz nam kopie?
Przefaksuję je po południu.
Co jeszcze wiesz?
Wiele.
Oto szanowany, utalentowany rządowy naukowiec…
który doradza, jakim tropem podążać.
Co jeszcze wiesz?
Cała uwaga skupiła się na doktorze Ivinsie.
1 LISTOPADA 2007 R.
PIĘĆ LAT, DWA MIESIĄCE I 21 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Ten gość pod wieloma względami mógłby być zagrożeniem z wewnątrz.
Okazało się, że miał problemy ze zdrowiem psychicznym,
że często wychodził w nocy i wracał do domu
nad ranem, bez wiedzy żony.
Miał skrytki pocztowe na różne nazwiska i w różnych miejscach.
Jeździł w odległe miejsca,
żeby coś wysłać i ukryć swoją tożsamość.
Doktorze Ivins.
Jesteśmy z FBI.
Możemy porozmawiać? To nie potrwa długo.
Teraz? Miałem być w domu godzinę temu. Moja żona…
Zaopiekowaliśmy się pańską żoną.
To znaczy?
Wykonujemy obecnie nakaz przeszukania
pańskiego domu.
To był nasz moment zaskoczenia.
„Hej, Bruce, wykonujemy nakaz rewizji w twoim domu.
Jesteś poważnym podejrzanym”.
Zorganizowaliśmy dla państwa hotel
do zakończenia rewizji.
Mamy tu samochód.
Nie, dziękuję. Muszę wracać do domu.
Do zobaczenia w wiadomościach.
Jak pójdzie pan teraz do domu, będzie z tego wielka scena.
Sąsiedzi zaczną gadać.
Nim się pan obejrzy, furgonetki reporterów zlecą się jak muchy.
Nie chce pan tego.
Prawda, doktorze?
NAKAZY PRZESZUKANIA
WYGLĄDAŁ NA ZANIEPOKOJONEGO
Gdzie agent Hayward? Pracujemy razem.
Nie jest już przydzielony do tej sprawy.
Co? Nic nie rozumiecie. Hayward to mój kontakt.
Wiem, że to przykre.
Zachowaj spokój i daj nam pracować.
Musimy się zatrzymać. Proszę zatrzymać samochód.
Twierdzicie, że to ja?
Że ja wysłałem te listy? Że jestem terrorystą?
Nie.
Jestem patriotą. Całe życie chroniłem Amerykanów.
Proszę.
Zachowajmy spokój i dajmy zespołowi szansę na wykonanie pracy.
Co pan na to, doktorze?
Szczerze mówiąc,
nie znaleźliśmy tam rozwiązania problemu.
Niektórzy myśleli, że zachowałby jakąś pamiątkę.
Ciekawe, jaką pamiątkę mielibyśmy znaleźć.
Niewiele tam było.
Ale chłopaki z zespołu wpadli na świetny pomysł.
Dwa dni później była noc wywozu śmieci.
Może wyrzuci coś, co przegapiliśmy?
Bruce nie wiedział, że agent FBI wstrzymuje oddech
i stoi bez ruchu, żeby go nie zauważył.
Chciał mieć pewność, że nikt nie odzyska tego, co wyrzucił.
14 MAJA 2008 R.
PIĘĆ LAT, DZIEWIĘĆ MIESIĘCY I DWA DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Byłem w Waszyngtonie na konferencji w hotelu niedaleko lotniska Dulles.
Witam wszystkich.
FBI wiedziało, że tam jestem, więc zorganizowali ze mną spotkanie.
Było tam ze 20 osób.
Nie świecili mi w oczy jak na przesłuchaniu,
ale czułem, że atmosfera jest podobna.
Usiedliśmy, a jeden z nich
zapewnił mnie, że mnie nie aresztują.
Ja na to: „Do tej pory nie przyszło mi do głowy,
że możecie mnie aresztować”.
Pokazali mi e-maile, które wysłałem do Bruce'a Ivinsa.
Próbowali dowiedzieć się, czy w tych e-mailach były informacje,
dzięki którym Bruce mógłby dowiedzieć się o naszej analizie.
Wtedy zapaliło mi się w głowie światełko i pojąłem, że sprawdzają Bruce'a.
Wielu współpracowników broniło go, mówiąc, że to nie mógł być on.
Gdy zwracaliśmy uwagę na jego dziwne zachowania,
rzeczy, które zrobił, mówili, że on już taki jest.
Słyszeliśmy to wielokrotnie. „On już taki jest”.
Ale z maili Bruce'a
jasno wynikało, że miał obsesje.
Jego relacje ze współpracownikami były…
Jednej kobiecie wysłał wiele osobistych maili,
które były niepokojące.
MROWIENIE
Czasem czuję mrowienie w obu rękach.
Jednocześnie kręci mi się w głowie
i czuję w ustach dziwny, metaliczny posmak.
Nie próbuję być zabawny.
Trochę mnie to przeraża.
Kiedy mam te napady,
staję się podły,
okrutny,
wściekły,
wycofany,
paranoiczny.
Oczywiście gdy się skończą, bardzo ich żałuję,
ale kiedy przez nie przechodzę…
czuję się jak pasażer.
Jakbym stał obok i przyglądał się sobie.
Staram się robić dobre wrażenie w pracy i w domu,
żeby nie epatować złem.
Niestety muszę z kimś o tym porozmawiać.
Będziesz powierniczką mojego sekretu.
Jego zachowanie wobec tych kobiet było podejrzane, jak jego inna obsesja.
Dowiedzieliśmy się, że miał obsesję na punkcie studenckiego klubu KKG.
Ta obsesja zaczęła się w latach 60., gdy był na studiach
i zaprosił na randkę dziewczynę z siostrzeństwa KKG.
Odmówiła mu
i poczuł się odrzucony.
Postanowił okraść siedzibę klubu.
Ukradł im szyfry, dzięki którym poznał ich rytuały.
Jak się nad tym zastanowić, 40 czy 50 lat później ten sam człowiek,
o licznych osobowościach…
ma 60 lat
i udaje w Internecie studentkę z siostrzeństwa.
To dość zaskakujące.
Jedna z kobiet, którą darzył dużym zainteresowaniem czy obsesją,
nieustannie go broniła,
dopóki nie pokazaliśmy jej, że w jakiś sposób pozyskał jej hasło,
logował się do jej komputera
i czytał jej prywatne maile.
Ilekroć przeczytał coś, co było wobec niego niepochlebne,
wpadał w szał.
To było niepokojące, więc zgodziła się z nami współpracować.
Bruce.
- Przyszłaś. - Tak.
5 CZERWCA 2008 R.
SZEŚĆ LAT, OSIEM MIESIĘCY I 18 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Ciągle myślę o rozprawie przed ławą przysięgłych.
Byli tacy oskarżycielscy.
Nie możesz tak dalej żyć.
Jasne, że mogę. Widzisz?
Może powinieneś z kimś porozmawiać.
Mam ciebie.
Moją powierniczkę.
Nie mów tak.
Przykro mi, Bruce. Naprawdę chcę cię wspierać.
Ale te rzeczy, o których mi pisałeś,
alternatywne osobowości, urojenia paranoidalne…
Ta kobieta założyła podsłuch na spotkanie z Bruce'em.
Miała pozwolić mu mówić i zobaczyć, ile zdradzi.
- Nie wiem, co robić. - Najgorsze w tych mailach,
że nawet nie pamiętam, jak je pisałem.
Co?
Dowiaduję się o nich, gdy widzę je rano w skrzynce nadawczej.
Budzę się i widzę ślady tego, co robił Szalony Bruce.
Widzę kluczyki przy łóżku i zastanawiam się, czy gdzieś jeździłem.
To słowa osoby podejrzanej o atak bioterrorystyczny.
Są dla nas niepokojące.
Chcę cię o coś spytać. Tylko się na mnie nie złość.
Chcesz wiedzieć, czy to ja wysłałem te listy.
Tak.
Nie przypominam sobie tego.
Ale nie jesteś pewien.
Na pewno wiem tylko jedno.
Że przy zdrowych zmysłach nikogo bym nie skrzywdził.
„Zabiłeś pięć osób?”
Dla większości ludzi to proste pytanie.
A Bruce nie zaprzeczył.
Mam taką znajomą.
Jej terapeuta ją hipnotyzuje.
- Nie. - I to jej pomaga.
- To jej pomaga pamiętać. - A jeśli nie chcę pamiętać?
Bruce, zaczekaj.
Nie idź.
Usiądź.
Kiedyś byłaś taka piękna.
Ostatnio czuję, że nie ma na świecie nikogo, komu mógłbym zaufać.
W KOZI RÓG
BRONIĆ
GNOJKOM
Chodziłem nocami po złej części miasta
z naładowaną bronią w kurtce.
Gdy widziałem na ulicy grupę młodych ludzi,
szedłem prosto na nich.
Miałem nadzieję, że kogoś sprowokuję.
Trzeba się bronić.
Spojrzeć gnojkom w oczy i rzec:
„Nie wpędzicie mnie w kozi róg.
Zaatakujecie mnie, a ja was”.
Bruce.
Pamiętaj, co mówiłem. Krótko i bezpośrednio.
Żadnych zbędnych szczegółów.
Jasne.
9 CZERWCA 2008 R.
SZEŚĆ LAT, 8 MIESIĘCY I 22 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU Z WĄGLIKIEM
Dziękuję za przybycie.
Jestem Vince Lisi, agent specjalny.
Chcieliśmy mu powiedzieć, że go mamy.
Mogę mówić do ciebie Bruce?
Jasne, Vince.
Chcę, żeby było jasne.
Ta rozmowa jest dobrowolna. Jesteś tu z własnej woli.
- W towarzystwie adwokata. - Rozumiem.
W przygotowanie do pierwszej rozmowy z doktorem Ivinsem włożono mnóstwo pracy.
Mieliśmy bardzo staranny plan,
który zawierał pytania, które chcemy zadać i jak chcemy je zadać.
Skonsultowaliśmy z psychologiem, jak do niego podejść.
Jakie bodźce czy wątki skłonią go do mówienia.
Powiedz mi, Bruce.
Jak ci idzie z kobietami?
Słucham?
Dwie koleżanki mówiły, że nękałeś je ponad 10 lat.
Jednej z nich groziłeś otruciem.
A teraz ta cała sprawa z siostrzeństwem Kappa Kappa Gamma.
Duże zainteresowanie.
Nie nazwałbym tego zainteresowaniem.
Nie? A jak byś to nazwał?
Obsesją.
Zbył mnie. „To nie zainteresowanie. To obsesja”.
Mówi, że leży w nocy, a myśli przelatują mu przez głowę.
Podobno włamałeś się do siedziby klubu
na uniwersytecie, żeby ukraść ich księgi szyfrów.
Interesują cię kody?
Nieszczególnie.
Czytałem gdzieś,
że można pisać tajne wiadomości za pomocą kodonów DNA.
Słyszałaś o tym kiedyś?
Nie wydaje mi się.
TAJNE
A teraz?
Tego nie było w inwentarzu przeszukania.
Znalazłem w jego śmieciach.
To tam znaleźliśmy najciekawsze i obciążające przedmioty.
Złoty warkocz wieczności. Dobra książka.
Na tyle, na ile zrozumiałem.
Gödel, Escher, Bach to książka, która go interesowała
i mówiła o kodowaniu języka.
Bruce, a tak w ogóle to czym jest kodon?
Prosicie doktora Ivinsa, żeby zrobił FBI zajęcia wyrównawcze?
Litery „A” i „T” są używane w kodonach, prawda?
Wiedzieliśmy, że w liście była ukryta wiadomość.
ŚMIERĆ AMERYCE I IZRAELOWI ALLAH JEST WIELKI
Pogrubiasz „T” w jednym słowie, „A” w innym
i wysyłasz zaszyfrowaną wiadomość.
Mieliśmy pewien pomysł, jak to przetłumaczyć.
Wiedzieliśmy z rozmów z Ivinsem
i z tego, co pisał, że nienawidził Nowego Jorku.
Pogrubione litery przekładały się na „JNJ”.
Można to rozumieć na wiele sposobów.
„Jebać Nowy Jork”.
Panie Lisi, zgodziliśmy się tu przyjść w duchu współpracy.
Nie podoba mi się, że zastrasza pan mojego klienta.
Czujesz się zastraszony?
Tutaj liczy się tylko nauka.
Rozmawialiśmy o wysłaniu próbki.
To była jedna szybka piłka za drugą.
Sześć lat temu złożyłeś swoją próbkę wąglika, nie pasowała.
Brak zgodności.
Tak.
Była jeszcze jedna próbka.
Oryginalna.
Miała zostać zniszczona, bo nie przestrzegałeś zasad.
Niewłaściwe probówki czy jakaś inna pierdoła.
Co?
Złe probówki. Goście z labu są drobiazgowi.
Ktoś ją zachował.
Cofnijmy się. Trzeba było przygotować dwie próbki.
Jedna trafiała do magazynu, a druga do Paula Keima.
FBI nigdy nie kazało mi pozbyć się tych probówek.
Pierwszy zestaw probówek, który mi wysłali,
był w naszym magazynie przez kolejne cztery lata.
Ta próbka była zgodna.
Te same markery DNA co w sporach, które zabiły pięć osób w 2001 r.
Ustaliliśmy, że pochodzą z kolby z podpisem RMR-1029…
która jest twoja.
Do tej kolby ma dostęp kilkanaście osób.
Czternaście.
Ale macie pewność, że to ja?
Wystarczy. Doktorze Ivins.
Czemu przysłałeś dwie różne próbki?
Jak to wyjaśnisz?
Po tym, jak pierwsza próbka Bruce'a została odrzucona i zniszczona,
był na spotkaniu i dowiedział się,
do czego te próbki mają posłużyć.
Myśli sobie: „Chwileczkę”.
Doktorze, tym razem prosimy dokładnie trzymać się protokołu.
„Jak będę wysyłać nową próbkę RMR-1029,
włożę tam coś innego, żeby nie doprowadziła do mnie”.
Dostał drugą szansę.
Dziękujemy za pomoc.
Możesz to wyjaśnić?
Nie jestem mordercą.
Zobaczymy, co powie ława.
Bruce nie był silny emocjonalnie.
FBI odizolowało go od rodziny i przyjaciół.
Stracił reputację.
Wydawało się, że przestaje być taki jak dawniej.
Najpierw zauważyłem, że przestał
rozśmieszać innych i angażować się w kontakty.
Stał się wycofany.
ZDROWIE PSYCHICZNE
POPADŁ W DEPRESJĘ
Przyznał, że pije i źle sypia.
Miał też nawet jakiś problem z terapeutą,
z którym się spotykał.
CORAZ WIĘCEJ ZABURZEŃ PROBLEMY PSYCHICZNE
Jego adwokat wystawił mu zakaz zbliżania się.
Miał mroczną stronę, której wielu nie widziało.
Mam przerażające przeczucie, że…
zostałem wybrany, by złożyć krwawą ofiarę.
FBI MOŻE WYKORZYSTAĆ
DIABŁA
NIEWINNY
FBI może wykorzystać najbardziej niewinny moment czy zdarzenie
i obrócić je w coś, co wygląda jak dzieło samego diabła.
Nie mam w sobie ducha zabójcy, ale to nie ma znaczenia.
Tęsknię za czasami…
w których ludzie mówili, że jestem normalny bez ironii.
Za czasami, gdy czułem, że to, co robimy,
jest godne i uczciwe.
Przeszłość kształtuje naszą przyszłość.
Moja została zbudowana
na kłamstwach, szaleństwie i depresji.
Zejdź niżej.
Jak najniżej.
A potem kop w nieskończoność.
Tam znajdziesz mnie.
Moją psychikę.
Sam.
Jak daleko nie pójdę, jestem sam.
Numer alarmowy hrabstwa Frederick. Adres wypadku?
Military Road.
Jak się pani nazywa?
Diane Ivins.
Diane, w czym problem? Opowiedz mi, co się stało.
Znalazłam mojego męża na podłodze w łazience.
Jest nieprzytomny.
Szybko oddycha, jest lepki.
Znalazłam
wcześniej kieliszek wina.
Nie wiem, czy pił, wstał i upadł,
czy wypił za dużo.
Wysyłam karetkę na pomoc.
Chcesz, żebym został z tobą na linii?
Nie, poradzę sobie.
Bruce Ivins, genialny mikrobi…
We wtorek Ivins zmarł z powodu przedawkowania.
Najgorsza nierozwiązana sprawa terrorystyczna.
Śmierć Bruce'a Ivinsa…
Był socjopatą z urojeniami.
…historię chorób psychicznych.
Sam się o to prosił.
Jedno z najbardziej skomplikowanych śledztw…
Miał okazję, motyw i środki, by zostać wąglikowym zamachowcem z 2001 roku.
Dobry wieczór.
6 SIERPNIA 2008 R.
6 LAT, 9 MIESIĘCY I 19 DNI OD PIERWSZEGO KONTAKTU
Ze względu na interes publiczny związany z tą sprawą,
a także zainteresowanie opinii publicznej śmiercią
doktora Bruce'a Edwarda Ivinsa,
jesteśmy dziś zmuszeni wykonać nadzwyczajny krok
i przedstawić nasze wnioski.
Jesteśmy pewni,
że dr Ivins był jedyną osobą odpowiedzialną za te ataki.
Jak to możliwe, że człowiek w takim stanie umysłu
mógł oszukiwać FBI
przez tak długi czas?
Władze prowadzą dochodzenie,
czy Ivins wypuścił wąglika, by przetestować szczepionkę,
nad którą pracował w Fort Detrick.
Jesteś pewien, że to Bruce?
Oczywiście. Bez cienia wątpliwości.
Bruce martwił się, że jego życiowa praca
poświęcona badaniom nad wąglikiem dobiegnie końca.
Nagle dochodzi do ataków wąglikiem,
FDA szybko zatwierdza partię szczepionek,
a Bruce dostaje najwyższą nagrodę, jaką może dostać cywil
w wojsku za pracę nad wąglikiem.
Nie.
Jest odpowiedzialny za pięć morderstw.
Na ile jesteś pewien, że Bruce był winny?
Nie jestem pewien, czy wysłał listy.
To nie taka sprawa morderstwa,
w której jest plama krwi i można powiedzieć:
„Bez wątpienia należy do tej osoby. Była obecna na miejscu zbrodni”.
W przypadku wąglika i DNA
zakładamy, że podejrzany musiał być
w pobliżu kolby.
To sprawa poszlakowa.
Nie ma prostego rozwiązania.
Można przyglądać się jednemu jej aspektowi
w oderwaniu od całości.
Ale to tak jakby oglądać Mona Lisę przez słomkę.
Lepiej się cofnąć i zobaczyć całość.
Przełożony Jeffrey Adamovicz mówi, że Ivins wiedział, że jest podejrzany.
Jeśli sprawa jest zamknięta i brakuje dowodów,
by wskazać, że to on był winny,
to znaczy, że sprawca wciąż jest wolny.
Sądzę, że FBI było pod ogromną presją polityczną,
żeby rozwiązać tę sprawę.
Ale było jasne, że spory zostały przetworzone w taki sposób,
żeby ich cechy nie były zgodne
z tymi, które wytwarzamy.
Nie sądzę, żeby Bruce ani ktokolwiek inny w instytucie
wiedział, jak to zrobić.
I to do dziś nie daje mi spokoju w tej sprawie.
Bruce mówił, że nie wiedział, jak wyhodować przetrwalniki.
Ale gdy spytałem czołowego naukowca,
ile zna osób, które potrafią wyhodować spory,
odpowiedział:
„Sześć albo osiem”.
Bruce był jednym z pierwszych.
Choć FBI uważa sprawę za rozwiązaną,
adwokat rodziny Ivinsów twierdzi, że są w błędzie.
Dowody nie wiążą Ivinsa bezpośrednio z listami z wąglikiem,
ale podejrzany nie żyje,
więc rząd nie musi niczego udowadniać.
Byłem bardzo rozczarowany FBI,
bo było jeszcze wiele do odkrycia,
ale oni zamknęli sprawę i zniszczyli dowody.
Prawie wszystkie spory i próbki zostały zniszczone,
więc nie ma szans, by ponownie przyjrzeć się sprawie.
Śledztwo w sprawie wąglika.
Główny podejrzany popełnił samobójstwo.
Ekipy mediów otaczają dom wdowy…
Gdy dowiedziałem się, że popełnił samobójstwo,
wiele o tym myślałem.
Widziałem, co FBI zrobiło ze Stevenem Hatfillem.
Presja, której go poddali,
żeby go złamać…
Często przesypiał cały dzień,
bo był przygnębiony i zaniepokojony tym śledztwem.
GŁOS ŻONY BRUCE'A
Bardzo stresowało go to, że był ścigany przez FBI.
Wyobrażam sobie.
Czułam, że nie może tego dłużej znosić.
Bruce mówił, że grozili jego rodzinie,
próbowali skłonić dzieci do zeznań przeciwko niemu.
Może wysłał te listy, a może nie.
Ale to z powodu presji ze strony FBI Bruce popełnił samobójstwo.
Ciężko mi słyszeć,
że oskarża się nas o doprowadzenie go do samobójstwa.
Zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy, żeby chronić jego
i resztę społeczeństwa,
a jednocześnie śledzić każdy jego ruch,
bo byliśmy przekonani, że to on stał za atakami wąglikiem.
Śledztwo w sprawie wąglika
to najdroższe przedsięwzięcie w historii FBI.
Agencja wydała ponad 10 milionów dolarów…
W ciągu ostatnich siedmiu lat prześledzili 50 000 tropów
na sześciu kontynentach,
przeprowadzili ponad 9000 przesłuchań
i wydali 6000 wezwań do ławy przysięgłych.
Nigdy nie odpuszczali.
Co może kogoś skłonić do wysłania wąglika
i zabicia niewinnych?
Przecież te listy
nie dotarły do Toma Brokawa ani senatora Daschle'a.
Kim są ci, którzy zachorowali?
Pan Stevens na Florydzie.
Ludzie, którzy otworzyli listy w NBC.
Zamknijmy…
Ludzie, którzy pracowali w budynku senatu Harta.
Ludzie mieli z nim kontakt, bo wykonywali swoje obowiązki
pracownika poczty.
Dostarczyliśmy kopie dokumentów sądowych, które opisują…
Gdy usłyszałam o konferencji prasowej,
pomyślałam, że muszę tam być.
Mam pocztową odznakę prasową.
Wpuścili mnie.
Mówił pan…
Jakie znaczenie miał doktor Hatfill? Dlaczego FBI zgubiło trop?
Proszę powiedzieć więcej o spotkaniu z rodziną…
Mam pytanie.
- Z tyłu. - Chciałabym spytać kontrolera pocztowego,
czy zamierzacie okazać jakieś wsparcie pracownikom poczty,
którzy zachorowali, czy to już koniec?
Dziś rano wysłaliśmy list od poczmistrza generalnego
do wszystkich pracowników poczty.
Byłam zbulwersowana, że tak nas zlekceważyli
i wciąż nas lekceważą.
Czy jest w planach jakieś spotkanie,
na którym moglibyśmy poznać streszczenie sprawy i zadać swoje pytania?
Będziemy odpowiadać na pytania
w miarę, jak będą do nas spływały.
Proszę pamiętać, że mamy 700 000 pracowników w całym kraju.
Nazwę Brentwood zmieniono
na Zakład Przetwórstwa i Dystrybucji imienia Josepha P. Curseena Juniora
i Thomasa Morrisa Juniora.
To piękny hołd.
Nie mogę powstrzymać goryczy
ani nienawiści.
Oczywiście, że ten człowiek miał problemy
i coś z nim było nie w porządku.
Wszyscy jesteśmy ze sobą powiązani…
więc ofiarą padli niewinni ludzie.
Współczuję mu, jeśli to zrobił, że jego umysł go do tego doprowadził.
Oczywiście samobójstwo jest straszne,
Ale gdy dowiedziałam się, że człowiek, który być może zabił pięć osób,
już nie żyje… Czy to okropne, że to powiem?
Ulżyło mi, że już go nie ma.
Wybacz, Boże.
Ich nazwiska na budynku
to dla nas świadectwo tego, co się stało.
I…
Przepraszam.
Ale…
Przepraszam.
Myślę, że różni ludzie…
wynoszą z tego różne lekcje.
Myślę, że wciąż uczymy się na podstawie tego doświadczenia.
Pracownicy Brentwood złożyli pozew zbiorowy
przeciwko poczcie.
Pracownicy twierdzili, że urzędnicy wiedzieli, że w ich budynku jest wąglik.
Piekło mnie w gardle i nie mogłam przełykać.
Ledwo mogłam jeść. Ciągle wymiotowałam.
Ciężko mi się oddychało. Bolało mnie gardło.
Czuję się, jakby nas zdradzono.
Sprawę umorzono.
Stephen Hatfill pozwał rząd Stanów Zjednoczonych za naruszenie prywatności.
Nie ma dowodów, które związałyby go z atakami
i nigdy nie został oskarżony.
Oto nagranie z zeznaniem Johna Ashcrofta.
Urzędnicy Departamentu Sprawiedliwości
mogli zasugerować, że dr Hatfill pasuje do profilu wąglikowego zabójcy?
Nie wiem.
Nie wie pan, czy ujawnianie takich informacji było właściwe?
Nie wiem.
Czy to sprawiedliwe wobec doktora?
Nie wiem.
Otrzymał ugodę wysokości 5,8 miliona dolarów.
Jakie macie dowody?
Na przykład czy macie taśmę, która została użyta na kopercie,
którą znaleziono u niego?
Eksperci z Narodowej Akademii Nauk uznali,
że „nie da się dojść do ostatecznego wniosku
na temat pochodzenia wąglika”.
FBI twierdzi, że „sama nauka rzadko rozwiązuje śledztwo”.
Udało wam się go połączyć ze skrzynkami w Princeton?
Macie paragon za paliwo?
Nie mamy dowodów, o których pani mówi.
Mówił pan…
Może pan powiedzieć więcej o panującym sceptycyzmie?
To normalne?
Dochodzenie zostało oficjalnie zamknięte 19 lutego 2010 roku.
Napisy: Zofia Sław