1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:25,150 --> 00:00:30,238
21 mei 2020
los angeles, californië
4
00:00:31,031 --> 00:00:37,412
Het is half negen 's ochtends, en
je wilt vast weten waarom ik wakker ben.
5
00:00:37,495 --> 00:00:39,914
Dat is best een lang verhaal.
6
00:00:41,833 --> 00:00:46,171
Ik begon min of meer onverwacht
met het schrijven van het nieuwe album.
7
00:00:46,254 --> 00:00:52,761
Ik dacht: ik ga gewoon songs
in quarantaine schrijven. En toen...
8
00:00:52,844 --> 00:00:55,263
Het werd al heel snel een album.
9
00:00:55,347 --> 00:00:59,684
En het was heel mooi en verrassend.
10
00:00:59,768 --> 00:01:02,145
En dus...
11
00:01:05,148 --> 00:01:09,736
De studio's zijn nu gesloten, en ik heb
nog nooit ergens anders opgenomen.
12
00:01:10,236 --> 00:01:15,492
Anderen doen dit voortdurend, dus is het
niet bijzonder, maar ik vind het lastig.
13
00:01:16,910 --> 00:01:19,746
We hebben een studio in mijn huis gebouwd.
14
00:01:19,829 --> 00:01:25,502
En vandaag ga ik hier
zangpartijen opnemen.
15
00:01:26,753 --> 00:01:29,381
Ik ben heel enthousiast.
16
00:01:31,049 --> 00:01:34,969
Daar is mijn opnamecabine.
17
00:01:35,053 --> 00:01:38,098
En aan de andere kant van de muur...
Laura.
18
00:01:38,181 --> 00:01:39,808
laura sisk
geluidstechnicus
19
00:01:41,101 --> 00:01:42,185
Jack?
20
00:01:43,812 --> 00:01:45,105
Krijg nou wat.
21
00:01:46,356 --> 00:01:49,150
Alsof je hier bent,
terwijl je in New York zit.
22
00:01:50,944 --> 00:01:53,113
Ik ben nerveus. Onze eerste keer.
23
00:01:56,157 --> 00:01:57,492
Dit is echt maf.
24
00:02:02,038 --> 00:02:03,790
op 24 juli 2020...
25
00:02:03,873 --> 00:02:07,877
...bracht taylor swift folklore uit,
haar achtste studioalbum
26
00:02:09,587 --> 00:02:11,840
tijdens de covid-19-lockdown...
27
00:02:11,923 --> 00:02:14,634
...namen de muzikanten alles
gescheiden van elkaar op
28
00:02:14,718 --> 00:02:18,471
het album werd samengesteld
in de long pond studio
29
00:02:20,056 --> 00:02:22,809
taylor en haar medemuzikanten konden het
tot nu toe niet samen spelen...
30
00:02:22,892 --> 00:02:26,354
maar dat gaat nu gebeuren
31
00:02:30,608 --> 00:02:36,823
long pond studio,
staat new york, september 2020
32
00:02:38,992 --> 00:02:41,494
Onze eerste dag in dezelfde ruimte.
-Proost.
33
00:02:41,578 --> 00:02:44,372
Het eerste moment.
-Heel vreemd.
34
00:02:45,540 --> 00:02:51,171
Toen de lockdown een feit was, voelde ik
me compleet lusteloos en doelloos en...
35
00:02:52,005 --> 00:02:53,965
Dat was de eerste drie dagen.
36
00:02:54,049 --> 00:02:59,471
En toen herinnerde ik me
onze ontmoeting van een jaar eerder.
37
00:02:59,554 --> 00:03:02,140
Ik was bij een optreden van The National.
Daarna heb jij me gesproken.
38
00:03:02,223 --> 00:03:05,143
aaron dessner, oprichter the national
en big red machine, co-producer folklore
39
00:03:05,226 --> 00:03:07,937
Je was zo aardig. Ik vroeg
hoe jullie songs schreven. Je zei:
40
00:03:08,021 --> 00:03:11,608
'We wonen allemaal ergens anders,
dus soms neem ik dingen op...
41
00:03:11,691 --> 00:03:14,903
...die ik naar de rest opstuur,
en naar Matt.'
42
00:03:14,986 --> 00:03:16,905
Ik dacht bij mezelf:
43
00:03:16,988 --> 00:03:22,285
Als ik ooit zo met iemand kan werken waar
ik fan van ben, dan zou dat geweldig zijn.
44
00:03:23,536 --> 00:03:26,081
Toen kwam de lockdown.
Ik stuurde je een bericht:
45
00:03:26,164 --> 00:03:30,001
'Heb je überhaupt zin om iets te doen?
Staat je hoofd ernaar?'
46
00:03:30,085 --> 00:03:33,838
Ik dacht: is dit bericht wel serieus?
Ik twijfelde.
47
00:03:33,922 --> 00:03:37,550
Leek het een grap van een vriend?
-Ik dacht: doet iemand alsof?
48
00:03:37,634 --> 00:03:41,429
Een van de redenen
dat het mij zo aanspreekt...
49
00:03:41,513 --> 00:03:43,348
jack antonoff
bleachers - coproducer folklore
50
00:03:43,431 --> 00:03:47,894
...is dat je door de pandemie, die alles
ontregelt, maar twee opties hebt.
51
00:03:47,977 --> 00:03:52,899
Je probeert er het beste van te maken
of je zegt: 'Ik sla een nieuwe weg in.'
52
00:03:52,982 --> 00:03:54,818
Je past je aan de situatie aan.
53
00:03:54,901 --> 00:03:58,446
Het was opwindend
om de quarantaine zo te gebruiken.
54
00:03:58,530 --> 00:04:02,075
'Alles is ontregeld,
dus ik ga nieuwe methodes verzinnen.'
55
00:04:03,493 --> 00:04:07,247
Ik vertelde het m'n platenlabel
pas een week voordat hij uitkwam.
56
00:04:07,330 --> 00:04:11,167
Hoe was dat telefoontje?
-Dat was schitterend.
57
00:04:11,251 --> 00:04:16,423
Ik dacht dat het zenuwslopend zou zijn
en dat ik mezelf zou moeten verdedigen...
58
00:04:16,506 --> 00:04:19,843
...met trillende handen.
'Ik beloof dat ik weet wat ik doe.
59
00:04:19,926 --> 00:04:25,056
Ik weet dat er geen goeie single bij zit
en dat het geen echt popalbum is en...'
60
00:04:25,140 --> 00:04:29,978
Maar ze zeiden:
'Wat je ook maakt, wij steunen je.'
61
00:04:30,061 --> 00:04:31,980
Klaar om alles te spelen?
62
00:04:32,856 --> 00:04:35,400
Ja, ik vind het belangrijk
dat we hem opvoeren.
63
00:04:35,483 --> 00:04:39,404
Dat heb ik nodig om te beseffen
dat het een echt album is.
64
00:04:40,405 --> 00:04:44,576
Het lijkt wel een droombeeld.
-Ja, zo heb ik nog nooit 'n album gemaakt.
65
00:04:44,659 --> 00:04:46,119
Ik ook niet.
66
00:04:48,079 --> 00:04:53,835
Misschien is dit wel de laatste keer.
Misschien moeten albums zo gemaakt worden.
67
00:04:53,918 --> 00:04:55,337
Nu was het geslaagd.
68
00:04:55,837 --> 00:05:00,133
Door de totale onzekerheid
waarin je nu verkeert...
69
00:05:00,216 --> 00:05:02,552
...ben je voortdurend angstig.
70
00:05:02,635 --> 00:05:05,555
Maar er is ook een soort bevrijding...
71
00:05:05,638 --> 00:05:09,684
...van de spanningen
die je vroeger altijd voelde.
72
00:05:09,768 --> 00:05:13,938
Want als we ons hele leven
moeten aanpassen...
73
00:05:14,022 --> 00:05:16,858
...moeten we beginnen
met het meest dierbare.
74
00:05:16,941 --> 00:05:22,238
En ik denk dat we dat hiermee
onbewust hebben gedaan.
75
00:05:22,322 --> 00:05:27,410
Dat klopt helemaal. Als alles
in elkaar stort, maak je een album.
76
00:05:27,494 --> 00:05:33,083
Ik ben er heel blij mee, want iedereen
had die emotionele uitlaatklep nodig.
77
00:05:37,420 --> 00:05:43,343
track 1: the 1
door taylor swift en aaron dessner
78
00:09:13,720 --> 00:09:18,600
Ik vind dat je met die song de geest
van het hele album hebt samengevat.
79
00:09:18,683 --> 00:09:22,937
Alleen al de manier waarop
'the 1' begint...
80
00:09:23,021 --> 00:09:25,982
"I'm doing good. I'm on some new shit.
I'm saying 'yes' instead of 'no'."
81
00:09:26,066 --> 00:09:30,445
Ik dacht: heeft ze het nu
over songs schrijven met mij...
82
00:09:30,528 --> 00:09:32,739
...en over van alles en nog wat of zo?
83
00:09:32,822 --> 00:09:35,700
Ik denk dat het
een dubbele betekenis heeft.
84
00:09:35,784 --> 00:09:37,827
Het album begint met de woorden:
85
00:09:37,911 --> 00:09:42,248
"I'm doing good. I'm on some new shit.
I'm saying 'yes' instead of 'no'."
86
00:09:42,332 --> 00:09:45,585
Het gaat over de situatie
die de song beschrijft.
87
00:09:45,669 --> 00:09:52,300
Je vertelt een ex-geliefde hoe je leven nu
is en probeert er positief over te zijn.
88
00:09:52,384 --> 00:09:56,721
En ook hoe ik er creatief voor sta.
'Ik zeg gewoon ja.
89
00:09:56,805 --> 00:09:59,766
Ik breng een album uit
op het slechtste moment.
90
00:09:59,849 --> 00:10:03,436
Ik maak muziek met iemand
met wie ik dat altijd al wou doen...
91
00:10:03,520 --> 00:10:06,356
...al zo lang als ik fan
van The National ben.
92
00:10:06,439 --> 00:10:10,276
Ik zeg gewoon ja tegen dingen.'
En het werd een succes.
93
00:10:10,944 --> 00:10:12,570
track 2: cardigan
door taylor swift en aaron dessner
94
00:13:58,546 --> 00:13:59,673
Prachtig.
95
00:13:59,756 --> 00:14:01,758
Dat was echt leuk.
96
00:14:01,841 --> 00:14:04,135
Sjonge, wat is dit geweldig.
97
00:14:04,219 --> 00:14:07,806
Dit is echt schitterend, weet je dat?
98
00:14:07,889 --> 00:14:11,685
Weet je wat dit is? Schitterend.
-Ja, dat was prachtig.
99
00:14:11,768 --> 00:14:14,896
track 3: the last great american dynasty
door taylor swift en aaron dessner
100
00:14:14,979 --> 00:14:17,440
Je stuurde me de muziek hiervan...
101
00:14:17,524 --> 00:14:21,236
...en ik wilde al lang een song
over Rebekah Harkness schrijven.
102
00:14:21,319 --> 00:14:25,073
Waarschijnlijk al sinds 2013.
103
00:14:25,156 --> 00:14:29,828
Ik kon de juiste aanpak niet vinden,
want er was nooit een muziektrack...
104
00:14:29,911 --> 00:14:36,126
...die geschikt was voor een heel verhaal
over iemands leven en dergelijke...
105
00:14:36,209 --> 00:14:38,336
...waarbij generaties worden overbrugd.
106
00:14:38,420 --> 00:14:41,423
Toen ik dat hoorde, dacht ik:
dit is mijn opening.
107
00:14:41,506 --> 00:14:45,218
Ik denk dat ik het verhaal
van Rebekah Harkness kan schrijven.
108
00:14:45,301 --> 00:14:47,679
Die song vind ik typerend voor folklore.
109
00:14:47,762 --> 00:14:50,765
Hij gaat niet over jou,
maar eigenlijk juist wel.
110
00:14:50,849 --> 00:14:56,938
Het is een manier van een verhaal
vertellen, zoals in countrymuziek:
111
00:14:57,022 --> 00:15:00,400
Een man deed dit
En toen deed een vrouw dit
112
00:15:00,483 --> 00:15:03,069
Ze ontmoetten elkaar
En ik was hun kind
113
00:15:03,153 --> 00:15:08,950
Ja. 'Ik was die man over wie ik het had.'
-'En ik dat kind.' Dat is geweldig.
114
00:15:09,034 --> 00:15:13,163
Als ik countrysongs hoor,
krijg ik kippenvel over m'n hele lichaam.
115
00:15:13,246 --> 00:15:18,752
Pas op het einde merk je dat het verhaal
over iemand anders gaat. Heel onthullend.
116
00:15:18,835 --> 00:15:24,174
Ik vind het heel erg persoonlijk. Het is
ontroerend om dat op het einde te horen.
117
00:15:24,257 --> 00:15:25,550
Dank je.
118
00:15:25,633 --> 00:15:27,260
Het is erg goed.
-Sjonge.
119
00:19:11,317 --> 00:19:12,902
track 4: exile (featuring bon iver)
120
00:19:12,986 --> 00:19:15,822
door taylor swift,
william bowery en justin vernon
121
00:19:15,905 --> 00:19:20,326
Waren de twee andere schrijvers maar hier.
Justin Vernon en William Bowery.
122
00:19:20,410 --> 00:19:24,748
Justin is een van de beste songschrijvers
aller tijden.
123
00:19:24,831 --> 00:19:27,292
William heb ik nooit ontmoet.
124
00:19:27,375 --> 00:19:31,338
Er is veel gediscussieerd
over wie William Bowery is.
125
00:19:31,421 --> 00:19:36,009
Want... hij bestaat niet echt.
-Nee?
126
00:19:36,092 --> 00:19:37,177
Jack.
127
00:19:38,470 --> 00:19:42,057
Ik doe een act.
-Die eindeloos zou hebben geduurd.
128
00:19:42,140 --> 00:19:43,183
Wat?
129
00:19:43,266 --> 00:19:44,642
Wie?
-Wanneer?
130
00:19:44,726 --> 00:19:48,229
William Bowery is dus Joe, zoals we weten.
131
00:19:49,147 --> 00:19:53,485
Joe kan prachtig pianospelen.
Hij is altijd aan het spelen...
132
00:19:53,568 --> 00:19:56,279
...en dingen aan het verzinnen en creëren.
133
00:19:56,363 --> 00:20:01,826
En 'exile' was geweldig, omdat Joe
die hele pianopartij had geschreven...
134
00:20:03,828 --> 00:20:06,081
En hij zong het stuk van Bon Iver...
135
00:20:09,376 --> 00:20:10,377
Sjonge.
136
00:20:12,212 --> 00:20:17,008
Ook de tekst?
-Hij zong gewoon dat hele eerste couplet.
137
00:20:17,092 --> 00:20:22,597
Wauw.
-En ik was dus in vervoering...
138
00:20:22,681 --> 00:20:26,685
...en vroeg of we die song
konden afmaken.
139
00:20:26,768 --> 00:20:29,020
Het moest gewoon een duet worden...
140
00:20:29,104 --> 00:20:34,401
...want hij heeft een erg lage stem
en het klonk heel goed op die toonhoogte.
141
00:20:34,484 --> 00:20:39,948
Bovendien zijn we enorme fans
van Bon Iver.
142
00:20:40,031 --> 00:20:42,325
Wat gaaf.
-We wisten dat Aaron hem kende.
143
00:20:42,909 --> 00:20:45,370
Maar ik durfde het niet voor te stellen.
144
00:20:45,453 --> 00:20:48,039
Toen ik het naar Aaron opstuurde, zei ik:
145
00:20:48,123 --> 00:20:53,461
'Dit is hopelijk een duet,
maar ik weet niet met wie.
146
00:20:53,545 --> 00:20:56,923
Met wie denk je
dat dit goed zou kunnen klinken?'
147
00:20:57,007 --> 00:20:59,634
Aaron zei:
'Justin zou dit geweldig vinden.'
148
00:20:59,718 --> 00:21:01,720
En jij: 'O ja? Kan interessant zijn.'
149
00:21:01,803 --> 00:21:04,597
Ik kon het niet zeggen.
-Is het echt zo gegaan?
150
00:21:04,681 --> 00:21:09,978
Niet met woorden, want als ik het
had gezegd en hij Justin had benaderd...
151
00:21:10,061 --> 00:21:12,772
...en die geweigerd had,
zou dat te pijnlijk zijn.
152
00:21:12,856 --> 00:21:17,736
Frappant. Toen we het bespraken, dacht ik
dat het hem heel erg zou inspireren.
153
00:21:17,819 --> 00:21:20,530
Toen hij het hoorde, was dat ook zo.
154
00:21:20,613 --> 00:21:25,035
Daarna heeft hij eraan gewerkt
en stuurde hij het ons terug.
155
00:21:25,118 --> 00:21:27,746
We vroegen hem niet
om iets te schrijven...
156
00:21:27,829 --> 00:21:32,125
...maar hij schreef een...
-Een schitterende brug. Hij schreef...
157
00:21:34,502 --> 00:21:38,631
Dat hele stuk. Ik dacht steeds:
dit gaat niet echt gebeuren.
158
00:21:38,715 --> 00:21:41,926
Justin zal wel van gedachten veranderen...
159
00:21:42,010 --> 00:21:45,513
...want dit hoort niet bij mijn realiteit.
160
00:21:45,597 --> 00:21:47,766
Dit zal echt niet gaan gebeuren.
161
00:21:47,849 --> 00:21:51,895
Hij neemt de zang op, en besluit
dat hij niet op het album wil staan.
162
00:21:51,978 --> 00:21:54,481
Maar zo is het niet gegaan.
163
00:21:54,564 --> 00:21:58,693
Hij staat wel op het album,
en hij klinkt geweldig...
164
00:21:58,777 --> 00:22:01,321
...en zo is het gegaan.
165
00:22:01,905 --> 00:22:07,869
vanwege de pandemie treedt justin vernon
op vanuit eau claire, wisconsin
166
00:26:39,933 --> 00:26:44,020
track 5: my tears ricochet
door taylor swift
167
00:26:44,104 --> 00:26:48,566
Waar beginnen we? Voor mij begint alles
met 'my tears ricochet'.
168
00:26:48,650 --> 00:26:51,319
Ja, dat heb ik als eerste geschreven.
169
00:26:51,403 --> 00:26:53,196
Dat heb ik alleen geschreven.
170
00:26:53,279 --> 00:26:57,117
Ik vind het beslist
een van de droevigste songs op het album.
171
00:26:57,200 --> 00:27:02,080
Ja. Ik vind het een van je beste songs.
-Dank je.
172
00:27:02,163 --> 00:27:05,583
Ik denk dat je het daarom
de vijfde track hebt gemaakt.
173
00:27:05,667 --> 00:27:10,380
Het kiezen van een vijfde track
is een besluit dat ik onder druk neem...
174
00:27:10,463 --> 00:27:12,882
...maar ik wist meteen
dat het dat zou worden.
175
00:27:14,551 --> 00:27:19,014
Het gaat min of meer over karma
en hebzucht.
176
00:27:19,097 --> 00:27:24,394
Een song over hoe iemand
je beste vriend zou kunnen zijn...
177
00:27:24,477 --> 00:27:28,857
...en je maatje en
de meest betrouwbare persoon in je leven.
178
00:27:28,940 --> 00:27:31,985
Maar zo iemand
kan ook je ergste vijand worden...
179
00:27:32,068 --> 00:27:34,946
...die precies weet
hoe hij je kan kwetsen.
180
00:27:35,030 --> 00:27:37,032
Dat is het ergste verraad.
181
00:27:37,115 --> 00:27:43,163
Zoals bij een scheiding. Degene
die je eeuwige trouw hebt gezworen...
182
00:27:43,246 --> 00:27:47,834
...wordt degene
die je voortdurend zwartmaakt.
183
00:27:47,917 --> 00:27:53,214
Het is ook het ultieme verraad
als iemand je psychisch heeft beschadigd.
184
00:27:53,298 --> 00:27:58,345
Tijdens het schrijven, viel het me op
dat in alle verhalen over superhelden...
185
00:27:58,428 --> 00:28:04,267
...de grootste vijand van de held de
schurk is die ooit z'n beste vriend was.
186
00:28:05,894 --> 00:28:07,062
Dat bedoel ik dus.
187
00:28:07,145 --> 00:28:13,568
Als je daaraan denkt, denk je aan 't mooie
moment in het begin van een vriendschap...
188
00:28:13,651 --> 00:28:17,739
...waarbij mensen niet beseffen
dat ze elkaar ooit zullen haten...
189
00:28:17,822 --> 00:28:21,868
...en elkaar kapot proberen te maken.
190
00:28:21,951 --> 00:28:24,245
Dat is heel triest en vreselijk.
191
00:28:24,329 --> 00:28:27,415
Dat bredere perspectief
vind ik uniek aan de song.
192
00:28:27,499 --> 00:28:32,212
Ze zijn allebei geweldig, maar soms
schrijf je echt in het moment zelf.
193
00:28:32,295 --> 00:28:34,839
Je denkt:
dit is er gebeurd en zo voel ik me.
194
00:28:34,923 --> 00:28:39,427
Dat vind ik heel mooi. Interessant
is dat dit de eerste song is...
195
00:28:39,511 --> 00:28:42,806
...die heel ingetogen is,
wat een belangrijk thema werd.
196
00:28:42,889 --> 00:28:46,393
Heel ingetogen, en hij geeft commentaar
op de totale ervaring.
197
00:28:48,895 --> 00:28:50,730
Ik vind 'm heel krachtig.
198
00:33:21,543 --> 00:33:24,838
track 6: mirrorball
door taylor swift en jack antonoff
199
00:33:24,921 --> 00:33:28,550
Op folklore staan veel songs
die naar elkaar verwijzen.
200
00:33:28,633 --> 00:33:34,055
Een van de songs die ik in z'n geheel
goed vind is 'this is me trying'.
201
00:33:34,139 --> 00:33:36,725
In 'mirrorball'
wordt er weer naar verwezen:
202
00:33:36,808 --> 00:33:39,310
'I've never been a natural.
All I do is try.'
203
00:33:39,394 --> 00:33:45,150
Dat was voor jou een interessante song om
te schrijven, want daarna vroeg je je af:
204
00:33:45,233 --> 00:33:48,486
'Moet ik dat wel zeggen?'
-'Komt dat te hard aan?'
205
00:33:48,570 --> 00:33:53,241
Met 'mirrorball'... Soms als ik een tekst
bij een instrumentale track schrijf...
206
00:33:53,324 --> 00:33:56,286
...zie ik meteen een tafereel voor me.
207
00:33:56,369 --> 00:34:00,874
Dit was een van die gevallen waarbij ik...
208
00:34:00,957 --> 00:34:06,171
...een eenzame discobol zag,
schitterende lichten, neonreclames...
209
00:34:06,254 --> 00:34:11,634
...mensen die bier drinken aan de bar,
een paar laatste dansers op de dansvloer.
210
00:34:11,718 --> 00:34:17,349
Een droevige, maanverlichte,
eenzame ervaring...
211
00:34:17,432 --> 00:34:19,976
...in een stadje
waar je nooit bent geweest.
212
00:34:20,060 --> 00:34:25,774
En ik dacht: dus we hebben spiegelbollen
midden op de dansvloer...
213
00:34:25,857 --> 00:34:27,942
...want die weerkaatsen het licht.
214
00:34:28,026 --> 00:34:32,781
Ze zijn al talloze keren gebroken,
en daarom schitteren ze zo.
215
00:34:32,864 --> 00:34:34,991
Dat soort mensen zie je om je heen.
216
00:34:35,075 --> 00:34:40,121
Ze staan daar maar, en elke keer
als ze breken, worden wij vermaakt. En...
217
00:34:40,205 --> 00:34:45,085
En als je een licht op ze schijnt,
zie je ze schitteren...
218
00:34:45,168 --> 00:34:48,004
...maar als ze niet
in de schijnwerpers staan...
219
00:34:48,088 --> 00:34:53,426
...staan ze nog steeds op een voetstuk,
maar kijkt niemand naar ze.
220
00:34:53,510 --> 00:34:55,929
We houden van de mythe
die we voor ze creëren.
221
00:34:56,012 --> 00:34:57,013
Ja, dat hele...
222
00:34:57,097 --> 00:35:01,267
Zo van, 'wees eens kwetsbaar,
grappig, droevig of cool.'
223
00:35:01,351 --> 00:35:03,520
We verwachten te veel van ze.
224
00:35:03,603 --> 00:35:09,693
Het was een metafoor voor roem,
maar ook voor allerlei mensen die zich...
225
00:35:09,776 --> 00:35:13,405
Iedereen vindt dat hij
voor bepaalde mensen iets moet zijn.
226
00:35:13,488 --> 00:35:16,991
Je moet je tegenover iedereen
weer anders gedragen.
227
00:35:17,075 --> 00:35:22,831
Verschillende versies van jezelf op je
werk, tegenover verschillende vrienden...
228
00:35:22,914 --> 00:35:25,000
...en tegenover je familie.
229
00:35:25,083 --> 00:35:28,003
Iedereen moet twee kanten laten zien...
230
00:35:29,170 --> 00:35:33,049
...of vindt dat hij dat
in bepaalde opzichten moet.
231
00:35:33,133 --> 00:35:36,886
Dat hoort bij de menselijke ervaring,
maar is ook uitputtend.
232
00:35:36,970 --> 00:35:43,852
Je ontdekt dat we allemaal in staat zijn
om van gedaante te veranderen.
233
00:35:44,436 --> 00:35:46,021
Klopt.
-Wat doet dat met ons?
234
00:35:46,104 --> 00:35:49,065
Het is ook de eerste keer...
235
00:35:49,149 --> 00:35:53,653
...dat de periode waarin we nu zitten
in songteksten wordt uitgedrukt.
236
00:35:54,571 --> 00:36:01,411
De pandemie en lockdown en al die dingen
lopen als een rode draad door dit album.
237
00:36:01,494 --> 00:36:04,289
Het maakt je gevoelens los
en komt voort uit isolatie.
238
00:36:04,372 --> 00:36:09,336
Het komt voort uit al dat gepeins...
239
00:36:09,419 --> 00:36:12,422
...over wat we als mensen zijn en zo.
240
00:36:12,505 --> 00:36:14,591
In de brug hoor je voor het eerst:
241
00:36:14,674 --> 00:36:16,885
'They called off the circus,
burned the disco down...
242
00:36:16,968 --> 00:36:19,095
when they sent home the horses
and the rodeo clowns.'
243
00:36:19,179 --> 00:36:22,349
Ik schreef dit toen ik hoorde
dat m'n optredens waren afgelast.
244
00:36:22,432 --> 00:36:27,604
Ik doe nog steeds m'n uiterste best
om te zorgen dat je om me lacht.
245
00:36:27,687 --> 00:36:33,526
Ik besef dat ik nog steeds probeer
om songs te schrijven...
246
00:36:33,610 --> 00:36:37,030
...terwijl ik weet dat ik een excuus heb
om niks te doen.
247
00:36:37,113 --> 00:36:40,992
Maar dat kan ik niet. Ik weet niet waarom.
-Je begrijpt het niet.
248
00:36:41,076 --> 00:36:47,290
Maar wat ik er zo goed aan vind is
dat het niet over de pandemie zelf gaat...
249
00:36:47,374 --> 00:36:51,753
...maar wat er met een artiest gebeurt
die de pandemie beleeft.
250
00:36:51,836 --> 00:36:54,255
Ja, je begint...
-Je begint te dromen.
251
00:40:31,348 --> 00:40:33,850
track 7: seven
door taylor swift en aaron dessner
252
00:40:33,933 --> 00:40:37,854
Met 'seven' blikte ik terug.
Ik heb me altijd afgevraagd...
253
00:40:37,937 --> 00:40:41,358
Als ik een kind in een winkel
een woedeaanval zie krijgen...
254
00:40:41,441 --> 00:40:43,651
...denk ik ergens: ik voel met je mee.
255
00:40:43,735 --> 00:40:46,696
Wanneer hield ik daarmee op
als ik boos was?
256
00:40:46,780 --> 00:40:51,534
Wanneer was ik voor het laatst zo boos
dat ik mezelf op de grond liet vallen...
257
00:40:51,618 --> 00:40:54,662
...en ontbijtgranen
naar m'n moeder gooide?
258
00:40:54,746 --> 00:40:58,667
Het houdt ook niet op,
maar waar blijft dat gevoel ergens?
259
00:40:58,750 --> 00:41:00,710
Het is er nog, maar wat is het nu?
260
00:41:00,794 --> 00:41:03,630
Stel je voor hoe ik was
voor ik mezelf kon gedragen.
261
00:41:03,713 --> 00:41:07,133
Ik krijste wanneer ik maar wilde.
262
00:41:07,217 --> 00:41:09,928
We kunnen niet continu
woedeaanvallen krijgen.
263
00:41:10,011 --> 00:41:15,350
We leren dat dat kwalijk gedrag is,
maar er gaat ook iets mee verloren.
264
00:44:42,140 --> 00:44:46,603
track 8: august
door taylor swift en jack antonoff
265
00:44:46,686 --> 00:44:49,898
Het is een vreemde ervaring
om met je te werken.
266
00:44:49,981 --> 00:44:53,651
En Aaron kan dat nu begrijpen.
Nee, serieus, zo van:
267
00:44:53,735 --> 00:44:57,530
'Hier is de song. Wacht, hier is de brug.
Nee, deze is beter. Perfect.
268
00:44:57,614 --> 00:44:59,991
Dit is wat erna komt, en dit komt...'
269
00:45:02,327 --> 00:45:05,372
Dat schreef ik in de zangcabine.
-Ja, een reeks...
270
00:45:06,790 --> 00:45:11,628
Maar toen ik al die stukjes
samen hoorde komen, had ik zoiets van...
271
00:45:11,711 --> 00:45:16,758
Geweldig wat je met die song hebt gedaan.
-Ik vind jouw inbreng ook geweldig.
272
00:45:16,841 --> 00:45:19,177
Ik overweeg om het meisje uit 'august'...
273
00:45:19,260 --> 00:45:22,055
...Augusta of Augustine te noemen.
-Leuk.
274
00:45:22,138 --> 00:45:27,686
In m'n gedachten noem ik haar zo.
-Ze was eerst naamloos, maar nu niet meer.
275
00:45:27,769 --> 00:45:33,441
Ik dacht als volgt:
in 'cardigan' kijkt Betty terug...
276
00:45:33,525 --> 00:45:38,780
...20 of 30 jaar later,
op een stormachtige liefde.
277
00:45:38,863 --> 00:45:43,159
Ik stel me voor dat Betty en James
een relatie kregen. Oké?
278
00:45:43,243 --> 00:45:46,204
Ze krijgt iets met hem,
maar hij bezorgt haar veel leed.
279
00:45:46,287 --> 00:45:52,544
Maar 'august' ging uiteraard over het
meisje met wie James deze zomer iets had.
280
00:45:52,627 --> 00:45:55,630
Ze lijkt slecht, maar dat is ze niet.
281
00:45:55,714 --> 00:45:58,758
Ze is heel gevoelig
en wordt smoorverliefd op hem.
282
00:45:58,842 --> 00:46:02,429
Ze probeerde te doen
alsof het haar niets kon schelen...
283
00:46:02,512 --> 00:46:04,472
...want dat moeten meisjes doen.
284
00:46:04,556 --> 00:46:07,809
Ze wou hem laten denken
dat het haar niets kon schelen...
285
00:46:07,892 --> 00:46:10,562
...maar ze vond hun relatie
heel authentiek.
286
00:46:11,271 --> 00:46:13,523
En dan gaat hij terug naar Betty.
287
00:46:13,606 --> 00:46:19,696
Dus het idee dat er altijd een boosaardig
meisje is dat je vriend afpakt...
288
00:46:19,779 --> 00:46:24,743
...is nergens op gebaseerd,
want dat is meestal niet het geval.
289
00:46:24,826 --> 00:46:29,581
Iedereen wil aandacht en liefde.
Augustine wilde ook alleen maar liefde.
290
00:46:29,664 --> 00:46:35,003
Het mooie van 'august' is dat het geen
droom is, ook al klinkt 't zo min of meer.
291
00:46:35,086 --> 00:46:38,715
De situatie dat je meegesleept wordt
komt me heel bekend voor.
292
00:46:38,798 --> 00:46:42,385
Die hele song ontstond door iets
wat in m'n telefoon stond:
293
00:46:42,469 --> 00:46:45,972
'Meet me behind the mall'
Dat wou ik in een song verwerken.
294
00:50:47,047 --> 00:50:48,006
Prachtig.
295
00:50:49,632 --> 00:50:54,054
track 9: this is me trying
door taylor swift en jack antonoff
296
00:50:54,137 --> 00:50:59,184
Ik heb nagedacht over verslaving en
mensen die lijden aan een geestesziekte...
297
00:50:59,267 --> 00:51:03,104
...of verslaafd zijn
of elke dag ergens mee worstelen.
298
00:51:04,522 --> 00:51:10,070
Niemand bemoedigt ze dagelijks,
terwijl ze elke dag tegen iets vechten.
299
00:51:10,695 --> 00:51:15,408
Maar er zijn zoveel dagen,
en dan is er niemand die dat onderkent?
300
00:51:15,492 --> 00:51:20,789
Hoe vaak zal iemand
die innerlijk zo in de knoop zit...
301
00:51:20,872 --> 00:51:23,166
...tegen iedereen willen zeggen:
302
00:51:23,249 --> 00:51:28,922
'Jullie moesten eens weten
hoe slecht het met me gaat.'
303
00:51:29,005 --> 00:51:32,926
'Als jullie eens wisten hoe
moeilijk het is om dat punt te bereiken...
304
00:51:33,009 --> 00:51:35,595
...dat jullie nog steeds
waardeloos vinden.'
305
00:51:35,679 --> 00:51:37,639
Daar denk ik vaak aan.
306
00:51:37,722 --> 00:51:43,436
Het idee dat je je best doet,
of dat in elk geval probeert...
307
00:51:43,520 --> 00:51:47,357
...is iets dat je alleen zelf weet,
op het moment dat je dat doet.
308
00:51:47,440 --> 00:51:50,110
Die song vertelt hoe moeilijk het is...
309
00:51:50,193 --> 00:51:55,365
...als je je uiterste best doet, maar dat
niet goed genoeg is. En dat is het zelden.
310
00:51:57,742 --> 00:52:00,704
En dat geeft je een heel eenzaam gevoel...
311
00:52:00,787 --> 00:52:04,499
...wat ik frappant vind,
omdat het iets is dat ons verbindt.
312
00:52:04,582 --> 00:52:08,211
We doen ons best,
maar voelen dat het lang niet genoeg is.
313
00:52:08,294 --> 00:52:14,759
Ik had bedacht dat het eerste couplet zou
gaan over iemand die in een crisis zit...
314
00:52:14,843 --> 00:52:19,514
...en z'n best heeft gedaan,
maar faalt in z'n relatie...
315
00:52:19,597 --> 00:52:24,144
...en dingen heeft verpest bij dierbaren
en iedereen heeft teleurgesteld.
316
00:52:24,227 --> 00:52:27,772
Die persoon is naar een klif gereden...
317
00:52:27,856 --> 00:52:32,485
...en zegt in de auto tegen zichzelf:
'Ik zou...
318
00:52:32,569 --> 00:52:37,073
Ik zou nu kunnen doen wat ik wil,
en dat zou alles blijvend beïnvloeden.'
319
00:52:37,157 --> 00:52:40,243
Maar dan rijdt hij achteruit
en gaat naar huis, en...
320
00:52:40,326 --> 00:52:43,913
Mooi. Dat je niet van de klif rijdt,
betekent dat je het probeert.
321
00:52:44,914 --> 00:52:46,583
Veel meer kun je niet doen.
322
00:52:46,666 --> 00:52:53,548
Ja. En het tweede couplet gaat over iemand
die dacht veel potentie te hebben.
323
00:52:53,631 --> 00:52:57,135
In onze schooltijd
zijn er voor ons veel mechanismen...
324
00:52:57,218 --> 00:53:01,139
...om uit te blinken en ergens
een schouderklopje voor te krijgen.
325
00:53:01,222 --> 00:53:03,516
Maar velen merken na hun schooltijd...
326
00:53:03,600 --> 00:53:08,355
...dat er minder mogelijkheden zijn
om erkenning te krijgen.
327
00:53:08,438 --> 00:53:11,566
Dan moet je besluiten nemen
en je eigen weg vinden...
328
00:53:11,649 --> 00:53:14,736
...zonder lesprogramma
dat je kunt volgen, en...
329
00:53:14,819 --> 00:53:18,239
Ik denk dat veel mensen
dan de weg kwijtraken.
330
00:53:18,323 --> 00:53:22,786
Dus dacht ik aan iemand
die helemaal verdwaald is in het leven...
331
00:53:22,869 --> 00:53:28,583
...en gaat drinken, maar dat
voortdurend niet probeert te doen.
332
00:56:19,504 --> 00:56:23,008
track 10: illicit affairs
door taylor swift en jack antonoff
333
00:56:23,091 --> 00:56:28,346
Dit was m'n eerste album
dat niet autobiografisch moest zijn.
334
00:56:28,430 --> 00:56:30,890
Ik vond altijd dat ik dat moest doen...
335
00:56:30,974 --> 00:56:37,397
...en dat fans een eerlijk en rechtstreeks
verslag over m'n leven moesten horen.
336
00:56:37,480 --> 00:56:40,692
Maar eigenlijk voelde het een beetje
als een beperking...
337
00:56:40,775 --> 00:56:44,654
...omdat er bij het schrijven van songs
zoveel meer komt kijken...
338
00:56:44,738 --> 00:56:48,575
...dan alleen wat je
in die ene verhaallijn voelt.
339
00:56:48,658 --> 00:56:50,869
En dit was de eerste keer dat ik...
340
00:56:50,952 --> 00:56:55,373
Het feit dat ik elke dag films keek
en boeken las, gaf er de aanzet toe.
341
00:56:55,457 --> 00:56:57,584
Ik dacht elke dag aan andere mensen.
342
00:56:57,667 --> 00:57:03,089
Ik was niet echt
met m'n eigen persoonlijke dingen bezig.
343
00:57:03,173 --> 00:57:05,091
En uiteindelijk werd ik...
344
00:57:05,175 --> 00:57:07,594
Wat ik vooral goed vind aan dit album...
345
00:57:07,677 --> 00:57:13,058
...is dat het z'n eigen verdienste
mag hebben, zonder dat idee van:
346
00:57:13,141 --> 00:57:17,562
Mensen luisteren ernaar omdat het ze
iets vertelt dat in een roddelblad staat.
347
00:57:18,396 --> 00:57:19,606
Interessant.
348
00:57:19,689 --> 00:57:23,151
Voor mij voelt het
als een compleet andere ervaring.
349
01:00:11,903 --> 01:00:16,408
track 11: invisible string
door taylor swift en aaron dessner
350
01:00:16,491 --> 01:00:20,537
'invisible string'... Toen ik jouw opname
voor het eerst hoorde...
351
01:00:20,620 --> 01:00:24,541
...dacht ik:
ik moet iets schrijven wat erbij past.
352
01:00:24,624 --> 01:00:27,919
Al gauw kwam ik op het idee van het lot.
353
01:00:28,003 --> 01:00:30,422
Want soms raak ik geobsedeerd...
354
01:00:30,505 --> 01:00:35,552
...door de gedachte aan hoe iets gebeurt.
Ik hou van dat romantische idee...
355
01:00:35,635 --> 01:00:41,766
...dat je met elke stap die je zet
één stap dichter bij je doel komt...
356
01:00:41,850 --> 01:00:45,145
...met die onzichtbare draadals leidraad.
357
01:00:45,687 --> 01:00:49,399
Ik weet nog dat ik een gitaartje
met een rubberen rand kocht.
358
01:00:49,482 --> 01:00:53,945
Jij hebt er nu ook een.
-Ja, die heb je me opgestuurd.
359
01:00:54,029 --> 01:00:58,742
Ik geloofde m'n ogen niet toen ik
die prachtige... Is hij uit de jaren 50?
360
01:00:58,825 --> 01:01:03,079
Van eind jaren 50, en hij is opgeknapt.
361
01:01:03,163 --> 01:01:06,166
De brug dempt nu de snaren,
en hij klinkt heel oud.
362
01:01:06,249 --> 01:01:11,338
Je kunt er makkelijk songs mee schrijven,
omdat het zo leuk is om erop te spelen.
363
01:01:11,421 --> 01:01:13,590
Dat was de eerste die ik ermee schreef.
364
01:01:13,673 --> 01:01:18,178
Toen schreef jij die geweldige song
over het lot.
365
01:01:18,261 --> 01:01:25,143
Ook toen voelde ik die serendipiteit
en maffe chemie die er tussen ons was.
366
01:01:25,226 --> 01:01:29,147
Wat betreft... Jij gebruikte
precies wat ik had geschreven...
367
01:01:29,230 --> 01:01:32,233
...alsof we het samen
in een kamer hadden geschreven.
368
01:01:32,317 --> 01:01:36,905
Ik weet nog dat ik het schreef nadat ik
een ex een kraamcadeau had gegeven.
369
01:01:36,988 --> 01:01:39,783
En ik dacht:
wat is het leven toch geweldig.
370
01:01:39,866 --> 01:01:44,954
Ik weet nog dat ik dacht: dit is
het bewijs dat het leven geweldig is.
371
01:05:51,910 --> 01:05:55,747
track 12: mad woman
door taylor swift en aaron dessner
372
01:05:55,830 --> 01:06:00,293
'mad woman.' De eerste keer
dat ik jouw pianostukje hoorde...
373
01:06:00,377 --> 01:06:04,422
...hoorde ik als ondertoon
een onheilspellend geluid van strijkers.
374
01:06:04,506 --> 01:06:08,968
Ik dacht: dit is vrouwelijke woede.
Deze song moet daar wel over gaan.
375
01:06:09,052 --> 01:06:11,888
Ik moest bedenken
hoe het daarover kon gaan.
376
01:06:13,056 --> 01:06:18,520
En toen dacht ik:
waar je als vrouw echt woest van wordt...
377
01:06:18,603 --> 01:06:21,398
...is de verwarring die je voelt
wanneer...
378
01:06:22,190 --> 01:06:28,530
Eeuwenlang verwachtte men dat we mannelijk
gedrag stilzwijgend zouden accepteren.
379
01:06:28,613 --> 01:06:33,284
Stilzwijgende acceptatie van alles
wat een willekeurige man besluit te doen.
380
01:06:33,368 --> 01:06:38,373
En vaak als we
in een staat van verlichting verkeren...
381
01:06:38,456 --> 01:06:43,378
...en de moed hebben om
op kwalijk mannelijk gedrag te reageren...
382
01:06:43,461 --> 01:06:49,217
...of als iemand iets doet wat niet door
de beugel kan en wij daarop reageren...
383
01:06:49,300 --> 01:06:52,053
...dan wordt die reactie
als wangedrag gezien.
384
01:06:53,221 --> 01:06:59,269
Ik heb dit onlangs zelf meegemaakt met
iemand die zich daaraan schuldig maakt.
385
01:06:59,352 --> 01:07:05,442
Iemand die mij het gevoel
probeert te geven dat ik me misdraag...
386
01:07:05,525 --> 01:07:08,570
...wanneer ik me verdedig
tegen zijn wangedrag.
387
01:07:08,653 --> 01:07:12,699
Zo van: 'Ik heb niet het recht
om te reageren, anders ben ik gek.
388
01:07:12,782 --> 01:07:18,246
Ik mag niet reageren, anders ben ik
zelf boos of ga ik zelf te ver.'
389
01:07:18,329 --> 01:07:21,833
Jij gaf me de muzikale basis
om het standpunt uit te dragen...
390
01:07:21,916 --> 01:07:24,127
...dat ik met veel moeite heb bedacht.
391
01:07:24,210 --> 01:07:27,547
Hoe zeg ik waarom ik hier
zo'n slecht gevoel van krijg?
392
01:11:14,816 --> 01:11:17,736
track 13: epiphany
door taylor swift en aaron dessner
393
01:11:17,819 --> 01:11:21,156
Ik vond echt dat er strijkers
op het album moesten komen.
394
01:11:21,239 --> 01:11:25,452
We waren al bijna klaar, en piano
en akoestische geluiden overheersten.
395
01:11:26,077 --> 01:11:31,291
Jij bent goed in strijkersarrangementen,
en Bryce is een genie.
396
01:11:31,374 --> 01:11:34,210
bryce dessner - lid van the national
strijkersarrangementen voor folklore
397
01:11:34,294 --> 01:11:40,175
Ik vond dat er een song moest zijn die
totaal anders was dan m'n andere songs...
398
01:11:40,258 --> 01:11:44,596
...en iets met de zeggingskracht deed,
waarvan ik weet dat jij die hebt.
399
01:11:44,679 --> 01:11:50,518
Toen ik het hoorde, dacht ik: misschien
wil ik een verhaal over sport vertellen.
400
01:11:50,602 --> 01:11:55,273
Want ik had net The Last Dance gezien...
401
01:11:55,357 --> 01:12:01,196
...en dacht alleen aan sport en winnaars
en verliezers en zo, maar eigenlijk...
402
01:12:01,279 --> 01:12:05,575
...waar ik vaak mee bezig was geweest...
403
01:12:05,658 --> 01:12:12,165
...was onderzoek naar m'n opa,
die in WO II in Guadalcanal had gevochten.
404
01:12:12,248 --> 01:12:16,836
Dat was een bijzonder bloedige strijd...
405
01:12:16,920 --> 01:12:20,298
...waar hij nooit over praatte.
406
01:12:20,382 --> 01:12:24,219
Niet met z'n zoons en niet met z'n vrouw.
407
01:12:24,302 --> 01:12:29,015
Niemand hoorde wat daar was gebeurd,
dus moest m'n vader veel onderzoek doen.
408
01:12:29,099 --> 01:12:32,268
Hij en z'n broers
deden diepgaand onderzoek...
409
01:12:32,352 --> 01:12:38,400
...en ontdekten dat m'n opa
de ergste dingen had meegemaakt...
410
01:12:38,483 --> 01:12:40,610
...die je je als mens kunt voorstellen.
411
01:12:40,694 --> 01:12:44,656
Ik probeerde me voor te stellen
wat ervoor nodig zou zijn...
412
01:12:44,739 --> 01:12:50,912
...om te zorgen dat je nooit meer
over iets kunt praten. Toen besefte ik...
413
01:12:50,995 --> 01:12:55,458
...dat er op dit moment mensen zijn...
414
01:12:55,542 --> 01:13:00,171
...die tijdens de pauze
op hun werk in een ziekenhuis...
415
01:13:00,255 --> 01:13:05,802
...dit soort trauma's beleven, zo erg
dat ze er nooit meer over willen praten.
416
01:13:06,469 --> 01:13:07,470
Snap je?
417
01:13:07,554 --> 01:13:14,352
Dus ik dacht: dit is een kans
om dat verhaal te vertellen.
418
01:13:15,603 --> 01:13:22,110
Je combineert op een bepaalde manier
de geschiedenis van je familie...
419
01:13:22,193 --> 01:13:26,156
...met de erkenning van wie de helden
van tegenwoordig zijn.
420
01:13:26,239 --> 01:13:31,244
Heel ontroerend. Het gevoel van harmonie
is heel anders dan in andere songs.
421
01:13:31,327 --> 01:13:35,999
Ook hier was het alsof we het samen
in dezelfde kamer hadden geschreven.
422
01:13:36,082 --> 01:13:39,544
Je manier van zingen
is anders dan bij alle andere songs.
423
01:13:39,627 --> 01:13:43,340
Weer zo'n moment waarop ik dankbaar was
dat ik muzikant ben.
424
01:13:43,423 --> 01:13:47,761
'Om deze reden maak ik muziek.'
-Dat gevoel had ik bij deze song ook.
425
01:13:47,844 --> 01:13:51,389
Hoe kon dit allemaal op z'n plek vallen
en samenkomen?
426
01:13:51,473 --> 01:13:53,475
Bij dit album denk ik vaak...
427
01:13:53,558 --> 01:13:58,021
Ik heb tijden gehad
waarin alles steeds in duigen viel...
428
01:13:58,104 --> 01:14:02,942
...en ik dingen niet onder controle had.
Ik kon het niet tegenhouden.
429
01:14:03,026 --> 01:14:07,781
Alsof ik uit een vliegtuig was geduwd
en in m'n val houvast zocht aan de lucht.
430
01:14:07,864 --> 01:14:10,575
Alsof het universum gewoon z'n gang ging.
431
01:14:10,658 --> 01:14:15,246
Het haalde m'n leven overhoop,
en ik kon er niks aan doen.
432
01:14:15,330 --> 01:14:18,500
Het is vreemd,
maar sinds ik met jou muziek maak...
433
01:14:18,583 --> 01:14:24,714
...voelt het alsof het universum de dingen
dwingt om perfect op hun plek te vallen...
434
01:14:24,798 --> 01:14:26,549
...en ik kan er niks aan doen.
435
01:14:26,633 --> 01:14:30,345
Een van die vreemde dingen
die je doen nadenken over het leven.
436
01:14:30,428 --> 01:14:35,350
Deze lockdown had een tijd kunnen zijn
waarin ik helemaal gestoord werd...
437
01:14:35,433 --> 01:14:39,979
...maar dit album heeft voor ons beiden
als een soort reddingsvest gefungeerd.
438
01:18:49,938 --> 01:18:53,858
track 14: betty
door taylor swift en william bowery
439
01:18:53,942 --> 01:18:58,321
Wat me erg aanspreekt in dit album
is de trilogie van drie songs.
440
01:18:58,405 --> 01:19:03,868
De drie-eenheid van 'betty',
'august' en 'cardigan' is...
441
01:19:04,869 --> 01:19:07,789
We hebben 'august' en 'cardigan'
samen gemaakt.
442
01:19:07,872 --> 01:19:10,750
'betty' hebben we met z'n drieën gemaakt.
-Perfect.
443
01:19:10,834 --> 01:19:13,503
Zojuist hoorde ik Joe...
444
01:19:13,586 --> 01:19:17,882
...het volledige refrein van 'betty'
zingen, vanuit een andere ruimte.
445
01:19:19,050 --> 01:19:21,678
En ik dacht: ja, hallo...
446
01:19:21,761 --> 01:19:25,181
'Ik doe dit professioneel.
Ik wil hier even over praten.'
447
01:19:25,265 --> 01:19:27,684
Het was 'n stap die we nooit hadden gezet.
448
01:19:27,767 --> 01:19:31,104
Waarom zouden wij ooit samen
een song hebben geschreven?
449
01:19:31,187 --> 01:19:34,107
Toen je het vertelde,
dacht ik dat het een grap was.
450
01:19:34,190 --> 01:19:39,654
Ik dacht dat het een lieflijk liedje was,
zoals partners over hun dieren schrijven.
451
01:19:39,738 --> 01:19:44,117
Maar jij zei: 'Nee, het is 'n echte song.'
Je stuurde 'm op en ik...
452
01:19:44,200 --> 01:19:49,581
Het was de eerste keer
dat we een gesprek hadden waarbij ik zei:
453
01:19:49,664 --> 01:19:53,168
'Dit kan heel maf zijn
en misschien is het niks voor ons.
454
01:19:53,251 --> 01:19:58,548
Maar we zijn in quarantaine
en er gebeurt verder niks.
455
01:19:58,631 --> 01:20:01,509
Zullen we deze song
samen proberen te schrijven?'
456
01:20:01,593 --> 01:20:05,388
Hij zong het refrein,
en dat vond ik erg mooi klinken...
457
01:20:05,472 --> 01:20:08,892
...met zo'n mannenstem,
vanuit mannelijk perspectief.
458
01:20:08,975 --> 01:20:11,978
Ik vond het geweldig
dat het op een excuus leek.
459
01:20:12,062 --> 01:20:17,650
Ik heb vaak songs geschreven waarin ik
als vrouw een mannelijk excuus wilde.
460
01:20:17,734 --> 01:20:21,154
Dus kozen we voor het perspectief
van een tiener...
461
01:20:21,237 --> 01:20:25,950
...die z'n grote liefde kwijt is en zich
verontschuldigt omdat hij dwaas was.
462
01:20:26,034 --> 01:20:29,037
Naar men zegt.
-Nee, hij is dwaas geweest.
463
01:20:29,120 --> 01:20:32,540
We kennen de toedracht niet.
-Hij is dwaas geweest.
464
01:20:32,624 --> 01:20:37,128
Het is onze song, en ik bevestig het.
-Ik ken William Bowery niet, dus oké.
465
01:25:23,748 --> 01:25:28,586
track 15: peace
door taylor swift en aaron dessner
466
01:25:28,670 --> 01:25:33,008
Toen je me de muziek voor 'peace'
stuurde...
467
01:25:33,091 --> 01:25:37,512
...dacht ik als eerste: zo klinkt peace.
468
01:25:37,595 --> 01:25:41,307
Je hebt die schitterende baslijn.
469
01:25:41,391 --> 01:25:44,519
Die gaf me een rustig en vredig gevoel.
470
01:25:44,602 --> 01:25:48,565
Toen dacht ik: misschien begin je
met iets wat voor de hand ligt.
471
01:25:48,648 --> 01:25:52,736
Hoe konden we dat vertellen
op een interessante manier...
472
01:25:52,819 --> 01:25:55,655
...die min of meer tegen de titel
indruist?
473
01:25:55,739 --> 01:25:58,450
'I could never give you peace'
474
01:25:58,533 --> 01:26:02,370
En dat bij het meest vredig klinkende
instrumentale nummer.
475
01:26:02,454 --> 01:26:04,581
Daarom stuurde ik het je, want jij zei:
476
01:26:04,664 --> 01:26:08,626
'Stuur me al je ideeën,
hoe ongewoon ze ook zijn.'
477
01:26:08,710 --> 01:26:13,673
Toen wist jij een song te schrijven...
478
01:26:13,757 --> 01:26:17,886
...die niet alleen een prachtige...
479
01:26:17,969 --> 01:26:22,932
Het is echt een prachtig liefdeslied
dat gaat over de...
480
01:26:24,476 --> 01:26:28,563
...de onzekerheid die je in alle relaties
ervaart. 'Zal dit wel...
481
01:26:28,646 --> 01:26:34,986
Zal ik je rust kunnen geven? Zul je bij
mij gelukkig zijn, wat er ook gebeurt?'
482
01:26:35,070 --> 01:26:37,155
Maar je volgt ook de brug.
483
01:26:37,238 --> 01:26:43,119
Toen ik hoorde dat je de vreemde timing en
akkoordwisselingen van de brug volgde...
484
01:26:43,203 --> 01:26:48,083
...dacht ik: oké, misschien
kunnen we echt alles doen. Dit is een...
485
01:26:48,166 --> 01:26:52,504
Op dat moment
gaf het onze samenwerking een zetje.
486
01:26:52,587 --> 01:26:56,049
Toen dacht ik: hier gebeurt iets vreemds.
Laten we gewoon...
487
01:26:56,132 --> 01:27:00,095
Ik denk dat deze song
bijzonder persoonlijk voor me is...
488
01:27:00,178 --> 01:27:06,309
...want er zijn momenten dat ik het gevoel
heb, met alles wat in m'n macht ligt...
489
01:27:06,393 --> 01:27:12,816
...dat ik mezelf kan voordoen als iemand
die geen abnormaal leven lijdt.
490
01:27:12,899 --> 01:27:14,526
Dat probeer ik elke dag.
491
01:27:14,609 --> 01:27:19,739
Elke dag denk ik: hoe zorg ik
dat m'n vrienden, familie en dierbaren...
492
01:27:19,823 --> 01:27:23,910
...niet die olifant in de kamer zien,
maar iemand met een normaal leven?
493
01:27:23,993 --> 01:27:27,330
Want die olifant in de kamer
wil ik niet, snap je?
494
01:27:27,414 --> 01:27:32,961
Als je in mijn leven bent, horen daar
dingen bij die ik niet kan tegenhouden.
495
01:27:33,044 --> 01:27:37,048
Ik kan niet voorkomen dat je 's ochtends
wordt gebeld door iemand...
496
01:27:37,132 --> 01:27:40,093
...die zegt wat er
in de roddelbladen staat.
497
01:27:40,176 --> 01:27:45,015
Ik kan niet voorkomen dat er een gozer
met een camera met telelens is...
498
01:27:45,098 --> 01:27:49,269
...die drie kilometer verderop
foto's van je maakt.
499
01:27:49,352 --> 01:27:51,771
Die dingen kan ik niet voorkomen.
500
01:27:51,855 --> 01:27:55,817
En deze song stelt eigenlijk de vraag
of het wel genoeg is.
501
01:27:55,900 --> 01:28:00,530
Zijn er genoeg dingen
die ik onder controle heb...
502
01:28:00,613 --> 01:28:05,118
...om de dingen te compenseren
die ik niet kan beheersen?
503
01:28:06,619 --> 01:28:10,290
Ik word dus heel emotioneel
als ik deze song hoor...
504
01:28:10,373 --> 01:28:13,418
...en weet dat velen
die ermee te maken hebben...
505
01:28:13,501 --> 01:28:17,088
...niet over dezelfde dingen praten
als ik.
506
01:28:17,172 --> 01:28:20,342
Zij praten over menselijke complexiteit.
507
01:28:20,425 --> 01:28:24,304
Dat vind ik zo goed aan het album
in z'n geheel en vooral deze song.
508
01:28:24,387 --> 01:28:26,431
Want voor mij gaat hij over...
509
01:28:26,514 --> 01:28:32,312
Ik heb depressies gehad, en een relatie
met mij hebben valt niet mee...
510
01:28:32,395 --> 01:28:35,398
...omdat ik aan stemmingswisselingen lijd.
511
01:28:35,482 --> 01:28:39,069
Kan ik niks aan doen. Het is iets chemisch
dat zich soms voordoet.
512
01:28:39,152 --> 01:28:42,072
Muziek is voor mij een manier
om daarmee om te gaan.
513
01:28:43,281 --> 01:28:48,828
En die song vat op een of andere manier
de kwetsbaarheid samen van hoe het is...
514
01:28:48,912 --> 01:28:54,084
...om samen te zijn met iemand die niet
altijd rustheeft. Althans, zo zie ik het.
515
01:28:54,167 --> 01:28:57,671
En iemand die je rust wilt geven.
Iemand van wie je houdt...
516
01:28:57,754 --> 01:29:01,466
...en die je zoveel mogelijk rust
in z'n leven wilt geven.
517
01:29:01,549 --> 01:29:06,137
En je verzoenen met het feit dat je daar
niet de beste kandidaat voor bent.
518
01:29:06,221 --> 01:29:08,640
Maar wil diegene
toch de uitdaging aangaan?
519
01:32:23,585 --> 01:32:27,255
track 16: hoax
door taylor swift en aaron dessner
520
01:32:27,339 --> 01:32:29,716
Het woord 'hoax' vind ik ook mooi...
521
01:32:29,799 --> 01:32:34,262
...omdat er een X in zit en omdat het
er mooi uitziet en mooi klinkt.
522
01:32:34,346 --> 01:32:37,098
Omdat dit de laatste song
op het album is...
523
01:32:37,182 --> 01:32:42,354
...belichaamt hij min of meer alle dingen
waar dit album voor staat...
524
01:32:42,437 --> 01:32:47,192
...zoals bekentenissen,
het integreren van de natuur...
525
01:32:47,275 --> 01:32:50,570
...emotionele gevoeligheid
en dubbelzinnigheid...
526
01:32:50,653 --> 01:32:54,157
...en een soort liefde
die niet alleen makkelijk is.
527
01:32:54,240 --> 01:32:58,578
En het is bijzonder symbolisch
en poëtisch...
528
01:32:58,661 --> 01:33:01,998
...om alles op te sommen
wat diegene voor jou betekent.
529
01:33:02,082 --> 01:33:04,250
Ik vroeg jou hiervoor om advies.
530
01:33:04,334 --> 01:33:08,296
Klopt. Voor jou betekende het
verschillende dingen.
531
01:33:08,380 --> 01:33:10,757
Het was een moment van twijfel of zo.
532
01:33:10,840 --> 01:33:12,884
En volgens mij zei ik:
533
01:33:12,967 --> 01:33:17,055
'Wat als niet al deze gevoelens
over dezelfde persoon gaan?
534
01:33:17,138 --> 01:33:22,060
Wat als ik schrijf over verschillende,
afzonderlijke situaties?'
535
01:33:22,143 --> 01:33:28,108
Eén gaat over liefde, één gaat over
een zeer pijnlijke zakelijke kwestie...
536
01:33:28,191 --> 01:33:33,446
...en één gaat over een kennis die ik als
familie beschouw, maar me veel pijn deed.
537
01:33:33,530 --> 01:33:36,366
En dit is een van de momenten...
-Je verwees naar Matt.
538
01:33:36,449 --> 01:33:38,993
Toen The National en Matt Berninger...
539
01:33:39,077 --> 01:33:44,416
Songs gaan vaak over meer dan één ding
of over de keerzijde van de medaille.
540
01:33:44,499 --> 01:33:49,754
En dat vind ik geweldig, en ik dacht:
dit voelt anders en het voelt ook...
541
01:33:49,838 --> 01:33:53,258
Ik vind het wel goed
dat je niet helemaal zeker was.
542
01:33:53,341 --> 01:33:56,928
Ik twijfelde inderdaad.
Even dacht ik: normaal doe ik dit niet.
543
01:33:57,012 --> 01:33:59,514
Meestal weet ik precies
waar ik over schrijf.
544
01:34:00,640 --> 01:34:06,354
Ik was blij toen jij me stimuleerde. 'Nee,
doe wat je 'n ongemakkelijk gevoel geeft.'
545
01:34:06,438 --> 01:34:09,357
Daardoor springt deze song
er voor mij echt uit.
546
01:34:09,441 --> 01:34:12,902
Die ene zin: 'you know it still hurts
underneath my scars...
547
01:34:12,986 --> 01:34:15,613
...from when they pulled me apart.'
Iedereen...
548
01:34:15,697 --> 01:34:18,825
...weet wat ik daarmee bedoel.
-'But what you did was just as dark.'
549
01:34:18,908 --> 01:34:23,705
We laten allemaal weleens iemand in
ons leven toe, die ons dan leert kennen.
550
01:34:23,788 --> 01:34:26,332
Die weet hoe hij je het meest kan kwetsen.
551
01:34:27,500 --> 01:34:32,380
Het litteken is genezen, maar doet
nog steeds pijn. De fantoompijn is er nog.
552
01:34:33,548 --> 01:34:36,551
Dat stuk
dat voor mij als liefde klinkt is...
553
01:34:36,634 --> 01:34:38,636
'Don't want no other
shade of blue but you.
554
01:34:38,720 --> 01:34:40,680
No other sadness in the world would do.'
555
01:34:40,764 --> 01:34:43,808
Voor mij klinkt dat als echte liefde.
556
01:34:43,892 --> 01:34:47,771
Bij wie wil je verdrietig zijn?
Wie sta je bij als hij verdrietig is?
557
01:34:47,854 --> 01:34:52,025
En: 'Gray skies every day
for months, would you still stay?'
558
01:34:53,151 --> 01:34:56,237
Eén, twee...
559
01:38:29,200 --> 01:38:33,705
bonus track: the lakes
door taylor swift en jack antonoff
560
01:38:33,788 --> 01:38:40,253
'the lakes' klinkt als een getuigenis
van waar ik aan wilde ontsnappen...
561
01:38:40,337 --> 01:38:42,797
...en waar ik mezelf heen zag vluchten.
562
01:38:42,881 --> 01:38:46,301
Een paar jaar geleden
waren we in het Engelse Lake District.
563
01:38:46,384 --> 01:38:47,886
Wat is dat?
564
01:38:47,969 --> 01:38:54,017
Dat ligt in Engeland. In de 19e eeuw waren
er dichters, zoals William Wordsworth...
565
01:38:54,100 --> 01:38:57,187
...en John Keats
die daar veel tijd doorbrachten.
566
01:38:57,270 --> 01:39:01,524
Er was daar een streek
waar kunstenaars gingen wonen.
567
01:39:01,608 --> 01:39:04,986
Ze werden uitgejouwd en uitgelachen...
568
01:39:05,070 --> 01:39:10,825
...omdat men ze als excentriekelingen
en rare kunstenaars beschouwde.
569
01:39:10,909 --> 01:39:13,036
Ze wilden daar gewoon graag wonen.
570
01:39:13,119 --> 01:39:19,918
Toen we daarheen gingen, dacht ik:
sjonge, ik kan me dit goed voorstellen.
571
01:39:20,001 --> 01:39:24,464
Je woont in een klein huisje
waar een blauweregen tegenop groeit...
572
01:39:24,547 --> 01:39:26,549
...en je bent gewoon...
573
01:39:27,801 --> 01:39:30,553
Natuurlijk was dat hun toevluchtsoord.
574
01:39:30,637 --> 01:39:34,224
Er waren andere kunstenaars
die hetzelfde hadden gedaan.
575
01:39:34,307 --> 01:39:39,145
En in mijn carrière,
ongeveer vanaf m'n twintigste...
576
01:39:39,229 --> 01:39:42,816
...heb ik altijd geschreven
over zo'n huisje als toevluchtsoord.
577
01:39:42,899 --> 01:39:47,654
Je schrijft al een eeuwigheid
over zo'n soort ontsnapping.
578
01:39:47,737 --> 01:39:52,826
Ja. Dus 'the lakes' gaat vooral over
mensen die honderden jaren geleden...
579
01:39:52,909 --> 01:39:56,746
...hetzelfde ontsnappingsplan hadden
en dat ook uitvoerden.
580
01:39:56,830 --> 01:39:59,541
Ik heb het graf van William Wordsworth
bezocht.
581
01:39:59,624 --> 01:40:04,754
Ik zat daar en dacht:
wauw, jij hebt het gewoon echt gedaan.
582
01:40:04,838 --> 01:40:06,965
Je vertrok gewoon en bleef schrijven.
583
01:40:07,048 --> 01:40:13,805
Je liet je niet uit het veld slaan.
-Je liet je verleden achter je.
584
01:40:13,888 --> 01:40:19,102
Het gevoel dat me tijdens het
schrijven van folklore vooral bekroop...
585
01:40:19,185 --> 01:40:22,605
...is dat ik nu misschien niet
naar de Lakes kan gaan...
586
01:40:22,689 --> 01:40:26,026
...of waar dan ook,
maar in m'n gedachten ga ik erheen.
587
01:40:26,109 --> 01:40:28,653
En dit ontsnappingsplan werkt.
588
01:40:28,737 --> 01:40:33,992
Dat is de hoop die dit album mij geeft.
Niet: 'Ik kan dit niet, ik stop ermee.'
589
01:40:34,075 --> 01:40:37,871
Maar: 'Ik heb iets waardevols gevonden
om mee te ontsnappen.'
590
01:40:37,954 --> 01:40:39,789
En iemand om mee te ontsnappen.
591
01:40:39,873 --> 01:40:43,126
Dat is voor mij een krachtige,
oprechte uiting van hoop.
592
01:40:43,209 --> 01:40:47,797
Alles wat ik noem
valt volledig in het niet bij deze liefde.
593
01:40:47,881 --> 01:40:49,674
Ja, het is de perfecte...
594
01:40:49,758 --> 01:40:54,012
Het leek me de perfecte manier om
het laatste puzzelstukje in te passen...
595
01:40:54,095 --> 01:40:57,390
...juist wanneer mensen
dat het minst verwachten.
596
01:40:57,474 --> 01:41:00,935
Want 'hoax' als slotnummer
van het album...
597
01:41:01,019 --> 01:41:04,189
...vond ik een paar weken lang
interessant.
598
01:41:04,272 --> 01:41:08,568
Maar toen wilde ik
met het echte slotnummer komen...
599
01:41:08,651 --> 01:41:13,198
...en dat is 'the lakes',
dat je precies laat zien wat...
600
01:41:13,281 --> 01:41:16,201
Het is het overkoepelende thema
van het hele album:
601
01:41:16,284 --> 01:41:20,914
Proberen te ontsnappen,
iets hebben wat je wilt beschermen...
602
01:41:20,997 --> 01:41:23,458
...zoals je geestelijke gezondheid...
603
01:41:23,541 --> 01:41:26,753
...en zeggen: 'Dit deden ze
honderden jaren geleden al.
604
01:41:26,836 --> 01:41:30,006
Ik ben niet de eerste die zich zo voelt.
Zij deden het.'
605
01:41:30,090 --> 01:41:32,509
Het is nu een heel krachtige uitspraak.
606
01:41:32,592 --> 01:41:39,099
Ontsnappen en bedenken hoe je negatieve
dingen uit je leven kunt verwijderen...
607
01:41:39,182 --> 01:41:41,184
...is het verhaal van deze tijd.
608
01:41:41,267 --> 01:41:45,105
Als je daar niet aan denkt,
waar denk je dan wel aan?
609
01:44:46,369 --> 01:44:47,579
Dat is 'm wel.
610
01:44:51,833 --> 01:44:52,917
Prachtig.
611
01:44:53,501 --> 01:44:56,254
Whiskey?
-Kom dan maar deze kant op.
612
01:45:11,436 --> 01:45:15,774
Het album is dus hier opgenomen,
in mijn studio, en in jouw huis.
613
01:45:17,233 --> 01:45:18,902
Heb je die een naam gegeven?
614
01:45:18,985 --> 01:45:22,614
Ja. Op het album heet hij
'Kitty Committee Studios'.
615
01:45:22,697 --> 01:45:23,698
Goeie naam.
616
01:45:23,782 --> 01:45:28,953
Ja, er vechten katten op de achtergrond.
-Er waren veel katten.
617
01:45:29,037 --> 01:45:31,748
En de katten waren de enige...
618
01:45:31,831 --> 01:45:35,669
Ze kwamen steeds binnen, want als ik
de deur dichtdeed, gingen ze mauwen.
619
01:45:35,752 --> 01:45:39,005
Ze moesten dus vrij rond kunnen lopen.
Niet gekooid.
620
01:45:41,007 --> 01:45:43,426
Jongens, hou daarmee op.
621
01:45:45,220 --> 01:45:48,264
Benjamin begint altijd
en Olivia maakt het altijd af.
622
01:45:48,348 --> 01:45:51,434
Hij is twee keer zo groot,
maar ze kan goed vechten.
623
01:45:51,518 --> 01:45:56,523
Het zijn meestal Benjamin en Olivia
die veel 'marshmallow-oorlogen' voeren.
624
01:45:56,606 --> 01:46:00,985
Ze raken nooit gewond,
maar het gaat wel continu zo...
625
01:46:01,069 --> 01:46:03,446
Het was bizar.
-Heel erg bizar...
626
01:46:03,530 --> 01:46:06,908
...maar tegelijkertijd
m'n favoriete studio-ervaring.
627
01:46:06,991 --> 01:46:10,578
Ja, het was een geweldige manier
om een album op te nemen.
628
01:46:10,662 --> 01:46:12,163
Zeg dat wel.
629
01:46:12,247 --> 01:46:14,249
Vertaling: Robert Pullens