Downloaded from YTS.MX
Bu sabah Free Solo'nun Alex Honnold'u
Official YIFY movies site: YTS.MX
Amazon'un derinliklerinde "Tepui" adında keşfedilmemiş kaya oluşumuna tırmanacak.
Bu süreçte ekiple çalıştım,
yolculuklarını gözlemledim. Yanlarında bilim insanı Bruce Means'i götürdüler,
kendisi tepuilerin biyoçeşitliliğe büyük katkı sağladığına inanıyor.
Burayı saklı kalmış Galapagos'a benzetti, birçok keşfedilmemiş tür ihtiva ediyor
ve bunların korunmasını istiyor.
Tüm bu tepuilerin, neredeyse hepsinin, yaklaşık 305 metre yüksekliğine erişen
dik yamaçları var ve bunların hiçbirinde yeni türler için keşif yapılmamış.
Bence birçok insan ormanın içinde
çılgın yükseklikte kuleler olduğunu öğrendiğinde çok şaşırıyor.
Burası efsanevi bir yer gibi, anlatabildim mi?
Uydurabileceklerinizden çok daha çılgınca şeyler mevcut
ve bunlar gerçekten varlar.
İlk tırmanışı yapmak gerçekten de modern zamanın keşfi
çünkü içinde bulunduğumuz durumda
insan eli değmemiş bir kayaya dokunuyorsunuz.
Ve dolayısıyla neyle karşılaşacağınızı bilmiyorsunuz.
Korkuyu dizginlemeli, belirsizliği dizginlemelisiniz
ve tam manasıyla bilinmezliğe adım atarken sakin kalmalısınız.
Güney Amerika'nın muhteşem kalbine, tepuilere doğru keşif yolundayız.
DOKTOR BRUCE MEANS BİYOLOG
Buraya daha önce Bruce'la gelmiştim.
En son buraya geldiğimde...
MARK SYNNOTT KEŞİF LİDERİ
...yıl 2006'ydi. Yani 15 sene olmuş
ve o zamandan beri buraya geri gelmeye çalışıyorum.
Bruce'la burada ilk keşif gezimizi yaptığımızda
onun bilime olan tutkusuna tanık oldum.
Gezilerden birinde dokuz yeni tür keşfettiğini biliyorum.
"Vay...!" dedim. Bu... Bu yaptığı,
resmen bu koca bölgeyi kurtarmak için tek başına işe koyulmuş,
yeni türler bulup sınıflandırarak, dünyaya buranın korunması gereken
ve eşi benzeri olmayan bir biyoçeşitlilik noktası olduğunu kanıtlamaya çalışıyor.
Ama kendisi neredeyse 80 yaşında.
Ve çalışmasını tamamlamak için henüz hiç gidemediği
son bir yer var...
...yamacın satıhlarında yükseklerde...
Ben de Alex Honnold'u aradım.
Alex dünyadaki en cesur tırmanıcılardan biri,
hatta dünyadaki en cesur tırmanıcı olabilir.
Ona yapmaya çalışacağımız şeyi söyledim. Alex, Bruce'u yamaca çıkarma
fikrine bayıldı, Alex hallederiz kafasına sahip bir insandır.
Ve bunu gerçekleştirmek istiyor.
Ünlü bir biyolog, harika bir ekip,
harika amacı olan bir yolculuk bu.
ALEX HONNOLD PROFESYONEL TIRMANICI
Yani, bu kırk yılda bir karşınıza çıkar.
Hayatım boyunca hep bunu yapmak istemişimdir.
Bu yolculukta benim görevim, yamaca başarıyla tırmanmamızı sağlamak.
Ve özellikle de yanımızda 80 yaşında bir adam olduğunu düşününce
bu konuda oldukça dikkatli olacağız
ama çok korkutucu olacak.
Burası 1219 metre, bizi 1143 metreden götüreceğim,
-yamaç sathına en yakın kısım bu veya... -Ama o dediğin dikey olarak 210 metre?
-Bruce bu sana uyar mı? -Tabii.
Numune toplayabilirim.
Türleri bulduğunu kanıtlaman için müzede sergilenmesi lazım
ayrıca bu türlerden DNA almam lazım.
FUCO PISANI TIRMANICI & BİYOLOG
Bir de bu küçük bölgeyi çözmeleri lazım, değil mi?
-Evet. -Küçük.
-Seni zirveye ulaştırabilirsek... -Evet. O zaman öğreniriz.
...tam inceleme yapabilirsin.
En iyi senaryoda, yamacın sathı çok dik olur
ve halat, çekül gibi serbest şekilde sallanır.
Onu yukarı sepet çeker gibi çekeriz,
yani küçük bir sandalyede oturur,
yamaçtan yukarı çekilirken, manzarayı seyredip yeni türler arar.
Tamam ama ya halat sarkmazsa?
O zaman doğaçlama yapacağız.
Çok şükür ki yanında tırmanıcı var, çözeriz, tamam mı?
Evet, Honnold var ama sorun şu ki
dünden razı olsa da Honnold tek başına Bruce'u yukarı çekemez.
Evet, bu yüzden ekip var.
-Yardım lazım olacak. -Evet, doğru diyor.
Tırmanış amacımız, Amazon ormanının derinliklerinde yer alıyor.
Karşımızdaki manzara böyle. Elli altı kilometrelik orman yürüyüşü.
İyi gidiyorsun Bruce, devam.
Ormanda Bruce'la birlikte olmak, çevremizdeki çeşitliliğin
kıymetini anlamak için harika bir fırsat.
Her şeyin arkasındaki hikâyeyi biliyor.
Bakın! Şurada. Muhteşem değil mi?
Âdeta herkesi tanıyan biriyle partiye gitmek gibi.
Şöyle gibi "Bu çocuk o kızla çıkıyordu, sonra onlar takıldı,
"sonra da şuradaki..." Tüm ilişkileri biliyor.
Ormandaki karmaşık ilişki ağını idrak etmeye başladıkça
süreç daha da merak uyandıran bir hâle geliyor.
Burada güzel bir şey var.
Örümcekler yırtıcı canlılardır, genelde birbirlerini yerler.
Bu yüzden yalnız yaşarlar.
Ama bazıları koloni hâlinde yaşar. Bu tür de onlardan biri. Çok güzel.
Vay.
Doğaya olan tutkusu bana çok ilham veriyor.
Sadece biyolog olarak değil, insan olarak da ilham veriyor.
Onunla keşif gezisinde olmaktan şeref duyuyorum.
Bu keşif gezisi, Güney Amerika'daki çalışmalarımın zirvesi niteliğinde.
Hikâyem, çocukken doğaya verdiğim değerle
ve her şeyin anlamını merak etmemle başladı.
Dokuz, 10 yaşlarında evrime karşı büyük ilgi duymaya başladım.
Kertenkele, yılan, tarantula, akrep yakalayıp
onları kavanoza koyardım.
Harika. Kuyruğunun ucu sarı, görüyor musunuz?
Tırmanıyor.
Ve tüm bunlar nihayetinde beni bu muhteşem yere getirdi...
-Hayır, atlama. -...sonra tepuilere âşık oldum.
Atlama. İşte böyle.
Tepuiler, gökyüzündeki ada gibidir.
Milyonlarca yıl önce, Güney Amerika ve Afrika birleştiğinde
Afrika'daki kumtaşıyla kaynaşarak
oluşmuş olmaları muhtemel.
Bu keşif gezisi, tepuilerin yamaç satıhlarını inceleyip
orada eşsiz flora ve fauna olup olmadığına bakacak ilk keşif gezisi.
Umuyorum ki bu bölgedeki
tür zenginliğini incelemek, iktidar liderlerini
ve Guyana halkını
bu muhteşem ve çok güzel yeri korumaya teşvik eder.
Bu keşifle hayali gerçek oluyor.
Bu gezi, kendisinin en büyük eseri olabilir.
Bu harika. Vay.
Otuz üç tepui keşif gezisi yapmış. Ama hiç yamaç üzerinde olmamış.
Bunu yapmak için buradayız, Bruce'u tepuinin zirvesine çıkarmak,
yeni türler aramak, onları sınıflandırmak
ve bilim insanlarının henüz keşfetmediği dünyanın bu eşsiz bölgesinde
nelerin var olduğunu bulmak amacımız.
ALTINCI GÜN
Hey Troy, bugün hava nasıl?
Bugün hava çok iyi değil ama çok da kötü değil.
Fena değil.
-Yani... Devam edebilir miyiz? -Evet.
-Sorun yok mu? -Sorun yok.
Tepuilere erişmek için ormanda yürümek
enteresan bir tecrübe çünkü yağmur ormanından başlıyorsunuz
ve aslında doğa yürüyüşü yapıyorsunuz, köklerden atlayıp, akarsu geçiyorsunuz.
Ve tepuilere, yamaç satıhlarına yaklaştıkça
yolculuk her geçen gün daha da zorlaşıyor
çünkü arazi dikleşiyor ve bitki örtüsü fazlalaşıyor.
Yol boyunca nizami şekilde artıyor.
"Gittikçe kötüleşiyor. Gittikçe kötüleşiyor!" diyorsunuz.
Bu ormanlarda çamur ve neme karşı
tutunma savaşı veriyorsunuz. Çok zor.
Biraz yorucu olmaya başladı.
Bugün sanırım...
altı saattir yürüyorum.
Bruce için biraz endişeleniyorum
çünkü arazi dikleşiyor ve karmaşık hâle geliyor.
Bruce hepimizin beklediğinden daha yavaş hareket ediyor.
Daha zor hareket ediyor. Bence kendisi bile
bu kadar zorlanıyor olmasına şaşırdı.
İyi misin Bruce?
-İyiyim. -İyi misin?
-Evet. -Tamam.
Bunu becerebilecek miyiz diye endişelenmemek elde değil.
Yola devam!
-Double Drop'a sadece dört gün kaldı. -Evet.
Sonra çetrefilli kısma geleceğiz.
ONUNCU GÜN
Dikkat et, yavaş ol.
Bruce için çok zorlayıcı olacak.
En dik kısma geldi. O yüzden emniyet kemerini taktı
ve Mark da belki onu ipe bağlayacak.
Bir açıdan kolay sayılabilir
ama bir açıdan da düşerseniz ölme ihtimaliniz var, yani...
Akawaio halkı tahtadan merdiven yapmış.
Teker teker.
-Evet, basamakların arası çok açık. -Evet, görüyorum.
Benim için sorunlardan biri bu... Dizlerimi bükmek.
Evet, yaptığımı görüyorum.
Bakalım şimdi.
Harikasın Bruce. Çok az kaldı. Şampiyon sensin.
Hey.
Çok büyük çaba sarf ettin.
Şimdi bir 10 dakika daha çamurun içinde kayarak yürüyeceksin.
Çamura yine razıyım.
Biraz eziyetli, bir ızdırap çekiyorsunuz
ama gördüğünüz karşılık
gerçekten aklınızı başınızdan alıyor.
ANA KAMP DOUBLE DROP ŞELALESİ
Bayıldım! Suya girmek için sabırsızlanıyorum.
-Double Drop'a hoş geldiniz! -Vay canına.
Bu Bruce için çok büyük bir andı.
Dünya'da en çok sevdiği yerlerden birinin burası olduğunu biliyorum.
Buraya gelmenin hayalinin parçası olduğunu da biliyorum.
Burası da benim beş yıldızlı otelim!
Burası dünyada gittiğim en vahşi,
el değmemiş, uzak ve güzel yer.
Buraya bir kez daha gelebildiğime inanamıyorum.
Harika bir andı ama aynı zamanda
hiçbir şeyin olmadığı bir yerin derinliklerine doğru iyice ilerliyorduk
ve korkutucu bir derecede yolculuğa kendimizi kaptırmıştık.
Seçtiğimiz yaklaşıma bakıyor ve düşünüyordum,
"Bruce'un bu arazide ilerlemesini nasıl sağlayacağız biz?"
Tanrım.
Ne oldu Mark?
Wei-Assipu var.
Çok... tehlikeli görünüyor.
Oraya tırmanmak hiç kolay olmayacak.
Hele ki 80 yaşında birini yukarı çıkarmak.
ON BİRİNCİ GÜN
Tüm taşıyıcılar Bruce'un...
FUCO PISANI TIRMANICI & BİYOLOG
...kurbağa, kertenkele, yılan ve örümcek yakalamasına yardım ediyor.
Kampta çılgın anlar yaşanıyor.
Büyük bir tarantula bulmuşsun.
Kuş Yiyen Goliath Örümceği, dünyanın en büyük örümceği.
Dünyanın bu bölgesinde
hayvan ve bitki alemi kataloğu tamamlanmış değil.
Bu yılan salyangoz yiyor.
Ve yeni türler keşfettikçe buranın çok önemli bir
biyoçeşitlilik noktası olduğunu da öğreniyoruz.
Yapbozun son parçası
tepui yamaçlarının sathında nelerin yaşadığını keşfetmek.
Ulaşması o kadar güç bir yer ki
bilim insanları buraları keşfedemedi.
Bruce'a yamacın sathına çıkacağına söz verdim
ama bunun nasıl olacağını bilmiyorum.
Muhtemelen teknik
ve stratejinin karışımı sonucu olacak. Ama şu noktada
esas zorluk, 80 yaşında birinin ormanı yürüyerek aşması.
Bruce'un ne kadar hırpalandığını görünce Alex, Fuco ve ben
"Vay." dedik.
Ve anladık ki
yamaç sathının başlangıcına ulaşmamız
beklediğimizden çok daha uzun sürecekti.
Şöyle yapacağız, bir günde katedeceğimiz mesafeyi
yarıya indireceğiz.
Yani bu yeni plana göre süreç iki katına çıkacak.
Ama yok, Bruce yolun yarısını gider,
biz yolun tamamını gideriz.
Böylece yamaç sathının ağırlığının...
Böl ve yönet stratejisi uygulayabiliriz.
Evet, mecburen...
Akşam yemeğinde bunu konuşalım.
-Evet, bence de. Evet. -Çünkü hem ekipmanın
ve tırmanış ekibinin aynı programa uyması gerekiyor.
Bruce kendi temposunda ilerler, işler yolunda gider.
En büyük korkum, fiziksel kapasitemin keşif gezisine
engel olması veya bizi yavaşlatması. Beni rahatsız ediyor, endişelendiriyor.
Şöyle bir şey yapabiliriz, biz taşıyıcılarla birlikte,
elimizde kesicilerle birlikte ilerleriz,
yamaç sathının başlangıcına kadar olan kısmındaki araziyi açarız,
bu esnada Bruce Double Drop'ta kendi işleriyle ilgilenir.
Yol açılmış olur sonra ya geri dönüp
Bruce'la biraz zaman geçiririz
-ya da tırmanışa başlarız. -Tamam.
-Bruce bize yetişmiş olur. -Mantıklı.
Bence çoğunluk açısından bakınca kampı ikiye bölmek daha mantıklı.
BRIAN IRWIN EKİP DOKTORU
Çünkü birincil önceliğimiz güvenlik olmalı.
Siz ne isterseniz ben ona tamamım. Hiçbir şey için bastırmam.
Tek ufak bir adım bile benim için kafi
çünkü ormanda yalnız başıma olmayı seviyorum
ve bunu yıllardır yapıyorum. Ama 80 yaşındayım, neredeyse 80'i vurdum.
Dün düştüğümde az kalsın bir yerlerimi kırıyordum.
-Ve... -Bunu sıfıra indirmeliyiz.
-Evet. -Bu...
Bence hepimiz ekibin bölünmesi ve senin kendi hızında
gitmende hemfikiriz. Harika olacak.
Bu kadar.
İlerideki birkaç gün için planımız hazır.
-Evet. -Güzel. Haydi yatalım.
-Evet. -Uyuman lazım.
Yarın büyük bir gün olacak.
-Tamam. -Haydi toparlanalım.
Benim yaptığım araştırmaya alfa seviye bilim denebilir.
Doğanın içine giriyorum ve bulabileceğim şeyleri arıyorum.
Yamaçta bilim adına
yeni bir şey bulursak muhteşem bir sürpriz olur.
Beni yamaç sathına çıkarması için Mark ve Alex Honnold'dan
daha iyi iki kişi bulamazdım.
ON İKİNCİ GÜN
Görüşürüz çocuklar.
-Tamam, yukarıda görüşürüz. -Tamam.
-Tamam. Haydi. -En sonunda
yamaç sathına ulaşacağımız gün geldi diye umuyorum.
Tam bir bilinmezlik. Kimse oraya çıkmadı.
Bugün keşif gezisi için çok büyük ve önemli bir gün.
Amerikan yerlileri bu ormanın uzmanı.
Bu arazide ilerlemede çok başarılılar.
Diğer bir yanda ise bizim ekibimiz var
ve biz ormanda yürümeyi bile bilmiyoruz.
Ormanda yönümü bulamıyorum. Gittiğimiz yeri bilmiyorum.
Planları var. Tasavvur ettikleri planı uygulasınlar.
Şuradaki turuncu bölgeyi görüyor musunuz?
Evet.
-Solda. -Solda.
-Evet. -Amaç oraya ulaşmak.
Tamam.
FRANKLIN GEORGE AKAWAIO REHBER
Sırtı görmek ister misiniz?
-Gidişine bak! -Güle güle drone.
Bulunduğumuz yerden yamacın sathını gördük
ve nereden tırmanacağımızı planlamaya başladık.
Daha aşağıya inebilirim.
Evet, böyle dönen yer sırtta yer alan orman.
Bu tarafa ve sağ tarafa doğru ilerliyor.
Hem aşağıda hem de bu tarafta.
Bruce'un yanında kesmek gerekecek.
Çok uzunmuş dostum.
Turunculuk boyunca uzanan ormanlık alana baksana.
-Güneşle birlikte görüyor musun? -Evet. Bahsettiğimiz
kaya parçası o. Belki geçit vardır.
-Şöyle bir görebiliyoruz. -Evet.
Aşina olacağımız coğrafi özellikleri görünce
nasıl bir yol izleyeceğimizi kafamızda oturttuk.
Başardık!
Uzaktan bakınca küçük bir ada gibi görünüyor
ama yamaç sathına ulaşmak inanılmaz şekilde karmaşık.
Böyle kalın, derin turba yosun tabakası
hayal edin.
Boşluklara dikkat edin.
İncecik bir kütük üstünde dengede duruyorsunuz
ve kayarsanız derin bir yarığın içine düşersiniz.
Bruce'u buradan nasıl geçireceğimizi bilmiyorum.
Burası bayağı zorlayıcı.
Aşmak zorunda kaldığım en zorlayıcı bölge bu.
Bruce'un işini kolaylaştıracaksak testereden daha fazlası lazım.
-Ya da helikopter. -Evet.
Bir anda orman açıldı ve karşımıza taştan bir duvar çıktı.
Vay...
-Dostum bu acayip! -Felaket bir şey.
Acayipti. Acayipti ama artık ormanın derinliklerindeydik
ve bu noktada yamaç sathına tırmanma vakti gelmişti.
Bugün başımıza gelenlerden sonra Bruce'un bunu aşması
bana imkânsız geliyor.
Daha önce yaptığım her şeyden öteydi bu.
Evet. Sorun var yani.
ORMANDAKİ KAMP
Tanrım!
Bugün kesinlikle...
...çok yorucuydu çünkü tüm gün yukarı tırmandım.
Evet. Endişeliyim Bruce. İçimden bir his...
BRIAN IRWIN EKİP DOKTORU
...zorlarsak, hayatını tehlikeye atarız diyor.
Aman.
Mark'ın ne diyeceğini beklesek olur mu?
Tabii ki, bence bunun ekibin ortak kararı olması gerekiyor.
-Ama benim fikrim... -Seninki...
-Bu yolculuk... -...sen tıpçısın.
...hayatını tehlikeye atmaya değmez
ve artık riski düşüremeyeceğimiz
bir bölgeye doğru ilerliyoruz.
-Mark. -Mark.
Merhaba Bruce, sesini duymak güzel. Nasılsın? Biraz yorgun gibisin.
Senden haber bekliyordum
benim oraya gelmemle alakalı görüşünü öğrenmek isterim.
Evet, pekâlâ,
sizinle aramızda kalan arazi
oldukça zorlayıcı
ve tehlikeli, bana kalırsa
seni buraya çıkarmaya çalışmak güvenli olmaz.
Yaralanmandan endişe duyuyoruz. Bu yaşanırsa...
seni buradan götürmenin yolu yok. Tamam.
Anlıyorum. Bu beni üzdü ama keşif gezisinin başarılı olabilmesi
benim ve diğerlerinin ciddi şekilde yaralanmamasına bağlı.
Siz yamaçta yükselerek numune toplamaya devam edebilirsiniz.
Yani bulduklarınızı toplarsınız, özellikle de Fuco
çünkü o herpetofaunayı oldukça iyi biliyor,
benim için toplar, poşetlersiniz.
Buraya döndüğünüzde tüm numune toplama işi bitmiş olur.
Stefania türünden size bir çizim göndereceğim,
bu tür bilime daha çok yeni ve onu bulmanız çok olası.
Yani satıhta ve zirvede bulup bulabileceğiniz her şeyin
keşif gezimize büyük faydası olacak. Ben orada olmasam bile.
Tamamdır Bruce. Şanslı Stefania'yı bulmak için elimden geleni yapacağım.
Harika, Fuco. Bunu yapsa yapsa sen yaparsın.
Tamam.
Tepuinin eteklerinde Stefania cinsinin
birçok yeni türünü buldum.
Teorime göre tepuinin zirvesinde evrim geçirmiş
yeni bir tür Stefania bulacağız.
Ekibi yarı yolda bırakmış gibi hissediyorum.
Çünkü bunu kendim yapmak istiyordum ama tavsiyelerine saygı duydum.
Umarım bu sayede eve sağ salim dönerim.
SATIHTAKİ KAMP
Tanrım. Vay...
Çok uzun bir süre sonra ilk defa bulutlar yükseldi.
Gökkuşağı!
Tanrım, bunu görmek çektiklerimize değer.
-Mavilik görmek hoşuna gitti mi? -En sağlam manzara.
Gökkuşağı!
Manzara insanın nefesini kesiyor.
Dağlarda tanık olduğum en muhteşem manzara.
Tırmanışa hazırlanıyoruz. Sonunda başlıyoruz.
-Fuco, taşıyıcılar bunu getirdi. -Bir bakayım.
Bu... Aradığımız kurbağanın çizimi mi?
Evet.
-Vay. -Vay, çok havalıymış.
Bu, Bruce'un satıhta aramamızı istediği kurbağa.
Stefania'nın yeni türü...
-Kulağa... -...Wei-Assipu'nun zirvesinde.
Biyoloji alanında bir derecede uzmanlığım mevcut.
Yani, buradayken Bruce'un gözü olma sorumluluğu bende.
Tırmanışa başlıyoruz.
Kaskı takma zamanı.
Kemeri taktık. Toparlandık. Evet, harika.
Tamam. Tırmanıyoruz.
Çıkıyoruz.
Bu yamaca daha önce hiç tırmanılmadı.
Planımız, rotayı yamaca tırmanırken oluşturmak.
SATIHTAKİ KAMP
Yaklaşık 240 metre sonra bir çıkıntı var, oraya kamp kurabileceğimizi umuyoruz.
Oradan, zirve platosuna kadar ilerleyeceğiz...
ÇIKINTADAKİ KAMP
...bu sırada da kurbağa ve diğer yaratıkları arayacağız.
ZİRVE PLATOSU
Biraz daha yukarıda yatay bir çatlak var,
orası sağlam olabilir.
Tekinsiz bir durumla karşılaşırsanız bana söyleyin.
Evet. Bu biraz tekinsiz.
Tamam.
-Burası epey gevşek. -Evet, öyle görünüyor.
Evet. Taşın bazı açılardan hem sağlam
hem de gevşek olması çok enteresan.
Dikkatli olmak lazım.
İlk tırmanışta mutlaka gevşek taşlar olacaktır.
Bunlardan çok düştü, biliyor musun?
Yeni bir rotaya öncülük ederken karşılaşacağınız
en büyük tehlike bu muhtemelen. Kocaman şeylerden bahsediyoruz,
otobüs büyüklüğünde kayalar söz konusu.
Tırmanırken böyle bir şey düşerse sizi kesinlikle öldürebilir.
Neye güveneceğinizi bilmiyorsunuz.
-Beni iyi izle Fuco. -Tamamdır, gözüm sende.
Bunlar gevşek...
Pekâlâ!
Evet.
Tamam!
-Zor oldu. -Evet.
-İlk kısım tamam. -...çok soğuk.
İyi iş çıkardık!
Vay. Ne taraftan çıktıklarını söylediler mi?
Herhâlde tam ortadan çıkıyorlar.
Bu manzarayı tepeden çekilmiş uydu fotoğraflarında görmüştüm
ama burada olmak
havadan yapılmış tüm çekimlerden çok daha nefes kesici.
Yamaçta bitkilerin yetiştiği çıkıntılar, başka şekiller,
çatlaklar ve yarıklar olması
beni çok heyecanlandırıyor. Benim ilgilendiğim hayvanların
bu noktalarda yaşıyor olması kuvvetle muhtemel.
Fuco, Mark ve Alex yamaçta kurbağa veya kertenkele gibi
hayvanlar bulabilirse bu muhteşem bir keşif olur.
Sebebini gördüğünüz üzere kimse bu yamaçta inceleme yapmadı.
Wei-Assipu zirvesinde bizzat numune toplayamayacağım için
üzgün olsam da meslektaşlarımın benim yerime bunu yapıyor olmasından
çok mutluyum
ve ben de bir haftayı kendi başıma
bu cennette geçireceğim,
bu alanda görülen organizmaları inceleyeceğim.
Muhtemelen bir hafta boyunca burada geceleri etrafı dolaşıp
sevdiğim yaratıkları inceleyeceğim ve fotoğraflarını çekeceğim.
Arama bölgemiz, orman kampımdan tepuinin zirvesine kadar uzanıyor.
Bu alan henüz keşfedilmemiş türlerle dolu.
Bu küçük kurbağa gibi bir canlıyı daha önce hiç görmedim.
İşte karşımızda yeni bir tür.
-Çok havalı. Tebrikler. -Evet.
Bu, bölgenin biyoçeşitlilik kataloğuna yeni bir ekleme olacak
ve nihai olarak da bölgenin korunmasına faydası olabilir.
Çok güzel. Saha biyoloğunun hayali.
-Nasıl görünüyor? -Çılgınca!
Tırmanışta genel olarak en zorlayıcı unsurlardan biri
bilinmeze duyulan korku.
İşin özü, zorluklarla karşılaştıkça
zihninizi kontrol altında tutabilmek.
İlk tırmanışlar bu tecrübenin pekiştirilmiş hâlidir
çünkü ilk kez tırmanışlarda nerede ne olduğunuzu bilmezsiniz,
tepenizde her şey olabilir. Ne olacağını kim bilebilir ki?
Burada bekliyoruz, Mark tırmanıyor,
bu, tırmanışın en zor noktası olabilir. Büyük çatıya gidiyor.
ÇATI
Çatı, yamacın sathından sarkan parçadır.
ALTMIŞ METRE
Bu rotamızda yaklaşık 60 metre yukarıda ve ulaşmanın kolay bir yolu yok.
Beni izle.
İzliyorum.
Çatı hiç iyi durumda değil.
Durum vahim.
Burada olsaydın ne yapardın diye düşünüyorum. Ama emin değilim.
En iyi olduğunu düşündüğün şeyi yapman lazım ama...
Esas mesele, çatının neresine ekipmanı sokabilirsin?
Çatının içinde bir çatlak var ama acayip ince,
varla yok arası, biz de o bölgede olmak istiyoruz, orada.
Buraya gelip baksan iyi olur.
Tamam, bana uyar.
Alex halatı aldı, sonra bir baktık
tembel hayvan gibi sallanıyor,
Hepimiz "Yapacak herhâlde." dedik.
Evet Mark. Başlıyorum. En zor nokta burası.
Tamam, gözüm sende!
-Çok iyi Alex! -Evet!
Hayatımda gördüğüm en etkileyici
tırmanış hareketlerinden birini yaptı, orada, ilk tırmanışta,
çok zor şartlarda çatıdan sallandı.
Ve bu yaptığı
tüm rotanın anahtarı oldu, bizi çatıdan kurtardı,
mükemmel konuma getirdi ve oradan devam ettik.
Evet, dostum. Çok iyi iş çıkardın!
Şimdi ben ne... gideceğim?
Halat ve ekipmanınız olması demek, güvendesiniz demek değildir.
Yukarıdasınız,
Guyana'nın ücra bir köşesinde uzak bir yamaç sathındasınız.
Yaralanırsanız
kurtarılma veya yardım alma şansınız yok.
Aşağıda durum nasıl Fuco?
Bir şey mi koptu?
Ekipmanı sen mi bıraktın yoksa düştün mü?
-Düştüm. -Tamam. İyi.
Kayganmış.
Her şeyin güvenli olduğundan emin olmanız lazım.
Böyle bir konumda tırmanış yapmak korkutucu,
kendinizi Dağcı'nın bir sahnesinde gibi hissediyorsunuz.
İşte bu Fuco!
Campeador.
Vay, Alex'in yaptığına bak.
Bu... ne kadar çıkıntılı olduğuna inanamıyorum.
-Resmen... -Epey çıkıntılı.
...satha dokuzla 12 metre mesafedesin.
Bu noktadan daha 180 metre kayalık tırmanacağız ki
çıkıntıya ulaşalım ve orada gece için kamp kuralım.
YÜZ SEKSEN METRE
Maalesef bu keşif gezisi
muhtemelen ormanda yürüyerek yaptığım
sonuncu olacak.
Ormanın içinde yavaşça yürümeyi severim, yosunlara bakarım,
böcek görür müyüm diye bakınırım, hızlı yürürsem göremeyeceğim
hayvanları görmüş olurum. Ve daha bir dakika önce
bu ufaklık karşıma çıktı. Bu bir kara kurbağası.
Kara kurbağaları, kurbağadır ama her kurbağa, kara kurbağası değildir.
Sevilmeyecek şey mi bu?
Ancak bu kadar el değmemiş olabilir.
Bildiğim kadarıyla buraya sadece biz ayak bastık. Doğa vahşi, uzak
ve ancak bu kadar güzel olabilirdi.
Sadece sessiz olup sevmek istiyorum.
Tadını çıkarmak.
Bu gezegenden ayrılacağım... bir süre sonra.
Ve burayı özleyeceğim.
Öyle.
Bilinmeze doğru gidiyorum. Şu an bulutun içindeyiz
o yüzden her şey ıslak, talihsiz oldu,
böyle tırmanmak da zor oluyor çünkü halatlar da ıslandı.
Ama devam edeceğiz, bakalım durum nasıl ilerleyecek.
Bugünkü en zor kıvrım buydu.
Çok iyi Alex!
Evet. Keyif gezisine çıkmış gibi hissetmenizi istiyorum.
Fuco'yla halat kontrolündeyiz.
Fuco, Mark'ı çekiyor. Bakalım... Onu görebilecek miyiz?
Evet, orada.
Bu acayip bulut örtüsünden çıkarak tırmanıyor.
Sanırım bu yüzden bunlara bulut ormanı deniyor.
Üzerimizde uzanan satıh...
Göreceğiz işte. Enteresan duruyor.
Tanrım. Bildiğin Jenga oynuyoruz.
Taş!
-Biraz korkutucu, Fuco. -Evet, farkındayım.
Çıkıntıya ulaşmak için dönmem gereken bir kenar vardı
ve tutacağım yerlerin neredeyse hepsi elimde kalıyordu.
Zor ve korkutucu olan kısmı ise
bunları düşmeden yerinden çıkarmaktı.
Tamam Fuco, devam ediyorum.
İşte bu!
Burası çadır kuracağım nokta.
-Ne haber? -Çok korkunçtu.
Evet. Başardık...! Çıkıntıdayız.
Bir, iki, üç! Çek.
Tamam, bunun altında.
Üç!
Hava kararıyor, biz hâlâ koca koca çantaları çekiyoruz.
-Çok eşya var. -Bir, iki, üç!
Şimdi işler biyoloji açısından ilgi çekici hâle gelecek
çünkü kurbağa arayacağım.
Satıhtaki kampımızı kuruyoruz.
Yamacın zirvesine giden yolculukta kalacağımız yeni evimize
yerleşmeye çalışıyoruz işte.
Yarınki plana göre bu yoldan devam edeceğiz,
karşıya geçip zirveye ulaşmaya çalışacağız
ve sizi temin ederim, çok çılgın bir macera olacak.
Keşif, yarın keşif yapacağız.
Bilim için keşif yapacağız. Doktor Bruce Means'in yerine
o kurbağayı bulmamız lazım. Kolay olmayacak.
ÇIKINTIDAKİ KAMP
Good Morning America sunucusu Michael Strahan'a keşifle ilgili
gelişmelerden haber veriyoruz.
ON DÖRDÜNCÜ GÜN
Keşfin ilerleyişi ve yaptıklarımızı
uydu telefonuyla söylüyoruz.
Bu tecrübeyi yaşarken dünyayla paylaşabilmek çok güzel.
Merhaba Alex. Nasılsın dostum? Durumlar nasıl?
Merhaba, harika gidiyor. Bu dev tepuinin büyük bir kısmını başarıyla tırmandık.
Zirveye bağlanan büyük bir çıkıntıya erişmeyi başardık.
Yani her şey harika gidiyor.
Bruce hakkında talihsiz haberler aldım.
Ne oldu? Ve tabii en önemlisi, o iyi mi?
Yamaç sathı güzergâhında kurduğumuz kampta kaldı.
Onun kaldığı kampla telsiz aracılığıyla iletişim kuruyoruz.
Anlaşıldı. Buradayım.
Ben çok iyiyim.
Hem dünyanın biyoçeşitliliğini arttıran muhteşem, heyecan verici ve egzotik
yeni türler keşfediyoruz, böylece bu bölgenin
önemli biyoçeşitlilik noktası olduğuna da dikkat çekiyoruz.
Bu bir ekip çalışması. Henüz bitmiş değil.
Araştırma devam ediyor ve ben çok mutluyum. Tamam.
Anlattıkların inanılmaz şeyler.
Zirveye giden son yokuşta dikkatli olun, tamam mı?
Arkanızdayız.
Bitki örtüsünün olduğu yüksek kesimler
çok ıslaktır,
kurbağa ve diğer hayvanların temel yaşam alanıdır.
Yamaçlarda endemik yaşayan omurgalı bir hayvan bulmak
olağanüstü ve muhteşem bir keşif olur.
Tehlikeli görünüyor.
Şuradaki küçük tünelden gideceğim. Bu hizadan geçeceğim.
Bence işin özü yamacın derinliğine yakın kalmakta.
Bu ne ürkütücü, tüyler ürpertici şey. Tarantula şehri.
Bazı noktalar vardı, geçmesi mümkün olmayan çalılar bürümüştü,
geçebilmek için onları koparmak gerekiyordu.
Ve en sonunda Wei-Assipu zirve platosuna geldik.
ZİRVE PLATOSU
Tanrım.
Burası acayip görünüyor.
Şu ağaca bak, Dr. Seuss kitaplarından fırlamış gibi.
Bruce zirveye çıkamadığı için ömrünü verdiği araştırmayı bitirmesine
yardım edip, yeni kurbağa türü aramak bizim vazifemiz oldu.
Platodayız, en yüksek noktada değiliz
ama zirveye geldik sayılır.
Gözünüzü dört açın. Kurbağalı bölgedeyiz.
İşte şimdi havanın iyi olması lazımdı
çünkü sığınacak yerimiz yoktu, açık alandaydık ama tabii ki...
bir anda tepuinin öbür tarafından bulutlar gelmeye başladı.
Yine sis altında kaldık.
Hiçbir şey göremiyorduk, yağmur yağmaya başlamıştı.
Olamaz.
Üşüdün mü? Gel buraya otur Fuco.
Hipotermi geçirecektim. Mark'la bir poncho'nun içine girdik,
kayanın altına sığındık.
İki erkek, böyle bir yerde, bir poncho'nun içinde.
Burada... Zirvede sıcak kalmaya çalışıyorlar.
Evet, zirvede beklediğimiz görkem bu değil.
Kurbağayı bulamadık, ben de sucuk gibi ıslandım.
Kurbağa arıyoruz.
Samanlıkta iğne aramak gibi bir şey bu.
Bruce kurbağaları anında buluyor ama o kadar kolay değil.
Kurbağanın sesini duysan bile bulmak çok zor.
Sesi şuradaki ağaçlardan geliyor.
-Olabilir. -Evet.
Aklıma daha ziyade bromeliadlara bakmak geldi
çünkü kurbağaların saklanması için uygun bir bitki. Ama orada da bulamadım.
-Ben... Vay... -Ne oldu?
Yaratıklar var!
-Ne tür? -İribaş!
-Yakalamışsın. -Yakaladım.
Tanrım. İribaş buldum.
Yani, belli ki burada bir yerde kurbağa var.
Hey Bruce. Ben Mark. Duyuyor musun?
Merhaba Mark. Neredesiniz? Zirveye çıktınız mı? Tamam.
Zirveye çıktık. Platodayız.
İçi iribaşla dolu bir su birikintisi bulduk.
Harika. Çok heyecanlandım.
Bulduklarınız enteresan olacak.
Yakalayıp, poşetlerseniz, buraya geri döndüğünüzde
numune toplama işini bitirmiş oluruz.
Dikkatli olun. Tamam.
Tamamdır, hallederiz. Tekrar haber veririz. Olur mu? Tamam.
Amacımız, Bruce'u yamacın zirvesine çıkarmaktı.
Durum beklediğimiz gibi plana göre ilerlemedi.
Ama tırmanışı biz yaptık.
Daha önce hiç tırmanılmamış bir tepuiye ilk tırmanışı yaptık.
Zirveye ulaştık, yukarıdan numune aldık
ve yeni tür olma ihtimali olan iribaşları Bruce'a götürdük.
Bunun için buraya gelmiştik. Benim için çok önemli olan buydu
çünkü başka bölgelerde neler olduğunu gördüm,
ağaçların kesilmesi ve madencilik gibi.
Ve bence insanları burayı, buranın ne kadar büyülü olduğunu bilirse
doğayı korurlar.
-Merhaba çocuklar. Merhaba. -Merhaba!
-Merhaba. -Merhaba!
Seni görmek güzel.
-Çak bir beşlik. -Nasılsın?
Üstünü kirletme. Çok ıslandım.
Merhaba dostum.
-Gel bakalım. -Nasılsın?
-Tanrım. -Zafiyet geçiriyorum...
On kilo vermiş gibi duruyorsun.
-Hey Bruce! -Fuco!
Sanırım yakaladık.
-Vay. Bakalım ne bulmuşsunuz. -Seni görmek güzel.
Bilmukabele.
Bu keşif gezisinde zirveden numune toplama çok başarılı oldu.
Tüm numuneler toplandı, zirveden başlayıp
Double Drop'a kadar olan kısmı halletmemiz gerekiyordu
ve bunu layıkıyla yaptık. Keşke ben de orada sizinle olabilseydim.
Gönlümde bu vardı. Ama siz yaptınız, bizim için yaptınız.
Bruce'un biyolojiye tutkusu var, bunu herkese bulaştırıyor.
Önemli bir şey yaptığımızı düşünüyorum, yeni türler toplamak,
onları incelemek, DNA örneği almak
ve tabii daha önce kimsenin görmediği bir şeyi görmek.
Bilimle epey yol katettik ama dünyayı anlama hususunda
hâlâ üst katmanları eşeliyoruz.
Tepuiler bu gezegendeki özel yerler.
Hayatımın, kalbimin, kariyerimin bir parçası,
dolayısıyla bu gezi bana en büyük hediyelerden biriydi.
Daha fazla yapmak isterim.
Ama yapamasam da hayatımın en mühim olayı bu olmuş olacak.
BRUCE'UN NUMUNELERİNİN DNA ANALİZİ
SADECE BU GEZİDE BEŞ YENİ TÜR KEŞFEDİLDİĞİNİ ONAYLADI.
BUGÜN AMAZON YAĞMUR ORMANLARINDA HÂLÂ KEŞFEDİLMEMİŞ SAYISIZ BİTKİ
VE HAYVAN TÜRLERİ MEVCUT...
ANCAK KORUNMAZLARSA BİZ VARLIKLARINI ÖĞRENMEDEN YOK OLACAKLAR
DÜNYAMIZA IŞIK TUTAN VE KORUYAN KÂŞİFLERİ NATIONAL GEOGRAPHIC SOCIETY'NİN
NASIL DESTEKLEDİĞİNİ NATGEO.COM/IMPACT'TEN ÖĞRENİN
KÂŞİFLER TELAFİ AMAÇLI KARBON KREDİSİ SATIN ALMIŞTIR
Alt yazı çevirmeni: Azra Özay