1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:11,160 --> 00:00:12,240
Dostanę piwo?

4
00:00:12,320 --> 00:00:13,480
- Tak.
- Dziękuję.

5
00:00:13,560 --> 00:00:14,560
Przyniosę ci.

6
00:00:23,640 --> 00:00:25,600
Czemu zgodziłeś się na spotkanie?

7
00:00:33,640 --> 00:00:35,920
To ciekawa historia i…

8
00:00:38,440 --> 00:00:40,520
Mam inną perspektywę.

9
00:00:42,800 --> 00:00:47,160
Sieg Heil!

10
00:00:47,240 --> 00:00:49,960
10 lat byłem pod przykrywką
w skrajnej prawicy.

11
00:00:50,760 --> 00:00:52,920
Było dużo gorzej, niż myślałem.

12
00:00:53,000 --> 00:00:53,840
Naprawdę.

13
00:00:53,920 --> 00:00:55,800
To było hardkorowe.

14
00:00:57,080 --> 00:00:59,920
Zwłaszcza na początku
było nazistowsko na całego.

15
00:01:00,000 --> 00:01:05,680
Ludzie starali się na wyścigi
być jak najbardziej radykalni.

16
00:01:07,400 --> 00:01:09,960
Mówiono o rozpoczęciu wojny rasowej.

17
00:01:11,240 --> 00:01:12,600
Tak, wojny rasowej.

18
00:01:12,680 --> 00:01:16,000
Miało dojść do momentu,
w którym musielibyśmy zabijać.

19
00:01:18,480 --> 00:01:20,840
Mieliśmy listy celów do zabicia.

20
00:01:20,920 --> 00:01:24,480
Byli nawet konstruktorzy bomb.

21
00:01:29,120 --> 00:01:32,040
W latach 90. na ulicach panował niepokój.

22
00:01:33,240 --> 00:01:34,240
Było napięcie.

23
00:01:35,800 --> 00:01:37,720
Brakowało tylko iskry.

24
00:01:39,920 --> 00:01:43,360
Ale nie sądziliśmy, że ktoś to zrobi.

25
00:01:45,880 --> 00:01:47,320
Ale ktoś to zrobił.

26
00:01:50,520 --> 00:01:52,680
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY

27
00:01:53,240 --> 00:01:55,040
MIASTA W STANIE GOTOWOŚCI

28
00:01:58,040 --> 00:02:00,120
DZIECKO Z GWOŹDZIEM W CZASZCE

29
00:02:03,720 --> 00:02:05,200
„JESTEŚCIE NASTĘPNI”

30
00:02:42,800 --> 00:02:46,360
LONDYN

31
00:02:59,120 --> 00:03:00,960
Przesłuchanie jest nagrywane.

32
00:03:01,960 --> 00:03:04,200
Sierżant detektyw Terrence Boland

33
00:03:04,280 --> 00:03:06,400
z oddziału antyterrorystycznego.

34
00:03:07,200 --> 00:03:08,760
Obecny oficer to…

35
00:03:08,840 --> 00:03:13,520
Detektyw konstabl Philip Johnstone
z oddziału antyterrorystycznego.

36
00:03:13,600 --> 00:03:15,720
Dziś jest 1 maja 1999 roku.

37
00:03:15,800 --> 00:03:19,400
Według mojego zegarka jest godzina 18.13.

38
00:03:20,480 --> 00:03:22,760
PRZESŁUCHANIE, 1 MAJA 1999 ROKU

39
00:03:22,840 --> 00:03:27,120
DŹWIĘK Z ORYGINALNEGO NAGRANIA

40
00:03:28,040 --> 00:03:31,560
Jesteśmy tu po to, żeby dotrzeć do prawdy.

41
00:03:32,640 --> 00:03:34,320
Byłem tylko iskrą.

42
00:03:35,240 --> 00:03:37,120
Iskrą, która podpali ten kraj.

43
00:03:40,280 --> 00:03:42,800
Myśli były coraz bardziej natarczywe.

44
00:03:43,800 --> 00:03:45,080
Wciąż o tym myślałem.

45
00:03:45,920 --> 00:03:47,280
To moje przeznaczenie.

46
00:03:49,680 --> 00:03:52,480
Pewnego dnia już o tym nie myślałem.

47
00:03:54,680 --> 00:03:55,680
Miałem to zrobić.

48
00:03:57,680 --> 00:03:59,720
Kiedy chciałeś spowodować wybuch?

49
00:04:01,000 --> 00:04:01,840
W sobotę.

50
00:04:03,480 --> 00:04:04,400
O 17.30.

51
00:04:25,760 --> 00:04:28,520
SOBOTA

52
00:04:30,800 --> 00:04:32,840
Tego pięknego poranka

53
00:04:32,920 --> 00:04:34,680
było tam pełno ludzi.

54
00:04:34,760 --> 00:04:39,640
Świeciło słońce, w Brixton było wesoło,
ludzie zajmowali się swoimi sprawami.

55
00:04:40,320 --> 00:04:43,600
Brzoskwinie, śliwki, nektarynki!
Truskawki! Zapraszam!

56
00:04:44,280 --> 00:04:46,920
Mamy luksusowe owoce w niskich cenach!

57
00:04:48,560 --> 00:04:50,480
Brixton to wspaniałe miejsce.

58
00:04:50,560 --> 00:04:52,880
To historyczne miejsce.

59
00:04:52,960 --> 00:04:55,080
To pierwsze miejsce w Londynie,

60
00:04:55,160 --> 00:04:57,360
do którego przybywali czarni.

61
00:04:59,240 --> 00:05:01,360
Ludzie pracują i mieszkają razem.

62
00:05:01,440 --> 00:05:03,440
Znaliśmy ludzi z całego świata.

63
00:05:04,960 --> 00:05:07,800
Sprzedawali wszystko i wszędzie,

64
00:05:07,880 --> 00:05:09,960
zarabiali, jak się dało.

65
00:05:10,920 --> 00:05:12,320
Dwa funty.

66
00:05:12,400 --> 00:05:15,200
- Mieliśmy wszystkie hity.
- Wszystkie.

67
00:05:15,280 --> 00:05:16,240
Snoop Dogga…

68
00:05:16,320 --> 00:05:18,000
Michaela Jacksona, Madonnę.

69
00:05:18,880 --> 00:05:21,280
Miałem pornosa Snoop Dogga.

70
00:05:21,360 --> 00:05:22,200
Tak.

71
00:05:22,280 --> 00:05:24,880
- Nie oglądałem go.
- Nie sprzedaliśmy tego.

72
00:05:24,960 --> 00:05:27,000
- Tak.
- Myślałem, że nie.

73
00:05:27,600 --> 00:05:30,040
W ich oczach byliśmy Robin Hoodami,

74
00:05:30,120 --> 00:05:33,360
choć nie w oczach sklepów z płytami.

75
00:05:33,440 --> 00:05:36,840
Mówiliśmy:
„To cena czadowa, a nie sklepowa”.

76
00:05:36,920 --> 00:05:38,000
Rymowaliśmy.

77
00:05:38,080 --> 00:05:40,680
„Nie spadło z ciężarówki,
sam sobie wziąłem”.

78
00:05:40,760 --> 00:05:45,120
„Czy się stoi, czy się leży,
za pół ceny się należy”.

79
00:05:45,200 --> 00:05:46,600
Bajer. Piąteczka.

80
00:05:47,400 --> 00:05:48,720
Nie każ mi czekać.

81
00:05:49,640 --> 00:05:50,960
17.09

82
00:05:51,040 --> 00:05:52,360
17.10

83
00:05:53,240 --> 00:05:54,080
Kokosy!

84
00:05:54,160 --> 00:05:56,920
Bardzo świeże kokosy.

85
00:05:57,000 --> 00:06:00,320
Byliśmy tam wszyscy,
szczęśliwi w piękny dzień.

86
00:06:01,760 --> 00:06:04,120
Nagle mój sąsiad powiedział do mnie:

87
00:06:04,200 --> 00:06:06,840
„Talent, jest tu torba

88
00:06:06,920 --> 00:06:08,360
i słyszę hałas”.

89
00:06:09,080 --> 00:06:11,760
Ja na to: „Co słyszysz?”. A on: „Zobacz”.

90
00:06:11,840 --> 00:06:13,680
Opuściłam stoisko.

91
00:06:13,760 --> 00:06:14,920
To brzmiało jak…

92
00:06:17,720 --> 00:06:20,280
Taki dźwięk wydobywał się z czarnej torby.

93
00:06:23,160 --> 00:06:26,040
To mogło być złoto.
To mogła być kupa narkotyków.

94
00:06:26,560 --> 00:06:28,920
Może kasa. To nie była nasza torba.

95
00:06:29,560 --> 00:06:33,920
Otworzyłem ją, przystawiłem do twarzy
i powiedziałem: „To bomba”.

96
00:06:35,560 --> 00:06:38,280
A potem: „Na pewno?”.
Nie znam się na bombach,

97
00:06:38,360 --> 00:06:41,840
ale wiedziałem, że to bomba.
Pierwszy raz widziałem bombę.

98
00:06:41,920 --> 00:06:43,800
Była jak z kreskówki.

99
00:06:43,880 --> 00:06:46,080
- Tak.
- Z budzikiem z dzwonkami.

100
00:06:46,160 --> 00:06:49,000
- Było wiadomo.
- Budzik starego typu.

101
00:06:49,080 --> 00:06:50,000
Z dzwonkami.

102
00:06:50,080 --> 00:06:52,800
- Okrągły zegar w pudełku.
- Tak było.

103
00:06:52,880 --> 00:06:56,040
Z pudełka wychodziły kable.

104
00:06:56,680 --> 00:06:57,640
Do pudełka.

105
00:06:57,720 --> 00:06:59,280
Do pudła z gwoździami.

106
00:06:59,920 --> 00:07:02,000
Powiedziałam: „Wezwijcie policję”,

107
00:07:02,080 --> 00:07:05,760
bo nie wiedzieliśmy,
co się dzieje i czyja to była torba,

108
00:07:05,840 --> 00:07:07,320
bo nikogo tam nie było.

109
00:07:07,400 --> 00:07:11,600
Więc wróciłam do stoiska,
żeby zająć się klientami.

110
00:07:12,200 --> 00:07:16,120
Powiedziałem, że nie chcę się mieszać,
ale wróciłem.

111
00:07:16,200 --> 00:07:17,400
Ktoś powiedział,

112
00:07:17,480 --> 00:07:22,480
żebym nie był głupi
i wyrzucił to do kosza jakby nigdy nic.

113
00:07:22,560 --> 00:07:26,760
Szaleństwo. Nikt nie wiedział, co robić.

114
00:07:26,840 --> 00:07:28,160
17.28

115
00:07:28,240 --> 00:07:29,560
17.29

116
00:07:29,640 --> 00:07:32,880
Nikt by w to nie uwierzył.
Opowiadałem to wiele razy.

117
00:07:32,960 --> 00:07:35,160
Ćpun wyjął bombę i ukradł torbę.

118
00:07:35,240 --> 00:07:36,960
„Żartujesz.

119
00:07:37,040 --> 00:07:38,200
To niemożliwe”.

120
00:07:38,280 --> 00:07:40,200
„Przysięgam. Tak było”.

121
00:07:40,280 --> 00:07:43,640
- Nawet teraz są ćpuny…
- Przyszedł od tej strony.

122
00:07:43,720 --> 00:07:47,680
Podszedł zza stoiska i podniósł torbę.

123
00:07:47,760 --> 00:07:51,160
Mówiliśmy: „Zostaw torbę, czubie.
To bomba”.

124
00:07:51,240 --> 00:07:54,400
Dotykał bomby. Ludzie byli w szoku.

125
00:07:54,480 --> 00:07:56,360
Wyjął ją i była widoczna.

126
00:07:56,440 --> 00:07:59,120
Była na widoku. I zaczął…

127
00:07:59,200 --> 00:08:02,640
Po prostu wziął torbę i poszedł.

128
00:08:02,720 --> 00:08:04,920
Chciał torbę i ją sobie wziął.

129
00:08:05,520 --> 00:08:08,720
Ochroniarz zadzwonił na policję,
policja przyjechała…

130
00:08:09,320 --> 00:08:12,520
Podeszli i powiedziałem: „To bomba”.

131
00:08:27,320 --> 00:08:29,280
Proszę się cofnąć.

132
00:08:29,880 --> 00:08:30,800
Dziękuję.

133
00:08:55,200 --> 00:08:57,440
Nie pamiętam lądowania ani odrzutu.

134
00:08:57,520 --> 00:08:59,800
- Pamiętam tylko, jak wstałem.
- Tak.

135
00:08:59,880 --> 00:09:01,240
Samo wstawanie.

136
00:09:01,320 --> 00:09:02,680
Słyszałem twój krzyk.

137
00:09:02,760 --> 00:09:05,440
- Krzyczał moje imię.
- To było później.

138
00:09:08,160 --> 00:09:11,160
Znalazłem go na noszach pod przystankiem.

139
00:09:11,760 --> 00:09:12,840
„Jestem tu, Lee”.

140
00:09:18,280 --> 00:09:21,040
Musiałam schować się pod wózkiem.

141
00:09:21,800 --> 00:09:23,760
Nie sądziłam, że ktoś przeżył,

142
00:09:23,840 --> 00:09:27,800
bo to wyglądało,
jakby cały budynek się zawalił.

143
00:09:36,920 --> 00:09:38,440
Miałem gwóźdź w nodze.

144
00:09:38,520 --> 00:09:41,320
Nie wierzę, że nie oberwał. Był z przodu.

145
00:09:41,400 --> 00:09:45,000
Byli tam ludzie bez kończyn,
z gwoździami w głowie.

146
00:09:45,080 --> 00:09:48,960
Pomyślałem: „Po co marnować nosze
na gwóźdź?”.

147
00:09:49,040 --> 00:09:51,280
- Pocięli mu dżinsy.
- Dostałem w nogę.

148
00:09:54,040 --> 00:09:55,680
Dostałem te dżinsy od mamy.

149
00:09:55,760 --> 00:10:00,240
„Nie tnijcie! Dostałem je od mamy”.
Nigdy tego nie zapomnę.

150
00:10:01,560 --> 00:10:04,360
Wszędzie były kawałki szkła.

151
00:10:05,760 --> 00:10:07,400
Nie ucierpiałam,

152
00:10:08,840 --> 00:10:10,400
więc byłam wdzięczna.

153
00:10:11,000 --> 00:10:12,960
Większość ludzi ucierpiała.

154
00:10:13,040 --> 00:10:15,000
Było dużo ofiar.

155
00:10:15,080 --> 00:10:20,080
Wszyscy biegali, żeby zobaczyć,
czy ich bliscy są bezpieczni.

156
00:10:20,720 --> 00:10:22,400
To był koszmar.

157
00:10:38,520 --> 00:10:40,240
Myślałeś o konsekwencjach?

158
00:10:41,560 --> 00:10:42,400
Nie.

159
00:10:42,920 --> 00:10:46,120
W pociągu wyobrażałem sobie,
jak to wybuchnie.

160
00:10:49,800 --> 00:10:52,360
Musiałem to zrobić. Byłem jak robot.

161
00:10:53,920 --> 00:10:55,240
Myślałeś o…

162
00:10:57,240 --> 00:10:58,120
ludziach?

163
00:10:58,640 --> 00:11:00,800
Nie. W ogóle.

164
00:11:08,840 --> 00:11:13,120
Rannych zostało 39 osób,
w tym dziecko

165
00:11:13,200 --> 00:11:16,720
z dziesięciocentymetrowym gwoździem
w czaszce.

166
00:11:21,040 --> 00:11:24,560
Kombinacja poparzeń
i obrażeń od wybuchów

167
00:11:24,640 --> 00:11:28,800
z licznymi obrażeniami od odłamków
jest bardzo trudna.

168
00:11:29,560 --> 00:11:31,680
Ta bomba została stworzona,

169
00:11:31,760 --> 00:11:34,080
żeby zabić jak najwięcej ludzi.

170
00:11:34,840 --> 00:11:36,360
To był cud,

171
00:11:36,440 --> 00:11:39,400
że tego dnia nikt nie zginął.

172
00:11:43,800 --> 00:11:46,320
Bomba z gwoździami

173
00:11:46,400 --> 00:11:50,240
ma za zadanie
jak najbardziej zaszkodzić

174
00:11:50,320 --> 00:11:54,120
jak największej liczbie osób
i zabić jak najwięcej ludzi.

175
00:11:56,000 --> 00:11:59,560
Włożenie do bomby kawałków metalu

176
00:11:59,640 --> 00:12:01,640
i zdetonowanie jej

177
00:12:01,720 --> 00:12:06,800
doprowadzi do wyrzucenia tego metalu
z prędkością prawie 500 km/h.

178
00:12:08,680 --> 00:12:12,520
Gwoździom towarzyszy wszystko,

179
00:12:12,600 --> 00:12:16,440
co zabiera ze sobą fala uderzeniowa.

180
00:12:18,160 --> 00:12:22,160
Gdy przechodzi przez kolejne osoby,

181
00:12:22,720 --> 00:12:25,440
może przenosić fragmenty jednej osoby

182
00:12:26,000 --> 00:12:27,240
do drugiej.

183
00:12:27,840 --> 00:12:32,000
To daje bardzo skomplikowane rany.

184
00:12:32,080 --> 00:12:33,960
Kawałki nogi jednej osoby

185
00:12:34,040 --> 00:12:37,400
mogą skończyć w jej klatce piersiowej

186
00:12:38,040 --> 00:12:41,120
albo w klatce piersiowej innej osoby.

187
00:12:42,560 --> 00:12:46,360
Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy.

188
00:12:57,200 --> 00:12:59,320
Jesteśmy w sercu Brixton,

189
00:12:59,400 --> 00:13:04,040
gdzie ludzi ogarnia wściekłość
na osobę odpowiedzialną za bombę.

190
00:13:04,120 --> 00:13:06,120
W Brixton są napięcia.

191
00:13:06,200 --> 00:13:08,800
Chcemy wyjaśnić, co się stało w sobotę,

192
00:13:08,880 --> 00:13:10,080
i potem zobaczymy.

193
00:13:12,480 --> 00:13:14,280
Jest ze mną Mike Franklin

194
00:13:14,360 --> 00:13:16,920
z grupy doradczej policji.

195
00:13:17,000 --> 00:13:20,920
Mike, widziałam,
że jest tu bardzo napięta atmosfera.

196
00:13:21,000 --> 00:13:22,960
Tak, ludzie są wściekli.

197
00:13:23,040 --> 00:13:27,160
To był tchórzliwy,
bezduszny atak na niewinnych ludzi,

198
00:13:27,240 --> 00:13:30,480
którzy w sobotę załatwiali swoje sprawy
w Brixton.

199
00:13:31,080 --> 00:13:32,800
Amputowane kończyny,

200
00:13:33,360 --> 00:13:36,040
postrzępione rany od gwoździ.

201
00:13:36,120 --> 00:13:39,400
Ludzie stracili słuch i wzrok.

202
00:13:39,480 --> 00:13:42,000
To nie była bomba, zwykły huk.

203
00:13:42,080 --> 00:13:45,360
To zniszczyło ludziom życia.

204
00:13:46,800 --> 00:13:49,680
Policja nie chciała
wyciągać pochopnych wniosków.

205
00:13:50,480 --> 00:13:55,560
Mówili, że dopuszczają różne możliwości,
jeśli chodzi o motywację tego czynu.

206
00:14:02,200 --> 00:14:05,320
Instynktownie pomyślałem,
że to rasistowski atak.

207
00:14:06,360 --> 00:14:09,960
Kiedy się tu mieszka
i dochodzi do czegoś takiego, to się wie.

208
00:14:11,480 --> 00:14:13,880
Policjanci mówili rzeczy w stylu:

209
00:14:14,440 --> 00:14:16,480
„Chcemy go złapać tak jak wy”.

210
00:14:16,560 --> 00:14:17,920
A ja na to: „Nieprawda.

211
00:14:18,000 --> 00:14:20,320
Gdzie mieszkacie?

212
00:14:21,080 --> 00:14:23,040
Nie w miejscu, które jest celem”.

213
00:14:23,600 --> 00:14:26,840
To, że za pierwszym razem
zamachowiec nikogo nie zabił,

214
00:14:26,920 --> 00:14:29,000
nie znaczy, że nie wróci.

215
00:14:33,760 --> 00:14:36,000
W Londynie wybuchały już bomby.

216
00:14:37,400 --> 00:14:41,360
IRA nie tak dawno
przeprowadzała swoje kampanie.

217
00:14:42,680 --> 00:14:45,960
Dziś rano dowody ze zniszczonego budynku

218
00:14:46,040 --> 00:14:48,760
są dokładnie badane przez oddział bombowy.

219
00:14:48,840 --> 00:14:51,120
Jedna z teorii mówi, że atak

220
00:14:51,200 --> 00:14:54,200
był wyrachowanym aktem buntu
ze strony IRA

221
00:14:54,280 --> 00:14:56,000
po odkryciu w Southampton…

222
00:14:56,080 --> 00:14:58,200
Ale nie mieliśmy doświadczenia

223
00:14:58,280 --> 00:15:00,800
z bombą takiego typu

224
00:15:00,880 --> 00:15:04,680
na pełnej przechodniów
głównej ulicy handlowej.

225
00:15:06,320 --> 00:15:08,880
POLICJA STOŁECZNA

226
00:15:08,960 --> 00:15:10,560
Annette, cześć. Simon Foy.

227
00:15:11,160 --> 00:15:12,320
Byłem młodym,

228
00:15:12,400 --> 00:15:14,680
świeżym, niedoświadczonym,

229
00:15:14,760 --> 00:15:15,840
dość ambitnym,

230
00:15:15,920 --> 00:15:17,600
pewnie naiwnym,

231
00:15:17,680 --> 00:15:20,880
potencjalnym dowódcą dywizji Brixton.

232
00:15:21,800 --> 00:15:25,920
To było najtrudniejsze miejsce do pracy.

233
00:15:31,440 --> 00:15:32,960
Była napięta atmosfera.

234
00:15:35,120 --> 00:15:37,680
Było wiele spekulacji na temat tego,

235
00:15:37,760 --> 00:15:41,200
co się dzieje i kto za to odpowiada.

236
00:15:42,000 --> 00:15:44,760
Wiele powodów przyszło mi do głowy.

237
00:15:45,440 --> 00:15:48,240
Wiedzieliśmy, że narasta przemoc gangów,

238
00:15:48,320 --> 00:15:50,680
a ostatnio doszło do strzelanin.

239
00:15:50,760 --> 00:15:51,880
Czy to było to?

240
00:15:52,640 --> 00:15:55,160
Ludzie ponaglali nas i pytali,

241
00:15:55,800 --> 00:15:56,920
co z tym zrobimy.

242
00:15:57,440 --> 00:15:59,800
Nie uważa pan, że czas przyznać,

243
00:16:00,760 --> 00:16:04,760
że nie macie dość policjantów,

244
00:16:04,840 --> 00:16:08,200
żeby wykonać swoje zadania
w tej społeczności?

245
00:16:09,600 --> 00:16:12,320
Ludzie czuli się mało chronieni
i kontrolowani.

246
00:16:12,920 --> 00:16:14,960
Pamiętamy zamieszki z 1981 roku.

247
00:16:15,880 --> 00:16:18,120
Śmierć w areszcie. Wszyscy pamiętamy.

248
00:16:18,200 --> 00:16:20,560
Duża część społeczności

249
00:16:20,640 --> 00:16:25,000
nie chciała współpracować z policją,
bo jej nie ufaliśmy.

250
00:16:25,800 --> 00:16:29,560
Policja nęka członków naszej społeczności
poprzez kontrole.

251
00:16:29,640 --> 00:16:32,480
Policja ogłosiła, że zaleje naszą okolicę

252
00:16:32,560 --> 00:16:34,120
z powodu ataku bombowego.

253
00:16:35,320 --> 00:16:38,400
Kiedy dorastałem,
kontrole policyjne były problemem.

254
00:16:38,480 --> 00:16:40,880
Kiedy szedłem z przyjaciółmi do Brixton,

255
00:16:40,960 --> 00:16:42,720
do sklepów z płytami,

256
00:16:42,800 --> 00:16:47,160
w prawie każdą sobotę
zatrzymywała nas policja.

257
00:16:48,200 --> 00:16:52,920
Policjant odpowiedzialny za okolicę mówił,
że radziłby wam

258
00:16:53,000 --> 00:16:55,720
poważnie pomyśleć o wstąpieniu do policji.

259
00:16:55,800 --> 00:16:56,760
Ma za mało…

260
00:16:58,720 --> 00:17:01,920
Policja zgarniała przyjaciół,
wracali obici.

261
00:17:02,000 --> 00:17:04,360
Mówili, że policjant ich pobił.

262
00:17:04,880 --> 00:17:07,760
To było dość powszechne.

263
00:17:09,160 --> 00:17:12,120
Takie wydarzenia doprowadziły do niechęci

264
00:17:12,200 --> 00:17:14,120
miedzy społecznością a policją.

265
00:17:20,000 --> 00:17:22,120
W pozostałych wiadomościach.

266
00:17:22,200 --> 00:17:26,440
Detektywi badający wczorajszy wybuch
w Brixton w południowym Londynie

267
00:17:26,520 --> 00:17:29,840
mówią, że mają różne teorie,
kto podłożył bombę.

268
00:17:29,920 --> 00:17:32,680
Ataku nie powiązano
z grupą terrorystyczną.

269
00:17:33,080 --> 00:17:34,560
Był tu pan w sobotę?

270
00:17:35,160 --> 00:17:37,280
Zgłosiło się do nas wiele osób,

271
00:17:37,920 --> 00:17:43,080
ale nikt nie był w stanie powiedzieć nam
niczego konkretnego o zamachowcu.

272
00:17:44,080 --> 00:17:46,440
Nikt o niczym nie wiedział.

273
00:17:46,520 --> 00:17:48,760
To była grupa ludzi czy jedna osoba?

274
00:17:49,640 --> 00:17:51,480
To wywołało prawdziwy strach.

275
00:17:52,800 --> 00:17:55,560
Policja nie monitorowała wtedy prawicy.

276
00:17:55,640 --> 00:17:59,120
Mówili, że to robią,
i czasem kogoś zatrzymywali,

277
00:17:59,200 --> 00:18:02,880
ale wśród dowództwa służb
panowało przeświadczenie,

278
00:18:02,960 --> 00:18:04,760
że prawica nie jest zagrożeniem.

279
00:18:04,840 --> 00:18:08,080
Tylko o tym pisali,
nie zamierzali tego robić.

280
00:18:08,920 --> 00:18:11,960
Banda chuliganów. Po co ich kontrolować?

281
00:18:14,400 --> 00:18:15,840
POUFNE

282
00:18:15,920 --> 00:18:19,600
Searchlight
to prywatna operacja wywiadowcza.

283
00:18:20,240 --> 00:18:24,040
Przenikaliśmy i monitorowaliśmy
grupy faszystowskie.

284
00:18:24,120 --> 00:18:27,640
Prawa dla białych!

285
00:18:27,720 --> 00:18:30,240
Ostrzegaliśmy o tym od lat.

286
00:18:30,320 --> 00:18:33,440
Terroryści bronią ostatniego bastionu

287
00:18:33,520 --> 00:18:34,760
i atakują system.

288
00:18:36,080 --> 00:18:38,120
To armia partyzancka.

289
00:18:38,200 --> 00:18:41,320
Chodziło o terroryzm.
Chodziło o zabijanie ludzi.

290
00:18:41,400 --> 00:18:43,840
Sieg Hiel!

291
00:18:49,040 --> 00:18:52,800
To były niebezpieczne czasy
i chcieliśmy ich powstrzymać.

292
00:18:54,840 --> 00:18:59,360
Im więcej o nich wiemy,
tym lepiej możemy ich powstrzymać

293
00:19:00,000 --> 00:19:01,560
i zwrócić na nich uwagę.

294
00:19:03,480 --> 00:19:06,840
A potem skontaktował się z nami ktoś,

295
00:19:06,920 --> 00:19:08,520
kto chciał się zaangażować.

296
00:19:09,120 --> 00:19:10,240
Halo, Searchlight.

297
00:19:11,480 --> 00:19:16,200
To był młody chłopak powyżej 20 lat.
Zaangażowany i antyrasistowski.

298
00:19:17,800 --> 00:19:22,240
Z mojej perspektywy najlepiej było,
żeby przeniknął do skrajnej prawicy.

299
00:19:23,400 --> 00:19:25,280
I to właśnie zrobił.

300
00:19:37,840 --> 00:19:40,760
Czy trzeba zachować
twoją tożsamość w tajemnicy?

301
00:19:40,840 --> 00:19:41,680
Tak.

302
00:19:42,360 --> 00:19:45,080
Ci ludzie są niebezpieczni.

303
00:19:46,800 --> 00:19:49,440
I wciąż wierzą, że jesteś nazistą?

304
00:19:50,120 --> 00:19:50,960
Tak.

305
00:19:53,600 --> 00:19:54,720
Czemu to zrobiłeś?

306
00:19:55,480 --> 00:19:57,640
Lubię być szpiegiem. To…

307
00:20:04,040 --> 00:20:05,040
ekscytujące.

308
00:20:07,400 --> 00:20:09,640
Możesz zacząć od początku, Arthurze?

309
00:20:10,280 --> 00:20:14,080
W 1999 roku byłem tajniakiem
w Brytyjskiej Partii Narodowej.

310
00:20:15,000 --> 00:20:18,000
W nowym wieku potrzebujemy nowej idei,

311
00:20:18,080 --> 00:20:20,160
nowego rodzaju polityki.

312
00:20:20,240 --> 00:20:23,200
BNP była partią prawa i porządku.

313
00:20:23,280 --> 00:20:24,120
GRANICE

314
00:20:24,240 --> 00:20:28,880
Musimy powstrzymać imigrację
i pomóc imigrantom wrócić do domu.

315
00:20:28,960 --> 00:20:31,920
Uważaliśmy się za przyzwoitych,

316
00:20:32,000 --> 00:20:35,800
szlachetnych, praworządnych obywateli.

317
00:20:37,320 --> 00:20:39,000
Byliśmy tymi dobrymi.

318
00:20:39,080 --> 00:20:39,960
PRZYSZŁOŚĆ

319
00:20:40,080 --> 00:20:42,880
Zbudujemy ruch, który w nowym stuleciu

320
00:20:43,480 --> 00:20:46,360
znów uczyni Brytanię wielką.

321
00:20:46,440 --> 00:20:48,240
Ale za tą fasadą

322
00:20:48,320 --> 00:20:50,920
chodziło się na spotkania BNP

323
00:20:51,000 --> 00:20:54,200
w kościele albo na zapleczu pubu.

324
00:20:55,040 --> 00:20:55,880
Spierdalaj.

325
00:20:56,600 --> 00:21:00,400
Ludzie rozdawali listy celów do zabicia,

326
00:21:00,480 --> 00:21:03,160
nazistowską propagandę,

327
00:21:03,240 --> 00:21:04,920
instrukcje robienia bomb.

328
00:21:06,320 --> 00:21:09,400
Chcieli, żeby ktoś wysadził kogoś,

329
00:21:09,960 --> 00:21:12,200
kogo sugerowali zabić.

330
00:21:12,760 --> 00:21:14,240
To było ekstremalne.

331
00:21:18,040 --> 00:21:20,160
Myślałem,

332
00:21:20,240 --> 00:21:22,680
że nie wyskakują z nazizmem

333
00:21:22,760 --> 00:21:25,120
od razu przy nowych rekrutach,

334
00:21:25,200 --> 00:21:28,160
ale od razu mówili,
że zabijanie Żydów jest dobre.

335
00:21:29,320 --> 00:21:31,640
- Od pierwszego dnia?
- Tak.

336
00:21:31,720 --> 00:21:32,840
Co o tym myślałeś?

337
00:21:33,480 --> 00:21:36,960
Byłem w szoku.
Bałem się, ale też byłem podekscytowany.

338
00:21:37,600 --> 00:21:41,480
I fakt, że byli aż tak nazistowscy,

339
00:21:41,560 --> 00:21:45,680
był kolejnym powodem, żeby kontynuować.

340
00:21:47,320 --> 00:21:50,800
Czułeś, że cię sprawdzają? Podejrzewają?

341
00:21:50,880 --> 00:21:52,320
Nie bardzo.

342
00:21:52,400 --> 00:21:57,160
Pewnie myśleli, że czemu biały
miałby nie chcieć do nich dołączyć?

343
00:22:03,600 --> 00:22:06,840
Antyfaszyści nie wiedzieli,
że jestem po ich stronie.

344
00:22:06,920 --> 00:22:09,440
Kilka razy oberwałem.

345
00:22:10,400 --> 00:22:13,120
Najgorzej od dziewczyny,

346
00:22:13,200 --> 00:22:17,000
która uderzała mnie w głowę młotkiem.

347
00:22:20,240 --> 00:22:21,840
To była moja rzeczywistość.

348
00:22:47,160 --> 00:22:48,640
W co wierzysz, synu?

349
00:22:50,280 --> 00:22:52,840
W tym kraju jest wielu biednych białych.

350
00:22:53,440 --> 00:22:54,800
Ciągle się pieprzy,

351
00:22:54,880 --> 00:22:57,160
że wszystko musi być równe…

352
00:22:57,800 --> 00:22:58,880
Przez to biali…

353
00:22:59,640 --> 00:23:01,600
To poniża białych w tym kraju.

354
00:23:02,280 --> 00:23:03,320
Takich jak ja.

355
00:23:05,160 --> 00:23:07,480
Chciałeś podłożyć kilka bomb?

356
00:23:07,560 --> 00:23:10,280
Tak. Jak najwięcej.

357
00:23:11,920 --> 00:23:12,920
Jedną tygodniowo.

358
00:23:15,920 --> 00:23:17,760
Czemu włożyłeś w nie gwoździe?

359
00:23:21,280 --> 00:23:23,000
Żeby rozbijały okna,

360
00:23:23,560 --> 00:23:25,760
wbijały się w ludzi i ich okaleczały.

361
00:23:28,680 --> 00:23:29,880
Żeby zabijały ludzi.

362
00:23:48,520 --> 00:23:53,080
7 DNI PÓŹNIEJ

363
00:24:02,200 --> 00:24:03,520
17.28

364
00:24:03,600 --> 00:24:04,920
17.29

365
00:24:05,000 --> 00:24:07,760
SOBOTA

366
00:25:06,840 --> 00:25:08,760
W kolejny weekend w stolicy

367
00:25:08,840 --> 00:25:12,240
społeczności etniczne zostały celem

368
00:25:12,320 --> 00:25:14,440
ponownego ataku bez ostrzeżenia.

369
00:25:14,520 --> 00:25:17,840
Brick Lane jest dziś zamknięta.
Ludzie są w szoku,

370
00:25:17,920 --> 00:25:20,600
ale czują ulgę, bo nikt nie zginął.

371
00:25:20,680 --> 00:25:23,520
To uderza w serce
społeczności bengalskiej.

372
00:25:23,600 --> 00:25:26,600
Mamy problem, rasistowski terroryzm.

373
00:25:28,800 --> 00:25:31,600
To skandaliczne.
Nie będziemy tego tolerować.

374
00:25:31,680 --> 00:25:33,200
PREMIER WIELKIEJ BRYTANII

375
00:25:33,280 --> 00:25:36,480
Postaramy się ustalić, kto za tym stoi.

376
00:25:36,560 --> 00:25:39,480
Zostaną oskarżeni
i postawieni przed sądem.

377
00:25:40,040 --> 00:25:42,800
Siddy Shivdasani,
redaktor gazety Eastern Eye.

378
00:25:42,880 --> 00:25:43,720
POLICJA

379
00:25:44,360 --> 00:25:47,560
Do naszych biur przesłano groźby śmierci.

380
00:25:48,200 --> 00:25:52,920
Ostrzegaliśmy czytelników mieszkających
w czarnych i azjatyckich dzielnicach.

381
00:25:53,000 --> 00:25:53,840
NASTĘPNI?

382
00:25:53,920 --> 00:25:55,640
Politycy zastanawiali się,

383
00:25:55,720 --> 00:25:59,480
czy to przestępstwo rasowe,
a oni planowali kolejny atak.

384
00:26:02,560 --> 00:26:04,960
Chciałem tylko pokazać innym

385
00:26:05,040 --> 00:26:07,120
moje niezadowolenie z policji.

386
00:26:07,840 --> 00:26:09,640
Zrobić to, co należy.

387
00:26:10,280 --> 00:26:13,240
Wtedy próbowałem zrobić to, co należy.

388
00:26:14,920 --> 00:26:17,680
Byłem redaktorem
brytyjsko-azjatyckiej gazety.

389
00:26:18,520 --> 00:26:19,600
PRECZ

390
00:26:19,680 --> 00:26:21,880
Mieliśmy do czynienia z rasizmem.

391
00:26:21,960 --> 00:26:23,560
ŚMIECIU

392
00:26:24,320 --> 00:26:26,840
Dało się do tego przyzwyczaić.

393
00:26:26,920 --> 00:26:30,320
Było to trochę bezmyślne.

394
00:26:31,880 --> 00:26:33,760
Ale potem dostaliśmy list.

395
00:26:33,840 --> 00:26:36,400
KIEDY WYBIJE GODZINA

396
00:26:36,480 --> 00:26:40,000
Od grupy zwanej Białe Wilki.

397
00:26:42,640 --> 00:26:46,960
Wiedziałem, że następnym celem
będzie obszar azjatycki. Czułem to.

398
00:26:47,560 --> 00:26:49,400
Ale policja nie dała nam rad,

399
00:26:49,480 --> 00:26:52,520
żeby uważać albo zachować czujność.

400
00:26:52,600 --> 00:26:53,560
Nic.

401
00:26:54,320 --> 00:26:56,640
Czuliśmy, że mają to gdzieś.

402
00:26:59,680 --> 00:27:02,920
Chałupnicza bomba,
która wybuchła w południowym Londynie,

403
00:27:03,000 --> 00:27:05,040
była aktem szaleństwa.

404
00:27:05,120 --> 00:27:07,920
Dziś możecie pomóc
w następujący sposób.

405
00:27:08,000 --> 00:27:11,720
Oto ilość gwoździ
dołączona do materiałów wybuchowych.

406
00:27:11,800 --> 00:27:13,080
Kto tyle kupił?

407
00:27:13,160 --> 00:27:15,320
To nie był zwykły budowlaniec.

408
00:27:15,400 --> 00:27:17,800
Kto przyszedł po taką ilość gwoździ?

409
00:27:18,400 --> 00:27:21,120
Alan Fry
dowodzi oddziałem antyterrorystycznym.

410
00:27:21,200 --> 00:27:24,320
Czy to pomogło wam
posunąć się dalej w śledztwie?

411
00:27:24,400 --> 00:27:25,600
Na pewno tak,

412
00:27:25,680 --> 00:27:30,760
choć jest za wcześnie, żeby podać konkrety

413
00:27:30,840 --> 00:27:33,800
w kwestii szczegółów tej sprawy.

414
00:27:33,880 --> 00:27:38,480
Jeśli są państwo w stanie pomóc,
prosimy o informacje.

415
00:27:38,560 --> 00:27:41,000
Czeka 10 000 funtów nagrody.

416
00:27:48,000 --> 00:27:51,600
W tym kraju nie było wielu
seryjnych morderców,

417
00:27:51,680 --> 00:27:54,720
nie mówiąc już o seryjnych zamachowcach.

418
00:27:55,640 --> 00:27:57,800
Ludzie się bali.

419
00:27:58,760 --> 00:27:59,920
Ludzie się bali.

420
00:28:05,160 --> 00:28:07,720
Byłam starszym oficerem śledczym.

421
00:28:08,520 --> 00:28:10,720
Odpowiedzialność była ogromna.

422
00:28:11,280 --> 00:28:15,360
Nie miałam doświadczenia w śledztwach
dotyczących terroryzmu.

423
00:28:15,440 --> 00:28:19,120
To wyniosło presję
na zupełnie inny poziom.

424
00:28:20,000 --> 00:28:21,080
KONTROLA POLICYJNA

425
00:28:21,160 --> 00:28:25,280
Policja ogląda godziny nagrań
z monitoringów w nadziei,

426
00:28:25,360 --> 00:28:30,280
że sprawca został nagrany
i ktoś go rozpozna.

427
00:28:30,840 --> 00:28:34,280
Jakość monitoringu w 1999 roku

428
00:28:34,880 --> 00:28:36,400
nie była dobra.

429
00:28:36,480 --> 00:28:42,880
Jednak znaleźliśmy nagrania,
które mogły przedstawiać zamachowca.

430
00:28:42,960 --> 00:28:46,160
Mężczyzna w białej czapce z daszkiem

431
00:28:46,240 --> 00:28:48,560
przerzucił przez ramię coś,

432
00:28:49,200 --> 00:28:52,880
co wyglądało jak torba sportowa.

433
00:28:54,000 --> 00:28:55,840
Jedynym problemem było to,

434
00:28:55,920 --> 00:28:57,800
że nie dało się go rozpoznać.

435
00:28:58,560 --> 00:29:04,160
Zwracaliśmy się do różnych agencji.
Nawet do Amerykanów i wojska.

436
00:29:04,240 --> 00:29:06,200
Wysyłaliśmy nagranie w nadziei,

437
00:29:06,800 --> 00:29:09,240
że ktoś poprawi jego jakość.

438
00:29:11,120 --> 00:29:12,240
Nie mogli.

439
00:29:12,320 --> 00:29:14,680
Musieliśmy szukać dalej.

440
00:29:17,440 --> 00:29:19,760
Zacząłem współpracować z policją.

441
00:29:20,520 --> 00:29:22,520
Na konferencjach prasowych.

442
00:29:23,120 --> 00:29:25,480
Kiedy zdobyli zdjęcie osoby

443
00:29:26,120 --> 00:29:27,440
podejrzanej o zamach,

444
00:29:27,520 --> 00:29:30,920
kłóciliśmy się o to,
czy powinno zostać opublikowane.

445
00:29:31,000 --> 00:29:32,880
Bo było niewyraźne.

446
00:29:34,240 --> 00:29:36,240
To niejednoznaczne zdjęcie.

447
00:29:36,920 --> 00:29:40,840
Uważałem, że należało to zrobić.
Członek rodziny by go rozpoznał.

448
00:29:40,920 --> 00:29:43,280
Należało opublikować je jak najszybciej.

449
00:29:43,960 --> 00:29:45,280
„Nie możemy”.

450
00:29:46,400 --> 00:29:51,240
Powiedziałem: „Wykręcacie się,
a zamachowiec przygotowuje kolejną bombę.

451
00:29:52,000 --> 00:29:55,960
To pilne. Trzeba opublikować zdjęcie.
Nie wolno tracić czasu.

452
00:29:56,560 --> 00:30:00,280
Co powiecie, jeśli bomba wybuchnie
w trakcie naszej rozmowy?

453
00:30:00,920 --> 00:30:03,640
Powiem wszystkim,
że mogliście to powstrzymać.

454
00:30:03,720 --> 00:30:05,320
Opublikujcie zdjęcie”.

455
00:30:06,280 --> 00:30:07,560
Ale tego nie zrobili.

456
00:30:17,520 --> 00:30:21,280
Policja pytała nas:
„Słyszeliście coś? Co uważacie?”.

457
00:30:21,360 --> 00:30:24,080
Zadawaliśmy ludziom te same pytania.

458
00:30:25,560 --> 00:30:28,160
Kto będzie następny? Czy ludzie zginą?

459
00:30:28,240 --> 00:30:31,960
Ludzie z całego kraju
przyznawali się do zamachu. Białe Wilki.

460
00:30:32,040 --> 00:30:34,560
Przychodziły listy z East Midlands.

461
00:30:35,520 --> 00:30:37,760
Pracowaliśmy na pełnych obrotach.

462
00:30:38,360 --> 00:30:41,200
Całą dobę zastanawialiśmy się,
kto to może być.

463
00:30:41,280 --> 00:30:45,600
Tworzyliśmy listy osób,
które mogły zrobić coś takiego.

464
00:30:46,560 --> 00:30:48,400
Nikt nic nie wiedział.

465
00:30:56,320 --> 00:30:58,400
Jak pomagałeś znaleźć zamachowca?

466
00:30:59,040 --> 00:31:00,480
Szukałem ludzi.

467
00:31:00,560 --> 00:31:02,360
Na początku udawałem,

468
00:31:02,440 --> 00:31:04,080
że jestem szczęśliwy.

469
00:31:04,160 --> 00:31:06,680
Pytałem: „Wiesz, kto to zrobił?”.

470
00:31:06,760 --> 00:31:07,760
I tak dalej.

471
00:31:08,360 --> 00:31:09,960
Ale nikt nie wiedział.

472
00:31:11,400 --> 00:31:12,480
Nikt nie wiedział.

473
00:31:14,800 --> 00:31:16,680
Trudno być w takiej sytuacji,

474
00:31:16,760 --> 00:31:18,680
szpiegować ludzi

475
00:31:19,240 --> 00:31:23,120
i próbować zagłuszyć

476
00:31:23,200 --> 00:31:25,400
głosy w swojej głowie.

477
00:31:26,120 --> 00:31:27,720
To nie jest łatwe.

478
00:31:30,200 --> 00:31:31,040
Stałem się…

479
00:31:31,680 --> 00:31:34,680
odporny na rasizm

480
00:31:34,760 --> 00:31:36,240
i faszyzm.

481
00:31:37,480 --> 00:31:38,880
Szanowaliśmy

482
00:31:40,720 --> 00:31:44,880
bohaterów naszego ruchu,
takich jak Waffen SS,

483
00:31:44,960 --> 00:31:46,600
oczywiście Hitler.

484
00:31:48,600 --> 00:31:52,400
Dla rasisty
to było inspirujące środowisko.

485
00:31:53,880 --> 00:31:55,960
Czułeś, że prano ci mózg?

486
00:31:56,680 --> 00:31:58,800
Chciałbym powiedzieć, że to bzdura.

487
00:31:59,920 --> 00:32:00,760
Ale…

488
00:32:01,760 --> 00:32:02,800
zdecydowanie tak.

489
00:32:02,880 --> 00:32:04,880
Tak, indoktrynowali mnie.

490
00:32:04,960 --> 00:32:06,400
Tak jakby…

491
00:32:08,600 --> 00:32:10,200
Wątpiłem w Holokaust.

492
00:32:12,360 --> 00:32:14,440
A nawet myślałem,

493
00:32:14,520 --> 00:32:17,920
że może byłem naiwny,

494
00:32:18,000 --> 00:32:21,640
bo podążałem za powszechnym poglądem,

495
00:32:23,080 --> 00:32:24,240
że do niego doszło.

496
00:32:26,360 --> 00:32:31,200
Jeśli namieszali w głowie mi,
to wyobraźcie sobie, co zrobili z innymi.

497
00:32:33,240 --> 00:32:34,400
Dawajcie!

498
00:32:34,960 --> 00:32:36,600
Kiedy będziecie gotowi!

499
00:32:40,320 --> 00:32:44,360
Prawa dla białych!

500
00:32:44,960 --> 00:32:50,480
Kiedy byłeś w tej bańce,
byłeś z podobnie myślącymi ludźmi.

501
00:32:50,560 --> 00:32:55,400
Byli źli na to samo co ty
i mieli takie samo pochodzenie.

502
00:32:56,480 --> 00:32:58,640
Byłeś odizolowany od rzeczywistości.

503
00:32:59,880 --> 00:33:01,480
Byłem tego częścią.

504
00:33:03,000 --> 00:33:05,160
To nasz kraj!

505
00:33:05,240 --> 00:33:06,120
LIDER BNP

506
00:33:06,200 --> 00:33:10,240
Zdrajcy naszej własnej rasy,
którzy próbują zniszczyć ten kraj,

507
00:33:10,320 --> 00:33:12,120
są naszymi wrogami!

508
00:33:15,680 --> 00:33:18,120
Nasz przywódca nazywał się John Tyndall.

509
00:33:18,200 --> 00:33:21,880
Był wtedy
bardzo znanym prawicowym politykiem.

510
00:33:23,080 --> 00:33:25,320
Tyndall przyciągał odmieńców,

511
00:33:25,400 --> 00:33:27,280
wariatów i frajerów.

512
00:33:27,920 --> 00:33:29,240
Tego chciał,

513
00:33:29,320 --> 00:33:31,200
bo mógł ich kontrolować.

514
00:33:33,400 --> 00:33:37,400
Nigdy nie kazał nikogo wysadzać
ani atakować,

515
00:33:37,480 --> 00:33:39,400
ale sprytnie dobierał słowa.

516
00:33:42,960 --> 00:33:45,640
Jego przemówienia były porywające.

517
00:33:45,720 --> 00:33:50,840
Będziemy walczyć, pracować,
maszerować i walczyć

518
00:33:50,920 --> 00:33:54,200
o zbudowanie kraju, za który zginęli,

519
00:33:54,280 --> 00:33:57,120
i oddanie Wielkiej Brytanii Brytyjczykom!

520
00:34:02,400 --> 00:34:06,080
Chodziliśmy na różne spotkania,
zawsze w pubach.

521
00:34:06,160 --> 00:34:10,760
Tłumowi młodych, pijanych,
agresywnych mężczyzn mówiono,

522
00:34:11,440 --> 00:34:15,560
że zagrażają im hordy imigrantów,

523
00:34:15,640 --> 00:34:20,840
którzy zamordują ich w łóżkach,
zgwałcą im żony i pożrą ich dzieci.

524
00:34:26,880 --> 00:34:29,880
Po spotkaniach
zawsze dochodziło do przemocy.

525
00:34:31,520 --> 00:34:33,240
No dalej, palancie!

526
00:34:35,320 --> 00:34:37,320
W porządku? Mogę cię zbadać?

527
00:34:37,880 --> 00:34:40,440
Cały czas czujesz ogromną wściekłość,

528
00:34:41,600 --> 00:34:43,560
złość i frustrację,

529
00:34:44,480 --> 00:34:45,560
a potem…

530
00:34:45,640 --> 00:34:47,960
Wszystko z siebie wyrzucasz. Rozumiesz?

531
00:34:48,760 --> 00:34:50,400
Wyżywasz się na kimś.

532
00:34:54,400 --> 00:34:56,960
Pamiętam, że po jednym spotkaniu

533
00:34:57,520 --> 00:34:58,720
miałem furgonetkę.

534
00:34:59,760 --> 00:35:01,200
Jeździła po okolicy

535
00:35:01,800 --> 00:35:04,000
i ściągała czarnych z ulicy.

536
00:35:05,680 --> 00:35:07,600
Byli porywani

537
00:35:08,680 --> 00:35:11,640
i stawali się ofiarami okropnej przemocy.

538
00:35:15,120 --> 00:35:17,440
Gdyby nie spotkanie BNP w pubie…

539
00:35:19,160 --> 00:35:22,480
i mówienie,
że wszyscy są w niebezpieczeństwie,

540
00:35:22,560 --> 00:35:24,640
nie zaczęliby atakować ludzi.

541
00:35:25,200 --> 00:35:27,600
Podburzali ich do tego,

542
00:35:27,680 --> 00:35:29,600
a potem umywali ręce

543
00:35:29,680 --> 00:35:34,360
i wracali do swoich willi
w Surrey czy gdzieś indziej,

544
00:35:34,440 --> 00:35:37,680
a my wracaliśmy
do swoich ruder w Stockwell.

545
00:35:37,760 --> 00:35:39,320
I fajrant.

546
00:35:39,400 --> 00:35:41,200
Tak to było.

547
00:35:41,280 --> 00:35:43,840
Tak manipulują ludźmi i ich wykorzystują.

548
00:35:45,600 --> 00:35:48,960
Zrobiłem parę gównianych rzeczy.

549
00:35:50,040 --> 00:35:51,200
Naprawdę złych.

550
00:36:06,880 --> 00:36:09,320
Kiedy zapragnąłeś to zrobić?

551
00:36:09,920 --> 00:36:12,280
Nie wiem. Kilka lat temu.

552
00:36:12,800 --> 00:36:14,240
Masz dopiero 22 lata.

553
00:36:15,200 --> 00:36:17,040
Tak. Miałem około 20 lat.

554
00:36:17,480 --> 00:36:19,640
Z pewnością widziałeś w gazetach

555
00:36:19,720 --> 00:36:23,000
informacje o organizacji Białe Wilki.

556
00:36:23,800 --> 00:36:27,080
Nie znam ich.

557
00:36:27,160 --> 00:36:28,560
Nie obchodzą mnie.

558
00:36:28,640 --> 00:36:31,280
Więc nie mają pojęcia, kim jesteś?

559
00:36:31,360 --> 00:36:33,240
Nie. Nie mają pojęcia.

560
00:36:33,320 --> 00:36:34,800
Czyli ich słowa są…

561
00:36:34,880 --> 00:36:36,720
Fikcją. Zmyślają.

562
00:36:37,320 --> 00:36:39,680
Próbują odebrać mi chwałę.

563
00:36:44,480 --> 00:36:48,120
Mój cel był polityczny.
Chciałem wywołać wojnę rasową w kraju.

564
00:36:50,720 --> 00:36:51,800
Co to znaczy?

565
00:36:53,600 --> 00:36:55,200
Powstanie i tak dalej.

566
00:36:55,280 --> 00:36:57,720
Przemoc rasowa na ulicach i takie tam.

567
00:36:58,600 --> 00:37:01,240
Więc jaki miałeś wtedy zamiar?

568
00:37:01,320 --> 00:37:03,320
Myślałem o celu do wysadzenia.

569
00:37:04,080 --> 00:37:07,040
Zdecydowałeś wtedy, gdzie podłożyć bombę?

570
00:37:07,600 --> 00:37:08,440
Tak.

571
00:37:08,960 --> 00:37:09,800
W Soho.

572
00:37:15,520 --> 00:37:20,800
Dwa ataki bombowe w Londynie
wywołały obawy, że będzie ich więcej.

573
00:37:20,880 --> 00:37:23,400
Za atakiem mogą stać rasiści.

574
00:37:23,480 --> 00:37:25,720
Pewnie zamierzają ponownie zaatakować.

575
00:37:45,600 --> 00:37:49,280
Nikt nie wiedział,
która społeczność będzie celem.

576
00:37:49,360 --> 00:37:51,360
Czy to będzie chińska społeczność?

577
00:37:51,880 --> 00:37:53,680
Czy może żydowska?

578
00:37:54,920 --> 00:37:56,360
Było sporo dyskusji.

579
00:37:56,920 --> 00:37:59,080
Ale wczesne rozmowy

580
00:37:59,160 --> 00:38:01,600
dotyczyły rasy, pochodzenia etnicznego.

581
00:38:01,680 --> 00:38:04,520
Nikt nie myślał o tym,

582
00:38:04,600 --> 00:38:06,640
że może zaatakować gejów.

583
00:38:14,440 --> 00:38:17,880
Widoczna część społeczności gejów
znajdowała się w Soho

584
00:38:18,480 --> 00:38:20,800
i pewnie na Old Compton Street.

585
00:38:21,480 --> 00:38:26,560
Można było chodzić
z jednego gejowskiego baru do drugiego.

586
00:38:27,440 --> 00:38:29,800
Rozkwitały, były pełne energii,

587
00:38:29,880 --> 00:38:31,480
pełne życia.

588
00:38:33,400 --> 00:38:34,480
Czuło się swobodę.

589
00:38:35,440 --> 00:38:38,560
Można było tam czuć się sobą.

590
00:38:45,800 --> 00:38:49,520
Gdy wybuchła druga bomba,
wszystko stało się jasne.

591
00:38:51,400 --> 00:38:53,360
Ten ktoś nienawidził odmienności.

592
00:38:53,880 --> 00:38:56,240
Nienawidzili ludzi, którzy byli inni,

593
00:38:56,320 --> 00:39:00,400
którzy nie pasowali
do ich wizji normalnego społeczeństwa.

594
00:39:02,480 --> 00:39:06,040
Zaczęliśmy rozmawiać z policjantami
na wyższych stanowiskach.

595
00:39:06,560 --> 00:39:09,600
Powiedziano nam, że to kwestia rasowa.

596
00:39:10,120 --> 00:39:14,840
Przedstawiliśmy nasze obawy,
co spotkało się ze sceptycyzmem

597
00:39:14,920 --> 00:39:17,120
i niedowierzaniem w Scotland Yardzie.

598
00:39:18,000 --> 00:39:20,640
Więc naszym zadaniem było

599
00:39:20,720 --> 00:39:24,840
obdzwonienie menadżerów
kluczowych obiektów,

600
00:39:24,920 --> 00:39:28,680
pubów, klubów, kawiarni, restauracji,
żeby powiedzieć:

601
00:39:30,280 --> 00:39:34,320
„To może nas dotknąć.
Uważajcie. Bądźcie czujni”.

602
00:39:38,360 --> 00:39:42,440
Pokonamy ludzi
odpowiedzialnych za te bomby.

603
00:39:42,520 --> 00:39:43,560
Złapiemy ich.

604
00:39:44,280 --> 00:39:48,320
Nie znamy żadnej konkretnej grupy

605
00:39:49,440 --> 00:39:52,200
odpowiedzialnej za te skandaliczne czyny,

606
00:39:52,280 --> 00:39:55,560
ale to najprawdopodobniej

607
00:39:56,440 --> 00:40:00,320
skrajnie prawicowi ekstremiści
atakujący grupy mniejszościowe.

608
00:40:01,200 --> 00:40:04,480
Wszyscy byli na to ślepi,
bo nikt nie wiedział, co będzie.

609
00:40:04,560 --> 00:40:06,680
Ale wszyscy się czegoś spodziewali.

610
00:40:09,600 --> 00:40:12,680
Spotykałem się z Arturem tam,
gdzie myśleliśmy,

611
00:40:12,760 --> 00:40:15,520
że nikt nas nie rozpozna.

612
00:40:15,600 --> 00:40:17,640
W hotelach dla turystów,

613
00:40:17,720 --> 00:40:19,440
pod Londynem.

614
00:40:19,520 --> 00:40:21,640
Rozumiał swoją misję.

615
00:40:21,720 --> 00:40:24,640
I zrozumiał, że musi ich powstrzymać.

616
00:40:25,520 --> 00:40:27,520
Spotkałem się z moim kontaktem

617
00:40:27,600 --> 00:40:31,520
i przejrzałem nazwiska wszystkich osób,
które już znałem…

618
00:40:33,440 --> 00:40:37,640
i wspomniałem o facecie,
którego nazywałem „Dave z Barking”,

619
00:40:38,360 --> 00:40:42,080
bo wspomniał, że tam mieszka.

620
00:40:43,760 --> 00:40:45,800
Byliśmy w podobnym wieku,

621
00:40:46,440 --> 00:40:47,800
trochę się zbliżyliśmy,

622
00:40:48,680 --> 00:40:51,560
rozmawialiśmy o muzyce

623
00:40:51,640 --> 00:40:56,920
i o tym, że nie lubił ludzi
o brązowych twarzach.

624
00:40:59,040 --> 00:41:01,680
Ostatnio widziałem go na dorocznym wiecu,

625
00:41:01,760 --> 00:41:04,720
na którym pełnił funkcję organizatora.

626
00:41:04,800 --> 00:41:08,280
Miał opaskę organizatora.
Stał obok Johna Tyndalla.

627
00:41:10,920 --> 00:41:14,720
Tyndall został mocno pobity
przez antyfaszystów.

628
00:41:19,200 --> 00:41:21,960
Potem Dave po prostu zniknął.

629
00:41:22,040 --> 00:41:24,240
I przestałem o nim myśleć.

630
00:41:36,200 --> 00:41:38,880
Po sobocie na Brick Lane

631
00:41:38,960 --> 00:41:41,440
pojechałem taksówką do Soho
na rekonesans.

632
00:41:43,160 --> 00:41:46,680
- Która była godzina?
- Pewnie około 19.

633
00:41:46,760 --> 00:41:49,200
Jasne. Jakie miałeś wtedy zamiary?

634
00:41:49,880 --> 00:41:52,080
Rozważałem, który pub wysadzę.

635
00:41:56,000 --> 00:41:57,680
Byłem na Old Compton Street.

636
00:41:58,320 --> 00:42:01,800
Chciałem się upewnić, że to dobry pub.
Szukałem queerowego.

637
00:42:02,720 --> 00:42:04,400
Czy tam gejowskiego.

638
00:42:08,000 --> 00:42:10,000
Masz problem z gejami?

639
00:42:10,080 --> 00:42:11,080
Tak.

640
00:42:11,160 --> 00:42:12,000
Dlaczego?

641
00:42:13,640 --> 00:42:15,160
Jestem homofobem.

642
00:42:16,000 --> 00:42:17,960
Nienawidzę ich.

643
00:42:18,560 --> 00:42:21,480
- Dlaczego?
- Nie wiem. Po prostu nienawidzę.

644
00:42:21,560 --> 00:42:24,920
- Musi być jakiś powód.
- Mam problem z homoseksualistami.

645
00:42:26,320 --> 00:42:28,800
Nie lubię o tym mówić. Rozumiesz?

646
00:42:31,080 --> 00:42:33,560
Wybrałem gejów, bo ich nienawidzę.

647
00:42:35,400 --> 00:42:37,280
Wiesz? To sprawa osobista.

648
00:42:41,760 --> 00:42:46,040
Taśma tego nie rejestruje,
ale kiedy mówimy o gejach,

649
00:42:46,120 --> 00:42:49,920
zamykasz oczy.
Reagujesz bardzo intensywnie, Davidzie.

650
00:42:50,520 --> 00:42:52,240
Tak. Po prostu ich nie lubię.

651
00:42:54,240 --> 00:42:56,080
Po prostu ich nie lubię, dobra?

652
00:42:57,920 --> 00:43:00,080
Jestem zupełnie hetero. Bez obaw.

653
00:43:01,680 --> 00:43:04,920
Nie. To żaden problem,
ale to cię denerwuje.

654
00:43:06,040 --> 00:43:08,680
Nie wiem, czemu cię to denerwuje.

655
00:43:09,960 --> 00:43:12,320
Na tyle, że podłożyłeś bombę.

656
00:43:13,920 --> 00:43:15,240
Ale nie wiem dlaczego.

657
00:43:29,360 --> 00:43:34,040
Po dwóch sobotnich zamachach w Londynie
policja w całym kraju ostrzega ludzi,

658
00:43:34,120 --> 00:43:37,520
którzy są potencjalnymi celami,
żeby zachowali czujność.

659
00:43:37,600 --> 00:43:41,000
Bomby z Brick Lane i Brixton
mogą być początkiem

660
00:43:41,080 --> 00:43:43,320
ogólnokrajowej kampanii rasistowskiej.

661
00:43:44,280 --> 00:43:46,200
Policja nie chce wywołać paniki,

662
00:43:46,280 --> 00:43:48,840
ale wszyscy powinni wiedzieć o zagrożeniu

663
00:43:48,920 --> 00:43:51,320
kolejnym atakiem bombowym w ten weekend.

664
00:43:55,200 --> 00:43:59,120
CZWARTEK

665
00:44:14,080 --> 00:44:18,200
Dwie rzeczy
przyciągnęły uwagę do podejrzanego.

666
00:44:19,160 --> 00:44:21,360
Zamiast patrzeć na tysiące ludzi,

667
00:44:22,320 --> 00:44:26,160
szukaliśmy wśród tysięcy ludzi tych,
którzy mieli torbę.

668
00:44:29,320 --> 00:44:34,840
A kiedy znaleźliśmy torbę,
zwróciliśmy uwagę na jego czapkę.

669
00:44:36,920 --> 00:44:39,680
Ale to były setki godzin nagrań.

670
00:44:48,960 --> 00:44:52,080
Na początku nie dało się poznać,
kto to był.

671
00:44:55,000 --> 00:44:59,640
Ale potem znaleźliśmy inne,
wyraźniejsze nagrania.

672
00:45:01,000 --> 00:45:04,680
Chłopaki wpadli do mojego biura.
„Szefowo, musisz to zobaczyć”.

673
00:45:07,600 --> 00:45:09,960
Dobrze pamiętam tę chwilę.

674
00:45:10,040 --> 00:45:12,400
Oto zdjęcie. To jest zamachowiec.

675
00:45:19,480 --> 00:45:24,160
Wywieszono je na plakatach na stacjach
i w innych ważnych miejscach w stolicy.

676
00:45:24,240 --> 00:45:26,440
Zdjęcia opublikowano w Internecie

677
00:45:26,520 --> 00:45:29,080
i wysyłano do policji w całym kraju.

678
00:45:30,400 --> 00:45:33,440
Mimo że policja podejrzewa,
że stoi za zamachem,

679
00:45:33,520 --> 00:45:35,120
jeśli ogląda ten program

680
00:45:35,200 --> 00:45:38,120
i uważa, że jest niewinny,
powinien się zgłosić.

681
00:45:39,880 --> 00:45:41,840
Słyszałem, że macie moje zdjęcia.

682
00:45:42,840 --> 00:45:45,160
Pomyślałem, że to koniec. Złapali mnie.

683
00:45:45,240 --> 00:45:49,800
Od razu wróciłem do domu i zrozumiałem,
że jeszcze mnie nie złapali.

684
00:45:51,640 --> 00:45:54,920
Zbudowałem urządzenie,
ustawiłem czas i wszystko spakowałem.

685
00:45:57,040 --> 00:46:00,760
Czekałem do wpół do czwartej
i złapałem taksówkę do Soho.

686
00:46:02,000 --> 00:46:04,760
Na którą nastawiłeś minutnik
na bombie w Soho?

687
00:46:06,120 --> 00:46:07,080
Na 18.30.

688
00:46:16,720 --> 00:46:19,600
PIĄTEK

689
00:46:19,680 --> 00:46:20,600
16.45

690
00:46:20,680 --> 00:46:22,120
16.46

691
00:46:30,640 --> 00:46:31,760
Miałem wtedy wolne.

692
00:46:33,120 --> 00:46:36,360
Byłem w galerii i wracałem do domu.

693
00:46:37,680 --> 00:46:39,240
To był piątek,

694
00:46:39,320 --> 00:46:42,520
początek świątecznego weekendu.
Pogoda była wspaniała.

695
00:46:43,680 --> 00:46:45,840
Chyba było późne popołudnie.

696
00:46:48,440 --> 00:46:52,760
Ludzie wychodzili z pracy,
czuć było radosną atmosferę.

697
00:46:52,840 --> 00:46:54,840
Czuło się świąteczny weekend.

698
00:46:54,920 --> 00:46:56,120
Była atmosfera.

699
00:46:56,680 --> 00:46:59,880
Byłem już kiedyś w pubie Admiral Duncan.

700
00:47:01,360 --> 00:47:03,200
Nie pamiętam dokładnie,

701
00:47:03,280 --> 00:47:06,600
ale przechodziłem obok
i naszła mnie chęć na piwo.

702
00:47:09,480 --> 00:47:11,680
To był mały pub. Wąski.

703
00:47:12,440 --> 00:47:15,640
Zaczynało robić się gwarno.

704
00:47:15,720 --> 00:47:17,920
Wciąż pojawiali się ludzie.

705
00:47:23,120 --> 00:47:24,720
Było piątkowe popołudnie.

706
00:47:25,720 --> 00:47:32,400
Słyszałem, że policja zidentyfikowała
nagrania z Brixton.

707
00:47:32,840 --> 00:47:34,880
Widziałem to w gazecie.

708
00:47:36,000 --> 00:47:39,760
Od razu pomyślałem,
że to może być Dave z Barking.

709
00:47:41,560 --> 00:47:45,120
Potem zadzwonił mój kontakt z Searchlight

710
00:47:46,000 --> 00:47:48,560
i powiedziałem,

711
00:47:48,640 --> 00:47:50,800
że to może być David Copeland.

712
00:47:51,680 --> 00:47:52,520
NAZWISKO?

713
00:47:52,920 --> 00:47:54,880
Przejrzeliśmy swoje akta,

714
00:47:54,960 --> 00:47:57,600
wszystko, co mówił nam Arthur,

715
00:47:57,680 --> 00:48:00,600
i znaleźliśmy nazwisko Copelanda

716
00:48:00,680 --> 00:48:03,560
na różnych spotkaniach i wydarzeniach.

717
00:48:03,640 --> 00:48:06,520
Mój kolega skontaktował się z policją.

718
00:48:07,160 --> 00:48:08,480
17.29

719
00:48:08,560 --> 00:48:10,000
17.30

720
00:48:15,760 --> 00:48:20,160
Spojrzałem na zegarek.
Miałem jeszcze godzinę do wybuchu.

721
00:48:21,640 --> 00:48:25,360
Stałem przy budce telefonicznej,
jakbym czekał na telefon.

722
00:48:27,760 --> 00:48:29,840
Wszedłem tam około…

723
00:48:29,920 --> 00:48:30,800
godziny 17.50.

724
00:48:33,120 --> 00:48:34,120
Zamówiłem drinka.

725
00:48:34,960 --> 00:48:38,200
Widziałem ludzi,
których chciałem okaleczyć i zabić.

726
00:48:39,840 --> 00:48:42,400
Nie czułem radości. Nie było mi smutno.

727
00:48:44,360 --> 00:48:45,680
Nic nie czułem.

728
00:48:51,600 --> 00:48:54,160
Jak długo stałeś na końcu baru?

729
00:48:55,200 --> 00:48:57,040
Kwadrans. Dwadzieścia minut.

730
00:48:57,760 --> 00:49:00,520
Zamówiłeś szklankę koli, zgadza się?

731
00:49:00,600 --> 00:49:01,560
Tak.

732
00:49:02,320 --> 00:49:06,680
Zostawiłem torbę i zapytałem,
czy w pobliżu jest bank.

733
00:49:06,760 --> 00:49:08,800
Wtedy, kiedy wychodziłeś?

734
00:49:09,400 --> 00:49:10,240
- Tak.
- Tak.

735
00:49:12,240 --> 00:49:15,160
Ile osób było w pubie,

736
00:49:16,960 --> 00:49:19,680
kiedy odłożyłeś torbę? Pamiętasz?

737
00:49:20,840 --> 00:49:23,920
Od 15 do 20 osób.

738
00:49:26,440 --> 00:49:28,200
Nie mogłem się wydostać.

739
00:49:29,080 --> 00:49:31,760
Omijałem ludzi
i prosiłem o zrobienie miejsca.

740
00:49:34,120 --> 00:49:37,160
Wiedziałem, że ludzie zginą,
ale musiałem to zrobić.

741
00:49:37,920 --> 00:49:39,880
18.28

742
00:49:39,960 --> 00:49:41,400
18.29

743
00:49:44,720 --> 00:49:46,200
Hałas narastał.

744
00:49:47,960 --> 00:49:49,080
Zamówiłem piwo.

745
00:49:50,280 --> 00:49:52,120
Nie wiem, czy się napiłem.

746
00:49:58,000 --> 00:49:58,960
A potem…

747
00:50:11,200 --> 00:50:12,400
Nic nie słyszałem.

748
00:50:13,800 --> 00:50:15,840
To było coś dziwnego.

749
00:50:15,920 --> 00:50:17,120
Czułem się dziwnie.

750
00:50:18,200 --> 00:50:19,600
Wszystko się wyłączyło.

751
00:50:21,880 --> 00:50:23,000
Źle się czułem.

752
00:50:24,160 --> 00:50:29,400
Myślę, że wciąż opierałem się o bar.

753
00:50:31,880 --> 00:50:35,920
Spojrzałem tam, gdzie powinny być światła

754
00:50:36,000 --> 00:50:39,120
i butelki, ale nic tam nie było.

755
00:50:39,880 --> 00:50:42,760
Tylko ciemność, smugi dymu

756
00:50:43,280 --> 00:50:44,120
i zero ludzi.

757
00:50:44,200 --> 00:50:47,000
Nie widziałem nikogo, nic nie słyszałem.

758
00:50:48,080 --> 00:50:51,200
Pamiętam, jak się odwracałem,

759
00:50:51,280 --> 00:50:53,880
żeby zobaczyć, co się dzieje,

760
00:50:54,880 --> 00:50:57,640
a następnie pamiętam…

761
00:50:58,360 --> 00:51:01,280
jak patrzyłem na młodą kobietę.

762
00:51:02,080 --> 00:51:05,480
Widziałem ruch jej ust. Pewnie krzyczała.

763
00:51:36,120 --> 00:51:39,480
Dowiedziałem się później,
że bomba wysadza bębenki.

764
00:51:43,240 --> 00:51:46,040
Wyprowadzono mnie. Był ze mną jakiś facet.

765
00:51:46,120 --> 00:51:50,120
Mówił, że z nim rozmawiałem.

766
00:51:50,200 --> 00:51:52,000
Mówiłem mu, skąd jestem.

767
00:51:54,000 --> 00:51:57,080
Nic z tego nie pamiętam. Absolutnie nic.

768
00:52:06,720 --> 00:52:08,080
Trafiłem do szpitala.

769
00:52:10,440 --> 00:52:12,200
Nie wiedzieli, czy przeżyję.

770
00:52:18,720 --> 00:52:20,400
Podali mi mocne leki.

771
00:52:22,200 --> 00:52:24,800
Pamiętam, że śniły mi się różne rzeczy,

772
00:52:24,880 --> 00:52:29,480
gdy zmieniano mi dawki
leków przeciwbólowych.

773
00:52:30,320 --> 00:52:34,840
Śniło mi się, że byłem w klubie,
a wszyscy byli szczurami.

774
00:52:35,560 --> 00:52:38,720
Szczury były przebrane za ludzi.

775
00:52:42,360 --> 00:52:44,920
W ścianie były szczury. Słyszałem je.

776
00:52:45,600 --> 00:52:46,840
Był tam dwupłatowiec.

777
00:52:46,920 --> 00:52:49,040
Samolot, który ląduje na wodzie.

778
00:52:49,720 --> 00:52:52,640
Przyleciał do klubu.

779
00:52:54,000 --> 00:52:55,600
Szczury, wszędzie szczury.

780
00:53:15,320 --> 00:53:20,480
Dowiedziałem się później,
że Copeland miał udomowione szczury.

781
00:53:21,600 --> 00:53:26,080
Pozwalał im biegać po rzeczach,
które pakował do bomb.

782
00:53:27,000 --> 00:53:32,480
Z tego co wiem, ludzie,
którzy byli w tym samym szpitalu,

783
00:53:33,040 --> 00:53:34,800
mieli dziwne infekcje.

784
00:53:34,880 --> 00:53:36,680
Nie było wiadomo, co nam jest.

785
00:53:37,160 --> 00:53:39,360
A to dlatego, że pozwalał szczurom…

786
00:53:40,640 --> 00:53:43,160
oddawać mocz i wypróżniać się

787
00:53:43,240 --> 00:53:45,480
na wszystko, co tam wkładał.

788
00:54:00,520 --> 00:54:02,880
Kiedy pojawiali się pacjenci,

789
00:54:04,080 --> 00:54:10,000
zaczęliśmy zdawać sobie sprawę,
jak poważne to było.

790
00:54:10,560 --> 00:54:13,560
Mieli potworne obrażenia.

791
00:54:14,360 --> 00:54:16,760
To było jak scena z wojny.

792
00:54:17,840 --> 00:54:20,880
Przyjeżdżali pacjenci
z rozległymi oparzeniami,

793
00:54:21,920 --> 00:54:23,280
nieprzytomni,

794
00:54:24,680 --> 00:54:26,320
jeden po drugim.

795
00:54:33,440 --> 00:54:38,520
Być może najtrudniejszą rzeczą
w mojej karierze

796
00:54:38,600 --> 00:54:43,040
była opieka nad pacjentem,
który przybył nieprzytomny

797
00:54:44,000 --> 00:54:46,680
i pozostawał w tym stanie przez kilka dni.

798
00:54:48,440 --> 00:54:51,840
Gdy powoli odzyskiwał przytomność,

799
00:54:52,440 --> 00:54:55,360
zdaliśmy sobie sprawę,
że musimy z nim pomówić

800
00:54:55,440 --> 00:54:59,040
i przekazać mu
najgorszą możliwą wiadomość.

801
00:55:01,160 --> 00:55:03,880
Dwóch jego przyjaciół zginęło,

802
00:55:05,520 --> 00:55:10,520
a także niestety jego żona

803
00:55:11,120 --> 00:55:13,040
i nienarodzone dziecko.

804
00:55:35,160 --> 00:55:38,440
Ciężarna kobieta i drużba z jej ślubu

805
00:55:38,520 --> 00:55:40,840
są wśród trzech zabitych w wybuchu.

806
00:55:42,240 --> 00:55:44,200
Andrea Dykes zginęła na miejscu.

807
00:55:44,280 --> 00:55:47,480
Jej mąż, Julian,
jest w szpitalu w stanie krytycznym.

808
00:55:50,960 --> 00:55:54,240
JAKO CZARNY GEJ
PRZECIWSTAWIAM SIĘ FASZYZMOWI

809
00:56:04,920 --> 00:56:06,920
Byłem w domu, gdy się dowiedziałem.

810
00:56:08,280 --> 00:56:11,080
To był kompletny szok.

811
00:56:13,400 --> 00:56:14,840
Czułem bezradność.

812
00:56:20,040 --> 00:56:21,160
Byliśmy…

813
00:56:23,040 --> 00:56:25,000
Byliśmy blisko,

814
00:56:25,600 --> 00:56:27,120
jeśli chodzi o…

815
00:56:27,200 --> 00:56:31,280
Czuliśmy, że zbliżamy się
do złapania sprawcy.

816
00:56:33,520 --> 00:56:37,600
Znaleźliśmy adres,
pod którym prawdopodobnie mieszkał.

817
00:56:53,360 --> 00:56:54,800
Chciałem zostać złapany.

818
00:56:55,440 --> 00:56:56,280
Dlaczego?

819
00:56:58,440 --> 00:56:59,920
Żebym stał się sławny.

820
00:57:01,240 --> 00:57:02,720
Co to dla ciebie oznacza?

821
00:57:04,680 --> 00:57:05,960
To istnienie.

822
00:57:07,480 --> 00:57:09,120
Co to znaczy? Nie rozumiem.

823
00:57:09,200 --> 00:57:10,440
KTO TO ZROBIŁ?

824
00:57:10,520 --> 00:57:13,520
Jeśli nikt cię nie pamięta,
nigdy nie istniałeś.

825
00:57:14,840 --> 00:57:15,680
Jasne.

826
00:57:19,320 --> 00:57:24,080
Musimy zapytać, czemu to zrobiłeś.

827
00:57:26,160 --> 00:57:29,920
Żeby szerzyć strach, niechęć i nienawiść.

828
00:57:34,480 --> 00:57:35,560
Jestem nazistą.

829
00:57:36,280 --> 00:57:37,200
Przyznaję.

830
00:57:38,480 --> 00:57:39,320
Tak.

831
00:57:43,280 --> 00:57:46,320
Davidzie, ten sygnał oznacza,
że taśma się kończy,

832
00:57:46,400 --> 00:57:48,280
więc teraz skończymy.

833
00:57:55,000 --> 00:57:59,240
Panie i panowie,
wczesnym rankiem w sobotę 1 maja

834
00:57:59,840 --> 00:58:03,040
nieuzbrojeni funkcjonariusze
oddziału antyprzestępczego

835
00:58:04,040 --> 00:58:07,400
aresztowali 22-letniego mężczyznę
w Cove w Hampshire.

836
00:58:16,120 --> 00:58:19,520
Ten człowiek nie należy do żadnej grupy,

837
00:58:19,600 --> 00:58:23,240
która twierdzi,
że jest odpowiedzialna za zamachy.

838
00:58:23,320 --> 00:58:26,720
Rozumie się, że pracował sam

839
00:58:26,800 --> 00:58:28,480
z własnych pobudek.

840
00:58:43,960 --> 00:58:49,760
TRZYNAŚCIE MIESIĘCY PÓŹNIEJ

841
00:58:53,880 --> 00:58:56,320
W procesie Davida Copelanda o morderstwo

842
00:58:56,400 --> 00:58:59,120
wzięło udział
około czterdziestu jego ofiar

843
00:58:59,200 --> 00:59:01,280
i krewnych zabitych.

844
00:59:01,960 --> 00:59:04,760
24-letni oskarżony
odrzuca zarzuty morderstwa

845
00:59:04,840 --> 00:59:06,800
z powodu niepoczytalności.

846
00:59:09,960 --> 00:59:11,960
Copeland nie był pierwszą osobą,

847
00:59:12,480 --> 00:59:16,200
która myślała, że uniknie kary,
jeśli uda szaleństwo.

848
00:59:20,440 --> 00:59:23,240
Mam problem z ludźmi,

849
00:59:23,800 --> 00:59:25,800
którzy krzywdzą kobiety i dzieci.

850
00:59:26,840 --> 00:59:28,640
Więc kiedy Copeland…

851
00:59:28,720 --> 00:59:33,800
Zamordował tę kobietę
i nienarodzone dziecko.

852
00:59:34,600 --> 00:59:37,000
Nie chciałem, żeby mu to uszło na sucho.

853
00:59:40,920 --> 00:59:42,640
Jego jedyną opcją

854
00:59:42,720 --> 00:59:45,440
było powołanie się na niepoczytalność,

855
00:59:46,040 --> 00:59:48,240
więc musiałem zdobyć zeznanie,

856
00:59:48,320 --> 00:59:49,960
że był poczytalny.

857
00:59:53,880 --> 00:59:56,600
Obecnie mamy łowców pedofilów

858
00:59:56,680 --> 00:59:57,800
w Internecie,

859
00:59:57,880 --> 01:00:00,840
udają chłopca lub dziewczynkę,

860
01:00:00,920 --> 01:00:03,360
pedofil nawiązuje z nimi kontakt,

861
01:00:03,440 --> 01:00:06,480
umawiają się i przekazują dowody policji.

862
01:00:06,560 --> 01:00:09,000
Ale przed Internetem

863
01:00:10,120 --> 01:00:12,880
miałem swoją wersję takich działań.

864
01:00:13,680 --> 01:00:18,640
Drogi Davidzie, nie znasz mnie,
ale słyszałam o tobie w wiadomościach.

865
01:00:19,200 --> 01:00:23,040
Jak można nazwać kogoś potworem
i kimś złym, jeśli się go nie zna?

866
01:00:24,000 --> 01:00:27,080
Wszyscy są niewinni,
dopóki nie udowodnimy im winy.

867
01:00:27,960 --> 01:00:31,480
Mam nadzieję, że nie przeszkadza ci,
że do ciebie piszę.

868
01:00:31,560 --> 01:00:32,440
Patsy.

869
01:00:33,720 --> 01:00:36,360
Droga Patsy, dziękuję za list.

870
01:00:37,480 --> 01:00:41,760
Mam 173 cm wzrostu,
23 lata i brązowe włosy.

871
01:00:41,840 --> 01:00:44,760
Mama mówi, że jestem przystojny,
ale nie wiem.

872
01:00:45,240 --> 01:00:48,880
Nie wyobrażam sobie, jak wyglądasz.
Wyślij mi zdjęcie.

873
01:00:50,520 --> 01:00:53,400
Copeland chciał mieć kontrolę,

874
01:00:54,400 --> 01:00:56,800
więc wymyśliłem dziewczynę, Patsy Scanlon.

875
01:00:58,080 --> 01:01:01,760
Patsy była jak te dziewczyny

876
01:01:02,360 --> 01:01:06,120
z filmów propagandowych z lat 40.

877
01:01:06,200 --> 01:01:09,880
Gibka, piękna blondynka.

878
01:01:09,960 --> 01:01:13,280
Ktoś, kto robi, co każą,
bez zadawania pytań.

879
01:01:13,960 --> 01:01:15,520
Ktoś bezbronny.

880
01:01:15,600 --> 01:01:18,040
Kompletny głuptas, rozumiesz?

881
01:01:23,120 --> 01:01:25,160
Wiedziałem, że się na to złapie.

882
01:01:25,240 --> 01:01:26,280
Wiedziałem.

883
01:01:29,080 --> 01:01:33,160
Dla tych, którzy przeżyli ataki,
to był dzień wstrząsających dowodów.

884
01:01:33,240 --> 01:01:36,280
Opisywano obrażenia
wywołane przez eksplozje.

885
01:01:36,360 --> 01:01:38,920
Parę osób było wyraźnie poruszonych.

886
01:01:40,640 --> 01:01:43,960
Proces miał ustalić,
czy był zły, czy szalony.

887
01:01:44,040 --> 01:01:46,760
Miał pełno prawników.

888
01:01:46,840 --> 01:01:50,360
Miał po swojej stronie więcej niż to,

889
01:01:50,440 --> 01:01:52,960
co miała prokuratura.

890
01:01:54,960 --> 01:01:57,680
David Copeland
nie przyznał się do morderstwa.

891
01:01:57,760 --> 01:01:59,880
Twierdził, że jest winny zabójstwa

892
01:01:59,960 --> 01:02:01,800
z powodu niepoczytalności.

893
01:02:01,880 --> 01:02:04,680
Teraz przysięgli ocenią stan jego umysłu.

894
01:02:05,760 --> 01:02:08,040
Musiałem go złapać za rękę.

895
01:02:08,120 --> 01:02:11,040
Chciałem, żeby powiedział coś,

896
01:02:11,120 --> 01:02:13,640
co by pokazało, że pogrywa z lekarzami,

897
01:02:13,720 --> 01:02:15,920
ale nie miałem dużo czasu.

898
01:02:16,720 --> 01:02:17,640
Drogi Davidzie,

899
01:02:18,280 --> 01:02:20,560
nie martw się procesem.

900
01:02:21,080 --> 01:02:23,040
To musi być stresujące.

901
01:02:23,840 --> 01:02:24,920
Droga Patsy,

902
01:02:25,000 --> 01:02:28,320
jesteś bardzo atrakcyjną młodą damą.

903
01:02:30,200 --> 01:02:31,640
No wiesz.

904
01:02:32,720 --> 01:02:35,440
Chciałem łechtać ego Copelanda.

905
01:02:35,520 --> 01:02:37,640
Sprawić, żeby się otworzył.

906
01:02:37,720 --> 01:02:40,640
Obyś czuł się pewnie i myślał pozytywnie.

907
01:02:40,720 --> 01:02:42,080
Sława jest dziwna.

908
01:02:42,680 --> 01:02:43,760
Drogi Davidzie,

909
01:02:43,840 --> 01:02:46,200
widziałam twoje zdjęcie w gazetach.

910
01:02:46,280 --> 01:02:48,640
Twoja mama ma rację. Jesteś przystojny.

911
01:02:48,720 --> 01:02:51,600
Droga Patsy,
nie mogę o tobie zapomnieć.

912
01:02:51,680 --> 01:02:54,600
Marzę o tobie i dniu,
kiedy wreszcie się spotkamy.

913
01:02:55,440 --> 01:03:00,960
Podpisał list: „Kochający Dave”,
co eskalowało sytuację.

914
01:03:02,320 --> 01:03:05,120
Zmienił się nastrój listów Copelanda.

915
01:03:05,200 --> 01:03:06,560
Droga Patsy…

916
01:03:06,640 --> 01:03:09,200
Miałem wtedy mnóstwo listów.

917
01:03:09,880 --> 01:03:12,840
Tylko twoje listy
trzymają mnie przy życiu.

918
01:03:13,600 --> 01:03:15,640
Leżę na łóżku i myślę o tobie.

919
01:03:15,720 --> 01:03:19,400
Obiecaj mi, że nigdy o mnie nie zapomnisz.

920
01:03:19,480 --> 01:03:21,440
Aż w końcu go miałem.

921
01:03:21,960 --> 01:03:24,280
Droga Patsy, to miejsce to żart.

922
01:03:24,360 --> 01:03:25,560
Lekarze też.

923
01:03:25,640 --> 01:03:28,600
Myślą, że są sprytni,
ale są tak głupi jak inni.

924
01:03:29,760 --> 01:03:31,720
Proces dobrze się zapowiada.

925
01:03:32,320 --> 01:03:34,400
Nie wierzę, że oszukałem lekarzy.

926
01:03:36,240 --> 01:03:38,840
„Nie wierzę, że oszukałem lekarzy”.

927
01:03:43,200 --> 01:03:47,320
Przysięgli przejrzeli całą korespondencję.

928
01:03:48,800 --> 01:03:51,880
Zobaczyli to tak jak ja i psychiatra.

929
01:03:52,560 --> 01:03:54,440
Nic mu nie dolegało.

930
01:03:59,200 --> 01:04:02,560
Copelandowi pokazano zdjęcia
okropnych ran,

931
01:04:02,640 --> 01:04:05,840
cierpień i bólu, który wywołał,

932
01:04:05,920 --> 01:04:08,400
i ani razu nie okazał emocji.

933
01:04:10,160 --> 01:04:12,840
Ale kiedy prokurator powiedział,

934
01:04:12,920 --> 01:04:15,920
że dziewczyna, którą chciał poślubić,

935
01:04:16,640 --> 01:04:20,560
to owłosiony ochroniarz z Essex
imieniem Bernie,

936
01:04:21,120 --> 01:04:24,200
schował głowę w dłonie
i osunął się na swoje miejsce.

937
01:04:24,280 --> 01:04:26,120
Jego świat się skończył.

938
01:04:29,680 --> 01:04:31,840
David Copeland, młody fanatyk,

939
01:04:31,920 --> 01:04:35,320
który wielbił Adolfa Hitlera
i podłożył bomby w Londynie,

940
01:04:35,400 --> 01:04:38,800
zaczyna dziś w Broadmoor
wyrok sześciokrotnego dożywocia.

941
01:04:39,520 --> 01:04:43,800
Został skazany za zamordowanie trzech osób
i zranienie prawie 150 osób

942
01:04:43,880 --> 01:04:47,280
w atakach bombowych
na czarnych i homoseksualistów.

943
01:04:47,360 --> 01:04:48,960
Ława przysięgłych odrzuciła

944
01:04:49,040 --> 01:04:51,400
jego nieprzyznanie się do winy.

945
01:05:04,400 --> 01:05:05,800
Dla dwóch ocalałych

946
01:05:05,880 --> 01:05:08,720
był to wzruszający moment
pod sądem Old Bailey.

947
01:05:09,560 --> 01:05:13,480
David Copeland nie osiągnął swoich celów:
sławy i władzy.

948
01:05:13,560 --> 01:05:18,200
Dzisiejszy werdykt dowodzi,
że jest niebezpiecznym, żałosnym zerem.

949
01:05:18,280 --> 01:05:19,800
Trafił na swoje miejsce.

950
01:05:25,160 --> 01:05:26,640
- Dzięki.
- Dzięki.

951
01:05:34,640 --> 01:05:38,240
Wszyscy mówili: „Idziemy na drinka”
i się cieszyli.

952
01:05:39,200 --> 01:05:43,600
Pamiętam, że pomyślałem:
„Nie ma czego świętować. Naprawdę”.

953
01:05:44,120 --> 01:05:45,400
Pięknie.

954
01:05:47,560 --> 01:05:48,680
Za nowe początki.

955
01:05:51,920 --> 01:05:54,520
Zawsze miałem przytłaczające poczucie,

956
01:05:55,080 --> 01:05:56,320
że to marnotrawstwo.

957
01:05:57,120 --> 01:05:59,760
Co za strata ludzkiego życia.

958
01:06:00,800 --> 01:06:01,680
Jego również.

959
01:06:02,200 --> 01:06:05,320
Bo nigdy nie wyjdzie
i nikomu się nie przyda.

960
01:06:06,240 --> 01:06:09,200
I co zrobił tym ludziom?

961
01:06:09,280 --> 01:06:11,080
Setkom ludzi.

962
01:06:20,760 --> 01:06:21,600
Szkoda,

963
01:06:22,640 --> 01:06:24,680
że tego nie powstrzymaliśmy.

964
01:06:27,440 --> 01:06:30,560
Nie ocaliliśmy ludzi
przed śmiercią i ranami.

965
01:06:32,600 --> 01:06:36,040
Czyli masz pewne poczucie winy?

966
01:06:36,120 --> 01:06:40,640
Tak. Zdecydowanie.

967
01:06:41,880 --> 01:06:43,160
Dużo o tym myślę.

968
01:06:46,160 --> 01:06:49,560
Myślałem, że mi przeszło.
Ale to uczucie wróciło.

969
01:06:54,200 --> 01:06:55,560
Wiesz…

970
01:06:56,320 --> 01:07:00,200
dołączając do BNP
chciałem poczuć dreszczyk bycia szpiegiem

971
01:07:00,280 --> 01:07:05,280
i zajmować się zamykaniem złych ludzi.

972
01:07:06,160 --> 01:07:08,480
Ale gdy wydarzyło się coś takiego,

973
01:07:08,560 --> 01:07:13,360
żałuję, że nie mogliśmy
powstrzymać tego wcześniej.

974
01:07:20,720 --> 01:07:21,560
Tak.

975
01:07:23,440 --> 01:07:28,000
Arthur był kimś, kto kierował się dobrem.

976
01:07:29,240 --> 01:07:33,560
Wtedy była nagroda.
Policja oferowała nagrodę.

977
01:07:33,640 --> 01:07:36,040
70 000 funtów za identyfikację sprawcy.

978
01:07:36,560 --> 01:07:38,360
Arthur nie chciał pieniędzy.

979
01:07:40,400 --> 01:07:43,400
Nawet teraz. W jego rodzinie były osoby,

980
01:07:43,480 --> 01:07:46,720
które dopiero
w dwudziestą rocznicę zamachów

981
01:07:47,920 --> 01:07:50,920
dowiedziały się, co zrobił.

982
01:07:53,160 --> 01:07:54,840
Że nie był nazistą.

983
01:07:58,760 --> 01:08:01,640
Arthur był tajniakiem przez 10 lat.

984
01:08:01,720 --> 01:08:05,880
Wciąż chodził na spotkania
Brytyjskiej Partii Narodowej,

985
01:08:05,960 --> 01:08:08,120
był ścigany przez antyfaszystów,

986
01:08:08,200 --> 01:08:10,480
atakowany przez nich,

987
01:08:10,560 --> 01:08:12,920
chodził na koncerty z nazistami,

988
01:08:13,000 --> 01:08:15,760
robił to wszystko i…

989
01:08:16,400 --> 01:08:19,560
Zrobił coś więcej
niż tylko zidentyfikował Copelanda.

990
01:08:19,640 --> 01:08:22,200
Odegrał ważną rolę w tym,

991
01:08:22,280 --> 01:08:26,600
że BNP nie osiągnęło sukcesu
we wschodnim Londynie.

992
01:08:27,840 --> 01:08:32,200
Tyndallowi nie udało się opanować kraju
dzięki Arthurowi.

993
01:08:33,520 --> 01:08:38,120
Policja twierdzi, że obecność BNP
wprowadza element napięć rasowych.

994
01:08:38,200 --> 01:08:41,960
Oczywiście, policja tak twierdzi.

995
01:08:42,040 --> 01:08:44,600
- Nie wierzy im pan.
- Nie akceptujemy tego.

996
01:08:44,680 --> 01:08:48,040
Nie akceptujecie wyroków swoich członków.

997
01:08:48,120 --> 01:08:49,280
Już mówiłem,

998
01:08:49,360 --> 01:08:51,600
że nasi członkowie nie mają

999
01:08:51,680 --> 01:08:54,280
więcej wyroków
niż członkowie innych partii.

1000
01:08:54,800 --> 01:08:56,200
Dobrze. Dziękuję.

1001
01:08:56,280 --> 01:08:59,960
Dobrze. Zabierzcie swoje rzeczy
bez ociągania.

1002
01:09:02,240 --> 01:09:04,240
To dla was typowe.

1003
01:09:05,520 --> 01:09:09,680
Jesteś tacy, jak się spodziewaliśmy…

1004
01:09:24,320 --> 01:09:26,000
Próbują nas podzielić.

1005
01:09:26,080 --> 01:09:30,480
Mówimy im dzisiaj,
że to przynosi odwrotny efekt.

1006
01:09:30,560 --> 01:09:32,400
Łączymy się!

1007
01:09:32,480 --> 01:09:35,120
Jak nigdy dotąd!

1008
01:09:35,200 --> 01:09:38,120
Chodźmy, by spełnić ten dzień!

1009
01:09:48,680 --> 01:09:51,680
Myślę, że ktoś taki jak Copeland,

1010
01:09:52,280 --> 01:09:56,040
próbujący zrobić to, co zrobił,
nigdy nie odniesie sukcesu.

1011
01:09:59,080 --> 01:10:00,560
Jestem pełen nadziei,

1012
01:10:00,640 --> 01:10:04,080
bo jest więcej dobrych ludzi
niż złych ludzi.

1013
01:10:05,120 --> 01:10:07,160
Nienawiść nigdy nie wygra.

1014
01:10:08,200 --> 01:10:11,720
W dłuższej perspektywie
nienawiść nie wygra.

1015
01:10:11,800 --> 01:10:16,200
Bycie pochłoniętym nienawiścią
musi być okropne.

1016
01:10:16,280 --> 01:10:17,240
Wiesz?

1017
01:10:18,120 --> 01:10:22,640
Pomyśl, ile przyjemności cię omija,
bo jesteś pełen nienawiści.

1018
01:10:23,520 --> 01:10:26,240
Nie. Dziś jest piątek.
Pójdę do domu na piwo.

1019
01:11:48,520 --> 01:11:53,520
Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz