Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Dostanę piwo?
- Tak. - Dziękuję.
Przyniosę ci.
Czemu zgodziłeś się na spotkanie?
To ciekawa historia i…
Mam inną perspektywę.
Sieg Heil!
10 lat byłem pod przykrywką w skrajnej prawicy.
Było dużo gorzej, niż myślałem.
Naprawdę.
To było hardkorowe.
Zwłaszcza na początku było nazistowsko na całego.
Ludzie starali się na wyścigi być jak najbardziej radykalni.
Mówiono o rozpoczęciu wojny rasowej.
Tak, wojny rasowej.
Miało dojść do momentu, w którym musielibyśmy zabijać.
Mieliśmy listy celów do zabicia.
Byli nawet konstruktorzy bomb.
W latach 90. na ulicach panował niepokój.
Było napięcie.
Brakowało tylko iskry.
Ale nie sądziliśmy, że ktoś to zrobi.
Ale ktoś to zrobił.
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
MIASTA W STANIE GOTOWOŚCI
DZIECKO Z GWOŹDZIEM W CZASZCE
„JESTEŚCIE NASTĘPNI”
LONDYN
Przesłuchanie jest nagrywane.
Sierżant detektyw Terrence Boland
z oddziału antyterrorystycznego.
Obecny oficer to…
Detektyw konstabl Philip Johnstone z oddziału antyterrorystycznego.
Dziś jest 1 maja 1999 roku.
Według mojego zegarka jest godzina 18.13.
PRZESŁUCHANIE, 1 MAJA 1999 ROKU
DŹWIĘK Z ORYGINALNEGO NAGRANIA
Jesteśmy tu po to, żeby dotrzeć do prawdy.
Byłem tylko iskrą.
Iskrą, która podpali ten kraj.
Myśli były coraz bardziej natarczywe.
Wciąż o tym myślałem.
To moje przeznaczenie.
Pewnego dnia już o tym nie myślałem.
Miałem to zrobić.
Kiedy chciałeś spowodować wybuch?
W sobotę.
O 17.30.
SOBOTA
Tego pięknego poranka
było tam pełno ludzi.
Świeciło słońce, w Brixton było wesoło, ludzie zajmowali się swoimi sprawami.
Brzoskwinie, śliwki, nektarynki! Truskawki! Zapraszam!
Mamy luksusowe owoce w niskich cenach!
Brixton to wspaniałe miejsce.
To historyczne miejsce.
To pierwsze miejsce w Londynie,
do którego przybywali czarni.
Ludzie pracują i mieszkają razem.
Znaliśmy ludzi z całego świata.
Sprzedawali wszystko i wszędzie,
zarabiali, jak się dało.
Dwa funty.
- Mieliśmy wszystkie hity. - Wszystkie.
Snoop Dogga…
Michaela Jacksona, Madonnę.
Miałem pornosa Snoop Dogga.
Tak.
- Nie oglądałem go. - Nie sprzedaliśmy tego.
- Tak. - Myślałem, że nie.
W ich oczach byliśmy Robin Hoodami,
choć nie w oczach sklepów z płytami.
Mówiliśmy: „To cena czadowa, a nie sklepowa”.
Rymowaliśmy.
„Nie spadło z ciężarówki, sam sobie wziąłem”.
„Czy się stoi, czy się leży, za pół ceny się należy”.
Bajer. Piąteczka.
Nie każ mi czekać.
17.09
17.10
Kokosy!
Bardzo świeże kokosy.
Byliśmy tam wszyscy, szczęśliwi w piękny dzień.
Nagle mój sąsiad powiedział do mnie:
„Talent, jest tu torba
i słyszę hałas”.
Ja na to: „Co słyszysz?”. A on: „Zobacz”.
Opuściłam stoisko.
To brzmiało jak…
Taki dźwięk wydobywał się z czarnej torby.
To mogło być złoto. To mogła być kupa narkotyków.
Może kasa. To nie była nasza torba.
Otworzyłem ją, przystawiłem do twarzy i powiedziałem: „To bomba”.
A potem: „Na pewno?”. Nie znam się na bombach,
ale wiedziałem, że to bomba. Pierwszy raz widziałem bombę.
Była jak z kreskówki.
- Tak. - Z budzikiem z dzwonkami.
- Było wiadomo. - Budzik starego typu.
Z dzwonkami.
- Okrągły zegar w pudełku. - Tak było.
Z pudełka wychodziły kable.
Do pudełka.
Do pudła z gwoździami.
Powiedziałam: „Wezwijcie policję”,
bo nie wiedzieliśmy, co się dzieje i czyja to była torba,
bo nikogo tam nie było.
Więc wróciłam do stoiska, żeby zająć się klientami.
Powiedziałem, że nie chcę się mieszać, ale wróciłem.
Ktoś powiedział,
żebym nie był głupi i wyrzucił to do kosza jakby nigdy nic.
Szaleństwo. Nikt nie wiedział, co robić.
17.28
17.29
Nikt by w to nie uwierzył. Opowiadałem to wiele razy.
Ćpun wyjął bombę i ukradł torbę.
„Żartujesz.
To niemożliwe”.
„Przysięgam. Tak było”.
- Nawet teraz są ćpuny… - Przyszedł od tej strony.
Podszedł zza stoiska i podniósł torbę.
Mówiliśmy: „Zostaw torbę, czubie. To bomba”.
Dotykał bomby. Ludzie byli w szoku.
Wyjął ją i była widoczna.
Była na widoku. I zaczął…
Po prostu wziął torbę i poszedł.
Chciał torbę i ją sobie wziął.
Ochroniarz zadzwonił na policję, policja przyjechała…
Podeszli i powiedziałem: „To bomba”.
Proszę się cofnąć.
Dziękuję.
Nie pamiętam lądowania ani odrzutu.
- Pamiętam tylko, jak wstałem. - Tak.
Samo wstawanie.
Słyszałem twój krzyk.
- Krzyczał moje imię. - To było później.
Znalazłem go na noszach pod przystankiem.
„Jestem tu, Lee”.
Musiałam schować się pod wózkiem.
Nie sądziłam, że ktoś przeżył,
bo to wyglądało, jakby cały budynek się zawalił.
Miałem gwóźdź w nodze.
Nie wierzę, że nie oberwał. Był z przodu.
Byli tam ludzie bez kończyn, z gwoździami w głowie.
Pomyślałem: „Po co marnować nosze na gwóźdź?”.
- Pocięli mu dżinsy. - Dostałem w nogę.
Dostałem te dżinsy od mamy.
„Nie tnijcie! Dostałem je od mamy”. Nigdy tego nie zapomnę.
Wszędzie były kawałki szkła.
Nie ucierpiałam,
więc byłam wdzięczna.
Większość ludzi ucierpiała.
Było dużo ofiar.
Wszyscy biegali, żeby zobaczyć, czy ich bliscy są bezpieczni.
To był koszmar.
Myślałeś o konsekwencjach?
Nie.
W pociągu wyobrażałem sobie, jak to wybuchnie.
Musiałem to zrobić. Byłem jak robot.
Myślałeś o…
ludziach?
Nie. W ogóle.
Rannych zostało 39 osób, w tym dziecko
z dziesięciocentymetrowym gwoździem w czaszce.
Kombinacja poparzeń i obrażeń od wybuchów
z licznymi obrażeniami od odłamków jest bardzo trudna.
Ta bomba została stworzona,
żeby zabić jak najwięcej ludzi.
To był cud,
że tego dnia nikt nie zginął.
Bomba z gwoździami
ma za zadanie jak najbardziej zaszkodzić
jak największej liczbie osób i zabić jak najwięcej ludzi.
Włożenie do bomby kawałków metalu
i zdetonowanie jej
doprowadzi do wyrzucenia tego metalu z prędkością prawie 500 km/h.
Gwoździom towarzyszy wszystko,
co zabiera ze sobą fala uderzeniowa.
Gdy przechodzi przez kolejne osoby,
może przenosić fragmenty jednej osoby
do drugiej.
To daje bardzo skomplikowane rany.
Kawałki nogi jednej osoby
mogą skończyć w jej klatce piersiowej
albo w klatce piersiowej innej osoby.
Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy.
Jesteśmy w sercu Brixton,
gdzie ludzi ogarnia wściekłość na osobę odpowiedzialną za bombę.
W Brixton są napięcia.
Chcemy wyjaśnić, co się stało w sobotę,
i potem zobaczymy.
Jest ze mną Mike Franklin
z grupy doradczej policji.
Mike, widziałam, że jest tu bardzo napięta atmosfera.
Tak, ludzie są wściekli.
To był tchórzliwy, bezduszny atak na niewinnych ludzi,
którzy w sobotę załatwiali swoje sprawy w Brixton.
Amputowane kończyny,
postrzępione rany od gwoździ.
Ludzie stracili słuch i wzrok.
To nie była bomba, zwykły huk.
To zniszczyło ludziom życia.
Policja nie chciała wyciągać pochopnych wniosków.
Mówili, że dopuszczają różne możliwości, jeśli chodzi o motywację tego czynu.
Instynktownie pomyślałem, że to rasistowski atak.
Kiedy się tu mieszka i dochodzi do czegoś takiego, to się wie.
Policjanci mówili rzeczy w stylu:
„Chcemy go złapać tak jak wy”.
A ja na to: „Nieprawda.
Gdzie mieszkacie?
Nie w miejscu, które jest celem”.
To, że za pierwszym razem zamachowiec nikogo nie zabił,
nie znaczy, że nie wróci.
W Londynie wybuchały już bomby.
IRA nie tak dawno przeprowadzała swoje kampanie.
Dziś rano dowody ze zniszczonego budynku
są dokładnie badane przez oddział bombowy.
Jedna z teorii mówi, że atak
był wyrachowanym aktem buntu ze strony IRA
po odkryciu w Southampton…
Ale nie mieliśmy doświadczenia
z bombą takiego typu
na pełnej przechodniów głównej ulicy handlowej.
POLICJA STOŁECZNA
Annette, cześć. Simon Foy.
Byłem młodym,
świeżym, niedoświadczonym,
dość ambitnym,
pewnie naiwnym,
potencjalnym dowódcą dywizji Brixton.
To było najtrudniejsze miejsce do pracy.
Była napięta atmosfera.
Było wiele spekulacji na temat tego,
co się dzieje i kto za to odpowiada.
Wiele powodów przyszło mi do głowy.
Wiedzieliśmy, że narasta przemoc gangów,
a ostatnio doszło do strzelanin.
Czy to było to?
Ludzie ponaglali nas i pytali,
co z tym zrobimy.
Nie uważa pan, że czas przyznać,
że nie macie dość policjantów,
żeby wykonać swoje zadania w tej społeczności?
Ludzie czuli się mało chronieni i kontrolowani.
Pamiętamy zamieszki z 1981 roku.
Śmierć w areszcie. Wszyscy pamiętamy.
Duża część społeczności
nie chciała współpracować z policją, bo jej nie ufaliśmy.
Policja nęka członków naszej społeczności poprzez kontrole.
Policja ogłosiła, że zaleje naszą okolicę
z powodu ataku bombowego.
Kiedy dorastałem, kontrole policyjne były problemem.
Kiedy szedłem z przyjaciółmi do Brixton,
do sklepów z płytami,
w prawie każdą sobotę zatrzymywała nas policja.
Policjant odpowiedzialny za okolicę mówił, że radziłby wam
poważnie pomyśleć o wstąpieniu do policji.
Ma za mało…
Policja zgarniała przyjaciół, wracali obici.
Mówili, że policjant ich pobił.
To było dość powszechne.
Takie wydarzenia doprowadziły do niechęci
miedzy społecznością a policją.
W pozostałych wiadomościach.
Detektywi badający wczorajszy wybuch w Brixton w południowym Londynie
mówią, że mają różne teorie, kto podłożył bombę.
Ataku nie powiązano z grupą terrorystyczną.
Był tu pan w sobotę?
Zgłosiło się do nas wiele osób,
ale nikt nie był w stanie powiedzieć nam niczego konkretnego o zamachowcu.
Nikt o niczym nie wiedział.
To była grupa ludzi czy jedna osoba?
To wywołało prawdziwy strach.
Policja nie monitorowała wtedy prawicy.
Mówili, że to robią, i czasem kogoś zatrzymywali,
ale wśród dowództwa służb panowało przeświadczenie,
że prawica nie jest zagrożeniem.
Tylko o tym pisali, nie zamierzali tego robić.
Banda chuliganów. Po co ich kontrolować?
POUFNE
Searchlight to prywatna operacja wywiadowcza.
Przenikaliśmy i monitorowaliśmy grupy faszystowskie.
Prawa dla białych!
Ostrzegaliśmy o tym od lat.
Terroryści bronią ostatniego bastionu
i atakują system.
To armia partyzancka.
Chodziło o terroryzm. Chodziło o zabijanie ludzi.
Sieg Hiel!
To były niebezpieczne czasy i chcieliśmy ich powstrzymać.
Im więcej o nich wiemy, tym lepiej możemy ich powstrzymać
i zwrócić na nich uwagę.
A potem skontaktował się z nami ktoś,
kto chciał się zaangażować.
Halo, Searchlight.
To był młody chłopak powyżej 20 lat. Zaangażowany i antyrasistowski.
Z mojej perspektywy najlepiej było, żeby przeniknął do skrajnej prawicy.
I to właśnie zrobił.
Czy trzeba zachować twoją tożsamość w tajemnicy?
Tak.
Ci ludzie są niebezpieczni.
I wciąż wierzą, że jesteś nazistą?
Tak.
Czemu to zrobiłeś?
Lubię być szpiegiem. To…
ekscytujące.
Możesz zacząć od początku, Arthurze?
W 1999 roku byłem tajniakiem w Brytyjskiej Partii Narodowej.
W nowym wieku potrzebujemy nowej idei,
nowego rodzaju polityki.
BNP była partią prawa i porządku.
GRANICE
Musimy powstrzymać imigrację i pomóc imigrantom wrócić do domu.
Uważaliśmy się za przyzwoitych,
szlachetnych, praworządnych obywateli.
Byliśmy tymi dobrymi.
PRZYSZŁOŚĆ
Zbudujemy ruch, który w nowym stuleciu
znów uczyni Brytanię wielką.
Ale za tą fasadą
chodziło się na spotkania BNP
w kościele albo na zapleczu pubu.
Spierdalaj.
Ludzie rozdawali listy celów do zabicia,
nazistowską propagandę,
instrukcje robienia bomb.
Chcieli, żeby ktoś wysadził kogoś,
kogo sugerowali zabić.
To było ekstremalne.
Myślałem,
że nie wyskakują z nazizmem
od razu przy nowych rekrutach,
ale od razu mówili, że zabijanie Żydów jest dobre.
- Od pierwszego dnia? - Tak.
Co o tym myślałeś?
Byłem w szoku. Bałem się, ale też byłem podekscytowany.
I fakt, że byli aż tak nazistowscy,
był kolejnym powodem, żeby kontynuować.
Czułeś, że cię sprawdzają? Podejrzewają?
Nie bardzo.
Pewnie myśleli, że czemu biały miałby nie chcieć do nich dołączyć?
Antyfaszyści nie wiedzieli, że jestem po ich stronie.
Kilka razy oberwałem.
Najgorzej od dziewczyny,
która uderzała mnie w głowę młotkiem.
To była moja rzeczywistość.
W co wierzysz, synu?
W tym kraju jest wielu biednych białych.
Ciągle się pieprzy,
że wszystko musi być równe…
Przez to biali…
To poniża białych w tym kraju.
Takich jak ja.
Chciałeś podłożyć kilka bomb?
Tak. Jak najwięcej.
Jedną tygodniowo.
Czemu włożyłeś w nie gwoździe?
Żeby rozbijały okna,
wbijały się w ludzi i ich okaleczały.
Żeby zabijały ludzi.
7 DNI PÓŹNIEJ
17.28
17.29
SOBOTA
W kolejny weekend w stolicy
społeczności etniczne zostały celem
ponownego ataku bez ostrzeżenia.
Brick Lane jest dziś zamknięta. Ludzie są w szoku,
ale czują ulgę, bo nikt nie zginął.
To uderza w serce społeczności bengalskiej.
Mamy problem, rasistowski terroryzm.
To skandaliczne. Nie będziemy tego tolerować.
PREMIER WIELKIEJ BRYTANII
Postaramy się ustalić, kto za tym stoi.
Zostaną oskarżeni i postawieni przed sądem.
Siddy Shivdasani, redaktor gazety Eastern Eye.
POLICJA
Do naszych biur przesłano groźby śmierci.
Ostrzegaliśmy czytelników mieszkających w czarnych i azjatyckich dzielnicach.
NASTĘPNI?
Politycy zastanawiali się,
czy to przestępstwo rasowe, a oni planowali kolejny atak.
Chciałem tylko pokazać innym
moje niezadowolenie z policji.
Zrobić to, co należy.
Wtedy próbowałem zrobić to, co należy.
Byłem redaktorem brytyjsko-azjatyckiej gazety.
PRECZ
Mieliśmy do czynienia z rasizmem.
ŚMIECIU
Dało się do tego przyzwyczaić.
Było to trochę bezmyślne.
Ale potem dostaliśmy list.
KIEDY WYBIJE GODZINA
Od grupy zwanej Białe Wilki.
Wiedziałem, że następnym celem będzie obszar azjatycki. Czułem to.
Ale policja nie dała nam rad,
żeby uważać albo zachować czujność.
Nic.
Czuliśmy, że mają to gdzieś.
Chałupnicza bomba, która wybuchła w południowym Londynie,
była aktem szaleństwa.
Dziś możecie pomóc w następujący sposób.
Oto ilość gwoździ dołączona do materiałów wybuchowych.
Kto tyle kupił?
To nie był zwykły budowlaniec.
Kto przyszedł po taką ilość gwoździ?
Alan Fry dowodzi oddziałem antyterrorystycznym.
Czy to pomogło wam posunąć się dalej w śledztwie?
Na pewno tak,
choć jest za wcześnie, żeby podać konkrety
w kwestii szczegółów tej sprawy.
Jeśli są państwo w stanie pomóc, prosimy o informacje.
Czeka 10 000 funtów nagrody.
W tym kraju nie było wielu seryjnych morderców,
nie mówiąc już o seryjnych zamachowcach.
Ludzie się bali.
Byłam starszym oficerem śledczym.
Odpowiedzialność była ogromna.
Nie miałam doświadczenia w śledztwach dotyczących terroryzmu.
To wyniosło presję na zupełnie inny poziom.
KONTROLA POLICYJNA
Policja ogląda godziny nagrań z monitoringów w nadziei,
że sprawca został nagrany i ktoś go rozpozna.
Jakość monitoringu w 1999 roku
nie była dobra.
Jednak znaleźliśmy nagrania, które mogły przedstawiać zamachowca.
Mężczyzna w białej czapce z daszkiem
przerzucił przez ramię coś,
co wyglądało jak torba sportowa.
Jedynym problemem było to,
że nie dało się go rozpoznać.
Zwracaliśmy się do różnych agencji. Nawet do Amerykanów i wojska.
Wysyłaliśmy nagranie w nadziei,
że ktoś poprawi jego jakość.
Nie mogli.
Musieliśmy szukać dalej.
Zacząłem współpracować z policją.
Na konferencjach prasowych.
Kiedy zdobyli zdjęcie osoby
podejrzanej o zamach,
kłóciliśmy się o to, czy powinno zostać opublikowane.
Bo było niewyraźne.
To niejednoznaczne zdjęcie.
Uważałem, że należało to zrobić. Członek rodziny by go rozpoznał.
Należało opublikować je jak najszybciej.
„Nie możemy”.
Powiedziałem: „Wykręcacie się, a zamachowiec przygotowuje kolejną bombę.
To pilne. Trzeba opublikować zdjęcie. Nie wolno tracić czasu.
Co powiecie, jeśli bomba wybuchnie w trakcie naszej rozmowy?
Powiem wszystkim, że mogliście to powstrzymać.
Opublikujcie zdjęcie”.
Ale tego nie zrobili.
Policja pytała nas: „Słyszeliście coś? Co uważacie?”.
Zadawaliśmy ludziom te same pytania.
Kto będzie następny? Czy ludzie zginą?
Ludzie z całego kraju przyznawali się do zamachu. Białe Wilki.
Przychodziły listy z East Midlands.
Pracowaliśmy na pełnych obrotach.
Całą dobę zastanawialiśmy się, kto to może być.
Tworzyliśmy listy osób, które mogły zrobić coś takiego.
Nikt nic nie wiedział.
Jak pomagałeś znaleźć zamachowca?
Szukałem ludzi.
Na początku udawałem,
że jestem szczęśliwy.
Pytałem: „Wiesz, kto to zrobił?”.
I tak dalej.
Ale nikt nie wiedział.
Nikt nie wiedział.
Trudno być w takiej sytuacji,
szpiegować ludzi
i próbować zagłuszyć
głosy w swojej głowie.
To nie jest łatwe.
Stałem się…
odporny na rasizm
i faszyzm.
Szanowaliśmy
bohaterów naszego ruchu, takich jak Waffen SS,
oczywiście Hitler.
Dla rasisty to było inspirujące środowisko.
Czułeś, że prano ci mózg?
Chciałbym powiedzieć, że to bzdura.
Ale…
zdecydowanie tak.
Tak, indoktrynowali mnie.
Tak jakby…
Wątpiłem w Holokaust.
A nawet myślałem,
że może byłem naiwny,
bo podążałem za powszechnym poglądem,
że do niego doszło.
Jeśli namieszali w głowie mi, to wyobraźcie sobie, co zrobili z innymi.
Dawajcie!
Kiedy będziecie gotowi!
Prawa dla białych!
Kiedy byłeś w tej bańce, byłeś z podobnie myślącymi ludźmi.
Byli źli na to samo co ty i mieli takie samo pochodzenie.
Byłeś odizolowany od rzeczywistości.
Byłem tego częścią.
To nasz kraj!
LIDER BNP
Zdrajcy naszej własnej rasy, którzy próbują zniszczyć ten kraj,
są naszymi wrogami!
Nasz przywódca nazywał się John Tyndall.
Był wtedy bardzo znanym prawicowym politykiem.
Tyndall przyciągał odmieńców,
wariatów i frajerów.
Tego chciał,
bo mógł ich kontrolować.
Nigdy nie kazał nikogo wysadzać ani atakować,
ale sprytnie dobierał słowa.
Jego przemówienia były porywające.
Będziemy walczyć, pracować, maszerować i walczyć
o zbudowanie kraju, za który zginęli,
i oddanie Wielkiej Brytanii Brytyjczykom!
Chodziliśmy na różne spotkania, zawsze w pubach.
Tłumowi młodych, pijanych, agresywnych mężczyzn mówiono,
że zagrażają im hordy imigrantów,
którzy zamordują ich w łóżkach, zgwałcą im żony i pożrą ich dzieci.
Po spotkaniach zawsze dochodziło do przemocy.
No dalej, palancie!
W porządku? Mogę cię zbadać?
Cały czas czujesz ogromną wściekłość,
złość i frustrację,
a potem…
Wszystko z siebie wyrzucasz. Rozumiesz?
Wyżywasz się na kimś.
Pamiętam, że po jednym spotkaniu
miałem furgonetkę.
Jeździła po okolicy
i ściągała czarnych z ulicy.
Byli porywani
i stawali się ofiarami okropnej przemocy.
Gdyby nie spotkanie BNP w pubie…
i mówienie, że wszyscy są w niebezpieczeństwie,
nie zaczęliby atakować ludzi.
Podburzali ich do tego,
a potem umywali ręce
i wracali do swoich willi w Surrey czy gdzieś indziej,
a my wracaliśmy do swoich ruder w Stockwell.
I fajrant.
Tak to było.
Tak manipulują ludźmi i ich wykorzystują.
Zrobiłem parę gównianych rzeczy.
Naprawdę złych.
Kiedy zapragnąłeś to zrobić?
Nie wiem. Kilka lat temu.
Masz dopiero 22 lata.
Tak. Miałem około 20 lat.
Z pewnością widziałeś w gazetach
informacje o organizacji Białe Wilki.
Nie znam ich.
Nie obchodzą mnie.
Więc nie mają pojęcia, kim jesteś?
Nie. Nie mają pojęcia.
Czyli ich słowa są…
Fikcją. Zmyślają.
Próbują odebrać mi chwałę.
Mój cel był polityczny. Chciałem wywołać wojnę rasową w kraju.
Co to znaczy?
Powstanie i tak dalej.
Przemoc rasowa na ulicach i takie tam.
Więc jaki miałeś wtedy zamiar?
Myślałem o celu do wysadzenia.
Zdecydowałeś wtedy, gdzie podłożyć bombę?
Tak.
W Soho.
Dwa ataki bombowe w Londynie wywołały obawy, że będzie ich więcej.
Za atakiem mogą stać rasiści.
Pewnie zamierzają ponownie zaatakować.
Nikt nie wiedział, która społeczność będzie celem.
Czy to będzie chińska społeczność?
Czy może żydowska?
Było sporo dyskusji.
Ale wczesne rozmowy
dotyczyły rasy, pochodzenia etnicznego.
Nikt nie myślał o tym,
że może zaatakować gejów.
Widoczna część społeczności gejów znajdowała się w Soho
i pewnie na Old Compton Street.
Można było chodzić z jednego gejowskiego baru do drugiego.
Rozkwitały, były pełne energii,
pełne życia.
Czuło się swobodę.
Można było tam czuć się sobą.
Gdy wybuchła druga bomba, wszystko stało się jasne.
Ten ktoś nienawidził odmienności.
Nienawidzili ludzi, którzy byli inni,
którzy nie pasowali do ich wizji normalnego społeczeństwa.
Zaczęliśmy rozmawiać z policjantami na wyższych stanowiskach.
Powiedziano nam, że to kwestia rasowa.
Przedstawiliśmy nasze obawy, co spotkało się ze sceptycyzmem
i niedowierzaniem w Scotland Yardzie.
Więc naszym zadaniem było
obdzwonienie menadżerów kluczowych obiektów,
pubów, klubów, kawiarni, restauracji, żeby powiedzieć:
„To może nas dotknąć. Uważajcie. Bądźcie czujni”.
Pokonamy ludzi odpowiedzialnych za te bomby.
Złapiemy ich.
Nie znamy żadnej konkretnej grupy
odpowiedzialnej za te skandaliczne czyny,
ale to najprawdopodobniej
skrajnie prawicowi ekstremiści atakujący grupy mniejszościowe.
Wszyscy byli na to ślepi, bo nikt nie wiedział, co będzie.
Ale wszyscy się czegoś spodziewali.
Spotykałem się z Arturem tam, gdzie myśleliśmy,
że nikt nas nie rozpozna.
W hotelach dla turystów,
pod Londynem.
Rozumiał swoją misję.
I zrozumiał, że musi ich powstrzymać.
Spotkałem się z moim kontaktem
i przejrzałem nazwiska wszystkich osób, które już znałem…
i wspomniałem o facecie, którego nazywałem „Dave z Barking”,
bo wspomniał, że tam mieszka.
Byliśmy w podobnym wieku,
trochę się zbliżyliśmy,
rozmawialiśmy o muzyce
i o tym, że nie lubił ludzi o brązowych twarzach.
Ostatnio widziałem go na dorocznym wiecu,
na którym pełnił funkcję organizatora.
Miał opaskę organizatora. Stał obok Johna Tyndalla.
Tyndall został mocno pobity przez antyfaszystów.
Potem Dave po prostu zniknął.
I przestałem o nim myśleć.
Po sobocie na Brick Lane
pojechałem taksówką do Soho na rekonesans.
- Która była godzina? - Pewnie około 19.
Jasne. Jakie miałeś wtedy zamiary?
Rozważałem, który pub wysadzę.
Byłem na Old Compton Street.
Chciałem się upewnić, że to dobry pub. Szukałem queerowego.
Czy tam gejowskiego.
Masz problem z gejami?
Tak.
Dlaczego?
Jestem homofobem.
Nienawidzę ich.
- Dlaczego? - Nie wiem. Po prostu nienawidzę.
- Musi być jakiś powód. - Mam problem z homoseksualistami.
Nie lubię o tym mówić. Rozumiesz?
Wybrałem gejów, bo ich nienawidzę.
Wiesz? To sprawa osobista.
Taśma tego nie rejestruje, ale kiedy mówimy o gejach,
zamykasz oczy. Reagujesz bardzo intensywnie, Davidzie.
Tak. Po prostu ich nie lubię.
Po prostu ich nie lubię, dobra?
Jestem zupełnie hetero. Bez obaw.
Nie. To żaden problem, ale to cię denerwuje.
Nie wiem, czemu cię to denerwuje.
Na tyle, że podłożyłeś bombę.
Ale nie wiem dlaczego.
Po dwóch sobotnich zamachach w Londynie policja w całym kraju ostrzega ludzi,
którzy są potencjalnymi celami, żeby zachowali czujność.
Bomby z Brick Lane i Brixton mogą być początkiem
ogólnokrajowej kampanii rasistowskiej.
Policja nie chce wywołać paniki,
ale wszyscy powinni wiedzieć o zagrożeniu
kolejnym atakiem bombowym w ten weekend.
CZWARTEK
Dwie rzeczy przyciągnęły uwagę do podejrzanego.
Zamiast patrzeć na tysiące ludzi,
szukaliśmy wśród tysięcy ludzi tych, którzy mieli torbę.
A kiedy znaleźliśmy torbę, zwróciliśmy uwagę na jego czapkę.
Ale to były setki godzin nagrań.
Na początku nie dało się poznać, kto to był.
Ale potem znaleźliśmy inne, wyraźniejsze nagrania.
Chłopaki wpadli do mojego biura. „Szefowo, musisz to zobaczyć”.
Dobrze pamiętam tę chwilę.
Oto zdjęcie. To jest zamachowiec.
Wywieszono je na plakatach na stacjach i w innych ważnych miejscach w stolicy.
Zdjęcia opublikowano w Internecie
i wysyłano do policji w całym kraju.
Mimo że policja podejrzewa, że stoi za zamachem,
jeśli ogląda ten program
i uważa, że jest niewinny, powinien się zgłosić.
Słyszałem, że macie moje zdjęcia.
Pomyślałem, że to koniec. Złapali mnie.
Od razu wróciłem do domu i zrozumiałem, że jeszcze mnie nie złapali.
Zbudowałem urządzenie, ustawiłem czas i wszystko spakowałem.
Czekałem do wpół do czwartej i złapałem taksówkę do Soho.
Na którą nastawiłeś minutnik na bombie w Soho?
Na 18.30.
PIĄTEK
16.45
16.46
Miałem wtedy wolne.
Byłem w galerii i wracałem do domu.
To był piątek,
początek świątecznego weekendu. Pogoda była wspaniała.
Chyba było późne popołudnie.
Ludzie wychodzili z pracy, czuć było radosną atmosferę.
Czuło się świąteczny weekend.
Była atmosfera.
Byłem już kiedyś w pubie Admiral Duncan.
Nie pamiętam dokładnie,
ale przechodziłem obok i naszła mnie chęć na piwo.
To był mały pub. Wąski.
Zaczynało robić się gwarno.
Wciąż pojawiali się ludzie.
Było piątkowe popołudnie.
Słyszałem, że policja zidentyfikowała nagrania z Brixton.
Widziałem to w gazecie.
Od razu pomyślałem, że to może być Dave z Barking.
Potem zadzwonił mój kontakt z Searchlight
i powiedziałem,
że to może być David Copeland.
NAZWISKO?
Przejrzeliśmy swoje akta,
wszystko, co mówił nam Arthur,
i znaleźliśmy nazwisko Copelanda
na różnych spotkaniach i wydarzeniach.
Mój kolega skontaktował się z policją.
17.29
17.30
Spojrzałem na zegarek. Miałem jeszcze godzinę do wybuchu.
Stałem przy budce telefonicznej, jakbym czekał na telefon.
Wszedłem tam około…
godziny 17.50.
Zamówiłem drinka.
Widziałem ludzi, których chciałem okaleczyć i zabić.
Nie czułem radości. Nie było mi smutno.
Nic nie czułem.
Jak długo stałeś na końcu baru?
Kwadrans. Dwadzieścia minut.
Zamówiłeś szklankę koli, zgadza się?
Tak.
Zostawiłem torbę i zapytałem, czy w pobliżu jest bank.
Wtedy, kiedy wychodziłeś?
- Tak. - Tak.
Ile osób było w pubie,
kiedy odłożyłeś torbę? Pamiętasz?
Od 15 do 20 osób.
Nie mogłem się wydostać.
Omijałem ludzi i prosiłem o zrobienie miejsca.
Wiedziałem, że ludzie zginą, ale musiałem to zrobić.
18.28
18.29
Hałas narastał.
Zamówiłem piwo.
Nie wiem, czy się napiłem.
A potem…
Nic nie słyszałem.
To było coś dziwnego.
Czułem się dziwnie.
Wszystko się wyłączyło.
Źle się czułem.
Myślę, że wciąż opierałem się o bar.
Spojrzałem tam, gdzie powinny być światła
i butelki, ale nic tam nie było.
Tylko ciemność, smugi dymu
i zero ludzi.
Nie widziałem nikogo, nic nie słyszałem.
Pamiętam, jak się odwracałem,
żeby zobaczyć, co się dzieje,
a następnie pamiętam…
jak patrzyłem na młodą kobietę.
Widziałem ruch jej ust. Pewnie krzyczała.
Dowiedziałem się później, że bomba wysadza bębenki.
Wyprowadzono mnie. Był ze mną jakiś facet.
Mówił, że z nim rozmawiałem.
Mówiłem mu, skąd jestem.
Nic z tego nie pamiętam. Absolutnie nic.
Trafiłem do szpitala.
Nie wiedzieli, czy przeżyję.
Podali mi mocne leki.
Pamiętam, że śniły mi się różne rzeczy,
gdy zmieniano mi dawki leków przeciwbólowych.
Śniło mi się, że byłem w klubie, a wszyscy byli szczurami.
Szczury były przebrane za ludzi.
W ścianie były szczury. Słyszałem je.
Był tam dwupłatowiec.
Samolot, który ląduje na wodzie.
Przyleciał do klubu.
Szczury, wszędzie szczury.
Dowiedziałem się później, że Copeland miał udomowione szczury.
Pozwalał im biegać po rzeczach, które pakował do bomb.
Z tego co wiem, ludzie, którzy byli w tym samym szpitalu,
mieli dziwne infekcje.
Nie było wiadomo, co nam jest.
A to dlatego, że pozwalał szczurom…
oddawać mocz i wypróżniać się
na wszystko, co tam wkładał.
Kiedy pojawiali się pacjenci,
zaczęliśmy zdawać sobie sprawę, jak poważne to było.
Mieli potworne obrażenia.
To było jak scena z wojny.
Przyjeżdżali pacjenci z rozległymi oparzeniami,
nieprzytomni,
jeden po drugim.
Być może najtrudniejszą rzeczą w mojej karierze
była opieka nad pacjentem, który przybył nieprzytomny
i pozostawał w tym stanie przez kilka dni.
Gdy powoli odzyskiwał przytomność,
zdaliśmy sobie sprawę, że musimy z nim pomówić
i przekazać mu najgorszą możliwą wiadomość.
Dwóch jego przyjaciół zginęło,
a także niestety jego żona
i nienarodzone dziecko.
Ciężarna kobieta i drużba z jej ślubu
są wśród trzech zabitych w wybuchu.
Andrea Dykes zginęła na miejscu.
Jej mąż, Julian, jest w szpitalu w stanie krytycznym.
JAKO CZARNY GEJ PRZECIWSTAWIAM SIĘ FASZYZMOWI
Byłem w domu, gdy się dowiedziałem.
To był kompletny szok.
Czułem bezradność.
Byliśmy…
Byliśmy blisko,
jeśli chodzi o…
Czuliśmy, że zbliżamy się do złapania sprawcy.
Znaleźliśmy adres, pod którym prawdopodobnie mieszkał.
Chciałem zostać złapany.
Dlaczego?
Żebym stał się sławny.
Co to dla ciebie oznacza?
To istnienie.
Co to znaczy? Nie rozumiem.
KTO TO ZROBIŁ?
Jeśli nikt cię nie pamięta, nigdy nie istniałeś.
Jasne.
Musimy zapytać, czemu to zrobiłeś.
Żeby szerzyć strach, niechęć i nienawiść.
Jestem nazistą.
Przyznaję.
Tak.
Davidzie, ten sygnał oznacza, że taśma się kończy,
więc teraz skończymy.
Panie i panowie, wczesnym rankiem w sobotę 1 maja
nieuzbrojeni funkcjonariusze oddziału antyprzestępczego
aresztowali 22-letniego mężczyznę w Cove w Hampshire.
Ten człowiek nie należy do żadnej grupy,
która twierdzi, że jest odpowiedzialna za zamachy.
Rozumie się, że pracował sam
z własnych pobudek.
TRZYNAŚCIE MIESIĘCY PÓŹNIEJ
W procesie Davida Copelanda o morderstwo
wzięło udział około czterdziestu jego ofiar
i krewnych zabitych.
24-letni oskarżony odrzuca zarzuty morderstwa
z powodu niepoczytalności.
Copeland nie był pierwszą osobą,
która myślała, że uniknie kary, jeśli uda szaleństwo.
Mam problem z ludźmi,
którzy krzywdzą kobiety i dzieci.
Więc kiedy Copeland…
Zamordował tę kobietę i nienarodzone dziecko.
Nie chciałem, żeby mu to uszło na sucho.
Jego jedyną opcją
było powołanie się na niepoczytalność,
więc musiałem zdobyć zeznanie,
że był poczytalny.
Obecnie mamy łowców pedofilów
w Internecie,
udają chłopca lub dziewczynkę,
pedofil nawiązuje z nimi kontakt,
umawiają się i przekazują dowody policji.
Ale przed Internetem
miałem swoją wersję takich działań.
Drogi Davidzie, nie znasz mnie, ale słyszałam o tobie w wiadomościach.
Jak można nazwać kogoś potworem i kimś złym, jeśli się go nie zna?
Wszyscy są niewinni, dopóki nie udowodnimy im winy.
Mam nadzieję, że nie przeszkadza ci, że do ciebie piszę.
Patsy.
Droga Patsy, dziękuję za list.
Mam 173 cm wzrostu, 23 lata i brązowe włosy.
Mama mówi, że jestem przystojny, ale nie wiem.
Nie wyobrażam sobie, jak wyglądasz. Wyślij mi zdjęcie.
Copeland chciał mieć kontrolę,
więc wymyśliłem dziewczynę, Patsy Scanlon.
Patsy była jak te dziewczyny
z filmów propagandowych z lat 40.
Gibka, piękna blondynka.
Ktoś, kto robi, co każą, bez zadawania pytań.
Ktoś bezbronny.
Kompletny głuptas, rozumiesz?
Wiedziałem, że się na to złapie.
Wiedziałem.
Dla tych, którzy przeżyli ataki, to był dzień wstrząsających dowodów.
Opisywano obrażenia wywołane przez eksplozje.
Parę osób było wyraźnie poruszonych.
Proces miał ustalić, czy był zły, czy szalony.
Miał pełno prawników.
Miał po swojej stronie więcej niż to,
co miała prokuratura.
David Copeland nie przyznał się do morderstwa.
Twierdził, że jest winny zabójstwa
z powodu niepoczytalności.
Teraz przysięgli ocenią stan jego umysłu.
Musiałem go złapać za rękę.
Chciałem, żeby powiedział coś,
co by pokazało, że pogrywa z lekarzami,
ale nie miałem dużo czasu.
Drogi Davidzie,
nie martw się procesem.
To musi być stresujące.
Droga Patsy,
jesteś bardzo atrakcyjną młodą damą.
No wiesz.
Chciałem łechtać ego Copelanda.
Sprawić, żeby się otworzył.
Obyś czuł się pewnie i myślał pozytywnie.
Sława jest dziwna.
Drogi Davidzie,
widziałam twoje zdjęcie w gazetach.
Twoja mama ma rację. Jesteś przystojny.
Droga Patsy, nie mogę o tobie zapomnieć.
Marzę o tobie i dniu, kiedy wreszcie się spotkamy.
Podpisał list: „Kochający Dave”, co eskalowało sytuację.
Zmienił się nastrój listów Copelanda.
Droga Patsy…
Miałem wtedy mnóstwo listów.
Tylko twoje listy trzymają mnie przy życiu.
Leżę na łóżku i myślę o tobie.
Obiecaj mi, że nigdy o mnie nie zapomnisz.
Aż w końcu go miałem.
Droga Patsy, to miejsce to żart.
Lekarze też.
Myślą, że są sprytni, ale są tak głupi jak inni.
Proces dobrze się zapowiada.
Nie wierzę, że oszukałem lekarzy.
„Nie wierzę, że oszukałem lekarzy”.
Przysięgli przejrzeli całą korespondencję.
Zobaczyli to tak jak ja i psychiatra.
Nic mu nie dolegało.
Copelandowi pokazano zdjęcia okropnych ran,
cierpień i bólu, który wywołał,
i ani razu nie okazał emocji.
Ale kiedy prokurator powiedział,
że dziewczyna, którą chciał poślubić,
to owłosiony ochroniarz z Essex imieniem Bernie,
schował głowę w dłonie i osunął się na swoje miejsce.
Jego świat się skończył.
David Copeland, młody fanatyk,
który wielbił Adolfa Hitlera i podłożył bomby w Londynie,
zaczyna dziś w Broadmoor wyrok sześciokrotnego dożywocia.
Został skazany za zamordowanie trzech osób i zranienie prawie 150 osób
w atakach bombowych na czarnych i homoseksualistów.
Ława przysięgłych odrzuciła
jego nieprzyznanie się do winy.
Dla dwóch ocalałych
był to wzruszający moment pod sądem Old Bailey.
David Copeland nie osiągnął swoich celów: sławy i władzy.
Dzisiejszy werdykt dowodzi, że jest niebezpiecznym, żałosnym zerem.
Trafił na swoje miejsce.
- Dzięki. - Dzięki.
Wszyscy mówili: „Idziemy na drinka” i się cieszyli.
Pamiętam, że pomyślałem: „Nie ma czego świętować. Naprawdę”.
Pięknie.
Za nowe początki.
Zawsze miałem przytłaczające poczucie,
że to marnotrawstwo.
Co za strata ludzkiego życia.
Jego również.
Bo nigdy nie wyjdzie i nikomu się nie przyda.
I co zrobił tym ludziom?
Setkom ludzi.
Szkoda,
że tego nie powstrzymaliśmy.
Nie ocaliliśmy ludzi przed śmiercią i ranami.
Czyli masz pewne poczucie winy?
Tak. Zdecydowanie.
Dużo o tym myślę.
Myślałem, że mi przeszło. Ale to uczucie wróciło.
Wiesz…
dołączając do BNP chciałem poczuć dreszczyk bycia szpiegiem
i zajmować się zamykaniem złych ludzi.
Ale gdy wydarzyło się coś takiego,
żałuję, że nie mogliśmy powstrzymać tego wcześniej.
Tak.
Arthur był kimś, kto kierował się dobrem.
Wtedy była nagroda. Policja oferowała nagrodę.
70 000 funtów za identyfikację sprawcy.
Arthur nie chciał pieniędzy.
Nawet teraz. W jego rodzinie były osoby,
które dopiero w dwudziestą rocznicę zamachów
dowiedziały się, co zrobił.
Że nie był nazistą.
Arthur był tajniakiem przez 10 lat.
Wciąż chodził na spotkania Brytyjskiej Partii Narodowej,
był ścigany przez antyfaszystów,
atakowany przez nich,
chodził na koncerty z nazistami,
robił to wszystko i…
Zrobił coś więcej niż tylko zidentyfikował Copelanda.
Odegrał ważną rolę w tym,
że BNP nie osiągnęło sukcesu we wschodnim Londynie.
Tyndallowi nie udało się opanować kraju dzięki Arthurowi.
Policja twierdzi, że obecność BNP wprowadza element napięć rasowych.
Oczywiście, policja tak twierdzi.
- Nie wierzy im pan. - Nie akceptujemy tego.
Nie akceptujecie wyroków swoich członków.
Już mówiłem,
że nasi członkowie nie mają
więcej wyroków niż członkowie innych partii.
Dobrze. Dziękuję.
Dobrze. Zabierzcie swoje rzeczy bez ociągania.
To dla was typowe.
Jesteś tacy, jak się spodziewaliśmy…
Próbują nas podzielić.
Mówimy im dzisiaj, że to przynosi odwrotny efekt.
Łączymy się!
Jak nigdy dotąd!
Chodźmy, by spełnić ten dzień!
Myślę, że ktoś taki jak Copeland,
próbujący zrobić to, co zrobił, nigdy nie odniesie sukcesu.
Jestem pełen nadziei,
bo jest więcej dobrych ludzi niż złych ludzi.
Nienawiść nigdy nie wygra.
W dłuższej perspektywie nienawiść nie wygra.
Bycie pochłoniętym nienawiścią musi być okropne.
Wiesz?
Pomyśl, ile przyjemności cię omija, bo jesteś pełen nienawiści.
Nie. Dziś jest piątek. Pójdę do domu na piwo.
Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz