1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:10,969 --> 00:00:14,597
13,8 MILIARDA LAT TEMU

4
00:00:15,098 --> 00:00:19,853
Po Wielkim Wybuchu
wszechświat wypełnił się kosmiczną zupą

5
00:00:19,936 --> 00:00:22,689
złożoną z wodoru i helu.

6
00:00:25,692 --> 00:00:28,403
Po pewnym czasie atomy wodoru i helu

7
00:00:28,486 --> 00:00:31,573
zaczęły łączyć się ze sobą
i tak powstały gwiazdy.

8
00:00:35,410 --> 00:00:38,496
A gwiazdy prawdopodobnie
pogrupowały się w galaktyki.

9
00:00:39,622 --> 00:00:42,292
To było tak zwane pierwsze światło.

10
00:00:44,878 --> 00:00:49,799
Chcemy zobaczyć pierwsze światło,
pierwsze galaktyki w naszym wszechświecie.

11
00:00:49,883 --> 00:00:54,304
To w tej odległej przeszłości
wszystko miało swój początek.

12
00:00:57,932 --> 00:01:01,436
Gdy patrzymy na niebo,
widzimy tylko gwiazdy Drogi Mlecznej.

13
00:01:01,936 --> 00:01:03,480
Reszta to ciemność.

14
00:01:04,314 --> 00:01:06,024
Nie mieliśmy technologii,

15
00:01:06,107 --> 00:01:09,235
która pozwoliłaby nam
zobaczyć początek wszechświata.

16
00:01:10,695 --> 00:01:12,906
Żeby spojrzeć w przeszłość

17
00:01:12,989 --> 00:01:15,533
i zobaczyć to pierwsze światło,

18
00:01:15,617 --> 00:01:19,329
potrzebujemy najbardziej złożonego
teleskopu w historii.

19
00:01:19,913 --> 00:01:24,000
Teleskop Webba
to najbardziej ryzykowna misja NASA.

20
00:01:24,084 --> 00:01:26,711
Ta misja okaże się
technologicznym przełomem

21
00:01:26,795 --> 00:01:28,797
albo druzgocącą porażką.

22
00:01:29,297 --> 00:01:33,843
Wysyłamy w kosmos ogromny teleskop.
Półtora miliona kilometrów stąd.

23
00:01:34,344 --> 00:01:36,763
Tysiąc rzeczy może się posypać.

24
00:01:37,764 --> 00:01:41,810
Do tej pory żadna misja
nie miała tylu punktów krytycznych.

25
00:01:41,893 --> 00:01:45,355
Wolę nie myśleć, co się stanie,
jeśli nam się nie uda.

26
00:01:47,607 --> 00:01:49,234
To przerażająca myśl.

27
00:01:49,317 --> 00:01:54,197
Każdy wzięty inżynier kosmiczny,
który uważa, że szczęście nie gra tu roli,

28
00:01:54,280 --> 00:01:56,032
jest naiwny albo kłamie.

29
00:02:07,168 --> 00:02:11,422
Te pierwsze zdjęcia przybliżą nas
do poznania odpowiedzi na wiele pytań.

30
00:02:11,506 --> 00:02:12,924
„Skąd się wzięliśmy?”

31
00:02:13,550 --> 00:02:15,051
„Jak się tu znaleźliśmy?”

32
00:02:15,593 --> 00:02:16,803
„Czy jesteśmy sami?”

33
00:02:17,303 --> 00:02:18,972
To nasza historia.

34
00:02:19,055 --> 00:02:22,183
- Cała historia.
- Na jednym zdjęciu.

35
00:02:22,851 --> 00:02:24,060
Nie mam wątpliwości,

36
00:02:24,144 --> 00:02:28,356
że ten teleskop to przełom
w poszukiwaniu życia poza Ziemią.

37
00:02:28,940 --> 00:02:30,984
Wszechświat jest ogromny.

38
00:02:31,067 --> 00:02:34,028
Gdzieś na pewno
kryje się inna forma życia.

39
00:02:34,904 --> 00:02:37,198
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba

40
00:02:37,282 --> 00:02:40,994
radykalnie odmieni
nasze pojmowanie wszechświata.

41
00:03:05,185 --> 00:03:07,103
Do miasta zawitał nowy teleskop.

42
00:03:07,604 --> 00:03:09,981
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba,

43
00:03:10,064 --> 00:03:12,400
nazwany po drugim administratorze NASA,

44
00:03:12,483 --> 00:03:14,569
wkrótce stanie się rzeczywistością.

45
00:03:16,154 --> 00:03:19,532
Wystartuje z portu kosmicznego
w Gujanie Francuskiej,

46
00:03:19,616 --> 00:03:22,660
by podkreślić,
że nie jest to tylko misja NASA.

47
00:03:22,744 --> 00:03:27,540
To również przedsięwzięcie Europejskiej
i Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej.

48
00:03:28,249 --> 00:03:30,793
25 GRUDNIA 2021 ROKU

49
00:03:32,420 --> 00:03:35,465
Projekt trwa już 30 lat
i pochłonął 10 mld dolarów.

50
00:03:35,548 --> 00:03:38,092
Nie obyło się bez kontrowersji.

51
00:03:38,176 --> 00:03:40,303
Niepowodzenia, problemy budżetowe.

52
00:03:40,386 --> 00:03:42,889
Kongres chciał nawet
skasować cały projekt.

53
00:03:48,186 --> 00:03:50,188
Wysłanie teleskopu Webba w kosmos

54
00:03:50,271 --> 00:03:53,149
to decydujący moment dla NASA.

55
00:03:53,233 --> 00:03:56,903
Jeśli coś pójdzie nie tak,
dziesięć miliardów dolarów

56
00:03:56,986 --> 00:04:00,490
i ponad dwie dekady pracy pójdą w piach.

57
00:04:00,573 --> 00:04:01,407
Jak leci?

58
00:04:01,491 --> 00:04:02,533
- A u ciebie?
- OK.

59
00:04:02,617 --> 00:04:06,788
Thomas Zurbuchen to dyrektor naukowy NASA.

60
00:04:06,871 --> 00:04:09,958
Znany również jako Doktor Z.

61
00:04:10,041 --> 00:04:11,209
Nadszedł ten dzień.

62
00:04:12,001 --> 00:04:15,964
Projekt pochłonął wiele lat,
pracowało nad nim mnóstwo osób.

63
00:04:16,047 --> 00:04:18,091
Teraz od startu dzielą nas minuty.

64
00:04:18,174 --> 00:04:21,094
Teleskop jest zamontowany na rakiecie.

65
00:04:21,177 --> 00:04:26,266
Pracowało nad nim
ponad dziesięć tysięcy osób.

66
00:04:26,349 --> 00:04:30,061
Dzięki temu teleskopowi
spełnią się ich marzenia.

67
00:04:30,144 --> 00:04:34,065
Tysiące naukowców, nawet ci,
którzy jeszcze nie przyszli na świat,

68
00:04:34,148 --> 00:04:36,109
wykorzystają te dane do badań.

69
00:04:36,192 --> 00:04:41,197
Wszyscy czekają z nami
na odliczanie do startu rakiety.

70
00:04:42,198 --> 00:04:43,866
Wszystkie systemy gotowe.

71
00:04:44,450 --> 00:04:46,411
Trzydzieści sekund do startu.

72
00:04:46,911 --> 00:04:51,249
To najtrudniejsza misja w historii NASA.

73
00:04:52,125 --> 00:04:55,837
Mieliśmy problemy z produkcją,
planowaniem, systemami.

74
00:04:55,920 --> 00:04:57,005
Problemy z ludźmi.

75
00:04:57,797 --> 00:05:00,049
Czasami traciłem nadzieję.

76
00:05:00,133 --> 00:05:01,759
Gotowi do odliczania.

77
00:05:02,343 --> 00:05:04,971
Dziesięć, dziewięć, osiem…

78
00:05:05,054 --> 00:05:08,057
Webb to naukowy odpowiednik
programu Apollo.

79
00:05:09,142 --> 00:05:12,895
To wyjątkowo trudna misja,
niemal niemożliwa do wykonania.

80
00:05:13,771 --> 00:05:15,440
A i tak się jej podjęliśmy.

81
00:05:15,523 --> 00:05:19,068
…trzy, dwa, jeden, start!

82
00:05:27,994 --> 00:05:31,539
TRZY MIESIĄCE WCZEŚNIEJ

83
00:05:37,795 --> 00:05:41,299
CENTRUM LOTÓW KOSMICZNYCH IM. GODDARDA
GREENBELT, MARYLAND

84
00:05:42,425 --> 00:05:45,136
Droga do startu była wyjątkowo długa.

85
00:05:45,928 --> 00:05:48,389
Pracuję nad tym projektem od 15 lat.

86
00:05:49,098 --> 00:05:52,852
Istotną częścią mojej tożsamości

87
00:05:52,935 --> 00:05:54,395
jest moja praca.

88
00:05:54,479 --> 00:05:57,023
Kocham ją, to moja pasja.
Dlatego to robię.

89
00:05:57,690 --> 00:06:00,818
Wolę nie myśleć, co się stanie,
jeśli nam się nie uda.

90
00:06:00,902 --> 00:06:04,739
Poświęciłam temu całą moją karierę.

91
00:06:04,822 --> 00:06:06,657
To przerażająca myśl.

92
00:06:09,535 --> 00:06:11,913
Już w wieku sześciu czy siedmiu lat

93
00:06:11,996 --> 00:06:15,458
postanowiłam, że chcę zostać astronomką.

94
00:06:17,335 --> 00:06:22,173
Dorastałam na wsi w Arkansas.
Na małej farmie pośrodku niczego.

95
00:06:22,799 --> 00:06:25,051
W okolicy nie było świateł miasta.

96
00:06:25,134 --> 00:06:27,595
Było bardzo ciemno. Niebo było piękne.

97
00:06:27,678 --> 00:06:31,599
Już jako mała dziewczynka
byłam zafascynowana nocnym niebem.

98
00:06:37,230 --> 00:06:41,692
START TELESKOPU HUBBLE’A
24 KWIETNIA 1990 ROKU

99
00:06:41,776 --> 00:06:45,154
Byłam w czwartej lub piątek klasie,
musiałam to zobaczyć.

100
00:06:45,780 --> 00:06:48,074
Otrzymaliśmy zgodę,

101
00:06:48,157 --> 00:06:51,953
by zwolnić przednie zaczepy.

102
00:06:53,955 --> 00:06:58,584
Oba panele słoneczne
rozwijają się poprawnie.

103
00:06:59,502 --> 00:07:00,461
Bardzo dobrze.

104
00:07:06,384 --> 00:07:09,679
Chcę życzyć teleskopowi Hubble’a
wspaniałych przygód.

105
00:07:09,762 --> 00:07:12,932
Oby rozwikłał
niejedną tajemnicę wszechświata.

106
00:07:14,392 --> 00:07:17,603
Postanowili skierować teleskop
na pusty fragment nieba.

107
00:07:18,563 --> 00:07:20,565
Chcieli zobaczyć, co się wydarzy.

108
00:07:30,366 --> 00:07:32,994
Pamiętam, że jak cała reszta świata

109
00:07:33,077 --> 00:07:36,497
byłam zdumiona tym, co zobaczyłam.

110
00:07:40,501 --> 00:07:44,297
Ten pusty fragment nieba
był wypełniony tysiącami galaktyk.

111
00:07:46,215 --> 00:07:49,552
Dopiero wtedy po raz pierwszy
zdaliśmy sobie sprawę,

112
00:07:50,344 --> 00:07:52,847
jak stary jest wszechświat.

113
00:07:55,683 --> 00:07:58,186
To taka sztuczka z wykorzystaniem fizyki.

114
00:07:58,936 --> 00:08:04,150
Za pomocą tych ogromnych teleskopów
możemy dosłownie spojrzeć w przeszłość.

115
00:08:06,235 --> 00:08:08,321
Teleskopy są jak wehikuły czasu.

116
00:08:08,404 --> 00:08:12,158
Pozwalają nam zobaczyć
wersję wszechświata z przeszłości.

117
00:08:12,658 --> 00:08:16,454
Brzmi jak science fiction,
ale to wszystko przez to,

118
00:08:16,537 --> 00:08:19,540
że światło potrzebuje czasu,
by do nas dotrzeć.

119
00:08:20,208 --> 00:08:25,338
Gdy patrzysz na latarnię uliczną,
jej światło potrzebuje ułamka sekundy,

120
00:08:25,421 --> 00:08:27,423
by dotrzeć do twojego oka.

121
00:08:27,924 --> 00:08:30,843
Światło słoneczne
dociera do Ziemi po 8 minutach.

122
00:08:30,927 --> 00:08:33,971
Wyobraźcie sobie to w skali wszechświata.

123
00:08:34,055 --> 00:08:36,057
Jeśli obiekt znajduje się dalej,

124
00:08:36,140 --> 00:08:38,809
jego światło dotrze do teleskopu później.

125
00:08:38,893 --> 00:08:41,938
Dosłownie widzimy przeszłość.

126
00:08:44,732 --> 00:08:49,111
Już teleskop Hubble’a
pozwolił nam spojrzeć w przeszłość.

127
00:08:49,195 --> 00:08:52,657
Pokazał nam bardzo stare
oraz bardzo młode galaktyki.

128
00:08:53,282 --> 00:08:56,118
Ale… brakuje nam początku.

129
00:08:56,202 --> 00:08:59,247
Nie mamy pierwszej części
pierwszego rozdziału

130
00:08:59,330 --> 00:09:02,500
tej liczącej 13,8 miliarda lat
historii wszechświata.

131
00:09:03,000 --> 00:09:07,505
Chcemy spojrzeć w bezkres kosmosu,
cofnąć się do samego początku,

132
00:09:07,588 --> 00:09:09,882
by znaleźć odpowiedzi na wiele pytań.

133
00:09:09,966 --> 00:09:13,469
„Jak powstały i jak powstają galaktyki?”

134
00:09:14,554 --> 00:09:18,224
„Czy poza Układem Słonecznym
istnieją planety zdatne do życia?”

135
00:09:18,849 --> 00:09:21,602
„Czy życie istnieje tylko na Ziemi?”

136
00:09:21,686 --> 00:09:26,065
Teleskop Hubble’a i ziemskie obserwatoria
były ważnym punktem wyjścia.

137
00:09:26,148 --> 00:09:27,942
Ale musimy działać dalej.

138
00:09:28,025 --> 00:09:30,403
Teleskop Kosmiczny Nowej Generacji,

139
00:09:31,153 --> 00:09:32,738
w skrócie NGST,

140
00:09:32,822 --> 00:09:35,491
będzie naszym kolejnym krokiem.

141
00:09:38,995 --> 00:09:42,415
Tak wyglądały początki
Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.

142
00:09:47,753 --> 00:09:49,672
Teleskop Webba to przełom.

143
00:09:50,172 --> 00:09:52,091
Niesamowity skok technologiczny.

144
00:09:52,174 --> 00:09:56,178
Wprowadziliśmy mnóstwo ulepszeń
na wszystkich płaszczyznach.

145
00:09:57,096 --> 00:09:59,724
To matka wszystkich teleskopów.

146
00:10:01,058 --> 00:10:04,979
Żeby to osiągnąć,
potrzebowaliśmy dziesięciu cudów.

147
00:10:05,062 --> 00:10:08,608
Musieliśmy stworzyć
zupełnie nowe technologie.

148
00:10:09,317 --> 00:10:15,448
Potrzebowaliśmy nowych instrumentów,
nowej elektroniki do ustawienia luster.

149
00:10:15,948 --> 00:10:16,907
Dziesięć cudów.

150
00:10:18,200 --> 00:10:19,994
Najważniejsze pytanie brzmi:

151
00:10:20,077 --> 00:10:22,496
„Ile macie punktów krytycznych?”.

152
00:10:22,580 --> 00:10:26,500
Punkt krytyczny to warunek,
który musi zostać spełniony,

153
00:10:27,293 --> 00:10:31,589
bo bez niego polegnie cała misja.

154
00:10:32,423 --> 00:10:35,384
Mamy potwierdzenie,
że spadochron się otworzył.

155
00:10:35,468 --> 00:10:37,845
Łazik wytraca prędkość.

156
00:10:38,429 --> 00:10:41,182
Lądowanie na Marsie
ma 80–90 takich punktów.

157
00:10:41,682 --> 00:10:44,310
To były nasze najtrudniejsze misje.

158
00:10:44,810 --> 00:10:46,854
U Webba mamy ich 3–4 razy więcej.

159
00:10:48,147 --> 00:10:49,899
Coś pięknego, Mike. Naprawdę.

160
00:10:49,982 --> 00:10:52,902
Wbili flagę, widać gwiazdy i paski.

161
00:10:54,153 --> 00:10:57,615
Mamy więcej punktów krytycznych
niż misja Apollo.

162
00:10:59,492 --> 00:11:00,451
PUNKTY KRYTYCZNE

163
00:11:00,534 --> 00:11:02,370
Ile mamy ich w sumie?

164
00:11:02,953 --> 00:11:05,623
Odpowiedź brzmi: 344.

165
00:11:06,374 --> 00:11:10,002
Jeszcze żadna misja nie miała
tylu punktów krytycznych.

166
00:11:11,295 --> 00:11:15,341
To właściwie
niemożliwy do zrealizowania projekt.

167
00:11:22,264 --> 00:11:28,104
GŁÓWNY INŻYNIER MISJI

168
00:11:29,355 --> 00:11:32,900
W tej branży jest wiele niewiadomych.
Dobrze o tym wiemy.

169
00:11:33,901 --> 00:11:37,405
W końcu wszystko spadnie na moje barki.

170
00:11:38,406 --> 00:11:42,201
Trzeba podjąć najlepszą decyzję
na podstawie dostępnych danych,

171
00:11:42,284 --> 00:11:43,536
ale jednocześnie…

172
00:11:44,328 --> 00:11:47,289
niektóre decyzje
niosą ze sobą pewne ryzyko.

173
00:11:52,169 --> 00:11:53,754
- Cat?
- Tak?

174
00:11:55,840 --> 00:11:57,466
Rozchmurz się trochę.

175
00:11:57,967 --> 00:12:01,220
Zajmuję się tą misją od 24 lat.

176
00:12:01,721 --> 00:12:04,849
To w pewnym sensie moje dziecko.

177
00:12:05,516 --> 00:12:10,146
Moje pociechy w kółko słuchają
o Kosmicznym Teleskopie Jamesa Webba,

178
00:12:10,229 --> 00:12:12,314
odkąd miały kilka lat.

179
00:12:13,023 --> 00:12:16,026
Mój syn ma już 30 lat, a córka 28.

180
00:12:17,111 --> 00:12:20,239
Zawsze jest obawa,
że jeśli coś pójdzie nie tak,

181
00:12:20,322 --> 00:12:24,160
to prasa, politycy i cała reszta

182
00:12:24,243 --> 00:12:26,120
zmieszają cię z błotem.

183
00:12:26,203 --> 00:12:29,373
Martwi się wszystkim.
To rodzinna przypadłość.

184
00:12:29,457 --> 00:12:31,542
Każdy Menzel martwi się o wszystko.

185
00:12:32,126 --> 00:12:33,753
W nocy prawie nie śpi.

186
00:12:33,836 --> 00:12:37,882
To przez te wszystkie punkty krytyczne,
które mogą się posypać.

187
00:12:37,965 --> 00:12:40,050
Bardzo się tym przejmujesz.

188
00:12:40,134 --> 00:12:43,345
No pewnie. Podobnie jak cały zespół.

189
00:12:43,429 --> 00:12:46,390
Dlatego tak bardzo się na nich skupiamy.

190
00:12:51,103 --> 00:12:53,272
Mam tu pierwsze projekty

191
00:12:53,355 --> 00:12:56,942
Teleskopu Kosmicznego Nowej Generacji.

192
00:12:57,943 --> 00:13:01,322
Im większe jest zwierciadło,
tym więcej światła zbiera.

193
00:13:01,405 --> 00:13:05,159
Żeby zobaczyć pierwsze światło,
potrzebujemy ogromnego lustra.

194
00:13:05,242 --> 00:13:09,288
Braliśmy pod uwagę pięć projektów.
To jeden z pierwszych.

195
00:13:09,997 --> 00:13:12,041
Diabeł tkwi w szczegółach.

196
00:13:12,124 --> 00:13:16,670
Dopiero w szczegółowych
opracowaniach technicznych

197
00:13:16,754 --> 00:13:19,340
możemy zauważyć poszczególne problemy.

198
00:13:19,423 --> 00:13:21,175
Od razu widać,

199
00:13:21,258 --> 00:13:25,429
że średnica zwierciadła
jest większa niż średnica rakiety.

200
00:13:25,513 --> 00:13:27,139
Lustro trzeba złożyć.

201
00:13:27,223 --> 00:13:31,477
Był pomysł, by umieścić
segmenty lustra jedno na drugim.

202
00:13:31,560 --> 00:13:33,270
Jak płyty winylowe.

203
00:13:33,354 --> 00:13:35,523
Wpadliśmy na pomysł,

204
00:13:35,606 --> 00:13:39,944
żeby zamontować segmenty lustra
na składanych skrzydłach.

205
00:13:40,027 --> 00:13:41,403
Na tym właśnie stanęło.

206
00:13:41,487 --> 00:13:44,198
Projekt został zatwierdzony w 2008 roku.

207
00:13:44,782 --> 00:13:48,327
Wtedy teleskop zaczął nabierać
obecnego kształtu.

208
00:13:54,375 --> 00:13:56,335
Nie jest to najwierniejszy model,

209
00:13:56,418 --> 00:13:58,796
ale wystarczy, by pokazać, jak działa.

210
00:13:58,879 --> 00:14:03,133
Tutaj mamy główne zwierciadło.
Światło gwiazd odbija się od niego,

211
00:14:03,217 --> 00:14:05,719
wędruje do zwierciadła wtórnego

212
00:14:05,803 --> 00:14:09,682
i trafia do tego czarnego elementu
w kształcie piramidy.

213
00:14:09,765 --> 00:14:13,018
Następnie trafia tutaj,
do instrumentów naukowych.

214
00:14:13,102 --> 00:14:14,937
Do aparatów i spektrometrów.

215
00:14:16,981 --> 00:14:19,525
Wybaczcie, klej trochę puścił.

216
00:14:19,608 --> 00:14:22,278
Ten element to osłona przeciwsłoneczna.

217
00:14:28,325 --> 00:14:32,204
Osłona blokuje dopływ światła
ze Słońca, Ziemi i Księżyca.

218
00:14:33,038 --> 00:14:35,583
Teleskop nie może się nagrzać.

219
00:14:35,666 --> 00:14:39,753
Nie może świecić mocniej od gwiazd,
które obserwuje.

220
00:14:40,921 --> 00:14:44,592
Z 344 punktów krytycznych misji

221
00:14:44,675 --> 00:14:48,304
225 z nich dotyczy rozłożenia
osłony przeciwsłonecznej.

222
00:14:49,221 --> 00:14:52,474
Nigdy czegoś takiego nie robiliśmy.

223
00:14:53,976 --> 00:14:59,523
Zaczynamy od dużych paneli,
które widzimy po bokach.

224
00:14:59,607 --> 00:15:02,443
Najpierw rozkładamy jeden, a potem drugi.

225
00:15:02,526 --> 00:15:05,613
To w nich mieści się
złożona osłona przeciwsłoneczna.

226
00:15:06,906 --> 00:15:11,577
Następnie skomplikowany system
linek i silniczków

227
00:15:11,660 --> 00:15:15,456
rozciąga osłonę na wszystkie strony.

228
00:15:17,166 --> 00:15:20,461
Naciągamy każdą z pięciu warstw po kolei,

229
00:15:20,544 --> 00:15:24,673
by nadać im odpowiedni kształt
i ułożyć je odpowiednio względem siebie.

230
00:15:25,382 --> 00:15:27,885
Mamy 34 punkty krytyczne,

231
00:15:27,968 --> 00:15:31,013
które dotyczą naciągania
pięciu warstw osłony.

232
00:15:31,096 --> 00:15:35,893
Warstwa druga. Na trzy, dwa, jeden…

233
00:15:39,855 --> 00:15:42,983
To, co wyróżnia tę osłonę słoneczną

234
00:15:43,067 --> 00:15:45,277
na tle wszystkich innych,

235
00:15:45,361 --> 00:15:47,363
to fakt, że jest bardzo delikatna.

236
00:15:48,572 --> 00:15:50,532
Nie jest zrobiona z metalu.

237
00:15:51,075 --> 00:15:53,577
Przypomina raczej złożony parasol.

238
00:15:54,995 --> 00:15:57,748
Przeprowadziliśmy trzy testy.

239
00:15:57,831 --> 00:16:01,293
Podczas składania
osłona trochę się zniszczyła.

240
00:16:02,378 --> 00:16:07,216
Uszkodziliśmy osłonę do tego stopnia,
że musieliśmy przestać.

241
00:16:07,299 --> 00:16:09,802
Skończyliśmy ze zbędnymi testami.

242
00:16:11,595 --> 00:16:14,390
Mamy do czynienia z dużą osłoną,

243
00:16:15,265 --> 00:16:17,476
z kilometrami kabli.

244
00:16:17,559 --> 00:16:21,188
W stanie nieważkości
wszytko może się poplątać.

245
00:16:22,022 --> 00:16:24,024
Tysiąc rzeczy może pójść źle.

246
00:16:25,567 --> 00:16:26,944
Przetestujemy osłonę,

247
00:16:27,528 --> 00:16:28,612
złożymy ją,

248
00:16:29,196 --> 00:16:30,489
zapakujemy w rakietę,

249
00:16:30,572 --> 00:16:34,702
a potem rozłożymy ją w kosmosie
kompletnie zdalnie.

250
00:16:34,785 --> 00:16:37,246
Nikt wcześniej czegoś takiego nie zrobił.

251
00:16:40,958 --> 00:16:45,754
Czternaście dni po starcie
postawimy skrzydła zwierciadła głównego.

252
00:16:46,964 --> 00:16:51,427
Mamy dziesięć punktów krytycznych,
które dotyczą głównego zwierciadła.

253
00:16:51,510 --> 00:16:52,845
Po pięć na skrzydło.

254
00:16:58,267 --> 00:17:02,354
Podzielenie lustra na 18 segmentów
było dobrym pomysłem.

255
00:17:03,897 --> 00:17:05,899
Każdy element jest ruchomy.

256
00:17:06,734 --> 00:17:09,862
Dzięki temu możemy
ustawić każdy sześciokąt

257
00:17:09,945 --> 00:17:13,032
i zdalnie zogniskować teleskop.

258
00:17:14,867 --> 00:17:19,038
Wyślemy go 1,5 mln km od Ziemi.
Cztery razy dalej od Księżyca.

259
00:17:19,955 --> 00:17:25,377
Nie chcemy, by teleskop zaczął się psuć
w skrajnie niskich temperaturach.

260
00:17:25,669 --> 00:17:29,339
TESTY W TEMPERATURZE KRIOGENICZNEJ
ROK 2017

261
00:17:29,673 --> 00:17:32,342
Pracownicy NASA zmodyfikowali

262
00:17:32,426 --> 00:17:36,013
ogromną komorę kriogeniczną
w Centrum Johnsona.

263
00:17:36,096 --> 00:17:37,973
Używano jej w programie Apollo.

264
00:17:38,599 --> 00:17:43,604
Rozbudowywali ją latami,
by pomieściła ten ogromny teleskop.

265
00:17:49,651 --> 00:17:52,362
Teleskop jest wielkości
dwupiętrowego budynku.

266
00:17:52,446 --> 00:17:57,201
Przetestowaliśmy go w temperaturze
220 stopni Celsjusza poniżej zera.

267
00:17:57,284 --> 00:17:58,327
Poszło świetnie.

268
00:17:58,827 --> 00:18:00,954
To niebywałe.

269
00:18:02,790 --> 00:18:05,334
Pamiętam świetny dzień w Centrum Goddarda.

270
00:18:05,417 --> 00:18:09,088
Wszyscy czekali na to wydarzenie latami.

271
00:18:09,797 --> 00:18:15,969
Zespół rozłożył zwierciadło
i skierował je w stronę zebranego tłumu.

272
00:18:16,470 --> 00:18:18,889
Wszyscy mogliśmy je zobaczyć.

273
00:18:20,099 --> 00:18:24,103
Musiałam się pilnować,
żeby się nie rozpłakać.

274
00:18:24,186 --> 00:18:27,606
Mogliśmy zobaczyć swoje odbicie

275
00:18:28,190 --> 00:18:29,483
w tym samym lustrze,

276
00:18:29,566 --> 00:18:33,946
które będzie zbierało światło
z pierwszych galaktyk i odległych planet.

277
00:18:34,029 --> 00:18:37,741
A ja mogłam się w nim przejrzeć?
Świetne uczucie.

278
00:18:41,703 --> 00:18:43,497
Teleskop został zaprojektowany

279
00:18:43,580 --> 00:18:46,667
do obserwacji wszechświata w podczerwieni.

280
00:18:49,044 --> 00:18:52,756
Najodleglejsze galaktyki
znajdują się tak daleko,

281
00:18:52,840 --> 00:18:56,677
że ich światło dociera do nas
jako promieniowanie podczerwone.

282
00:18:56,760 --> 00:19:00,305
To czerwone światło,
którego nie widzi ludzkie oko.

283
00:19:00,806 --> 00:19:03,517
Nawet używając teleskopu
większego od Hubble’a,

284
00:19:03,600 --> 00:19:06,687
który działa w zakresie
światła widzialnego,

285
00:19:06,770 --> 00:19:10,899
nie bylibyśmy w stanie zobaczyć
światła pierwszych galaktyk.

286
00:19:12,568 --> 00:19:17,865
Zaprojektowaliśmy ten teleskop,
by badać głównie najstarsze galaktyki.

287
00:19:18,657 --> 00:19:21,285
Ale jest na tyle duży i potężny,

288
00:19:21,368 --> 00:19:25,622
że ma niespotykany dotąd potencjał.

289
00:19:25,706 --> 00:19:29,376
Dzięki niemu dowiemy się więcej
na temat egzoplanet.

290
00:19:29,459 --> 00:19:32,045
Planetach krążących wokół innych gwiazd.

291
00:19:33,338 --> 00:19:38,177
Pomoże nam ocenić,
czy którakolwiek pobliska planeta

292
00:19:38,260 --> 00:19:41,096
może nadawać się do życia.

293
00:19:42,598 --> 00:19:43,974
Żeby to stwierdzić,

294
00:19:44,057 --> 00:19:48,187
przyjrzymy się cząsteczkom
obecnym w atmosferze danej planety.

295
00:19:50,022 --> 00:19:55,277
Teleskop może wykryć metan,
dwutlenek węgla, parę wodną.

296
00:19:56,486 --> 00:19:58,947
Tam, gdzie jest woda, zwykle jest życie.

297
00:20:00,282 --> 00:20:02,326
Mogę z całą pewnością powiedzieć,

298
00:20:02,409 --> 00:20:07,539
że ten teleskop to ogromny przełom
w poszukiwaniu życia we wszechświecie.

299
00:20:08,123 --> 00:20:13,837
Byłoby wspaniale, gdybym mógł powiedzieć:
„Patrzcie. Znaleźliśmy pięć planet.

300
00:20:13,921 --> 00:20:16,131
Możliwe, że jest tam życie”.

301
00:20:16,798 --> 00:20:19,927
Wyobrażacie to sobie? To wszystko zmieni.

302
00:20:20,302 --> 00:20:23,680
MIESIĄC DO STARTU

303
00:20:25,849 --> 00:20:28,518
Webb to ucieleśnienie
ludzkiego potencjału.

304
00:20:28,602 --> 00:20:32,481
Bezinteresowna pogoń za tym,
co skrywa wszechświat.

305
00:20:33,106 --> 00:20:37,527
Chcemy dowiedzieć się więcej o sobie,
naszej przeszłości i o całym świecie.

306
00:20:38,028 --> 00:20:40,572
Uważam, że to coś niesamowitego.

307
00:20:43,700 --> 00:20:45,202
Dorastałem w Szwajcarii.

308
00:20:46,411 --> 00:20:51,750
Mój ojciec był pastorem
w kościele fundamentalistycznym.

309
00:20:52,960 --> 00:20:55,337
W domu rzadko mówiło się o nauce.

310
00:20:55,420 --> 00:20:59,883
Przez całe dzieciństwo uczono mnie,
że wszechświat powstał w siedem dni.

311
00:21:01,927 --> 00:21:04,179
A potem poszedłem na pewną lekcję.

312
00:21:05,305 --> 00:21:11,228
Nauczycielka tłumaczyła nam,
jak nauka zmieniła bieg historii.

313
00:21:12,396 --> 00:21:15,107
Pomyślałem, że to właśnie chcę robić.

314
00:21:15,190 --> 00:21:19,987
Zajmę się nauką i w ten sposób
sam zmienię bieg historii.

315
00:21:22,906 --> 00:21:25,033
Pracuję na tym stanowisku pięć lat.

316
00:21:26,034 --> 00:21:30,163
Wiele osób uważa, że jestem niecierpliwy.

317
00:21:30,789 --> 00:21:34,501
Pociągam ludzi do odpowiedzialności,
nie wszyscy to lubią.

318
00:21:36,211 --> 00:21:38,005
Ale jeśli nam się nie uda,

319
00:21:38,797 --> 00:21:43,302
to dosłownie cały świat nauki

320
00:21:43,385 --> 00:21:45,846
będzie dekadę lub dwie w plecy.

321
00:21:46,346 --> 00:21:48,181
Liczę wszystkie kilometry.

322
00:21:50,225 --> 00:21:53,437
Co roku chcę przebiec półtora tysiąca.

323
00:21:53,520 --> 00:21:57,816
Wszystko zależy od poziomu stresu.
Więcej stresu – więcej kilometrów.

324
00:21:58,317 --> 00:22:00,068
Dobijam do dwóch tysięcy.

325
00:22:00,902 --> 00:22:01,737
To NASA.

326
00:22:01,820 --> 00:22:06,450
Agencja, z która ukuła hasło:

327
00:22:06,533 --> 00:22:08,535
„Porażka nie wchodzi w grę”.

328
00:22:08,618 --> 00:22:11,038
Brzmi to bardzo dobrze.

329
00:22:11,121 --> 00:22:14,291
Ale podczas misji
porażka zawsze wchodzi w grę.

330
00:22:15,876 --> 00:22:19,212
Już na samym początku
pojawiły się problemy.

331
00:22:19,296 --> 00:22:22,132
Nasz instytut zajmie się teleskopem,

332
00:22:22,215 --> 00:22:24,801
którego start przewidziany jest
na 2007 rok.

333
00:22:24,885 --> 00:22:28,847
Chcemy, żeby projekt zamknął się
w 500 milionach dolarów.

334
00:22:28,930 --> 00:22:31,975
Gdy pierwszy raz wspomniano
o budżecie na teleskop,

335
00:22:32,059 --> 00:22:35,395
każdy, kto pracował
przy teleskopie Hubble’a,

336
00:22:35,479 --> 00:22:38,231
który pochłonął prawie sześć miliardów,

337
00:22:38,315 --> 00:22:40,275
wiedział, że to pic na wodę.

338
00:22:40,359 --> 00:22:42,444
Projekt się rozwijał,

339
00:22:42,527 --> 00:22:46,365
a koszty nagle wzrosły
do sześciu miliardów dolarów.

340
00:22:46,448 --> 00:22:50,619
Panie Howard, widział pan film Skarbonka?

341
00:22:51,745 --> 00:22:52,996
Tak, oczywiście.

342
00:22:53,080 --> 00:22:55,332
Przewijało się tam zdanie:

343
00:22:55,415 --> 00:22:57,167
„Jeszcze tylko dwa tygodnie”.

344
00:22:58,043 --> 00:23:01,630
Jak możemy wyjaśnić tę sytuację wyborcom?

345
00:23:01,713 --> 00:23:04,299
Kongres wszczął śledztwo w tej sprawie.

346
00:23:04,883 --> 00:23:07,177
Chcieli ubić cały projekt.

347
00:23:07,260 --> 00:23:09,388
Myśleliśmy, że nic tego nie będzie.

348
00:23:09,471 --> 00:23:11,390
Kongres wszystko skasuje.

349
00:23:11,473 --> 00:23:12,808
Byliśmy w szoku.

350
00:23:12,891 --> 00:23:17,020
Jestem młodą naukowczynią,
potrzebuję tego teleskopu do badań,

351
00:23:17,104 --> 00:23:19,272
a oni chcą mi go zabrać?

352
00:23:20,065 --> 00:23:23,360
Kongres przyznał nam pieniądze
i wtedy pojawiłem się ja.

353
00:23:23,443 --> 00:23:24,277
9 MILIARDÓW

354
00:23:24,361 --> 00:23:28,115
Nikt nie chciał o tym gadać.
„To nic takiego, nie przejmuj się”.

355
00:23:28,198 --> 00:23:32,202
„Jak wam idzie?”.
„Czas leci, ale jakoś sobie radzimy”.

356
00:23:32,285 --> 00:23:33,495
Nic z tych rzeczy.

357
00:23:34,371 --> 00:23:38,708
TESTY WIBRACYJNE I AKUSTYCZNE
2017–2018

358
00:23:41,169 --> 00:23:45,382
Szykowaliśmy się
do testów wibracyjnych i akustycznych.

359
00:23:47,843 --> 00:23:52,139
Podczas takich badań
próbujemy zniszczyć teleskop.

360
00:23:52,222 --> 00:23:53,598
Ma wyjść z tego cało,

361
00:23:53,682 --> 00:23:57,018
ale musimy trząść nim tak,
jak wytrzęsie go rakieta.

362
00:23:57,602 --> 00:24:00,856
Sprawdzamy też,
jak reaguje na dźwięk o dużym natężeniu,

363
00:24:00,939 --> 00:24:03,233
który pojawi się przy starcie.

364
00:24:22,252 --> 00:24:24,629
Pierwszy test poszedł śpiewająco.

365
00:24:27,549 --> 00:24:31,511
Ale gdy do testów
dołączyliśmy rakietę i osłonę,

366
00:24:32,053 --> 00:24:34,264
ze wszystkiego zaczęły wypadać śruby.

367
00:24:35,724 --> 00:24:37,434
Ustrojstwo ma ich z 10 tys.

368
00:24:38,185 --> 00:24:40,187
Jeśli naprawialiście kiedyś rower,

369
00:24:40,270 --> 00:24:44,357
to wiecie, że śrubę trzeba mocno dokręcić,
żeby się zablokowała.

370
00:24:44,941 --> 00:24:46,485
Śruby nie były dokręcone.

371
00:24:47,360 --> 00:24:48,778
Jak to możliwe?

372
00:24:49,279 --> 00:24:51,615
Leci w kosmos, trzeba je dokręcić.

373
00:24:52,699 --> 00:24:56,244
Musieliśmy wszystko poprawić,
znaleźć każdą śrubę.

374
00:24:56,995 --> 00:24:58,580
Trwało to sześć miesięcy.

375
00:24:58,663 --> 00:25:02,209
Wydaliśmy 150 milionów dolarów,
żeby naprawić ten błąd.

376
00:25:02,834 --> 00:25:05,712
Szczerze mówiąc,
ludzie robią za dużo błędów.

377
00:25:05,795 --> 00:25:06,922
Co za wstyd.

378
00:25:07,005 --> 00:25:08,924
DZIEŁO NASA PEŁNE USTEREK

379
00:25:09,007 --> 00:25:12,260
Prasa nie pisała o nas przychylnie.

380
00:25:12,344 --> 00:25:15,347
Żadna misja nie została tak obsmarowana.

381
00:25:15,430 --> 00:25:16,515
TELESKOP UZIEMIONY

382
00:25:16,598 --> 00:25:18,683
Nikt nie chce pracować przy klapie.

383
00:25:18,767 --> 00:25:22,437
Każdy chce odnieść sukces,
zupełnie jak w sporcie.

384
00:25:22,521 --> 00:25:25,732
Trzeba wyjść na prostą
i przestać przegrywać.

385
00:25:28,902 --> 00:25:31,905
W zespole mieliśmy wspaniałych ludzi.

386
00:25:32,405 --> 00:25:34,491
Problem tkwił w zarządzaniu.

387
00:25:35,492 --> 00:25:38,286
Istnieje ryzyko, że uszkodzimy lustro.

388
00:25:38,370 --> 00:25:40,121
Musimy być ostrożni.

389
00:25:40,789 --> 00:25:45,752
Musiałem zmienić kadrę zarządzającą,
by zespół połączył siły.

390
00:25:45,835 --> 00:25:49,422
Wtedy mogli się skupić
na tworzeniu czegoś wielkiego.

391
00:25:50,173 --> 00:25:53,510
Chciałem, żeby uwierzyli, że dadzą radę.

392
00:25:53,593 --> 00:25:55,679
Jakoś się to udało.

393
00:25:56,179 --> 00:25:58,306
Jeden dzień zapadł mi w pamięć.

394
00:25:58,390 --> 00:26:00,976
Bardzo mnie wtedy zaskoczyli.

395
00:26:02,310 --> 00:26:03,603
Mieliśmy dwie części.

396
00:26:04,187 --> 00:26:08,024
Trzeba było połączyć zwierciadło główne
i osłonę przeciwsłoneczną.

397
00:26:10,652 --> 00:26:13,071
Wiedziałem, że nie będzie łatwo.

398
00:26:14,155 --> 00:26:16,575
Budowaliśmy te części osobno.

399
00:26:18,159 --> 00:26:21,121
Musieliśmy się upewnić,
że wszystko zadziała.

400
00:26:29,087 --> 00:26:31,089
Zaczęliśmy wszystko łączyć…

401
00:26:34,593 --> 00:26:35,885
i od razu się udało.

402
00:26:38,555 --> 00:26:41,516
Zespół ledwo ze wszystkim nadążał.

403
00:26:42,100 --> 00:26:45,645
Wlekli się w ogonie,
a nagle wyszli na prowadzenie.

404
00:26:46,354 --> 00:26:49,608
Przerośli wszelkie oczekiwania.

405
00:26:50,442 --> 00:26:51,651
Niesamowita sprawa.

406
00:26:55,447 --> 00:26:57,866
Jesteśmy właściwie gotowi.

407
00:27:00,076 --> 00:27:03,413
Jak bardzo jestem pewien,
że wszystko się uda?

408
00:27:04,247 --> 00:27:05,665
Mogę postawić na to dom.

409
00:27:31,274 --> 00:27:32,609
Włożyliśmy lata pracy,

410
00:27:32,692 --> 00:27:36,071
by zobaczyć ten teleskop
na stanowisku startowym.

411
00:27:36,780 --> 00:27:39,908
Nie mogę uwierzyć,
że to dzieje się naprawdę.

412
00:27:40,617 --> 00:27:43,119
KALIFORNIA

413
00:27:45,747 --> 00:27:49,668
Jestem podekscytowana
i pozytywnie zestresowana.

414
00:28:01,012 --> 00:28:03,973
GUJAŃSKIE CENTRUM KOSMICZNE
GUJANA FRANCUSKA

415
00:28:04,057 --> 00:28:06,601
Czy lubię starty? Cóż…

416
00:28:07,519 --> 00:28:09,062
Lubię mieć je za sobą.

417
00:28:10,146 --> 00:28:11,981
To jak skok ze spadochronem.

418
00:28:12,565 --> 00:28:15,735
Gdy spadochron się otworzy,
lot jest bardzo przyjemny.

419
00:28:20,573 --> 00:28:24,285
Zostało nam 12 godzin do startu.

420
00:28:24,369 --> 00:28:30,291
Trzymajcie kciuki za pogodę.
Już jutro rano teleskop ruszy w kosmos.

421
00:28:30,375 --> 00:28:34,087
Nie wierzę, że jesteśmy tak blisko.

422
00:28:34,170 --> 00:28:36,923
Tak się cieszę. Nie mogę się doczekać.

423
00:28:50,186 --> 00:28:52,439
Sam piszę oba przemówienia.

424
00:28:53,857 --> 00:28:58,361
Muszą być przede wszystkim
szczere i osobiste.

425
00:28:58,445 --> 00:29:00,697
Zwłaszcza jeśli spotka nas zawód.

426
00:29:01,614 --> 00:29:02,824
Przede wszystkim

427
00:29:02,907 --> 00:29:06,369
nie można zapomnieć,
że wszyscy jesteśmy ludźmi.

428
00:29:06,870 --> 00:29:08,163
To bardzo ważne.

429
00:29:08,246 --> 00:29:10,749
Jeśli się uda,
przemowy nikt nie zapamięta.

430
00:29:10,832 --> 00:29:13,293
Mowa będzie nieistotna. Powiem, co chcę.

431
00:29:14,419 --> 00:29:16,713
Liczy się to drugie przemówienie.

432
00:29:16,796 --> 00:29:19,632
Muszę bardzo dobrze je przemyśleć.

433
00:29:20,467 --> 00:29:23,303
Siedem, sześć, pięć…

434
00:29:23,928 --> 00:29:27,098
START RAKIETY Z SATELITĄ CLUSTER
4 CZERWCA 1996 ROKU

435
00:29:27,182 --> 00:29:28,016
…start!

436
00:29:29,476 --> 00:29:30,602
Zapłon.

437
00:29:30,685 --> 00:29:33,938
Pamiętam pierwszy nieudany start Ariane 5.

438
00:29:34,022 --> 00:29:35,774
Nadal mam to przed oczami.

439
00:29:35,857 --> 00:29:36,733
Start.

440
00:29:39,486 --> 00:29:42,322
Wryło mi się to w pamięć.

441
00:29:45,992 --> 00:29:48,411
Parametry napędu w normie.

442
00:29:48,495 --> 00:29:49,788
Trajektoria poprawna.

443
00:29:54,876 --> 00:29:57,545
„Dzisiejszy start się nie powiódł.

444
00:29:57,629 --> 00:30:01,341
Teleskop Webba nie dotarł na orbitę.

445
00:30:06,763 --> 00:30:08,723
To krok w tył dla nas wszystkich,

446
00:30:08,807 --> 00:30:11,684
również dla nauki i eksploracji kosmosu.

447
00:30:13,645 --> 00:30:15,647
Nie kryjemy swojego rozgoryczenia.

448
00:30:18,149 --> 00:30:23,780
Choć towarzyszą nam w tej chwili
wyjątkowo trudne emocje,

449
00:30:24,572 --> 00:30:26,950
jedno na pewno się nie zmieni.

450
00:30:28,993 --> 00:30:33,623
Nadal będziemy zgłębiać
tajemnice kosmosu w imię nauki”.

451
00:30:48,429 --> 00:30:51,891
DZIEŃ STARTU
25 GRUDNIA 2021 ROKU

452
00:30:52,684 --> 00:30:56,563
Przed nami najciekawsze wydarzenie dekady,
a może i stulecia.

453
00:30:56,646 --> 00:30:58,314
Następca teleskopu Hubble’a,

454
00:30:58,398 --> 00:31:02,193
trzy razy większy i nowocześniejszy,
zaraz wyruszy w kosmos.

455
00:31:02,277 --> 00:31:03,695
Będę płakać.

456
00:31:04,654 --> 00:31:06,364
Feliz Navidad!

457
00:31:06,447 --> 00:31:08,741
Wstałam dziś o 4.50

458
00:31:08,825 --> 00:31:10,785
na start teleskopu Webba.

459
00:31:10,869 --> 00:31:14,873
Modlimy się do wszystkich bogów nauki,
żeby wszystko poszło gładko.

460
00:31:14,956 --> 00:31:17,792
A za sześć miesięcy,
dostaniemy wspaniałe dane.

461
00:31:17,876 --> 00:31:19,627
Wesołych świąt.

462
00:31:19,711 --> 00:31:23,214
Centrum kontroli lotów
w Kourou w Gujanie Francuskiej.

463
00:31:23,298 --> 00:31:28,136
Patrzymy właśnie na rakietę Ariane 5
na stanowisku startowym.

464
00:31:28,219 --> 00:31:32,515
To ona zabierze teleskop Jamesa Webba
w przestrzeń kosmiczną.

465
00:31:33,099 --> 00:31:38,187
Dziesiątki tysięcy naukowców
oglądają start na żywo.

466
00:31:39,022 --> 00:31:43,234
Od tej misji zależy ich cała przyszłość.

467
00:31:43,318 --> 00:31:47,238
Wesołych świąt!
Będziemy oglądać start teleskopu Webba.

468
00:31:47,322 --> 00:31:51,951
Wszystko idzie zgodnie z planem,
trwa odliczanie do startu.

469
00:31:52,035 --> 00:31:56,539
Zespół kontroli lotów w Kourou
nie odnotował żadnych problemów.

470
00:31:57,332 --> 00:31:59,709
Nie jestem zbyt przesądny,

471
00:31:59,792 --> 00:32:05,673
ale zabiorę dziś ze sobą
trzy rzeczy na szczęście.

472
00:32:05,757 --> 00:32:07,800
Licencja na taksówkę mojego ojca.

473
00:32:08,718 --> 00:32:11,471
Muszka dziadka od strony ojca.

474
00:32:11,554 --> 00:32:15,808
I książeczka lotów drugiego dziadka,
z czasów, gdy był prywatnym pilotem.

475
00:32:15,892 --> 00:32:19,145
Centrum lotów kosmicznych
jest w pełni gotowe

476
00:32:19,228 --> 00:32:21,230
na ten bożonarodzeniowy start.

477
00:32:21,314 --> 00:32:25,568
Wszystko idzie gładko, odliczanie trwa.

478
00:32:25,652 --> 00:32:27,362
Systemy działają poprawnie.

479
00:32:27,445 --> 00:32:29,197
Jesteśmy gotowi do startu.

480
00:32:31,115 --> 00:32:32,492
Zgoda od meteorologów.

481
00:32:32,575 --> 00:32:36,245
Zespół NASA dokładnie monitoruje
dane telemetryczne.

482
00:32:36,829 --> 00:32:38,665
Pora na ostateczne odliczanie.

483
00:32:39,290 --> 00:32:42,043
Dziesięć, dziewięć, osiem…

484
00:32:42,126 --> 00:32:45,463
Siedem, sześć, pięć,

485
00:32:45,546 --> 00:32:47,465
cztery, trzy,

486
00:32:47,548 --> 00:32:49,634
dwa, jeden…

487
00:33:20,873 --> 00:33:22,917
ASTROFIZYK

488
00:33:40,518 --> 00:33:42,020
Odczepienie ESC.

489
00:33:42,729 --> 00:33:44,731
Wszystkie parametry w normie.

490
00:33:44,814 --> 00:33:49,193
Za 17 sekund
teleskop odłączy się od rakiety.

491
00:33:50,278 --> 00:33:54,866
Sprężyny delikatnie odepchną Webba
od górnego członu Ariane 5.

492
00:33:59,912 --> 00:34:01,956
Teleskop Webba uwolniony.

493
00:34:02,040 --> 00:34:02,957
Leć, Webb!

494
00:34:12,216 --> 00:34:14,552
- Dziękuję.
- Gratulacje.

495
00:34:15,136 --> 00:34:18,598
Mamy potwierdzenie.
Obserwatorium odłączyło się od rakiety.

496
00:34:18,681 --> 00:34:22,310
Następny krok
to rozłożenie panelu słonecznego.

497
00:34:24,479 --> 00:34:29,484
ANIMACJE PRZEDSTAWIAJĄCE TELESKOP WEBBA
PRZYGOTOWANE NA PODSTAWIE DANYCH NASA

498
00:34:30,943 --> 00:34:36,324
Teleskop będzie zasilany baterią,
póki nie rozłoży panelu słonecznego.

499
00:34:58,679 --> 00:35:01,224
Panel słoneczny rozłożony.

500
00:35:01,307 --> 00:35:03,726
Mamy potwierdzenie, że działa poprawnie.

501
00:35:04,644 --> 00:35:06,229
Panel słoneczny rozłożony.

502
00:35:07,021 --> 00:35:09,482
Świetnie. Brawo!

503
00:35:15,530 --> 00:35:16,906
I to rozumiem.

504
00:35:26,916 --> 00:35:29,293
Zmierza teraz na stanowisko obserwacyjne

505
00:35:29,377 --> 00:35:31,671
półtora miliona kilometrów od Ziemi.

506
00:35:31,754 --> 00:35:35,174
Rozłożenie teleskopu
będzie nadzorował zespół

507
00:35:35,258 --> 00:35:38,928
w specjalnym centrum kontroli misji.

508
00:35:40,930 --> 00:35:44,642
CENTRUM KONTROLI MISJI
BALTIMORE, MARYLAND

509
00:35:46,269 --> 00:35:49,147
W kolejnych tygodniach
teleskop rozłoży anteny,

510
00:35:49,230 --> 00:35:51,274
osłonę oraz zwierciadła.

511
00:35:51,357 --> 00:35:53,985
Każdy z tych kroków jest kluczowy,

512
00:35:54,068 --> 00:35:56,904
by zmontować ten siedmiotonowy teleskop.

513
00:35:57,780 --> 00:36:01,200
Teleskop Webba stworzyły
największe umysły tego świata.

514
00:36:01,284 --> 00:36:04,287
Wszyscy siedzą jak na szpilkach.

515
00:36:04,871 --> 00:36:07,540
Jeśli cokolwiek pójdzie nie tak,

516
00:36:07,623 --> 00:36:10,918
to żaden człowiek nic z tym nie zrobi.

517
00:36:15,756 --> 00:36:18,176
Wszyscy gratulują nam udanego startu.

518
00:36:18,259 --> 00:36:21,179
Oczywiście bardzo nas to cieszy.

519
00:36:21,846 --> 00:36:24,849
Ale najtrudniejsze dopiero przed nami.

520
00:36:25,600 --> 00:36:27,226
Rozłożenie teleskopu

521
00:36:27,310 --> 00:36:31,772
przypomina zdalne składanie biurka z Ikei
z odległości 1,5 mln kilometrów.

522
00:36:35,026 --> 00:36:36,944
Webb leci z prędkością 1,6 km/s.

523
00:36:37,695 --> 00:36:39,780
Niedługo minie orbitę Księżyca.

524
00:36:39,864 --> 00:36:44,702
Jest teraz mniej więcej
370 tysięcy kilometrów od Ziemi.

525
00:36:46,829 --> 00:36:49,165
Teleskop leci do punktu libracyjnego L2

526
00:36:49,248 --> 00:36:51,417
oddalonego 1,5 mln km od Ziemi.

527
00:36:51,500 --> 00:36:53,669
Gdy chcesz zobaczyć gwiazdy,

528
00:36:53,753 --> 00:36:56,672
nie oglądasz ich z miasta,
wyjeżdżasz na wieś.

529
00:36:56,756 --> 00:37:00,885
Dotarcie do punktu L2
jest trochę jak wyjazd na wieś.

530
00:37:00,968 --> 00:37:05,640
To punkt, w którym połączone
siły grawitacyjne Słońca i Ziemi

531
00:37:05,723 --> 00:37:09,101
tworzą stabilną orbitę dookoła Słońca.

532
00:37:10,853 --> 00:37:16,317
Podróż z Ziemi na Księżyc
zajęła misji Apollo mniej więcej trzy dni.

533
00:37:16,400 --> 00:37:20,196
Dotarcie do punktu L2 potrwa około 30 dni.

534
00:37:20,863 --> 00:37:23,115
Po drodze rozkładamy teleskop.

535
00:37:29,664 --> 00:37:32,750
To moja pierwsza taka misja. Stresuję się.

536
00:37:33,751 --> 00:37:37,255
Nie możemy podlecieć do teleskopu,
żeby go naprawić.

537
00:37:37,338 --> 00:37:39,882
Jeśli pojawią się jakieś problemy,

538
00:37:39,966 --> 00:37:41,384
musimy stawić im czoło.

539
00:37:42,176 --> 00:37:44,095
Setki osób pracują bez przerwy

540
00:37:44,178 --> 00:37:47,098
w centrum kontroli misji.

541
00:37:47,181 --> 00:37:49,850
Zwłaszcza zespół od obsługi lotu.

542
00:37:51,477 --> 00:37:56,023
Dzięki centrum kontroli misji
jesteśmy w stałym kontakcie z teleskopem.

543
00:37:56,732 --> 00:38:00,194
Wysyłamy do teleskopu polecenia,
a raczej linijki kodu,

544
00:38:00,278 --> 00:38:02,989
które mówią mu, co ma robić.

545
00:38:03,781 --> 00:38:07,243
Nie widzimy teleskopu,
bo znajduje się za daleko.

546
00:38:07,326 --> 00:38:10,955
Mamy narzędzie,
które tworzy animowany model teleskopu.

547
00:38:11,038 --> 00:38:13,833
Dzięki niemu widzimy,
jak teleskop się rozkłada.

548
00:38:17,253 --> 00:38:19,839
Jestem kobietą o latynoskich korzeniach.

549
00:38:19,922 --> 00:38:22,633
W tej branży nie ma wielu takich osób.

550
00:38:23,217 --> 00:38:26,929
Nie miałam nikogo takiego jak ja,
na kim mogłabym się wzorować.

551
00:38:28,139 --> 00:38:31,058
Zaczęłam pracę w NASA w wieku 19 lat.

552
00:38:31,684 --> 00:38:37,106
Nie sądziłam, że tak szybko mi się to uda.
To takie prestiżowe miejsce.

553
00:38:37,189 --> 00:38:40,401
Ale od razu wiedziałam,
że zostawię tu po sobie ślad.

554
00:38:41,277 --> 00:38:45,865
Piszę kod i opracowuję procedury
potrzebne do rozłożenia teleskopu.

555
00:38:46,532 --> 00:38:50,244
Mamy różne zadania
do wykonania na orbicie.

556
00:38:50,328 --> 00:38:54,749
Wszystkie systemy
muszą ze sobą współpracować.

557
00:38:55,416 --> 00:38:58,627
ROZŁOŻENIE OSŁONY PRZECIWSŁONECZNEJ
TRZY DNI PO STARCIE

558
00:38:59,128 --> 00:39:02,673
PUNKTY KRYTYCZNE: 225

559
00:39:04,258 --> 00:39:08,012
Systemy gotowe. Przejmujecie dowodzenie.

560
00:39:08,763 --> 00:39:10,598
Zaczynajcie. Jesteśmy gotowi.

561
00:39:11,599 --> 00:39:13,142
Przyjąłem. Wprowadzić kod.

562
00:39:14,352 --> 00:39:16,896
Komenda wygląda dobrze. Wykonać.

563
00:39:16,979 --> 00:39:17,855
W toku.

564
00:39:21,692 --> 00:39:25,946
Najwięcej punktów krytycznych
dotyczy osłony przeciwsłonecznej.

565
00:39:27,073 --> 00:39:31,952
Jeśli osłona się nie rozłoży,
ten dzień będzie wyjątkowo zły.

566
00:39:46,801 --> 00:39:49,678
Silnik jest w stanie gotowości.

567
00:39:50,763 --> 00:39:53,015
- Możesz kontynuować.
- W toku.

568
00:40:11,742 --> 00:40:14,662
Przyjęłam. Wszystko idzie dobrze.

569
00:40:14,745 --> 00:40:15,621
Kontynuujcie.

570
00:40:22,962 --> 00:40:26,340
Nieważne, ile testów wykonasz,
będzie jak ze spadochronem.

571
00:40:26,424 --> 00:40:29,677
Pójdzie dobrze,
jeśli wcześniej dobrze go złożyłeś.

572
00:40:30,553 --> 00:40:32,888
Nie wiesz, co cię czeka,

573
00:40:32,972 --> 00:40:35,099
póki nie pociągniesz za sznurek.

574
00:40:47,653 --> 00:40:51,866
Przejdź do kroku 031 dla grupy szóstej.

575
00:40:54,785 --> 00:40:55,870
Przyjęłam.

576
00:40:59,999 --> 00:41:02,835
Wygląda dobrze. Proszę kontynuować.

577
00:41:03,711 --> 00:41:06,964
Wszystko gotowe.
Możesz przejść do następnego kroku.

578
00:41:08,299 --> 00:41:10,551
Komenda wygląda dobrze. Wykonać kod.

579
00:41:12,094 --> 00:41:12,970
W toku.

580
00:41:14,763 --> 00:41:15,890
Możecie odpalać.

581
00:41:16,557 --> 00:41:18,976
Zaczynaj. Zobaczmy, czy zaskoczą.

582
00:41:26,358 --> 00:41:30,112
Zgoda na wykonanie komendy.

583
00:41:30,196 --> 00:41:31,238
W toku.

584
00:41:37,119 --> 00:41:42,166
Potwierdzam, że wszystkie warstwy osłony
są poprawnie naciągnięte.

585
00:41:44,460 --> 00:41:45,294
Brawo!

586
00:41:46,378 --> 00:41:47,588
Dziękujemy.

587
00:41:48,422 --> 00:41:51,884
Za nami kluczowy etap.
Dobra robota, drużyno.

588
00:41:51,967 --> 00:41:53,177
Świetna robota.

589
00:41:53,844 --> 00:41:57,056
Gratuluję wszystkim. Brawo.

590
00:41:58,390 --> 00:42:02,520
To był dobry dzień.
Trudno było przewidzieć, co się wydarzy.

591
00:42:02,603 --> 00:42:04,980
Ochładza teleskop, o to chodziło.

592
00:42:05,064 --> 00:42:06,857
Piękny widok.

593
00:42:06,941 --> 00:42:11,529
Na razie wyeliminowaliśmy w sumie 266

594
00:42:12,154 --> 00:42:15,282
z 344 punktów krytycznych.

595
00:42:15,366 --> 00:42:18,244
Nie stanowią ryzyka,
bo wszystko zadziałało.

596
00:42:18,327 --> 00:42:20,579
Ale nadal musimy być ostrożni,

597
00:42:20,663 --> 00:42:22,748
bo jeszcze trochę przed nami.

598
00:42:28,045 --> 00:42:31,799
ROZŁOŻENIE ZWIERCIADŁA GŁÓWNEGO
DWA TYGODNIE PO STARCIE

599
00:42:31,882 --> 00:42:35,427
PUNKTY KRYTYCZNE: 10

600
00:42:40,432 --> 00:42:41,850
- Dzień dobry.
- Hej.

601
00:42:41,934 --> 00:42:43,602
- Dzień dobry.
- Dzień dobry.

602
00:42:43,686 --> 00:42:44,687
Miło was widzieć.

603
00:42:44,770 --> 00:42:47,565
Madryt gotowy, czekają na przejęcie.

604
00:42:47,648 --> 00:42:50,442
Dowodzenie i zespół gotowy.

605
00:42:50,526 --> 00:42:54,530
Kierownik zweryfikował parametry.
Zgoda na uruchomienie silnika.

606
00:42:56,782 --> 00:43:02,830
Jeśli skrzydła zwierciadła się nie domkną,
zaczną drgać, a tego nie chcemy.

607
00:43:03,330 --> 00:43:06,792
Drgania spowodują,
że obraz będzie nieostry.

608
00:43:11,755 --> 00:43:13,966
Pierwsze skrzydło rozłożone.

609
00:43:14,049 --> 00:43:18,095
Teraz możemy przejść do kroku 046,

610
00:43:18,178 --> 00:43:21,098
uruchomienia SCS-256.

611
00:43:22,683 --> 00:43:26,729
Tu kierownik misji, parametry w normie.

612
00:43:27,813 --> 00:43:29,523
Przyjąłem, uruchomić silnik.

613
00:43:30,941 --> 00:43:33,068
No dalej. Dawaj.

614
00:43:35,195 --> 00:43:37,865
- Zaczyna się rozkładać.
- Rusza się.

615
00:43:52,463 --> 00:43:55,007
Połowa za nami, mamy 54%.

616
00:44:02,640 --> 00:44:03,474
Patrzcie.

617
00:44:05,059 --> 00:44:06,393
- Już blisko.
- Tak.

618
00:44:06,977 --> 00:44:07,811
Dawaj.

619
00:44:15,277 --> 00:44:17,571
- Dziewięćdziesiąt pięć.
- Tak.

620
00:44:22,826 --> 00:44:24,078
- Mamy to.
- Tak.

621
00:44:24,703 --> 00:44:25,537
Cztery…

622
00:44:28,624 --> 00:44:33,295
trzy, dwa, jeden.

623
00:44:37,966 --> 00:44:41,303
Obserwatorium w pełni rozłożone.

624
00:44:52,981 --> 00:44:54,108
Zwierciadło główne.

625
00:44:54,191 --> 00:44:56,235
- Mamy to.
- Piękny widok.

626
00:45:01,615 --> 00:45:02,825
Boże wszechmogący.

627
00:45:02,908 --> 00:45:04,159
Bułka z masłem.

628
00:45:10,332 --> 00:45:11,750
Właśnie ciebie szukałem.

629
00:45:13,877 --> 00:45:15,629
Mów, jak się czujesz?

630
00:45:15,713 --> 00:45:19,675
Na razie idzie lepiej, niż sądziliśmy.

631
00:45:19,758 --> 00:45:23,762
Oglądanie tego na żywo było niesamowite.

632
00:45:29,393 --> 00:45:32,813
Wszystko poszło gładko,
to bardzo ekscytujące.

633
00:45:33,313 --> 00:45:37,151
Chciałam otworzyć szampana,
ale nie mam żadnego pod ręką.

634
00:45:38,610 --> 00:45:40,654
Chciałem wam powiedzieć,

635
00:45:40,738 --> 00:45:45,492
jak bardzo się cieszę
i ile to dla mnie znaczy.

636
00:45:45,576 --> 00:45:49,163
Teleskop na orbicie
jest już w pełni rozłożony.

637
00:45:49,246 --> 00:45:52,624
Bardzo doceniam wasze poświęcenie

638
00:45:52,708 --> 00:45:57,421
i wszystko, co zrobiliście,
pracując nad tym cudem techniki.

639
00:45:57,504 --> 00:46:00,299
Jak to jest przejść do historii?

640
00:46:00,382 --> 00:46:01,550
Świetne uczucie!

641
00:46:15,856 --> 00:46:20,486
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba
jest w pełni rozłożony.

642
00:46:21,111 --> 00:46:23,572
Wszystko idzie śpiewająco.

643
00:46:23,655 --> 00:46:28,327
To największe i najbardziej zaawansowane
obserwatorium kosmiczne.

644
00:46:28,410 --> 00:46:30,579
Dostaniemy świetne zdjęcia.

645
00:46:31,330 --> 00:46:33,081
Udało nam się!

646
00:46:33,165 --> 00:46:34,458
WEBB ROZŁOŻONY!

647
00:46:36,877 --> 00:46:40,506
Trudno sobie wyobrazić,
jak będą wyglądały pierwsze zdjęcia.

648
00:46:41,215 --> 00:46:43,675
Badam, jak zmieniają się galaktyki.

649
00:46:43,759 --> 00:46:46,804
Jestem ciekawa,
jak powstają gwiazdy w galaktykach,

650
00:46:46,887 --> 00:46:50,557
jak tworzą się czarne dziury
i jak wygląda to na przestrzeni lat.

651
00:46:51,475 --> 00:46:56,104
Najbardziej nie mogę się doczekać
na zdjęcie głębokiego pola.

652
00:46:56,897 --> 00:47:01,276
To właśnie na tych zdjęciach
będą widoczne najodleglejsze galaktyki.

653
00:47:02,653 --> 00:47:05,113
Teleskop jest 1,5 mln km od Ziemi.

654
00:47:05,197 --> 00:47:08,367
Wiele rzeczy może nadal pójść nie tak.

655
00:47:08,450 --> 00:47:09,910
Jak zawsze.

656
00:47:10,452 --> 00:47:14,498
Mamy jeszcze 49 punktów krytycznych,
których nie możemy odhaczyć.

657
00:47:14,581 --> 00:47:17,793
Jeśli coś pójdzie nie tak,

658
00:47:17,876 --> 00:47:19,586
cała misja pójdzie w piach.

659
00:47:20,462 --> 00:47:23,549
GRUDZIEŃ 1993 ROKU

660
00:47:24,049 --> 00:47:26,885
Przykro patrzeć na zdjęcia
z teleskopu Hubble’a.

661
00:47:26,969 --> 00:47:32,057
Jedno z dwóch luster jest wadliwe,
przez co zdjęcia są nieostre.

662
00:47:32,140 --> 00:47:36,103
Kosmiczny Teleskop Hubble’a
robił nieostre zdjęcia.

663
00:47:37,145 --> 00:47:40,148
Zwierciadło główne
miało nieprawidłową ogniskową.

664
00:47:40,983 --> 00:47:45,279
To była katastrofa dla wielu naukowców,
którzy czekali na te zdjęcia.

665
00:47:46,280 --> 00:47:49,491
Astronomowie pracujący przy tym projekcie

666
00:47:49,575 --> 00:47:50,993
musieli być załamani.

667
00:47:51,076 --> 00:47:55,080
Słaba sprawa. Byłam wtedy mała,
ale wiedziałam, że jest źle.

668
00:47:55,163 --> 00:47:59,376
Jeff, będziesz miał ręce pełne roboty.
Włącz sobie oświetlenie.

669
00:48:00,335 --> 00:48:01,378
Dobry pomysł.

670
00:48:01,461 --> 00:48:05,382
Astronauci polecieli do teleskopu
i zamontowali dodatkową soczewkę.

671
00:48:05,465 --> 00:48:09,303
Coś jak okulary,
które naprawiły ogniskową.

672
00:48:13,599 --> 00:48:15,434
- Jeden jasny piksel.
- O tu!

673
00:48:16,768 --> 00:48:18,061
Tu jest.

674
00:48:18,145 --> 00:48:20,480
- Widać piksele.
- Udało się.

675
00:48:22,482 --> 00:48:24,484
Z Webbem jest jeden problem.

676
00:48:24,568 --> 00:48:26,111
Jest za daleko.

677
00:48:26,194 --> 00:48:29,698
Nie możemy wysłać astronautów
na misję serwisową.

678
00:48:30,741 --> 00:48:34,286
KALIBRACJA TELESKOPU
CZTERDZIEŚCI DNI PO STARCIE

679
00:48:35,913 --> 00:48:37,331
Kalibrujemy teleskop.

680
00:48:38,457 --> 00:48:40,083
Dostrajamy optykę.

681
00:48:41,084 --> 00:48:43,086
To skomplikowany proces.

682
00:48:47,049 --> 00:48:51,011
Nad zespołem od dekad wisi
widmo teleskopu Hubble’a.

683
00:48:53,347 --> 00:48:56,016
Wielu moich mentorów
pracowało przy Hubble’u.

684
00:48:56,099 --> 00:48:58,977
Ostrzegali mnie, co będzie,
gdy coś się posypie.

685
00:48:59,061 --> 00:49:03,607
Nic się nie ukryje, będzie nieprzyjemnie.
Nikt nie chce tego doświadczyć.

686
00:49:08,654 --> 00:49:12,449
Zebraliśmy dane kalibracyjne
z ostatnich kilku godzin,

687
00:49:12,532 --> 00:49:14,451
by ocenić stan teleskopu.

688
00:49:15,160 --> 00:49:16,954
Nikt jeszcze ich nie widział.

689
00:49:18,538 --> 00:49:19,456
Zaczynamy.

690
00:49:23,043 --> 00:49:24,419
Mnóstwo galaktyk.

691
00:49:24,503 --> 00:49:25,420
Same galaktyki.

692
00:49:27,297 --> 00:49:29,800
Jest więcej galaktyk niż gwiazd.

693
00:49:30,300 --> 00:49:32,511
Piękny i ostry obraz.

694
00:49:33,136 --> 00:49:34,346
Tak to ma wyglądać.

695
00:49:50,862 --> 00:49:55,158
Ten potężny teleskop
wyruszył w kosmos sześć miesięcy temu.

696
00:49:55,242 --> 00:49:59,329
Zespół pracujący przy obsłudze
teleskopu Webba zaraz zaprezentuje to,

697
00:49:59,413 --> 00:50:01,498
na co astronomowie z całego świata

698
00:50:01,581 --> 00:50:04,167
czekali z napięciem od wielu dekad.

699
00:50:04,251 --> 00:50:06,878
Pierwsze kolorowe zdjęcia z teleskopu.

700
00:50:08,672 --> 00:50:13,427
Myślisz, że to ułożenie będzie w porządku?

701
00:50:13,927 --> 00:50:15,345
Obracałem je,

702
00:50:15,429 --> 00:50:18,724
ale zdjęcie jest kwadratowe,
więc to bez znaczenia.

703
00:50:19,474 --> 00:50:23,270
Zdjęcie zrobione w podczerwieni
zawiera szczegóły,

704
00:50:23,353 --> 00:50:26,023
których nie widać w świetle widzialnym.

705
00:50:26,106 --> 00:50:27,691
Teraz możemy je zobaczyć.

706
00:50:27,774 --> 00:50:31,486
Widać wszystko czarno na białym.

707
00:50:32,112 --> 00:50:34,364
Surowe zdjęcia z teleskopu

708
00:50:34,448 --> 00:50:36,241
są czarno-białe.

709
00:50:36,324 --> 00:50:38,368
Potem zagłębiam się w piksele

710
00:50:38,452 --> 00:50:40,954
i próbuję wydobyć jak najwięcej kolorów.

711
00:50:41,038 --> 00:50:42,789
Nasza praca polega na tym,

712
00:50:42,873 --> 00:50:46,710
by pokazać bogactwo i złożoność danych.

713
00:50:46,793 --> 00:50:48,420
Sami nic nie zmieniamy.

714
00:50:48,503 --> 00:50:52,841
Wszystko jest na zdjęciach.
Musimy wyłuskać to, co kryje się w mroku.

715
00:50:53,842 --> 00:50:57,512
Kolory są bardzo ważne
z punktu widzenia astrofizyki.

716
00:50:57,596 --> 00:51:00,015
Pracujemy nad tym z naukowcami.

717
00:51:00,098 --> 00:51:02,934
Konsultujemy z nimi to,
co widać na zdjęciach.

718
00:51:03,518 --> 00:51:07,272
To czerwony kanał zdjęcia,
choć wszystko jest czarno-białe.

719
00:51:07,355 --> 00:51:09,983
Gdy dodam kolory,
te elementy będą czerwone.

720
00:51:10,067 --> 00:51:13,361
Każda odległa galaktyka,
te rozmyte obiekty,

721
00:51:13,445 --> 00:51:16,865
nabiorą żywego, czerwonego koloru.

722
00:51:16,948 --> 00:51:18,784
Teraz przejdę do zieleni.

723
00:51:18,867 --> 00:51:22,746
Zdjęcie nabiera kolorów,
a to tylko czerwony i zielony.

724
00:51:22,829 --> 00:51:27,542
Na zielono zaznaczone są galaktyki,
które znajdują się bliżej nas,

725
00:51:27,626 --> 00:51:28,794
a także gwiazdy.

726
00:51:29,628 --> 00:51:32,798
Gdy dodam krótkie fale, kolor niebieski,

727
00:51:32,881 --> 00:51:34,257
zdjęcie nabiera życia.

728
00:51:35,050 --> 00:51:38,303
Te zdjęcia są dla nas bardzo ważne,
są jak nasze dzieci.

729
00:51:38,386 --> 00:51:40,597
Opiekujemy się nimi,

730
00:51:40,680 --> 00:51:43,308
szykujemy na wielki debiut przed światem.

731
00:51:43,391 --> 00:51:45,393
To bardzo ważna chwila.

732
00:51:45,477 --> 00:51:48,146
To nie tylko przełom w świecie nauki,

733
00:51:48,230 --> 00:51:50,565
ale także przełom w historii ludzkości.

734
00:51:50,649 --> 00:51:52,734
Naprawdę ekscytujący moment.

735
00:51:52,818 --> 00:51:56,822
Jestem zaszczycona,
że jestem częścią czegoś tak wielkiego.

736
00:51:57,531 --> 00:51:59,074
PREMIERA ZDJĘĆ
11 LIPCA 2022

737
00:51:59,157 --> 00:52:02,911
Dziś poznamy wszechświat trochę bliżej.

738
00:52:02,994 --> 00:52:05,038
Zgadza się. Prezydent Biden pokaże

739
00:52:05,122 --> 00:52:07,791
wyczekiwane pierwsze kolorowe zdjęcie

740
00:52:07,874 --> 00:52:10,085
z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.

741
00:52:10,168 --> 00:52:11,711
SIEDZIBA NASA
WASZYNGTON

742
00:52:11,795 --> 00:52:16,007
Zaczniemy od zdjęcia,
które zaprezentuje dziś prezydent.

743
00:52:16,091 --> 00:52:17,425
- Dobrze?
- Świetnie.

744
00:52:17,509 --> 00:52:20,428
To tak zwane Głębokie Pole Webba.

745
00:52:21,221 --> 00:52:24,599
Właśnie po to
stworzyliśmy to obserwatorium.

746
00:52:24,683 --> 00:52:28,895
To najgłębszy obraz kosmosu,
jaki udało nam się uchwycić.

747
00:52:28,979 --> 00:52:29,813
Oto on.

748
00:52:33,608 --> 00:52:34,442
Proszę.

749
00:52:35,777 --> 00:52:36,611
Mamy tu…

750
00:52:37,571 --> 00:52:40,240
Głębokie Pole Hubble’a
powstawało tygodniami.

751
00:52:40,323 --> 00:52:41,950
To powstało w kilka godzin.

752
00:52:42,033 --> 00:52:43,702
- Na zdjęciu mamy…
- Piękne.

753
00:52:43,785 --> 00:52:46,705
…ogromną gromadę galaktyk.

754
00:52:46,788 --> 00:52:51,334
Ten wir tutaj to cała galaktyka?

755
00:52:51,418 --> 00:52:54,462
Zgadza się.
Prawie każdy punkt to osobna galaktyka.

756
00:52:54,546 --> 00:52:56,548
Jest ich tu ponad siedem tysięcy.

757
00:52:56,631 --> 00:52:59,801
- Galaktyki, które…
- Siedem tysięcy na tym zdjęciu?

758
00:53:00,302 --> 00:53:02,387
Ten skrawek nieba

759
00:53:02,470 --> 00:53:06,016
to obszar wielkości ziarnka piasku.

760
00:53:06,099 --> 00:53:07,350
- Aha.
- Mniej więcej.

761
00:53:07,434 --> 00:53:09,269
To malutki fragment nieba.

762
00:53:09,352 --> 00:53:13,565
Gdzie nie spojrzymy,
niebo wypełnione jest galaktykami.

763
00:53:13,648 --> 00:53:15,192
Widzimy je od razu.

764
00:53:15,275 --> 00:53:17,611
- Widzicie tę czerwoną kropkę?
- Tak.

765
00:53:17,694 --> 00:53:20,071
- Ta leży najdalej ze wszystkich.
- Rety.

766
00:53:20,155 --> 00:53:22,365
13,1 miliarda lat świetlnych stąd.

767
00:53:23,408 --> 00:53:24,826
To chcemy pokazać.

768
00:53:24,910 --> 00:53:29,414
- A wszechświat ma 13,8 miliarda lat.
- Zgadza się.

769
00:53:29,998 --> 00:53:34,628
Jak mam opisać to zdjęcie prezydentowi?

770
00:53:35,128 --> 00:53:37,756
To zdjęcie pokazuje nasz początek.

771
00:53:38,256 --> 00:53:43,803
Początek każdej galaktyki i gwiazdy
w całym wszechświecie.

772
00:53:44,679 --> 00:53:47,933
- To nasza historia.
- Cała historia.

773
00:53:48,016 --> 00:53:49,643
Na jednym zdjęciu.

774
00:53:50,143 --> 00:53:55,232
Mamy coraz więcej dowodów na to,
jak ogromny jest wszechświat.

775
00:53:56,066 --> 00:54:00,362
A to sprawia, że potrzebuję zrozumieć,
kim i czym dokładnie jestem.

776
00:54:01,821 --> 00:54:05,492
Jak się w to wszystko wpisuję?

777
00:54:06,868 --> 00:54:11,122
To wielki dzień dla USA i całej ludzkości.

778
00:54:11,206 --> 00:54:12,374
Zaraz zobaczymy

779
00:54:12,457 --> 00:54:15,543
najstarsze uchwycone światło
w historii wszechświata.

780
00:54:15,627 --> 00:54:18,171
Sprzed ponad 13 miliardów…

781
00:54:18,255 --> 00:54:21,967
Powtórzę: sprzed 13 miliardów lat.

782
00:54:22,050 --> 00:54:23,677
W głowie się nie mieści.

783
00:54:23,760 --> 00:54:26,554
Teraz zobaczmy pierwsze zdjęcie

784
00:54:26,638 --> 00:54:28,682
z tego cudownego teleskopu.

785
00:54:35,021 --> 00:54:41,027
PIERWSZE GŁĘBOKIE POLE WEBBA

786
00:54:47,325 --> 00:54:48,910
O rany!

787
00:54:48,994 --> 00:54:51,579
Pierwsze zdjęcie z teleskopu Webba.

788
00:54:51,663 --> 00:54:53,164
Mamy to!

789
00:54:53,248 --> 00:54:58,086
Galaktyki na skraju czasu. O rany.

790
00:54:58,628 --> 00:55:04,634
MOJA REAKCJA NA PIERWSZE ZDJĘCIE
Z TELESKOPU WEBBA

791
00:55:09,306 --> 00:55:10,724
To naprawdę niesamowite.

792
00:55:11,725 --> 00:55:13,184
O Boże.

793
00:55:17,355 --> 00:55:18,398
Brak mi słów.

794
00:55:19,024 --> 00:55:21,735
To naprawdę niepojęte.

795
00:55:21,818 --> 00:55:23,820
Coś fantastycznego.

796
00:55:23,903 --> 00:55:24,863
ASTROFIZYCZKA

797
00:55:24,946 --> 00:55:26,823
- Widzisz te łuki?
- Tak.

798
00:55:28,158 --> 00:55:30,076
- Świetne, co?
- Wielka gromada.

799
00:55:30,160 --> 00:55:32,829
Świetne zdjęcie. Coś pięknego.

800
00:55:32,912 --> 00:55:34,456
Boże!

801
00:55:34,539 --> 00:55:35,373
ASTROFIZYCZKA

802
00:55:35,457 --> 00:55:37,083
Muszą państwo wiedzieć,

803
00:55:37,167 --> 00:55:39,794
że tego typu badania…

804
00:55:39,878 --> 00:55:42,088
…Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba…

805
00:55:42,172 --> 00:55:44,049
Widzimy to po raz pierwszy.

806
00:55:44,132 --> 00:55:46,176
Wszystko dzięki teleskopowi Webba.

807
00:55:46,259 --> 00:55:50,930
Razem z kolegami i koleżankami
byliśmy zdumieni i szczęśliwi.

808
00:55:51,014 --> 00:55:53,933
Zdjęcie zwaliło nas z nóg.

809
00:55:54,017 --> 00:55:57,771
Wiemy, że zobaczmy wszystko,
co skrywa wszechświat.

810
00:55:57,854 --> 00:56:01,274
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba!

811
00:56:05,487 --> 00:56:08,865
CENTRUM LOTÓW KOSMICZNYCH IM. GODDARDA
GREENBELT, MARYLAND

812
00:56:11,493 --> 00:56:15,372
Za chwilę zaprezentujemy nasze zdjęcie.

813
00:56:16,081 --> 00:56:20,251
Oto ono. To Kwintet Stephana.

814
00:56:20,335 --> 00:56:23,671
Coś cudownego. Giovanni, co myślisz?

815
00:56:27,258 --> 00:56:29,177
Widzisz to światło?

816
00:56:29,761 --> 00:56:30,762
Wygląda jak mgła.

817
00:56:34,307 --> 00:56:38,686
KWINTET STEPHANA
290 MILIONÓW LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI

818
00:56:46,528 --> 00:56:51,157
FILARY STWORZENIA
6500 LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI

819
00:56:51,241 --> 00:56:54,202
Filary Stworzenia to rejon gwiazdotwórczy

820
00:56:54,285 --> 00:56:56,204
zlokalizowany w Drodze Mlecznej.

821
00:56:56,913 --> 00:57:00,583
Każde światełko na zdjęciu to gwiazda

822
00:57:01,084 --> 00:57:02,836
podobna do naszego Słońca.

823
00:57:03,711 --> 00:57:06,881
Cały Układ Słoneczny, a także my sami,

824
00:57:06,965 --> 00:57:11,386
zrodziliśmy się z tego,
co widzimy na tych pięknych zdjęciach.

825
00:57:11,469 --> 00:57:14,848
Żelazo w naszej krwi i wapń w kościach.

826
00:57:14,931 --> 00:57:19,853
Wszystko powstało z gwiazdy,
która wybuchła miliardy lat temu.

827
00:57:21,604 --> 00:57:24,983
Młode gwiazdy przysłania pył.

828
00:57:25,066 --> 00:57:27,610
Chcemy zobaczyć, co się za nim kryje.

829
00:57:27,694 --> 00:57:30,071
A światło podczerwone nam to umożliwia.

830
00:57:30,155 --> 00:57:31,114
TELESKOP WEBBA

831
00:57:31,614 --> 00:57:36,327
GALAKTYKA FANTOMOWA
32 MILIONY LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI

832
00:57:40,081 --> 00:57:44,544
To ostatnie tchnienie umierającej gwiazdy.

833
00:57:53,178 --> 00:57:58,641
MGŁAWICA TARANTULA
170 TYSIĘCY LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI

834
00:58:01,478 --> 00:58:03,813
To piękne zdjęcie Galaktyki Koło Wozu

835
00:58:03,897 --> 00:58:07,442
pokazuje, co się dzieje,
gdy galaktyki się ze sobą zderzą.

836
00:58:15,867 --> 00:58:20,455
MGŁAWICA CARINA
7600 LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI

837
00:58:25,335 --> 00:58:29,923
Odkrycia teleskopu Webba
dotyczące egzoplanet są niesamowite.

838
00:58:30,632 --> 00:58:35,595
Niedawno odkryto dwutlenek węgla
na gazowym olbrzymie,

839
00:58:35,678 --> 00:58:39,557
który krąży dookoła gwiazdy
i leży 700 lat świetlnych od Ziemi.

840
00:58:39,641 --> 00:58:42,644
To pierwszy udokumentowany przypadek

841
00:58:42,727 --> 00:58:46,898
obecności dwutlenku węgla
na planecie poza Układem Słonecznym.

842
00:58:51,736 --> 00:58:53,530
Nie przestaje mnie zaskakiwać.

843
00:58:56,032 --> 00:58:57,909
To przytłaczające. No wiecie…

844
00:59:01,162 --> 00:59:02,997
Trochę mnie to przytłacza.

845
00:59:07,460 --> 00:59:09,963
To bardzo dobry przykład tego,

846
00:59:10,755 --> 00:59:15,552
co potrafimy osiągnąć,
gdy ze sobą współpracujemy.

847
00:59:15,635 --> 00:59:17,595
Na świecie dzieje się tyle złego.

848
00:59:17,679 --> 00:59:18,888
To ciężkie czasy.

849
00:59:21,266 --> 00:59:23,476
A to coś dobrego.

850
00:59:23,560 --> 00:59:25,895
Takie światełko w tunelu.

851
00:59:26,688 --> 00:59:30,316
Odrobina nadziei w mrocznych czasach.

852
00:59:30,400 --> 00:59:31,359
Na pewno.

853
00:59:44,956 --> 00:59:47,584
Teleskop Webba pokazuje,
co możemy osiągnąć,

854
00:59:47,667 --> 00:59:49,210
gdy pracujemy razem.

855
00:59:49,752 --> 00:59:51,629
To nie było łatwe.

856
00:59:52,922 --> 00:59:53,840
Tysiące osób.

857
00:59:53,923 --> 00:59:58,094
Każdy miał mocne i słabe strony,
każdy miał swoje wątpliwości,

858
00:59:58,177 --> 01:00:02,390
ale połączyli swoje siły,
stworzyli zespół i odnieśli sukces.

859
01:00:03,933 --> 01:00:07,228
Skoro to nam się udało,
to co jeszcze możemy osiągnąć?

860
01:00:08,229 --> 01:00:13,234
Dla mnie liczy się nadzieja,
którą skrywa w sobie kosmos.

861
01:00:13,318 --> 01:00:15,945
Codziennie daje pokaz swojej siły.

862
01:00:19,157 --> 01:00:23,453
Przeszliśmy do historii,
spojrzeliśmy 13,5 miliarda lat wstecz.

863
01:00:24,162 --> 01:00:26,748
Jestem dumna. Pełna nadziei.

864
01:00:27,248 --> 01:00:30,251
Te zdjęcia pokażą całemu światu,

865
01:00:30,335 --> 01:00:32,795
że kosmos skrywa jeszcze wiele tajemnic.

866
01:00:32,879 --> 01:00:34,964
Wszyscy jesteśmy ze sobą połączeni.

867
01:00:35,757 --> 01:00:37,467
To dopiero początek.

868
01:00:37,550 --> 01:00:40,094
TIMES SQUARE
NOWY JORK

869
01:00:40,178 --> 01:00:44,015
Chciałbym móc powiedzieć wnukom,
że pracowałem przy teleskopie,

870
01:00:44,098 --> 01:00:47,018
który znajdzie odpowiedź
na najważniejsze pytanie.

871
01:00:47,101 --> 01:00:48,478
„Czy jesteśmy sami?”

872
01:00:49,687 --> 01:00:54,317
Każdy teleskop kosmiczny odkrył coś,
czego nikt się nie spodziewał.

873
01:00:54,400 --> 01:00:57,779
Mam nadzieję,
że dzięki obserwatorium tych rozmiarów

874
01:00:57,862 --> 01:01:03,034
zobaczymy coś, co wprawi nas w osłupienie.

875
01:01:15,046 --> 01:01:19,050
POD KONIEC 2022 ROKU
WEBB ODKRYŁ EGZOPLANETĘ WIELKOŚCI ZIEMI,

876
01:01:19,133 --> 01:01:21,803
KTÓRA ZNAJDUJE SIĘ
41 LAT ŚWIETLNYCH OD NAS.

877
01:01:22,512 --> 01:01:25,056
DANE Z KOSMICZNEGO TELESKOPU JAMESA WEBBA

878
01:01:25,139 --> 01:01:27,934
SĄ DOSTĘPNE DLA WSZYSTKICH
NA CAŁYM ŚWIECIE.

879
01:01:28,643 --> 01:01:31,145
POCZĄTKOWO MISJA MIAŁA TRWAĆ PIĘĆ LAT.

880
01:01:31,229 --> 01:01:34,065
TERAZ NASA PRZEWIDUJE,
ŻE POTRWA PONAD DEKADĘ.

881
01:03:35,645 --> 01:03:40,650
Napisy: Marta Makieła